T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/561 Esas
KARAR NO:2022/905
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:20/06/2018
KARAR TARİHİ:15/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili şirket ile karşı taraf arasında, 09.03.2016 tarihinde imzalanan sözleşme İle; “... ... Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde Arıtılmış Atıksuların Marmara Denizi'ne Deşarjını Sağlayacak Toplama Hatları, Tüneller ve Derin Deşarj Sistemi Bileşeni Olan ... HATTI İNŞAATI” işi dahilinde, Ana Yüklenicinin İdareye taahhüt ettiği ... Çelik Boru Döşeme için yapılması gereken KAZI VE DOLGU İŞLERİ konusunda anlaşma sağlandığını, çeşitli zamanlarda, tarafların iradesinden ayrı olarak ortaya çıkan şartlar nedeniyle ve karşılıklı mutabık kalınarak sözleşme konusunun tamamlanmasının uzadığını, Eylül 2017 dönemine kadar önemli bir sorun çıkmadan işlerin devamının sağlandığını, ancak, karşı tarafın Ağustos ve Eylül 2017 dönemine ait hakedişleri, tüm ısrarlara rağmen düzenlemediğini ve bu dönemlere ait herhangi bir ödemede bulunmayarak şirketin zor durumlara düşmesine neden olduğunu, sözleşmeye göre, asıl işverene hakedişler düzenlenip işleme alındıktan sonra müvekkili şirketin hakedişlerinin de düzenlenmesi gerekirken, çeşitli bahaneler üretilerek, müvekkili şirketin hakedişlerinin düzenlenmediğini, bu nedenlerle, belirtilen dönemlere dair herhangi bir ödeme de yapılmadığını, davalı şirketin Ağustos ve Eylül 2017 hakedişlerini düzenleyip ödeme yapması gerekirken, mevsim şartları, işyeri-şantiye durumu ve fiilen çalışma imkansızlığını gözetmeksizin, hiçbir iyiniyet kuralı ile bağdaştırılması mümkün olmayacak şekilde 01.12.2017 tarihinde şirketime tebliğ edilen bir ihtarmame düzenleyerek eksik işlerin yapılmasını talep ettiğini, müvekkili şirketçe belirtilen ihtarnameye karşılık verilerek, hangi işlemlerden kendilerinin sorumlu olması gerektiğini ve mevsim şartları ile işyeri-şantiye durumunun elvermesi halinde kendi üzerine düşen edimleri ifa edeceğini bildirerek, karşı ihtarname ile o tarihteki alacaklarının kendisine ödenmesini , aksi halde temerrüde düşmüş sayılacağını ihtar ettiğini, davalı tarafça bu ihtarnameye hiç bir cevap verilmediğini, şirketin tamamlaması gereken işlerin, ihtara cevaplarında tek tek açıklandığını, ihtarı 06.12.2017 tarihinde tebellüğ eden davalı tarafın, verilen 5 günün sonunda, 11.12.2017 tarihinde temerrüde düştüğünü, ihtarname gereğinin yerine getirilmemesinin müvekkili şirketi ekonomik olarak büyük bir sıkıntıya soktuğunu, finansal kiralama sözleşmesi ile alınıp çalıştırılan makinelerin kira bedellerinin aylarca ödenemediğini, müvekkili şirketin büyük zararlara uğradığını, müvekkil şirket alacağını tahsil edebilmek için gerek ihlale makamına ve gerekse ... valilik makamına müracaatta bulunduğunu ancak hiçbir sonuç alamadığını, bugüne kadar davalı şirketçe oyalandığını beyanla, fazlaya ilişkin talep hakkları ve yoksun kalınan kar bakımından ileri sürecekleri alacak hakları saklı kalmak üzere; şimdilik, 100.000,00 TL. Alacağın temerrüt tarihi olan 11.12.2017 tarihinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, bedelsiz kalan ve davalı şirket elinde bulunan teminat senedi-bononun taraflarına iadesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap ve karşı dava dilekçesinde; Alt yüklenicilik sözleşmesinin akdedilmesinin ardından sahada yapılan imalatlarda eksiklikler tespit edildiğini, idare tarafından hazırlanan teknik şartnameye uygun kazı ve dolgu işlemi yapılmadığından dolayı, boru hatlarında telafisi güç deformasyonlar ve şişmeler meydana geldiğini, boru etraflarında teknik şartnameye uygun filtrasyon malzemesi(stabilize) kullanılmadığı için boru etrafında su hareketi engellenemediğini ve boruların proje kotunun üstüne çıktığını ve hattın kullanılamaz hate geldiğini, bundan dolayı müvekkilinin çok büyük maddi kayıplarla karşı karşıya kaldığını, 09/03/2016 tarihli Altyüklenicilik Sözleşmesi'nin 18.1 maddesi gereği, müvekkili tarafından tespit edilip fotoğrafi çekilen ve tutanak altına alınan eksikliklerin, sözleşmenin 21.5.1 maddesi gereği 30 (OTUZ) gün içerisinde tamamlanması için ... 34.Noterliğinin 09.10.2017 tarihli ve ... yevmiye sayısı ile davacı-karşı davalıya ihtarname gönderildiğini, işbu ihbtamameye rağmen eksik işlerin tamamlanmadığı gibi kusurlu imalatlarında sözleşme ve eklerine uygun hale getirilmediğini, ardından söz konusu kusurlu ve eksik işlerin belirlenebilmesi için ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası ile tespit yapıldığını, değişik İş dosyası üzerinden yapılan tespitte, davacı karşı davalının sözleşmeye uygun bir şekilde edimletini ifa etmediğinin açıkça görüleceğini, bu doğrultuda ilgili eksiklikleri giderip müvekkilinin uğradığı zararları tazmin etmek suretiyle sözleşmeye uygun ifada bulunması gerektiği halde, hala alacak iddiasında bulunduğunu, talep ettiği alacağın mevcut şartlar altında herhangi bir sözleşmesel ve yasal dayanağı bulunmadığını beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
Karşı dava dilekçesinde; Davacı-karşı davalı altyüklenici sözleşmeden doğan edimini gereği gibi ifa etmediği için kusurlu olduğunu; davacı karşı davalı altyüklenici sözleşme hükümlerine aykırı davranmadığını; gereği gibi ifada bulürmaması nedeniyle müvekkiline sözleşmeye uygun şekitde teslim edilemediğini ve müvekkilinin ciddi maddi zarar yanında; işin yapımı aşamasında süre ve iş gücü kaybına uğradığını, işbu hususun davacı-karşı davalıya ... 19.Noterliği'nden keşide edilen 27.06.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtamame ile ifade edildildiğini; ancak davacı karşı davalı, sözleşmesel yükümlülüklerini yerine getirmek, işi tamamlamak ve zararı gidermek yerine, huzurdaki davayı açma yolunu seçtiğini, altyüklenicilik Sözleşmesi'nin 20. maddesi ve devam maddelerinde Geçici Kabul ve Kesin Kabul başlığı altında sözleşmeye konu işin yapılmaması veya eksik yapılması halinde bu işlerin Altyüklenici nam ve hesabına yaptırılacağı hüküm altına alındığını, işin eksikliklerinin giderilmesi esnasında çıkacak maliyetlerin henüz netleşmediğini, bu nedenle karşı davanın belirsiz alacak davası olarak açılması zorunluluğu hasıl olduğunu, yargılama sırasında sağlıklı bir sonuç elde etmek adına bahsi geçen değişik iş dosyasında; hangi eksikliklerin giderilmesi gerektiği maddeler halinde her bir mahal için ayrı ayrı belirlendiğinden, dosyanın değişik dosyasındaki aynı bilirkişi heyetine tevdi suretiyle zarar miktarının tespitini talep ettiklerini beyanla, davalı şirketin edimleri sözleşmeye uygun olarak gereği gibi ifa etmediği için uğramış oldukları müspet zararın tazmini için şimdilik 100.000,00 TL sonradan bedel arttırım talebinde bulunmak hakkımızı da saklı tutarak zararın meydana geldiği tarihten itibaren ticari temerrüt faizi ile birlikte belirsiz alacak taleplerinin kabulüne karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; Sözleşme, İhtar ve ihtara cevap ile karşı ihtar, alındı belgesi, hakkedişler, kesilen faturalar ve gerek işin talimatlar doğrultusunda yapıldığı ve gerekse belgeye bağlanamayan kalıp ve iskele bedelleri ile kiralanan makine alacağının ispatını sağlamak bakımından tanık beyanlarına, hakediş örnekleri, bilirkişi incelmesine dayanmışlardır.
Karşı davada; taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihinde Altyüklenici Sözleşmesine, işin yapımındaki eksiklikleri gösteren resimlere, ... 34.Noterliğinin 09.10.2017 tarihli ve ... yevmiye sayısı ile davacı-karşı davalıya gönderilen ihtarnamesine, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyası bilirkişi raporuna, Davacı-karşı davalıya ... 19.Noterliği'nden keşide edilen 27.06.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname, ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İş dosyasına, keşif ve bilirkişi incelemesine, tanık beyanlarına, uzman mütalaasına, ticari defter ve belgelere dayanmışlardır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre asıl dava yönünden; davacının dava tarihi itibariyle davalıdan taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklı iş bedeli alacağının olup olmadığı varsa miktarının tespiti ve davalı karşı davacı elinde bulunduğu iddia edilen senetlerin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti, karşı dava yönünden; taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin getirilmediyse bundan dolayı davalı karşı davacının müspet zararın miktar itibariyle tespiti yönünden rapor aldırılmış, 02/03/2020 tarihli raporda:
''...Tüm inceleme, tespit ve değerlendirmeler ile rapor içerisinde açıklanan nedenlerle;
4.1- İncelenen davacı-karşı davalı şirkete ait 2016-2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
4.2- Davacı-karşı davalı yanın kendi ticari defter kayıtlarına nazaran, 20.06.2018 dava tarihi itibariyle davalı- karşı davacı yana 4.769,75 TL borçlu olduğu,
4.3- İncelenen davalı-karşı davacı şirkete ait 2016-2017 yılı ticari defterlerinin açılış ve kapanış tasdiklerinin yasal süresinde yaptırılmış olduğu, bu anlamda ticari defterlerin usulüne uygun tutulduğu,
4.4- Davalı-karşı davacı yanın kendi ticari defter kayıtlarına nazaran, 20.06.2018 dava tarihi itibariyle davacı- karşı davalı yandan 4.769,75 TL alacaklı olduğu,
4.5- Teknik değerlendirme olarak tarafların taleplerini hesaplamak için yeterli bilgi ve belgenin dosya kapsamında olmadığı,
4.6- Sözleşmenin teminat senetlerinin iadesi ile ilgili koşulların sağlanmamış olduğu, bu nedenle teminat senetlerinin iadesinin talep edilemeyeceği...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Rapor taraf vekillerine tebliğe gönderilmiş, taraf vekilleri rapora itiraz etmiş, taraf vekillerinin itirazları da göz önünde bulundurularak; İddia, savunma ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler birlikte değerlendirilerek ek rapor hazırlanması için önceki bilirkişi heyetinden rapor ek rapor aldırılmasına karar verilmiş, asıl dava yönünden; davacının dava tarihi itibariyle davalıdan taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinden kaynaklı iş bedeli alacağının olup olmadığı varsa miktarının tespitinin ve davalı karşı davacı elinde bulunduğu iddia edilen senetlerin iadesi koşullarının oluşup oluşmadığı, karşı dava yönünden; taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin getirilmediyse bundan dolayı davalı karşı davacının müspet zararın miktar itibariyle tespiti kapsamına ek rapor aldırılmış, 21.09.2020 tarihli ek raporda:
''...4.1 - Mali konularda Kök rapordaki görüş ve kanaatin muhafaza edildiği,
4.2- Davacı — k. Davalının; 2017 Ağustos ve Eylül aylarında yaptığı kazı ve dolgu işleri nedeni ile 282.736,98 TL + KDV = 333.629,64 TL talep edebileceği,
- Kesintilerle ilgili talebinin Sözleşmenin 6.4 maddesine göre yerinde olmadığı,
- Kalıp ve iskele, makine kirası ile ilgili taleplerinin ispata muhtaç olduğu,
- Fiyat farkı talebinin uygun olmadığı,
4.3- Davalı k. Davacının uğradığını iddia ettiği zararla ilgili taleplerini hesaplamanın mümkün olmadığı, gerekirse yerel bilirkişilerden bu konuda hizmet alınabileceği..'' tespit ve rapor edilmiştir.
Taraf vekillerine iş bu rapor tebliğ edilmiş, beyan ve itirazlarını sunmuşlar, asıl dava yönünden dosya kapsamında alınan raporların yeterli olması nedeniyle davacı- karşı davalı vekilinin yeni bir heyetten rapor alınması talebinin reddine karar verilmiş, karşı dava yönünden; ... Asliye Hukuk Mahkemesine (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) talimat yazılarak iddia, savunma ve dosya kapsamında alınan bilirkişi heyet raporları ve ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.İş dosyasından alınan raporda dikkate alınarak mahalinde keşif yapılarak karşı dava yönünden rapor hazırlanması, karşı dava yönünden; taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin gereği gibi yerine getirilip getirilmediğinin getirilmediyse bundan dolayı davalı-karşı davacının müspet zararın miktar itibariyle tespiti yönünden rapor aldırılmış, İnşaat Mühendisi ve Makine Mühendisi tarafından hazırlanan 29.03.2022 tarihli raporda:
''...Taraflar arasında gerçekleşen 9 hakediş tutarı (kesintiler hariç) : 4.003.801,25 TL+KDV
Ağustos ve Eylül aylarına ait sözleşme konusu işlerin tutarı (kesintiler hariç) : 1.185,48 TL x 265,00 TL 314.152,00 TL + KDV (Yapım işi tamamlandığı için %10'luk kesinti yapılmamıştır)
Hakedişlerden Kesilen Tutar: 226.333,68 TL + KDV (Tüm hakedişlerden)
Fiyat Farkı Tutarı : 213.589,65 TL + KDV (Sayın Mahkeme mevcut durumu geçici kabul yapılmış kabul ederse)
Davacı-karşı davalının dava dilekçesinde ifade etmiş olduğu talepleri ile ilgili ise;
-Ağustos ve Eylül aylarına ait sözleşme konusu işlerin tutarı (kesintiler hariç) : 1.185,48 TL x 265,00 TL - 314.152,00 TL + KDV
- Hakedişlerden Kesilen Tutar: 226.333,68 TL + KDV (Tüm hakedişlerden)
- Fiyat Farkı Tutarı : 213.589,65 TL + KDV (Sayın Mahkeme mevcut durumu geçici kabul yapılmış kabul ederse)
Davalıya satıldığı iddia edilen kalıp ve iskeleler bedeli olarak 44.000,00 TL, sözleşme dışı imalatlarda davalıya kiralandığı iddia edilen makine kira bedeli olarak 40.000,00 TL bedel ile takdirin mahkemeye ait olduğu...'' tespit ve rapor edilmiştir.
SMMM tarafından hazırlanan 23.05.2022 tarihli raporda:
''...Tarafların ticari defterlerin yasal süresi içinde açılış ve kapanış işlemlerinin yapıldığı, takdiri mahkemeye ait olmak üzere TTK hükmüne göre ticari defterlerin sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu,
Tarafların cari hesaplarının birbiri ile uyumlu olduğu, dava tarihi itibariyle davacı - karşı davalı ... İnş Taah San ve Tic Ltd Şti'nin 4.769,75-TL borçlu olduğu tespit edilmiştir.
Taraflar arasında gerçekleşen 9 hakediş tutarının (kesintiler hariç) 4.003.801,25-TL + KDV olduğu,
Ağustos ve Eylül aylarına ait sözleşme konusu işlerin tutarı (kesintiler hariç) : 1.185,48-TL x 265,00-TL = 314.152,00-TL + KDV (Yaptırım işi tamamlandığı için %10'luk kesinti yapılmadığı)
Hakedişlerden kesilen tutar: 226.333,68-TL + KDV (Tüm Hakeişlerden)
Fiyat Farkı Tutarı : 213.589,65-TL + KDV (Sayın Mahkeme mevcut durumu geçici kabul yapılmış kabul ederse)
Davacı - karşı davalının dava dilekçesinde ifade etmiş olduğu talepleri ile ilgili ise;
Ağustos ve Eylül aylarına ait sözleşme konusu işlerin tutarı (kesintiler hariç) : 1.185,48-TL X 265,00-TL = 314.152,00-TL+KSV
Hakedişlerden kesilen tutar 226.333,68-TL + KDV (Tüm hakedişlerden)
Fiyat farkı tutarı : 213.589,65-TL + KDV Sayın Mahkeme mevcut durumu geçici kabul yapılmış kabul ederse)
Davalıya satıldığı iddia edilen kalıp ve iskeleler bedeli olarak 44.000,00-TL sözleşme dışı imalatlarda davalıya kiralandığı iddia edilen makine kira bedeli olarak 40.000,00-TL bedelin takdir ve değerlendirmesi mahkemeye ait olduğu...'' tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı-karşı davalı vekili ıslah dilekçesi ile; Ağustos, Eylül 2017 hakediş toplamları alacak miktarı; 314.152 TL., hakedişlerden kesinlen (iadesi gerekli kesintiler) toplamı; 226.333 TL., sözleşme ile kararlaştırılan ek fiyat farkı; 213.589 TL. olmak üzere toplam: 754.074 TL. kiralık makine 40.000 TL. ve şantiyede karşı tarafın kullanımına bırakılan 44.000 TL.'lık mallar için de toplam: 84.000 TL. alacak ile birlikte tüm alacak miktarı 838.074 TL olarak ıslah edilmiş, dosya heyete tevdii edilmiştir.
Davacı - Karşı davalı tanığı ... beyanında; "Davacı - karşı davalı ve davalı karşı davacı'yı tanıdığını, davalı karşı davacının çalışanı olduğunu, davacı karşı davalının ise taşeronu olduğunu, dava konusu olaydan yaklaşık kısa bir süre sonra her iki şirketten ayrıldığını, ... İnşaat'ın ... inşaata taşeronluk yaptığını, son dönemlerde ...'nın eksik yapmış olduğu işler olduğunu, bu sebeple ... İnşaat'ın ...'ya bir ihtarname gönderdiğini, daha sonra ... İnşaat'ın ... ile olan aralarındaki sözleşmeyi Feshettiğini, fesih sebebinin işlerin eksik, yarım kalması olduğunu, ihtarname de belli bir süre verildiğini, bu süre geçtikten sonra da sözleşmenin feshedildiğini, belirtilen süre içerisinde eksikliklerin giderilmediğini, fesihle ihtarname arasındaki sürede yapılan işlemlerle ilgili ... İnşaat hak edişlerle ilgili herhangi bir işlem yaptırmadığını, zaten davanın konusununda ... tarafından yapılan işin karşılığının talebi olduğunu, hak ediş yapılmadığından fatura kesilmediğini, fatura kesilmediğiniden ...'ya da herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... İnşaat'ta Proje Müdürü olarak çalıştığını, ... yükümlülüğünde olan işlerin başlangıçta kazı, dolgu, demir ve betonarme işlerinin onlarda olduğunu, ancak onlar zarar ettiklerini beyan etmeleri üzerine ...'dan demir ve betonarme işleri alınarak sadece yükümlülüklerinde kazı ve dolgu işleri kaldığını, eksikliklerin davacı karşı davalının yükümlülüğünde olan bütün işlerde olduğunu, son iki aylık hak ediş yapılmadığını, ... İnşaat ile aramda herhangi bir davalarının bulunmadığını, yapılan işlerle ilgili başlangıçta taraflar arasında bir sözleşme imzalanmadığını, ...'nın yüklendiği işlerin sözleşmede belirtilen işler olduğunu, ihtarname ile fesih dönemi arasında yapılan işler ile ilgili hak ediş işlemleri yapılmadığını, ancak ondan önceki hak ediş ödemelerinin yapıldığını" beyan etmişlerdir.
Davacı- karşı davalı tanığı ... beyanında; "... inşaatın 2012-2017 yılları arasında çalışanı olduğunu, proje başladığında orda olduğunu, projenin bitmesine 300 mt yer kadar kaldığını, ne olduysa o ara olduğunu, sabah iş başı yapacağını projenin durdurulduğunun bildirildidiğini, daha sonra 3 aya yakın maaş alamadıklarını, proje durduktan sonra şirketin kendilerine çıkış verdiğini, ... da iş makinaları ustası olarak çalıştığını, Projenin durdurulduğunu ...'nın yetkilisinden öğrendiğini" beyan etmişlerdir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Asıl dava; taraflar arasında akdedilen 09/03/2016 tarihli alt yüklenici sözleşmesinin (eser sözleşmesi) feshi nedeniyle hakediş alacağının tahsili ve teminat mektubunun iadesine yönelik kısmi alacak davası, karşı dava ise; alt yüklenici sözleşmesinin gereği gibi yerine getirilmemesinden kaynaklanan müspet zararın tazmini talebine ilişkin belirsiz alacak davasıdır.
Taraflar arasında “... ... Müşterek Atıksu Arıtma Tesislerinde Arıtılmış Atıksuların Marmara Denizine Deşarjını Sağlayacak Toplama Hatları, Tüneller ve Derin Deşarj Sistemi Bileşeni olan ... Hattı İnşaatı” işi dahilinde çelik boru döşeme için gereken kazı ve dolgu işleri yapılması amacıyla 09/03/2016 tarihinde Altyüklenici Sözleşmesi imzalandığı, buha göre davacı-karşı davalının alt yüklenici, davalı-karşı davacının ise asıl yüklenici olduğu hususlarında çekişme bulunmamaktadır.
Davacı-karşı davalı yan, alt yüklenici sözleşmesi sebebiyle oluşan bakiye alacak (Ağustos-Eylül aylarında yapılan imalatlar, davalıya satılan kalıp ve iskele bedeli, sözleşme dışı imalatlardaki davalıya kiralanan makine kira bedeli), tüm kesintilerin iadesi ile fiyat farkı alacağını talep etmiş, bilahare 23.05.2022 tarihli bilirkişi raporuna göre Ağustos, Eylül 2017 hakediş toplamları alacak miktarı; 314.152 TL., Hakedişlerden kesinlen (iadesi gerekli kesintiler) toplamı; 226.333 TL., Sözleşme ile kararlaştırılan ek fiyat farkı; 213.589 TL. olmak üzere toplam: 754.074 TL., Kiralık makine 40.000 TL. ve şantiyede karşı tarafın kullanımına bırakılan 44.000 TL.lık mallar için de toplam: 84.000 TL. alacak ile birlikte tüm alacak miktarı 838.074 TL. Olarak ıslah etmiş, davalı-karşı davacı asıl yüklenici ise, alt yüklenicinin edimini gereği gibi ifa etmemesi, eksik ve ayıplı ifa etmesi nedeniyle oluşan müsbet zararlarının tazminini talep etmiştir.
O halde çekişme; söleşmenin alt yüklenici davacı tarafından gereği gibi ifa edilip edimmediği, tarafların alacak taleplerinin yerinde olup olmadığı, yerine ise tutarına ilişkindir.
Taraflar arasındaki sözleşmenin "sözleşme konusu ve işin konusu" başlıklı 5. maddesinde yer tesliminin 05.03.2016 tarihinde yapılarak işe başlanacağı, işin 31.12.2016 tarihine kadar tamamlanacağı, sözleşmenin teminata ilişkin 6. Maddesinde alt yüklenicinin 800.000 TL. tutarında teminat vereceği, fiyat farkı hesaplanması halinde teminatın arttırılacağı kararlaştırılmıştır.
Mahkememizce hükme elverişli bulunan 29.03.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporuna göre; sözleşmede imalatların eksikliği veya uygun görülmemesi ile ilgili bir kesinti hükmü bulunmamaktadır. Buna göre, davacı yanın Ağustos, Eylül 2017 hakediş alacağının 314.152,00 TL + kdv olduğu, ayrıca hakedişlerin incelenmesi sonucunda toplam 226.333,68-TL + kdv tutarında kesinti yapıldığı görülmüştür. Yine sözleşmenin 7. Maddesinde çelik boru döşenmesi işi için geçici kabulden sonra 15 TL metre başına fiyat farkı ödeneceği, buna göre davacının fiyat farka alacağının ise 213.589,65 TL + kdv olacağı, yine davacının davalıya sattığını iddia ettiği kalıp ve iskele ile davalıya kiralanan makinalar için kira bedeli talep edilmiş ise de; buna ilişkin dosya kapsamında herhangi bir delilin bulunmadığı, davacı karşı davalının sözleşme konusu işi gereği gibi yerine getirip getirmediği hususunda ise, taraflar arasındaki ilk sözleşmedeki birim fiyatın değişmesi, sözleşme dışı "diğer hizmet bedeli", "serbest kazı harfiyat dolgu", ve "1800 içi PE kaplı beton-betonanme boru döşemesi" işlerinin hakedişlere eklenmesi, fiyat farkı maddesinin bulunması, daha önce hazırlanmış olan bilirkişi raporlarındaki hesap faktörleri bir arada değerlendirildiğinde sözleşme konusu işin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği hususunda yorum yapmanın mümkün olmadığı, yine dosya kapsamında bulunan bilgiler, yapılan keşif ve delil tespit dosyasındaki olgular değerlendirildiğinde, kazı-dolgu işleri kapsamında ilgili bölgede 2438x20 mm ebadında çelik boru döşenmesi işi için çalışmalar yapıldığı, çelik boruların bulunduğu yüzeylerde komple su ile dolmuş bölümlerin olduğu, mevcut durumun davacının işi eksik bırakmasından mı, yoksa yoğun yağış sebebiyle yapılan işlerin bozulması sebebiyle mi olduğunun tespit edilemediği, bu nedenli davalı karşı davacının talepleri konusunda bir değerlendirme yapılamadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili, 17.11.2022 tarihli celsede, davalıya satılan kalıp ve iskele ile davalıya kiralanan makinalar için kira bedeli konusunda davalı şirket yetkilisine yemin teklif ettiğini beyan etmiş ise de; davacı vekilinin vekaletnamesinde yemin teklifine ilişkin yetkinin bulunmadığı anlaşıldığından talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememizce yapılan yargılama toplanan taraf delilleri, keşif yoluyla alınan ve daha önceki raporları ve delil tespit dosyasındaki olguları değerlendirmesi nedeniyle mahkememizce hükme elverişli bulunan 29.03.2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre; taraflar arasında çelik boru döşeme için gereken kazı ve dolgu işleri yapılması amacıyla alt yüklenici sözleşmesi imzalandığı, davacı yanın Ağustos, Eylül 2017 hakediş alacağının 314.152,00 TL olduğu, davacı yanın hakedişlerinden toplam 226.333,68-TL tutarında kesinti yapıldığı, sözleşmenin 7. Maddesinde çelik boru döşenmesi işi için geçici kabulden sonra 15 TL metre başına fiyat farkı ödeneceğinin kararlaştırıldığı, davacının fiyat farka alacağının 213.589,65 TL olduğu, buna göre davacı yanın toplam alacağının 754.074,00-TL tutarında olduğu, her ne kadar davacı yan, davalı yana kalıp ve iskele sattığını, ayrıca davalıya kiralanan makinalar için kira bedeli alacağının bulunduğunu iddia etmiş ise de; bu alacak kalemlerinin ispatına yarar bir delil dosya kapsamında bulunmadığı, yine Kesin Teminat ve Ek Kesin teminatın iadesi koşulları Sözleşmenin 6.4. maddesinde belirlenmiş olup,
sözleşmenin teminat senetlerinin iadesi ile ilgili koşulların sağlanmamış olduğu, bu nedenle teminat senetlerinin iadesinin talep edilemeyeceği anlaşıldığından asıl davanın kısmen kabulüne, 754.074,00-TL'nin 100.000,00-TL'sine 11/12/2017 tarihinden, kalan tutara ise ıslah tarihi olan 20/07/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalıya verilmesine, asıl davada fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Davalı karşı davacı yanın eksik ve hatalı işler nedeniyle oluşan müspet zararına ilişkin olarak; taraflar arasındaki asıl sözleşmedeki birim fiyatın değişmesi, sözleşme dışı "diğer hizmet bedeli", "serbest kazı harfiyat dolgu" ve "PE kaplı beton-betonanme boru döşemesi" işlerinin hakedişlere eklenmesi, fiyat farkı maddesinin bulunması, daha önce hazırlanmış olan bilirkişi raporlarındaki hesap faktörleri bir arada değerlendirildiğinde sözleşme konusu işin gereği gibi yerine getirilip getirilmediği hususunun alınan tüm bilirkişi raporlarına göre belirlenemediği, dosya kapsamında bulunan bilgiler, yapılan keşif ve delil tespit dosyasındaki olgular değerlendirildiğinde, kazı-dolgu işleri kapsamında ilgili bölgede 2438x20 mm ebadında çelik boru döşenmesi işi için çalışmalar yapıldığı, çelik boruların bulunduğu yüzeylerde komple su ile dolmuş bölümlerin olduğu, mevcut durumun davacının işi eksik bırakmasından mı, yoksa yoğun yağış sebebiyle yapılan işlerin bozulması sebebiyle mi olduğunun tespit edilemediği, davalı karşı davacının davasının yasal deliller ile kanıtlanamadığı anlaşıldığından karşı davanın ise reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Asıl davanın KISMEN KABULÜNE, 754.074,00-TL'nin 100.000,00-TL'sine 11/12/2017 tarihinden, kalan tutara ise ıslah tarihi olan 20/07/2022 tarihinden itibaren avans faizi işletilmek suretiyle davalı / karşı davacıdan alınarak davacı / karşı davalıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-)Karşı davanın REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 51.510,79-TL harçtan peşin alınan 1.707,75-TL harcın ve 12.605,00-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 37.198,04-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvuru harcı, 5,20-TL vekalet harcı, 1.707,75-TL peşin harç, 12.605,00-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 14.353,85-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan 700,00-TL bilirkişi ücreti, 195,00-TL davetiye tezkere gideri olmak üzere toplam 895,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 805,29-TL sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 100.948,14-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı yanca yapılan 3.500,00-TL bilirkişi ücreti, 1.163,60-TL davetiye/ tezkere gideri olmak üzere toplam 4.663,60-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 467,43-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 13.440,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;
9-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 80,70-TL harçtan peşin alınan 1.707,75-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.627,05-TL harcın karar kesinleştiğinde davalı karşı davacı ... İnşaat Mak San ve Tic A.Ş'ne iadesine,
10-)Davalı karşı davacı ... İnşaat Mak San ve Tic A.Ş tarafından yapılan giderlerin üzerinde bırakılmasına,
11-)Davacı karşı davalı ... İnşaat Taah San ve Tic Ltd Şti duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 16.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davalı karşı davacıdan tahsili ile davacı karşı davalı ... İnşaat Taah San ve Tic Ltd Şti 'ye verilmesine,
Davacı vekilinin, davacı şirket yetkilisi olduğunu beyan eden ... ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/12/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır