T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/300 Esas
KARAR NO: 2020/333
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 29/03/2018
BİRLEŞEN... ASLİYE TİCAREET MAHKEMESİ ...-... E K
DAVA: Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/04/2019
KARAR TARİHİ:17/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirketin sektöründe lider firmalardan olup ... Sanayisinde ... yılından beri hizmet verdiğini, davalı şirketin vekiledeni şirket ile irtibata geçerek bir takım soğutma ürünleri talep ettiğini ve taraflar arasında yapılan görüşmeler neticesinde 13.01.2017 tarihinde anlaşmaya varılarak 718.535 Euroluk ürünün davalıya satılmasının kararlaştırıldığını, satış konusu ürünlerin vekiledeni şirket tarafından görevlendirilmiş olan ... ... müşavirliği ltd Şti tarafından ... ... alanına sigortalanmış olarak ve sözleşme konusu ürünlerin davalı şirkete sağlam herhangi bir hasara ve ziyaa neden olmaksızın 28.05.2017 tarihinde teslim edildiğini, davalı ... şirketinin sözleşmenin imzalanmasından sonra ürünlerin "bir yıllık garanti dönemi" için sözleşme değerinin %10 kadar yani 71.487,25 Euroluk teminat mektubu istendiğini ve satış hacmi dikkate alınarak talebin vekiledeni tarafından kabul edildiğini, davalı şirkete satışa konu ürünlerin "bir yıllık garanti dönemi" için ... ... ... Şubesi tarafından vekiledeninin talebi ile keşide edilen 71.487,25 EURO bedelli teminat mektubunun davalıya verildiğini, ancak bu mektubun davalı şirket tarafından haksız ve mesnetsiz olarak garantinin ihlal edildiğinden bahisle nakte çevrilmeye çalışıldığını, davalı tarafından vekiledeninin bankasına davaya konu mektubun nakte çevrilmesi için başvurulması üzerine taraflarınca ihtiyati tedbir için ....Asliye Ticaret mahkemesine başvurulduğunu ve ilgili mahkeme tarafından taleplerinin %30 teminat yatırılması karşılığında kabul edilerek teminat mektubunun nakte çevrilmesinin önlenmesi noktasında ihtiyati tedbir kararı verilildiğini beyanla, ....Asliye ticaret mahkemesi'nin ... D.iş dosyasından verilmiş olan "teminat mektubunun nakde çevrilmesinin önlenmesi" konusunda ihtiyati tedbir kararının iş bu dava sonuna kadar devamına karar verilmesini , davanın kabulü ile, vekiledenine düşen tüm yükümlülükler yerine getirilmiş olmakla dava konusu teminat mektubun nedeni ile davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Yanlar arasında bağıtlanmış olan 13.01.2017 tarihli sözleşmeden bağımsız ve asıl olmak üzere ... de ... projesinin taşeronu olarak projenin başında olan vekiledeni ile davalı arasında ayrıca bahse konu porjenin tamamlanmasını konu alan şifai bir anlaşma bulunduğunu, sözleşme çerçevesinde malların teminatı için ya da davacının iddia ettiği gibi 1 yıllık garanti süresi için herhangibir teminat istenmediğini, zira malların zaten limana sigortalı olarak geldiğini, iddia olunan teminat mektubu ve çekin taraflar arasında var olan ...'deki proje için güven temini amacıyla verildiğini, adı geçen teminat mektubunun bahse konu sözleşmeye bağlanmasının nedeninin yalnızca banka için dayanak oluşturmak olduğunu, zira bankanın belirli bir sözleşmeye atfen teminat mektubu verebildiğini, bunun yanında zaten teminat mektubunun türüne bakıldığında tamamen sözleşmedeki edimlerin ifasından bağımsız olan koşulsuz teminat mektubunun seçilmesinin de aslında tarafların bahse konu teminat mektubunun sözleşmeyle alakası olmadığını baştan belirlemelerinden ileri geldiğini, vekiledeninin 2.650.000.00-EURO zarara uğratıldığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
BİRLEŞEN... ASLİYE TİCAREET MAHKEMESİ ...SAYILI DOSYASINDA;
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı ile aralarında akdedilmiş sözleşme uyarınca sözleşme konusu ürünlerin müvekkil şirket tarafından görevlendirilmiş olan ... ... Müşavirliği Ltd Şti tarafından ... ... alanına sigortalanmış olarak teslim edildiğini, netice olarak satışa konu ürünler davalı şirkete sağlam herhangi bir hasara ve ziyana neden olmaksızın aynen teslim edildiğini, sigorta poliçesi ve ... müşaviri şirketin fatura belgelerini dilekçe ekinde sunduklarını, bu ürünlerin ... şirketinden verilen bilgilere göre davalı şirkete 28.05.2017 tarihinde teslim edildiğini, bu konuda ilgili dava dışı ... firmasına müzekkere yazılmasını talep ettiklerini, davalı ... Şirketi sözleşmenin imzalanmasından sonra ürünlerin "bir yıllık garanti dönemi" için sözleşme değerinin %10 kadar yani 71.487,25 Euroluk teminat mektubu ve yine gönderilecek olan ürünler için yapılan avans ödemesinin temini (ürünlerin teslim edilmemesi ihtimaline karşı) amacıyla davanın konusunu oluşturan teminat mektubu ile aynı bedel olan 71.487,25 Euro'luk çek istendiğini, satış hacmi dikkate alındığında bu taleplerin müvekkili tarafından makul bulunup kabul edildiğini, teminat mektubunun davalı şirket tarafından haksız ve mesnetsiz olarak sözde garantiyi ihlal ettikleri gerekçesi nakte çevrilmeye çalışıldığını, bunun için muhatap bankaya tazmin talebinde bulunulduğunu, ancak taraflarınca.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden teminat mektubunun paraya çevrilmemesi ve borçlu olmadıklarının tespiti için tedbir talepli menfi tespit davası açıldığını, ilgili teminat mektubuna tedbir konulduğunu, teminat mektuba ilişkin yargılamanın devam ettiğini, davalı şirkete çekin iadesi için ihtar gönderilmiş olmasına rağmen çekin haksız ve mesnetsiz olarak hala müvekkiline iade edilmediğini, bu nedenle öncelikle davanın.... Asliye Ticaret mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile birleştirilmesini, davalının teminat mektubunu nakde çevirmek istemesi ve taraflarının talebi üzerine ilgili mektuba.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... Esas sayılı dosyası üzerinden ihtiyati tedbir kararı konulmuş olması da göz önüne alınarak, ... Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 13.07.2019 vade tarihli 71.487,25 Euro'luk çekle ilgili öncelikli olarak teminatsız, mümkün olmaz ise uygun bir teminat karşılığında ödenmemesi ve icra takibine konu edilmemesi amacı ile ihtiyati tedbir kararı verilmesini, menfi tespit davasının kabulü ile ... Bankası ... Şubesi ... Seri Numaralı 13.07.2019 vade tarihli 71.487,25 Euro miktarındaki çek hakkında müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini, talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı şirket ile müvekkil şirket arasında akdedilen sözleşmede çekle ilgili herhangi bir hüküm olmadığını, davacı vekilinin önceki dilekçelerinde ''yine davalı şirket tarafından ürünler için gönderilmiş avans ödemesinin temini ve ürünlerin eksiksiz olarak imalatı ve davalıya tesliminin temini için aynı miktarlı teminat çeki istenmiş demiş ve ancak menfi tespit davası dilekçesinde bahse konu çekin ''ürünlerin teslim edilmemesi ihtimaline karşı ve gönderilecek olan ürünler için yapılan avans ödemesinin temini için'' verildiği iddiasında bulunduğunu, her şey bir yana öncelikle sözleşmede çekle ilgili bir ibare bulunmadığını, davacının bahse konu çeki sözleşmeye bağlamaya çalıştığını, ancak kabul olmamakla birlikte bir kez olsun çekin ürünlerin teslim edilmemesi ihtimaline karşı verildiği düşünülse bile, 13.01.2017 tarihinde akdedilmiş bir sözleşmeyle ilgili ürünlerin teslim edilmemesi, eksiksiz olarak teslim edilmemesi ya da avans ödemesinin temini için verildiği iddia olunan çekin vadesinin 13.07.2019 olmasının ne akla ne mantığa, ne de taraflar arasında gerçekleşen ticarette iddia olunan hususlara hizmet edebilme özelliğinin olmadığını açıkça ortaya koyduğunu, malların teslim edilmemesi ya da eksik teslim edilmemesi ya da avans ödemesinin temini için müvekkil şirketin vade tarihi iki buçuk yıl sonra olan çeki kabul etmesinin kabulü dahi mümkün olmayacak bir husus olduğunu, çekin sözleşme ile ilgisi olduğuna dair iddiası ile ilgili hiç bir yazılı delil sunamayan davacının, sırf kanunen düzenlenmiş olan %15 oranında teminatı sağlaması suretiyle bahse konu tedbir kararının verilmesinin, yasaya ve hakkaniyete aykırılık teşkil ettiğini, davacı Termokon'un müvekkili şirketi milyonlarca dolar zarara uğratmakla kalmadığını bir de haksız ve mesnetsiz şekilde iş bu davayı açtığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Asıl dava teminat mektubunun paraya çevrilmemesi ve borçlu olmadığının tespitine, birleşen dava ise çek nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ilişkin menfi tespit davasıdır.
Taraflar arasında 13.01.2017 tarihli, 718.535 Euro tutarında ürünün davalıya satımı için sözleşme düzenlendiği, sözleşmeye konu ürünlerin 12.04.2017 tanzim tarihli sevk irsaliyesi ile davalıya teslim edildiği hususlarında uyuşmazlık bulunmamaktadır. Uyuşmazlık davaya konu 71.487,25 Euroluk teminat mektubu ile birleşen davaya konu 71.487,25 Euro tutarındaki çekin bu sözleşmedeki ürünlerin bir yıllık garanti dönemi için teminatı teşkil edip etmediği, taraflar arasında başka bir ticari ilişki bulunup bulunmadığı noktalarında toplanmaktadır.
Davaya konu 14.04.2017 tarih ve ... seri nolu banka teminat mektubunun incelenmesinde, 13.01.2017 tarihli sözleşmeye konu ürünlerin 10.05.2017 tarihinden itibaren 12 ay süreyle geçerli garanti dönemi için koşulsuz bir banka teminat mektubu olduğu, işverenin (davalının) garantinin ihlal edildiğini bankaya ihbar eden yazılı müracaatı üzerine bu tutarın koşulsuz olarak işverene ödeneceğinin taahhüt edildiği anlaşılmaktadır. Dava tarihi itibariyle (29/03/2018) 12 aylık garanti süresinin dolmadığı, kaldı ki, teminat mektubunun koşulsuz olduğu, davacının işbu teminat mektubundan dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine yönelik davasının yasal bir dayanağının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Öte yandan davacı birleşen davada aynı tutardaki çek nedeniyle borçlu olmadığını, davaya konu çekin yukarıda değinilen sözleşmenin bir teminatı olarak davalıya verildiğini iddia etmiş ve çekin ön yüzünde "teminat" ibaresi yazılmış ise de, sözleşme metninde çeke atıfta bulunulmadığı gibi, çek üzerinde de sözleşmeye bir atıfta bulunulmadığı, bir kambiyo senedi olan çekin üzerinde yer alan teminat ifadesinin çekin mücerret bir ödeme aracı olma vasfını etkilemeyeceği, davacının davaya konu çekin değinilen sözleşmenin bir teminatı olarak verildiği iddiasını yasal deliller ile kanıtlayamadığı anlaşıldığından asıl ve birleşen davların reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Asıl ve birleşen davanın REDDİNE,
Asıl dava yönünden;
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 54,40-TL maktu red harcının peşin alınan 5.823,43-TL harçtan mahsubu ile bakiye 5.769,03-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine ,
3-)Davacı yanca yapılan tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalı duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 32.320,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-) Davacı/davalı tarafından yatırılan gider /delil avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı/davalı/vekillerine iadesine,
Birleşen dava yönünden;
6-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 54,40-TL maktu red harcının peşin alınan 7.248,02-TL harçtan mahsubu ile bakiye 7.193,62-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine ,
7-)Davacı yanca yapılan tüm yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
8-)Davalı duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 38.159,33-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
9-) Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı/vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/09/2020
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır