T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/4 Esas
KARAR NO: 2020/444
DAVA: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ: 02/01/2018
KARAR TARİHİ: 16/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Sigortalı ... San ve Tic A.Ş'ye ait taşıma konusu emtianın davacı şirket nezdinde nakliyat muhataralarına karşı sigortalı olduğunu, taşıma konusu ve davaya konu emtianın taşımacılığını davalının üstlendiğini, bu emtianın belirli plakalı araca sağlam ve eksiksiz olarak yüklendiğini, ... Gümrük Müdürlüğünde teslim alınan taşıma konusu emtianın hasarlı olduğunun tespit edildiği ve derhal bu hususta tutanak düzenlendiği, sigortalının meydana gelen zararın tazmini için davacı şirkete başvurduğunu, bu hususta bağımsız ve uzman eksper tarafından hasarın niteliğinin ve miktarının tespit edilip meydana gelen 2.600,00-USD miktarındaki zararın davacı tarafından sigortaya ödendiğini, davacı şirketin TTK 1472 hükmü uyarınca sigortalının halefi durumuna geçip davalıya rücu talebinde bulunduğunu, davalının herhangi bir ödeme yapmaması üzerine davalıya karşı .... İcra Dairesinin 2016/... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibinde bulunulduğunu, söz konusu takibin davalı tarafından itiraz edilmesi sebebiyle durduğunu, taşıyıcının malı teslim aldığı andan teslim ettiği ana kadar gerçekleşen hasar ve ziyandan sorumlu olduğunu ve taşıma konusu emtianın davalının sorumluluğu altındayken hasara uğradığını, davacı şirket tarafından sigortalıya ödenen tazminatın ... Sigorta A.Ş.tarafından düzenlenen poliçe çerçevesinde olması sebebiyle söz konusu sigorta şirketinin de poliçede gösterilen teminat limiti ile sınırlı olarak sorumlu olduğunu iddia ederek davalıların .... İcra Dairesi'nin 2016/... esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına ve itirazın kötü niyetli olması sebebiyle davacı şirketin lehine %20'den az olmamak kaydı ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Ve Tic Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin taşıma faaliyetine aracılık haricinde herhangi bir rolü olmayan acente olduğunu ve bu nedenle pasif husumet ehliyetinin bulunmadığını, davalı şirketin taşıma işini gerçekleştirmediğini, hasarın meydana gelmesinde herhangi bir kusurunun söz konusu olmadığını, hasar tespit tutanağında imzası bulunan şoförün davalı şirket çalışanı olmadığını, gerçekleştiği iddia edilen hasarın tam olarak ne olduğunun, nasıl gerçekleştiğinin ve neyden kaynaklandığının belirsiz olduğunu, CMR'nin ilgili hükmü gereği malların ambalajlanmasında hatanın söz konusu olduğu yahut anılan belirli durumlarda taşıyıcının sorumluluktan kurtulacağını, davalının acente olması sebebiyle taşıma, ambalajlama, yükleme, boşaltma işlemlerinde rol almadığını ve bu sebeple kusur atfedilemeyeceğini, davacı tarafından sunulan 09/12/2015 tarihli tutanakta bulunan imzaların gerçekliğinde belirsizlik söz konusu olduğu ve imza sahiplerinin gerçek kimliklerinin tespit edilmesi gerekmesi sebebiyle tutanağın kabulünün mümkün olmadığı, dava edilen tutarın CMR'nin 23.maddesi göz önüne alındığında fahiş bir şekilde belirlendiğini iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta A.Ş.vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket tarafından düzenlenmiş, taşıyıcı ... San Tic Ltd Şti'ye ait CMR sigorta poliçesinin mevcut olduğunu, davacı şirket sigortalısı firmanın hasar sebebiyle sigortacıdan bir talep ve dava hakkı kazanabilmesi için hasardan kaynaklanan mağduriyetlerini ispat etmesi gerektiğini, aynı ispat şartının sigortalıya halef olarak dava açan davacı sigortacı içinde geçerli olduğunu, davacının sigortalısının mal bedelini ödemiş olduğunu ispat etmesi gerektiği, aksi halde davanın aktif husumet yokluğundan reddinin gerektiğini, davacının, hasarın taşıyıcı ve/veya davalı sigortacı sorumluluğu altında olduğunu ispatlayacak bir belge sunamadığını, hasarın ve hasarın taşıyıcının sorumluluk alanında gerçekleştiğinin davacı tarafından ispat edilmesi gerektiğini, davalı şirket ve sigortalısının gerek CMR poliçesi şartları gerekse CMR Konvansiyonu hükümlerine göre, emtianın yetersiz ve uygun olmayan ambalajlanmasından kaynaklı ve yanlış istifleme ve yüklemeden kaynaklı hasarlara karşı sorumluluğu olmadığını, somut olayda da davacının varış yerinde sigortalısına ait emtialarının dağınık olduğunun tespit edildiğini belirttiğini ve bu dağınıklığın sebebinin de yanlış yükleme ve/veya istifleme olduğundan bu hasardan davalının sorumlu olamayacağını, hasardan taşıyıcının sorumlu olduğunun tespit edilmesinde dahi, hasarın poliçe ile teminat altına alınmış bir hadiseden meydana gelip gelmediğinin tespit edilmesi gerektiğini, taşıyıcının sorumluluğunun CMR Konvansiyonunun 23.maddesi çerçevesinde belirlenmesi gerektiğini, taşıyıcının sorumluluğunun eksik brüt ağırlığının kg başına 8,33 hesap birimini aşamayacağından dolayı netice-i talepte bu tavanı aşan kısım için davanın reddinin gerektiğini, davacı tarafından talep edilen tazminat tutarının %10 ilave bedel uygulanarak hesaplandığını ve bu tutarın fahiş ve hatalı olduğunu, davacı ile davalı şirketlerin " Sigorta Şirketlerinin Birbirlerine Olan Rücu Taleplerinin Hızlandırılması Hakkında Protokol"e taraf olduklarını, bu protokole göre, CMR, nakliyat gibi branşlara ait dosyalarda talepte bulunan şirketlerin 3 aylık süre boyunca birbirleri aleyhine dava yoluna gitmelerinin esas olduğunu ve davacının bu protokole uymadığını iddia ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Davanın; itirazın iptali (CMR kara yolu ile yapılan Uluslar arası emtiya taşıma için taşıyıcısı sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında hasar bedelini ödeyen taşıyıcısının kendi sigorta şirketinin taşıyıcıya karşı açtığı rücu ) davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmişler, sigorta poliçesi, hasar dosyası, ekspertiz raporu, ödeme dekontu, icra dosyası, tutanak, CMR belgesi, gümrük beyannamesi, keşif, tanık ve bilirkişi vs delile dayanmıştır.
Davaya dayanak .... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından, borçlular ... Ve Tic Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş.ve ... San.Tic.Ltd.Şti aleyhine; 2.600,00-USD asıl alacak ve 133,13-USD faiz olmak üzere toplam 2.733,13-USD alacağının tahsili için 08/12/2016 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, ödeme emrinin 13/12/2016 tarihinde tebliğ edildiği, borçlu ... Sigorta'nın 14/12/2016, borçlu ..... Ltd Şti'nin 13/12/2016 tarihinde süresi içersinde borca ve tüm ferilerine itiraz ettiği anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre davacının, davalılardan borçludan alacaklı olup olmadığı hususunda bilirkişiden rapor alınmış, 19/06/2019 tarihli bilirkişi raporunda özetle; dosyada mevcut CMR senedinde taşıyıcı olarak dava dışı ... San Tic Ltd Şti gösterildiği, davalı ... Tic. Ltd.Şti'nin ise acente olduğunun yazılı olduğu, TTK m.105/2 uyarınca acenteye karşı müvekkiline izafeten dava açılabileceği, doğrudan dava açılamayacağı, bu sebeple 1 numaralı davalı ... Tic. Ltd.Şti'nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığını, davacı ...Ş'nin dava dışı sigortalısı ... İth. İhr. San ve Tic A.Ş'nin haklarına halef olabilmesi için TTK m.1472/1 uyarınca sigorta tazminatını sigortalısına ödemesi gerektiği, dava dilekçesinde ek-6 ödeme dekontu ifadesi yer almasına rağmen dosyada ek ödeme dekontuna rastlanmadığı, bu durumda davacı ... şirketinin aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı, davacı ...Ş'nin sigortalısına halef olduğu ve dava ehliyetinin bulunduğu kabul edilirse, dava dışı taşıyıcı ... Gıda San. Tic. Ltd Şti'nin sorumluluğunu ... nolu CMR - Karayolu ile yapılan uluslararası emtia taşımaları için taşıyıcının mesuliyet CMR sigorta poliçesi ile sigortalayan 2 numaralı davalı / sigortacı ... Sigorta A.Ş'nin sorumluluğuna gidilebileceği, 29/02/2016 tarihli ekspertiz raporunda CMR m.23'e göre hesaplanan 2.600,00-USD hasar tazminatından %10 ilave tutar düşüldüğünde 2 numaralı davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tutarın 2.363,63-USD ( 7.972,52-TL - takip tarihi olan 08/12/2016'daki karşılığı ) olarak hesaplandığı, hasar ve kısmen zayi olan yük miktarı dikkate alındığında, CMR m.23/3 uyarınca sınırlı sorumluluk hesabı yapmaya gerek olmadığı, 08/06/2020 tarihli bilirkişi heyeti raporunda özetle; davacı ... ve Tic. Ltd Şti.nin acente değil, taşıyıcı sayılan taşıma işleri komisyoncusu / organizatörü olduğunu ispatlaması gerektiği, Davalı ... şirketinin dava dışı taşıyıcı sigortalısının kusurlu olmadığı veya nezaret yükümlülüğüne aykırı davranması sebebiyle müterafik kusurlu sayılması gerektiği yönündeki iddialarını da ispatı gerektiği; dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden hasarın ambalajlama, yükleme ve istiflemeden kaynaklı olduğunun söylenemeyeceği, davacı tarafından dava dışı Sigortalı şirkete 16.03.2016 tarihinde hasar ödemesi olarak ödenen 2.600,00-USD tutarındaki ödemeye ilişkin ilgili banka ödeme dekontunun dosyaya sunulduğu, davalıların dosyaya alınan bilirkişi raporuna yönelik beyanlarının da değerlendirilmesi ile davacı tarafından talep edilebilecek gerçek hasar bedelinin kök raporda ve işbu ek rapordaki açıklamalar çerçevesinde 2.267.41 USD hasar bedelini talep edebileceği kanaatiyle takip ve dava tarihleri esas alınmak suretiyle işlemiş faiz yönünden hesaplama yapılamasına karar verildiği, davacı, tarafından icra takibine konu edilen 2.600.00 USD asıl aalacak ile ilgili olarak BK.117 maddesi anlamında borç ihtarı yapıldığına ilişkin dosya kapsamında ihtarnameye rastlanmadığı, dolayısıyla takip borçlusunun takip 08.12.2016 tarihi itibariyle temerrüde düştüğünün kabulü gerektiği, takipte talep edilen İşlemiş faiz ve %7 faiz oranı taleplerinin işbu nedenle yerinde olmadığı, buna göre: 2.363.63 USD asıl alacak için; takip 08.12.2016 tarihi itibariyle : takip öncesi işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı ve takipte 2.267.41 USD alacak talep edebileceği, dava 02.01.2018 tarihi İtibariyle 2.267.41 USD asıl alacak, 66.30 USD işlemiş faiz (takip – dava tarihi arası) 2.333.71 USD hesaplandığı, dava tarihinden itibaren ise: asıl alacak ile ilgili olarak davacı tarafından talep edilebilecek 2.267.41 USD için 3095 Sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince % 4 ve değişen oranlarda USD faiz talep edilebileceği, 2.267.41 USD asıl alacak üzerinden CMR.27/1 maddesi Esas alındığında dava 02.01.2018 tarihi İtibariyle: 2.267.41 USD asıl alacak, 121.14 USD işlemiş faiz (takip-dava tarihi arası), 2.388.55 USD hesaplandığı, hesaplanan tutarların ödeme tarihindeki TCMB döviz satış kuru karşılığı TL olarak ödenebileceği, dava tarafından Takip tarihi itibariyle tarafımızdan işlemiş faiz olarak hesaplanandan fazla faiz talebinin yerinde olmadığı, ayrıca takipte talep edilen %7 Temerrüt faizininde yerinde olmadığı, takip ve dava tarihinden itibaren işbu raporda yukarıda belirlenen ilgili kamu bankalarının fiilen uyguladıkları faiz oranları üzerinden temerrüt faiz oranlarının talep edilebileceği, takip ve dava tarihinden itibaren CMR 27/1 maddesi gereğince %5 faiz talep edilebileceği, davalı ... Sigorta A.Ş’nin müterafik sorumluluğuna ilişkin beyanının mahkemecede benimsenmesi halinde, yukarıda hesaplanan tutarlardan mahkemece uygun görülenler üzerinden davalı ... Sigorta A.Ş’nin % 75, diğer davalının ise % 25 oranında sorumlu olabileceği, diğer hususlardaki kök rapordaki diğer tespit, değerlendirme ve kanaatlerin değişmediği hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilaf davacı yanın, 08/12/2016 tarihinde davalı borçlular aleyhine .... İcra Dairesinin 2016/... Esas sayılı dosyası ile toplam 2.733,13-USD tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe, esas alacağa, faize ve her türlü ferilerine itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu, CMR senedinde taşıyıcı olarak dava dışı ... San. Tic. Ltd. Şti gösterildiği, davalı ... Tic. Ltd.Şti’nin ise, acente olduğunun yazılı olduğu, ...105/2 md. uyarınca acenteye izafeten dava açılabileceği, doğrudan dava açılamıyacağı, bu nedenle davalı ... Ltd Şti.‘nin pasif husumet ehliyeti bulunmadığı,
Dosyada mevcut ekspertiz raporunun 6. ve 7. sayfasında, taşınan yükün fatura tutarı olan 2.275.988.00-AED (AED=BirleşikArap Emirlikleri Dirhemi) dikkate alınarak, tazminat hesabının hasarlı ve zayi ürünlerle ilgili kısmında poliçedeki kayda binaen açıkça %10 ilave bedel eklendiği görülmekte ve %10 ilave bedel hasar hesabına ilave edilmiştir" denildiğinden, ekspertiz raporunda hesaplanan tazminat miktarının %10 düşülmesi gerektiği, zira %10 ilave bedel artışının, davacı sigortacı ile dava dışı sigortalısı arasında akdedilen sigorta sözleşmesi / poliçesinde yer alan kayda dayanılarak yapılmış olduğu, dolaylı zarar niteliğindeki bu %10 ilave bedel sigorta sözleşmesinin tarafı olmayan taşıyıcıdan istenemeyeceği, ekspertiz raporunda 6. sayfasındaki hasar tazminatı hesabının; A-hasarlı emtia: 2.495KG. ... hammadde emtia bedeli :1 ... (2.495 Kg X 4.498 AED / Kg ), %10 ilave bedel : 1.122,25AED olmak üzere toplam 3.361.86 USD karşılığı, 3.361,86USD 12.344,76 / 3, 6719988749 USD / AED sovtaj : 1.105,19-USD, B- Zayi emtianın; 255 Kg. ... hammadde emtia bedelinin 1.146.99AED, (255 Kg.x4.498 AED/Kg.) %10 ilave bedelin; 114,70 AED olmak üzere toplam 1.261.69 AED, USD karşılığı: 343.60 USD, 1.261.69 AED / 3.6719988749 USD / AED , toplam B: 343,60 USD , hasar miktarının A+B: 2.600,27 USD olduğu, her ne kadar bilirkişi kök raporunda hasar tazminatı %10 ilave bedel düşülerek hataen 2.363.63 USD bulunmuşsada, davacı ... şirketinin isteyebileceği tazminat miktarının 2.267,41 USD olarak hesaplandığı,
Taraflar arasındaki uyuşmazlık konusu hasar ödemesine dayanak edilen sigorta eksperi İlker Karakoyun tarafından hazırlanan 21.02.2016 tarihli hasar değerlendirme raporunda hesaplanan emtia ile ilgili olarak hasar tazminat bedelinin 2.600.27 USD olarak hesaplandığı vc hesaplanan bu hasar tazminatının davacı ... tarafından sigortalı dava dışı ... İthalat İhracat San ve Tic A.Ş’ne 16.03.2016 tarihinde banka havalesi ile ödendiği, davacının takip öncesi işlemiş faiz taleplerinin yerinde olmadığı hususunun tespit ve rapor edildiği görülmekle denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ve aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile;
1-Davalı ... ve Tic Ltd Şti yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
2- Davalı ... Sigorta A.Ş yönünden; .... İcra Müdürlüğünün 2016/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 2.267,41-USD asıl alacak yönünden iptaline, takibin asıl alacağa (2.267,41-USD ) 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca 1 yıllık USD mevduatına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek faiz oranında faiz yürütülerek devamına,
-Fazlaya ilişkin talebin reddine,
3-Alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı 1.555,44-TL' nin davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 585,36-TL harçtan peşin alınan 129,60- TL harcın mahsubu ile bakiye 455,76- TL harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-Davacı tarafından dava açıldığı sırada yatırılan 129,60-TL peşin nispi harcın davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı, 1.300,00-TL bilirkişi ücreti, 251,70-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 1.587,60-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 1.301,83-TL'sinin davalı ... Sigorta'dan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan bakiye yargılama giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalılar duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.760,42-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalıların gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalılara / vekillerine iadesine,
Dair, davacı ve davalı ... vekilinin yüzünde, tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/10/2020
Katip ...
e-imzalı.
Hakim ...
e-imzalı.