T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/385 Esas
KARAR NO: 2018/803 Karar
DAVA: Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 02/09/2014
KARAR TARİHİ: 26/09/2018
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sözleşmeden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği 02.09.2014 tarihli dava dilekçesinde özetle; "müvekkilinin ...’da ... Üniversitesindeki geçici görevlendirmesi sona erdiği için asıl görevinin devam ettiği ... Üniversitesindeki görevine dönmek için ...’ye davalı şirketten 19 Ekim 2013 tarihinde 21:20’de 8 numaralı koltukta ...'den hareket edecek olan ekte sunulmuş olan bileti satın aldığını, ...’den davalı şirkete ait ... plakalı araçla yolculuğa başlayan müvekkili yanında 3 adet koli ve bir adet bavul ile yolculuğa çıktığını. İlgili aracın ...., ..., ..., ..., .., ..., ..., .... yolcu indirip bindirdiğini ve ...’ta mola verdiğini, müvekkiline ...’ye geldiğinde aracın bagajında 3 adet kolisinden başka hiçbir şeyin kalmadığını ve bavulunun kaybolduğunu gördüğünü. Davalı şirkette host olarak çalışan davalı ...’e bavulunun nerede olduğunu soran müvekkiline cevaben inen diğer yolcuların müvekkilinin valizini almış olabileceğini söylediğini, Müvekkilinin davalı şirkete e-mail yoluyla kaybolan eşyalarının bulunmasını, aksi takdirde bedellerinin iadesi konusunda talep ve şikayette bulunduğunu, davalı şirket temsilcilerinden host ...’ın kayıp başvurusu hakkındaki müvekkili talebinin kaydının güncel tutulduğunu ve bavulun bulunması halinde de müvekkiline bilgi verileceği konusunda cevap verdiğini. Müvekkilinin bu duruma ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduğunu ve davalı host ... hakkında da hizmet nedeniyle güveni kötüye kullanma suçundan ... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, müvekkilinin kaybolan valizinin içinde, özel eşyalarının yanı sıra akademik kitapları ve harici harddisk bulunduğunu, davalı şirketin bugüne kadar müvekkilinin zararım karşılamamış olup, Karayolları Taşımacılık Kanunu gereğince müvekkiline dönük sorumluluğunu yerine getirmediğini. Müvekkili için eşyaların niteliğinden ziyade 2 terabyte’lik harici hard diskindeki verilerin önem arz ettiğini, müvekkilinin Üniversitede Yardımcı Doçent düzeyinde öğretim görevliliği görevini ifa ettiğini, bu harici hard diskin içerisinde de tüm makaleleri, doktora tezi, akademik verileri kısacası mesleki hayatının tamamının bulunduğunu, müvekkili dava konusu olaydan dolayı manevi olarak yıkıldığını, bunca yıllık emeğinin küçük bir bölümünü de olsa bin bir emekle toplayabildiklerini, fakat birçok özel ve mesleki bilgi içeren verisi kaybolan müvekkilinin zararının telafi edilmesinin de mümkün olmadığını, tüm bu nedenlerle, fazlaya ilişkin haklan saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500,00 TL maddi ve 4.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak müvekkiline verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... vekili tarafından verilen 02.12.2014 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle, bu davanın her ne kadar müvekkili şirkete yöneltilmiş ise de, genel yetki kuralına aykırı olarak İstanbul Mahkemelerinde ikame edildiğini, müvekkili şirketin ticari işlerinin yürütüldüğü merkez adresinin ... olduğunu, bu nedenle işbu davanın ... Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmek üzere yetki itirazları uyarınca reddedilmesi gerektiğini, Dava konusu olayın meydana geldiği 19.10.2013 tarihinde... seferini yapan ... plakalı otobüste görevli diğer davalı host ... olduğunu, müvekkili şirketin tüm personelinin istihdam edilmesinde ve görevlerini ifa ettikleri tüm aşamalarda, talimat verme ve bu kişileri denetleme konusunda gerekli özen yükümlülüğünü eksiksiz bir şekilde yerine getirdiğini, tüm personel görev tanımlarına uygun eğitimleri aldığını, bu nedenle davayı kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydı ile, işbu davanın müvekkili şirket yerine, yalnızca hosta yönetilmesi gerektiğinden, müvekkili şirket bakımından husumet yönünden reddine karar verilmesini talep ettiklerini, davayı ve davacının ileri sürdüğü maddi ve manevi tazminat talebini kabul anlamına gelmemek kaydı ile, dava kapsamında zamanaşımı itirazlarının söz konusu olduğunu, davacının ikame ettiği işbu dava konusu maddi ve manevi tazminat talebinin haksız olup ayrıca zamanaşımına uğradığım, davacının öncelikle zamanaşımı itirazları doğrultusunda reddini talep ettiklerini, Davacının 19.10.2013 tarihinde ... seferini yapan ... plakalı otobüs ile seyahat ettiği sırada valizinin kaybolduğuna, valizin içinde dava dilekçesinde listelenen eşyaların bulunduğuna ve maddi zararının doğduğuna dair beyan ve iddialarım kesinlikle kabul anlamına gelmemek koşulu ile, zararın kanıtlanması yükünün davacı yana düştüğünü, davacının ise maddi tazminat talebini hiçbir belge ve delil ile somutlaştırmadığım, bu zararım hukuki anlamda nitelendirmediğini ve zararının miktarına dayanak teşkil edebilecek hiçbir delil ve valizini bagaja konulmak üzere hosta teslim ettiğini ispatlar nitelikte bagaj fişini dahi sunmadığını beyan etmiş, dilekçesinde geniş bir biçimde açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalılardan ...'e usulüne uygun tebligatın yapıldığı, davaya cevap dilekçesi sunmadığı ancak 13/04/2016 tarihli duruşmaya katıldığı anlaşıldı. İlgili davalı duruşmadaki beyanında, dava konusu olayın meydana geldiinde otobüsün muavini olduğunu, ancak şuan da şirketten ayrıldığını, davacının bavulunun başka müşteri tarafından alınmış olabileceğini, ancak bavulları fişle teslim ettiklerini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dosyamız içerisinde bulunan ... 5. Asliye Ceza Mahkemesi’nin ... noln dosyanın incelenmesinde; ... Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından şüpheli ... hakkında iddianamenin tanzim edildiği, bu iddianamede özetle; Neden olan aracın ... varış tarihi Şüphelinin... seferini yapmakta olan ... plaka sayılı ... firmasına ait otobüste host olarak çalıştığı Olay tarihinde müştekiden teslim aldığı valizin kaybolmasına neden olarak aracm ... vanş tarihi 20.10.2013 tarihinde teslim etmemek suretiyle güveni kötüye kullandığı anlaşıldığından cezalandırılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Mahkemede dinlenen ...’e ait beyanda, aynen; “Olay tarihinde İstanbul ilinden ... 'ye gelmek için kamil koç firmasından bilet aldım, üç koli ile bir de valiz olarak dört parça bagajım vardı. ... de otobüse binerken bagajlarımı görevli muavine teslim ettim. O valiz için bagaj fişi iliştirip bana parçasını verdi üç koli için herhangi bir bagaj fişi vermedi Sabah Denizli'ye indiğimde kolilerin yerinde olduğunu valizin yerinde olmadığım gördüm. Valizi bulamadılar, valiz içinde hard disk ve şahsi eşyalarım vardı. Olay sebebiyle zararım 3.000,00 - 4.000,00 TL civarında. ... firması bana olay nedeniyle 450,00 TL teklif etti ancak zararımı karşıladığım için kabul etmedim, zararının giderilmemiştir. Olay tarikinde harddisk hesaplanmamıştun. Ayrıca karakolda ifade verirken (Alıma gelmeyen eşyalarım olduğunu hatırladım onları ekleyince duruşmada belirttiğim değer ortaya çıkmıştır. Muavinin valizimi alırken bagaj fişi vermişti bundan eminim ” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
... 32. Asliye Ceza Mabkemesi’nin ... değişik iş nolu dosyada sanık (davalı-host) ...’in savunmasında, aynen; “Olay günü ..’ye gidiyorduk Bayram öncesiydi, yolcumuz çoktu, önce ...'ya uğradık ...'da koridor boşluğuna bile yolcu ve bagaj alındı. Ben bunun ceza sebebi olacağını söyleyince de ... amiri “sen bana karşı mı geliyorsun" dedi. Bu şekilde yasal yolcu sayısından fazla yolcu ile yola çıktık ... ....’e uğradık, inenler binenler oldu, sonra ... gittik Bagajların bir kısmı koridorda olduğu için alıp gidenler oldu. Hatta ben bagajları teslim ederken yalnız olduğum İçin beklemeyip eşyasını alıp çıkıp gidenlerde oldu. Bu arada yolculardan birisinin valizi kaybolmuş. Bunun sorumlusu otobüsün o anki görevlisi olan ben değilim. Bu şekilde yolcu ve yük alarak yolculuk yapılmasına sebep olan firma yetkilileridir. .Suçlamayı kabul etmiyorum.” şeklinde beyanda bulunduğu görülmüştür.
... 5. Asliye Ceza Mahkemesinin... nolu dosyanın 26.09.2014 karar tarihli tutanağındaki tanık ... talimatla alınan beyanında, özetle; ... firmasına ait ... plakalı araçta şoför olarak görev yaptığını kaybolan valizle ilgili ... ilinde bilgisinin olduğunu çalıştığı firmada valizlerin aliminin ve tesliminin hotsun görevi olduğunu, sanığın olay tarihînde dava konusu valizi teslim alıp almadığım bilmediğini beyan ettiği anlaşılmıştır.
Orhan Şahin’in beyanında, özetle; ... firmasının Denizli şube müdürü olduğunu, olay tarihinde de aynı pozisyonda görevli olduğunu, kaybolan yolcu eşyalan İle şirketin yolcu ilişkiler biriminin İlgilendiğini, dolayısı ile operasyonel kısımda görev yapan olarak kendilerine bilgi verilmediğini, otogarlarda valizin alınması ve iade edilmesinin hotsun görevi olduğunu, bagajların fiş karşılığında verildiğini, ara duraklarda da yolcu valizlerini yine hotsun verdiğini, firmalarında yolcunun valizinin alınmasının da iade edilmesinin de hotsun işi olduğunu, başka kimsenin mûdahİl olmadığını, tanıklık ücreti istemediğini belirtmiştir.
Mahkemece davalılardan ... ile ilgili olarak açılmış olan .. 5.Asliye Ceza Mahkemesi'nİn ... nolu ... karar nolu dosyaya da 26.09.2014 tarihinde “sanığın atılı suçu İşlediğinin sabit olmaması nedeniyle CMK.223/2-e maddesi uyarınca “Beraatine” karar verildiği görülmüştür.
Yanların tüm delilleri toplandıktan sonra dosya iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak olay tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 16.02.2016 tarihli 6 sayfadan ibaret rapor alınarak rapor doğrultusunda hüküm kurulmuştur.
Mahkememizce tüm deliller toplandıktan sonra ; "İş bu davanın Kısmen Kabulü ile 246,63-Tl maddi, 2.000.-Tl manevi tazminat olmak üzere 2.246-Tl tazminatın dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine fazla istemin Reddine" karar verilmiştir.
Bu karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 2016/13148 Esas 2018/1049 K sayılı 14.02.2018 tarihli ilamı ile bozulmuştur.
Bozma ilamında özetle ; "Dava, taşıma sözleşmesine dayalı olarak kayıp valiz nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Dava tarihi olan 02.09.2014 tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi” ifade edeceği, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade edeceği düzenlenmiş, aynı Kanunun 73/1 maddesinde de; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya tüketici mahkemelerinin görevli olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre, mahkemece, tüketici konumundaki davacı tarafından açılan işbu davada tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK 115/2 maddesi gereğince dava dilekçesinin usulden reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın esası hakkında kararı verilmesi doğru olmamış, kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesi ile mahkememiz hükmünü bozmuştur.
Mahkememizce bozma ilamına uyularak yargılamaya devam edilmiştir.
Davacı vekili; müvekkilinin İstanbul’dan ...’ye seyahat ederken yanında 3 koli ve bir valiz bulunduğunu, ancak varma verinde kendisine sadece 3 kolinin teslim edildiğini ve valizinin bulunmadığını, valizinin içindeki kıyafet ve kişisel eşya dışında akademik çalışmalarının bulunduğu harici diskin de kaybolduğunu ileri sürerek şimdilik 500,00 TL maddi ve 4.500,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt faizi ile davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... vekili; davacıyı taşıyan araç görevlisinin diğer davalı ... olup tüm sorumluluğun ona ait olduğunu, davacının maddi zararını ispatlaması gerektiğini savunmuştur.
Davalı ... duruşmadaki beyanında; davacının valizinin başka bir müşteri tarafından alınmış olabileceğini savunmuştur.
Dava, taşıma sözleşmesine dayalı olarak kayıp valiz nedeniyle tazminat istemine ilişkindir. Dava tarihi olan 02.09.2014 tarihinde yürürlükte bulunan 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 3/1-k maddesinde tüketicinin; “ticari veya mesleki olmayan amaçlarla hareket eden gerçek veya tüzel kişiyi” ifade edeceği, 3/1-l maddesinde ise tüketici işleminin; “mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi” ifade edeceği düzenlenmiş, aynı Kanunun 73/1 maddesinde de; tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğabilecek uyuşmazlıklara ilişkin davalara bakmaya tüketici mahkemelerinin görevli olduğu hüküm altına alınmıştır. Buna göre, mahkememizce, tüketici konumundaki davacı tarafından açılan işbu davada tüketici mahkemesinin görevli olduğu gerekçesiyle 6100 sayılı HMK 115/2 maddesi gereğince dava dilekçesinin usulden reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili istanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
Bu nedenle aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:
1- Mahkememizin görevsizliği nedeni ile dava dilekçesinin reddine, talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Tüketici Mahkemesine gönderilmesine,
2- HMK 20. Maddesi gereğince dosya kesinleştikten sonra 2 hafta içinde Görevli Mahkemeye gönderilmesi için başvuruda bulunulmaz ise Davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğinin ihtaratına,
3- Yargılama gideri ve vekalet ücreti konusunda Görevli Mahkemece karar verilmesine,
İlişkin karar huzurdaki tarafların yüzene karşı tebliğden itibaren onbeş gün içinde Mahkememize verilecek dilekçe ile Yargıtay yolu açık olmak üzere açıkça karar verildi. 26/09/2018
Katip ...
Hakim ...