T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/328 Esas
KARAR NO: 2020/158
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 06/04/2018
KARAR TARİHİ: 10/03/2020
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalının, 31.12.2014 tarihli 5 yıl süreli Bayilik Sözleşmesi ile, Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) dağıtım şirketi olan müvekkili ... A.Ş.’nin bayiliğini yaptığını, davalının LPG alım miktarları incelendiğinde, LPG alımı yapmadığının tespit edildiğini, davalının 30 günden uzun süreyle LPG alımı yapmaması, bayilik sözleşmesinin 3/f maddesi doğrultusunda müvekkiline sözleşmeyi derhal fesih hakkı verdiğini, LPG alımlarının durmasının sebebini tespit amaçlı olarak 29.12.2016 tarihinde davalının işyerinde ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyası ile tespit yapıldığını ve LPG tüplerinin satıldığı işyerinde aynı zamanda başka markaya ait tüplerinin satışının yapıldığının tespit edildiğini, bu sebeplerin bayilik sözleşmesinin 4. maddesine aykırılık teşkil etmekte ve müvekkiline sözleşmeyi derhal fesih hakkı vermekte olduğunu, bu nedenle müvekkilince 30.01.2017 tarihli ihtarname ile bayilik sözleşmesinin sonlandırıldığını ve davalıya yükümlülüklerini yerine getirmesinin ihtar edildiğini, davalının .... Noterliği’nin 07.02.2017 tarihli ihtarnamesi ile yapılan tespit ve bilirkişi raporunu kabul etmediğini ve bunun sonucunda yapılan feshin geçersiz olduğunu, müvekkilince kendisine teslim edilen tüplerin sayısının resmi olarak tespiti ile tüp depozito bedellerinin ve teminat senedinin iadesini talep eden ihtarname keşide ettiğini, davalının zilyetliğinde mülkiyeti müvekkiline ait 350 adet 2 kg’lık piknik, 50 adet 12 kg’lık uzun, 450 adet 12 kg’lık şişman, 3 adet 24 kg’lık, 20 adet 45 kg’lık propan, 3 adet 45 kg’lık sanayi olmak üzere toplam 876 adet LPG tüpün mevcut olduğunu ve iade edilmediğini, sözleşmenin süresinden önce davalının kusuru ile sona ermiş olması sebebiyle müvekkilinin kardan mahrum kaldığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; tüplerin iade edilmemesi sebebiyle tazminat taleplerini bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik 5.000-TL, kar mahrumiyeti olarak bilirkişi tarafından hesaplandığında artırılmak üzere şimdilik 5.000-TL olmak üzere şimdilik toplam 10.000-TL’nin fesih ihtarnamesinin tebliği tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faiz oranı üzerinden faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, masraf ve ücreti vekâletin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya dava dilekçesi, tensip tutanağı ve duruşma gününü bildirir tebligatların usulüne uygun tebliğ edildiği ancak davalının cevap dilekçesi sunmadığı ve duruşmalara da katılmadığı anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında bağıtlanan sözleşmeden kaynaklı olduğu iddia edilen tüplerin iade edilmemesi nedeniyle tazminat ve kâr mahrumiyetinin tazmini talebinden ibarettir.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş davada; 31.12.2014 tarihli Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Tüplü Bayiliği Sözleşmesi, ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasından alınmış olan bilirkişi raporu, .... Not. 12.03.2015 t. ... yev. nolu ihtarname, davalı tarafından keşide edilen ... Noterliği’nin 18.03.2015 t. ... yev. Nolu ihtarnamesi, .... Noterliği’nin 30.01.2017 t. ... yev. Nolu ihtarname, davalı elindeki tüplerin adetlerini gösteren liste ve tüp teslim belgeleri, davalıya ait LPG satış miktarları, LPG Ana Depo Fiyat Cetveli, Fesih tarihindeki tavan perakende ve tesis çıkış fiyatları, cari hesap ekstresi, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık, yemin ve her türlü yasal delile dayanmıştır.
Mahkememiz tarafından ... Sanayi Anonim Şirketine müzekkere yazılarak 2 kg’lık piknik, 12 kg’lık uzun, 12 kg’lık şişman, 24 kg’lık, 45 kg’lık propan, 45 kg’lık sanayi LPG tüpü olmak üzere beher tüp başına imalat bedellerinin ne kadar olduğu hususunda Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup ... Sanayi Anonim Şirketi tarafından istenilen bilgiler Mahkememize bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından ... Sulh Hukuk Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı dosyasının uyap sureti dosyamız arasına alınmış ve Mahkememiz tarafından incelenmiştir.
Uyuşmazlığın çözümü dosya üzerinde teknik incelemeyi gerektirdiğinden Mahkememiz tarafından iddia ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve yanlar arasındaki ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın davalı ile yaptığı sözleşme uyarınca eksik ifa olup olmadığı, var ise bu nedenle uğradığı kar mahrumiyetinin alacağının bulunup bulunmadığı, alacağı varsa miktarının tespit edilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından Mahkememize sunulan 20.05.2019 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak ".... İncelenen davacı yana ait 2015-2016-2017 yılı ticari defterlerinin açılış kapanış beratlarının ve noter tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
Davacı yanın davalı yandan cari hesaba dayalı herhangi bir alacağının bulunmadığı, bununla birlikte sözleşme süresince tahsil edilmiş depozito bedellerinden l1.081,50 TL'nin davalı yana ait cari hesaptan mahsup edilmiş olduğu,
Davacının dava dilekçesinde tüplerin imalat bedellerinin tespit edilmesi için ... Ltd. Şti.'ne sorulmasını ve bilirkişi incelemesi ile talep edilecek cezai şart tutarının tespit edilmesini talep ettiği görülmekle, dava dosyasında sayın mahkemenin bu hususta yazdığı bir müzekkere yazısının bulunmadığı görüldüğünden, bu aşamada imalat bedelleri ve buna bağlı cezaî şarta ilişkin herhangi bir hesaplama yapılamadığı,
Davacı yanın, taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra faydalanamadığı süre olan 56 ay için 4.213,31 TL kar mahrumiyeti talep edebileceği," tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş ve ek rapor alınması talebinde bulunulmuştur.Mahkememiz tarafından davacı vekilinin itirazları doğrultusunda ek rapor aldırılmasına karar verilmiş ve bilirkişi heyeti tarafından Mahkememize sunulan 01.10.2019 tarihli ek raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davacı yanın davalı yandan talep edebileceği cezai şart tutarının fesih tarihi itibariyle 41.808,75 TL, dava tarihi itibariyle 61.607,00 TL olacağı,
Davacı yanın, taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra faydalanamadığı süre olan 56 ay için 4.213,31 TL kar mahrumiyeti talep edebileceği," tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporu davacı vekiline ve davalıya tebliğ edilmiştir. Ek rapora karşı itiraz veya beyan dilekçesi sunan olmamıştır.
Davacı vekili tarafından 30.10.2019 tarihinde ıslah dilekçesi sunulmuş ve harcıda yatırılmıştır. Davacı vekili ıslah dilekçesinde, kar mahrumiyeti taleplerini 4.213,31-TL olarak, iade edilmeyen tüplerden kaynaklanan tazminat taleplerini 41.808,75-TL olarak yeniden belirlediklerini beyan etmiştir.
Davacı vekilinin ıslah dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş olup davalı, davacı vekili tarafından sunulan ıslah dilekçesine itiraz etmemiştir.
27.02.2019 tarihli ara karar ile taraflara ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanak kayıtlarını inceleme gün ve saatinde mahkememizde hazır bulundurmaları aksi halde defter ibrazından kaçınmış sayılacakları ve aleyhlerine karar oluşturulacağının ihtarına karar verildiği ve inceleme gününün hazır bulunmayan davalı tarafa ihtaratlı olarak tebliğ edildiği ancak davalı ihtaratlı tebligata rağmen inceleme günü gelmemiş olup ticari defter ve belgelerini de sunmamıştır.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; taraflar arasında akdedilen 31.12.2014 tarihli 5 yıl süreli bayilik sözleşmesinin davacı tarafından sözleşmeye uygun olarak haklı nedenle feshinden sonra davalı tarafından iade edilmeyen mülkiyeti davacıya ait tüplerden kaynaklı tazminat ve kar mahrumiyeti istemli davacı tarafından davalı aleyhine açılan tazminat davasında Mahkememiz tarafından yargılama sırasında alınan hükme dayanak teşkil etmeye elverişli 01.10.2019 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda davacı yanın davalı yandan talep edebileceği cezai şart tutarının fesih tarihi itibariyle 41.808,75 TL olacağının ve davacı yanın, taraflar arasındaki sözleşmenin feshinden sonra faydalanamadığı süre olan 56 ay için 4.213,31 TL kar mahrumiyeti talep edebileceğinin tespit edildiği, kök raporda davacının ticari defterlerinin usulüne uygun tutulmuş olduğunun tespit edildiği, ihtaratlı tebligata rağmen davalı yanın inceleme günü gelmediği, davalının ticari defter ve belgelerini sunmadığı, TTK 83, HMK 220 ve 222. maddeleri uyarınca davacı tarafın kayıtlarının esas alınması gerektiği, davacı vekili tarafından dava dilekçesinde 5.000,00 TL kar mahrumiyeti ve 5.000,00 TL iade edilmeyen tüplere istinaden tazminat talebinde bulunulduğu ancak 30.10.2019 tarihli ıslah dilekçesinde, kar mahrumiyeti taleplerini 4.213,31-TL olarak, iade edilmeyen tüplerden kaynaklanan tazminat taleplerini 41.808,75-TL olarak yeniden belirlediklerininin beyan edildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne 4.213,31 TL kar mahrumiyeti alacağı ve 41.808,75 TL tüplerin iade edilmemesi sebebinden kaynaklı alacak (cezai şart alacağı) olmak üzere toplam 46.022,06 TL'nin 28.02.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrrüd faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar vermek yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜNE,
1-)4.213,31 TL kar mahrumiyeti alacağı ve 41.808,75 TL tüplerin iade edilmemesi sebebinden kaynaklı alacak (cezai şart alacağı) olmak üzere toplam 46.022,06 TL'nin 28.02.2017 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrrüd faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Fazla talebin reddine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 3.143,77-TL nisbi karar harcından başlangıçta peşin alınan 170,78-TL harcın ve 924,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 2.048,99-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 170,78-TL peşin harç, 924,00-TL ıslah harcı ve 5,20-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.135,88-TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan bilirkişi ücreti ve müzekkere /davetiye gideri olmak üzere toplam 1.575,40-TL yargılama giderinin red kabul oranına göre hesaplanan 1.548,92-TL'sini davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 6.782,87-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalının/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/03/2020
Katip ...
Hakim ...