T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2018/580 Esas
KARAR NO:2020/337
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:25/06/2018
KARAR TARİHİ: 22/09/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Adi Ortaklığı ile davalı arasında ... marka asansör alımı için finansal kira sözleşmesi akdettikleri, diğer davacıların sözleşmeye müteselsil kefil olarak imza attıkları, sözleşme ekinde bulunan ödeme planına göre kira bedellerinin müvekkili tarafından aksatılmadan ve süresinde ödenerek kapatıldığı, sözleşmenin ekinde bulunan ödeme planına göre sözleşme süresinin 20.06.2016 tarihine kadar olacağı ve bu tarihte son bulacağı, müvekkili şirketlerin ödemeyi yapıp bitirmelerine rağmen sözleşmeye konu asansörlerin teslim tutanaklarının müvekkiline teslim edilmemesi üzerine davalı tarafından 20.11.2016 tarihinde teslim tutanaklarının talep edildiği halde davalının teslim etmediği, davalı tarafından ödemeler yapıldıktan 1,5 yıl sonra 31.10.2017 tarihinde davalı tarafın kesin ödeme planı adı altında müvekkillerine ödeme planı göndererek mevzuata aykırı biçimde masraf ve kur farkı ismi altında bir takım ek bedel taleplerinde bulunduğu ve müvekkili aleyhinde bonoya dayalı icra takibi başlattığı, dava konusu bono incelendiğinde tanzim tarihinin 20.05.2015 vade tarihinin 26.06.2015 miktarının ise 548.138,00 TL olduğu halde davalının bononun 86.500,00 TL kısmını icra takibine konu ettiğini, bononun müvekkillerinin bilgisi olmadan hile yolu ile davalı tarafından alınmış olduğu vadesinin davalı tarafından doldurulmuş olduğu, bonoda yazılı vade tarihi nedeniyle davalıya borç olmadığı halde davalının sözleşme bedeline istinaden hazırlanmış olan bonoyu icra takibine konu ettiğini mevzuat ve ticari ahlaka aykırı bu eylem nedeniyle davalı aleyhinde BDDK ve diğer kurumlara yasal başvuru yapacaklarını ifade ederek, kötü niyetle açılan takibin durdurulmasına ve akabinde iptaline, .... İcra md. ... esas sayılı icra dosyasına konu 20.05.2015 vade tarihli 548.138,00 TL bedelli senedin hile nedeniyle iptali ile müvekkillerinin bu senetten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, davalının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... ile müvekkili arasında 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde 20.05.2015 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş ve sözleşmeye konu"... A.Ş.'nln 18/05/2015 Tarihli Proforma faturasında yer alan 9 adet, 2015 model, 6 duraklı 450 kg (6 kişilik) ... 3100 makine dairesiz yolcu Asansörü ve 3 adet, 2015 model, 7 duraklı 450 kg (6 kişilik) ... 3100 makine dairesiz yolcu Asansörü"mülkiyeti müvekkili şirkete ait olarak davacıya kiralandığı, davacı ve müvekkilinin sözleşmede belirtilen ... A.Ş.'ninl8/05/2015 Tarihli Proforma faturasında yer aldığı gibi aşağıda belirtilen tarihlerde ve bedellerde ödenmesi konusunda mutabık kalmışlardır. buna göre; sözleşme bedelinin %20'si karşılığı 40.000-EURO Sözleşme Esnasında banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 2O.OOO-EURO 30.05.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 2O.OOO-EURO 30.06.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 20.000-EURO 30.07.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 20.000-EURO 30.08.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 20.000-EURO 30.09.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 20.000-EURO 30.10.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 2O.OOO-EURO 30.11.2015 tarihinde banka havalesi ile Sözleşme bedelinin %10'si karşılığı 2O.OOO-EURO 30.12.2015 tarihinde banka havalesi ile %1 KDV karşılığı 2.000-Euro 25.01.2016 tarihinde banka havalesi ile ödeneceğinin düzenlendiğini, Finansal kiralama sözleşmesinin ilk temelini teşkil eden ödeme planındaki Euro kurunun 2.89450-TL olduğu ve bu kura göre ekipman bedeli olan 202.000,00-Euro için satıcıya ödenmesi öngörülen "TL" tutarının 584.689,00-TL ve 4.181,29-TL ihtarname ve noter masrafı ile birlikte toplam 588.870,29-TL hesaplanarak işbu ödemelerin tümünün "finansal kiracının bilgisi dahilinde" "satıcıdan ekipmanların tam ve eksiksiz olarak davacı kiracımıza teslim edildiğine dair yetkili kişilerce imzalanmış olan teslim tesellüm tutanaklarının asıllarının müvekkili şirkete ulaştırılmasına müteakip gerçekleştiği, buna göre 40.000,OO-EURO,29.05.2015 tarihinde2,9241- EURO kuru üzerinden=116.963,98-TL 80.000,OO-EURO,02.11.2015 tarihinde 3,111 EURO kuru üzerinden=248.887,98-TL 20.000,OO-EURO, 05.11.2015 tarihinde 3,116 EURO kuru üzerinden =62.319,98-TL 60.000,OO-EURO,05.12.2016 tarihinde 3,7603 EURO kuru üzerinden =225.617,99-TL 2.000,00-EURO,KDV bedeli ise 02.10.2017 tarihinde tarihinde4,2098 kuru üzerinden =8.419,60-TL olarak teslim formlarının müvekkiline ulaşmasına müteakip satıcı firmaya 202.000,00-Euro ödemelerin gerçekleştirildiğini, bu kurlara göre ekipman bedellerinin satıcı firmaya gerçekleştirilen TL ödemesinin ise masraflar dahil 666.390,83 TL ye baliğ olduğu, geçici ödeme planında satıcıya yapılacak ödemenin TL karşılığının 588.870,29 TL ödeneceği öngörülmüşse de, ekipmanların kısmi teslim edilmesine istinaden 666.390,83 TL olarak satıcıya gerçekleşmiş olduğundan bu tutarlar arasındaki 77.520,54 TL kur farkı alacağının doğduğunu, Davacı ile yapılan finansal kira sözleşmesinde "İşbu sözleşme ekinde bulunan 2452260 numaralı ödeme planı/planları geçici nitelikte olup, sözleşme kapsamındaki ekipman/ekipmanların temini ile objektif kriterlere göre belirlenen ve kiralayan tarafından belgelenen tüm masraflar, ödendikleri tarihler itibarı ile kesinlik kazanacak, bu şekilde oluşacak yeni iktisadi kıymeti kullanma hakkı (bedeli) üzerinden hazırlanacak kesin ödeme planı noter aracılığı ile kiracıya tebliğ edilecektir" hükmünü taşıdığı, ayrıca; 3.5.Kira Bedellerinin Ödenmesi Başlıklı Madde 16 :''işbu sözleşme ekindeki ödeme planı, Garanti Leasing'in mevcut borçlanma oranları baz alınarak Garanti Leasing tarafından kiracıya teklif edilmiş ve kiracı tarafından da kabul ve taahhüt edilmiş olan şartlar dahilinde hazırlanmış olup, sözleşme onaylanmış ve yürürlüğe girmiş olsa bile, sözleşmeye konu mal bedeli transfer tarihindeki güncel piyasa koşulları ve borçlanma maliyetleri dikkate alınarak revize edilebilecek ve bu husus kiracıya tebliğ edilecektir. Kiracı bu yeni revize ödeme planını .kabul ettiğini gayrıkabilirücu kabul ve taahhüt eder ve ayrıca işbu revize ödeme planına göre oluşacakkiralarıödemektenkaçınamaz..."hükmü bulunduğu, hesap kesiminde ise (Kesin Ödeme Planı) mai bedeli ve yap/lan diğer harcamafann Kira Ödeme Döviz Cinsi Türk Parası İse; ekipman ma/ bedeli transferi döviz tevdiat hesabından yanılmış ise, mai bedeli transfer tarihindeki ödemenin vaoıldıöı döviz cinsi için aecerii "Saat 11:00 itibarı ite TLFX Döviz Satış Ortalaması"ile çarpılarak kansillöl Türk Parası hesaplanır. Seklinde hesaplanacağı ve sözleşmeye göre hesaplanarak davacı kiracıya kesin ödeme planının tebliğ edildiğini, ayrıca müvekkili şirketin söz konusu kiralanan ekipmanların kullanıcısı veya satıcıdan teslim alacak olan şirket olmadığı gibi, aksine davacının, bu ekipmanların fiziki kullanıcısı olduğundan satıcıdan teslim alacak olan, bu ekipmanları kontrol edecek olanların davacı olacağını beyan ederek, Teslim tesellüm belgeleri asıllarının müvekkiline ancak 2017 tarihi, lO.ay içerisinde teslim edilmesine müteakip; satıcı firmaya 2.000,00-Euro, olan son KDV bedeli 02.10.2017 tarihinde ödenmiş ve tüm ödemelerin eksiksiz satıcıya gerçekleştirilmesi sonrası ancak kesin ödeme planı, teknik olarak tanzim edilebildiğinden davacı tarafça ödemeler bittikten sonra kesin ödeme planının gönderildiğini, ayrıca takip konusu bononun taraflar arasında akdedilmiş olan finansal kiralama sözleşmesi ile bir ilgili rabıtası bulunmadığını ve takip konusu bononun, sözleşmenin teminatı niteliği de taşımadığını, davacı ile müvekkili arasında Asansör Kiralama İşi Dışında başka bir ilişki olmadığı; ancak icra takibe konu yapılmış olan bononun finansal kiralama sözleşmesinin ödeme vasıtası olarak alındığını ifade ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava; İcra İflas Kanununun 72. Maddesine dayalı Menfi Tespit davasıdır.
7101 sayılı kanunun 61. Maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası ''Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.” şeklinde değiştirilmiş olup 15.03.2018 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğü girmiştir.
Mahkememizde görülen iş bu davada 7101 sayılı kanunun resmi gazetede yayınlandığı tarihten sonra 25/06/2018 tarihinde açılmış olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre basit yargılama usulüne tabi olmasına rağmen Tensip zaptıyla her ne kadar yazılı yargılama usulünün uygulanması gerektiği belirtilmiş olsa da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik dava tarihinden önce olması nedeniyle tensip zaptında yazılı yargılama usulünün uygulanacağının belirtilmesi taraflara kazanılmış hak sağlamayacağından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince12.03.2019 tarihli ön inceleme duruşmasında iş bu davada basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacılar vekili davada; icra takip dosyasına, sözleşme, ihtarname, mail yazışmaları, ticari defter kayıtları, faturalar, bilirkişi incelemesi, tanık ve yasal her türlü delile dayanmıştır.
Davalı vekili davada; 20.05.2015 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi, Proforma faturalar, faturalar, teslim tesellüm belgesi, sevk irsaliyesi belgesi, mailler, ... NOLU Teklif Ödeme Planı, ....Noterliği'nden, 31/10/2017 tarihinde ... yevmiye numaralı ihtarnamesi, şirket yetkilisi ve müteselsil kefil ...’e 08/11/2017 tarihinde gönderilen mail, hem kiracı hem satıcı ile gerçekleştirilen 21/08/2017 tarihli ve 19/04/2017 tarihli diğer mailler ve telefon görüşmeleri, 25/05/2018 tarihli şirketlerinin vadesi geçmiş borç ekranı çıktısı, Finansal Kiralama Sözleşmesinin 54. Md.si gereği tek kesin delil olan şirketlerinin defter kayıtları ve ilgili tüm mali işler birimi kayıtları üzerinde yapılacak inceleme, yemin ve sair her türlü yasal delile dayanmıştır.
Davaya dayanak .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... A.Ş. tarafından borçlular ..., ..., ..., .... Ve Tic. Ltd. Şti., ... Ve ... aleyhine 86.500,00-TL bonodan kaynaklı alacağın tahsili için 11.06.2018 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe girişildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememiz tarafından ...ye müzekkere yazılarak taraflar arasında imzalanan 20/05/2015 tarihli, ... numaralı finansal kiralama sözleşmesinin aslının ve ekleri ile ödeme planının aslının Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ...tarafından istenilen evraklar Mahkememize gönderilmiştir.
Mahkememiz tarafından iddia, savunma, tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defterler ile taraflar arasında akdedilen 20.05.2015 tarihli Finansal kiralama Sözleşmesi ve eki ödeme planında belirtilen miktarların davacı tarafından süresinde ödenip ödenmediği, davacı tarafından süresinde ödendi ise davalı tarafından satıcıya yapılan ödeme dolayısıyle kur farkını davacıdan talep edip edemeyeceği, talep edebilecekse miktarının tespiti için dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından Mahkememize sunulan 21.08.2019 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak: "....Davalı ... Şirketinin sahibi lehine delil olma niteliği taşıyan yasal defterlerinde takip tarihinde davacıların 86.604,- TL. borçlu olduğu, 86.500,- TL/nin 1 adet 548.138,- TL. bedelli bono ile takibe konu edildiği, davacıların 02.07.2018 tarihinde icra dosyasına 126.688,96 TL. ödeme yaptığı" tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davacılar vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş olup Mahkememiz tarafından davacılar vekilinin itirazları doğrultusunda dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdi ile rapor tanzimi istenilmesine karar verilmiştir.Yeni bilirkişi tarafından sunulan 26.02.2020 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak: "Taraflar arasında 6361 sayılı Finansal kiralama kanunu çerçevesinde 20.05.2015 tarih ve ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi akdedilmiş ve sözleşmeye konu"... A.Ş.'nin 18/05/2015 Tarihli Proforma faturasında yer alan 9 adet, 2015 model, 6 duraklı 450 kg (6 kişilik) ... 3100 makine dairesiz yolcu Asansörü ve 3 adet, 2015 model, 7 duraklı 450 kg (6 kişilik) ... 3100 makine dairesiz yolcu Asansörü"davacıya talebi doğrultusunda vadeli kiralanmıştır.
Kiralamaya konu edilecek mal/mallar kiracısı tarafından belirlenir ve Finansal kiralama şirketine müracaat edilir. Malı bilen gören, fiyatı konusunda araştırma ve pazarlık yapan ve anlaşan, finansal kiralama işlemi talep eden kişiye aittir. Ayrıca yine malın satıcısı veya üreticinden eksiksiz ve sorunsuz teslim alınma yetkisi de finansal kiracıya aittir. Kiracı tarafından satıcıdan mal vadeli alım için anlaşılmış ve kiralayan ile geçici ödeme planı yapılarak 1. ödeme 27.05.2015 tarihinde 54.053,82 TL peşinat KDV dahil, 2. ve 12. Taksitler her biri 49.830,72 TL KDV dahil ve tüm koşullar yerine getirilmesi kaydı ile mülkiyeti devir bedeli 20.06.2016 tarihinde 262,60 TL bedel ile davacılara fatura edilecek olup geçici ödeme planı 602.454,34 TL olarak maliyetleşmiştir.
Mülkiyeti devir bedeli ve sözleşme süresinin sonu 20.06.2016 tarihi olmasına rağmen davacıların satıcıdan en son kiralanan malı teslim aldıkları tarihin 08.12.2016 tarihi olduğundan ve vadeli finansal kiralama alımlarında kesin ödeme planının satıcıya yapılan en son ödemeden sonra olacağından ve kiralayan tarafından 10/2017 tarihinde son ödemenin yapıldığından kiracılara gönderilen kesin ödeme planının finansal kiralama sözleşmesi uygun olduğu mütalaa edilmiştir.
Davacıların 21.08.2019 tarihli bilirkişi raporuna itirazlarında belirttikleri ve bilirkişi raporunda ödeme planına uygun yapılan ödemelerin yanı sıra ödeme günündeki kur farkı esas alınacak şekilde ayrıntılı bir hesaba dahi gidilmediği hakkında incelemede yukarıdaki 3 numaralı tabloda hesaplandığı gibi satıcıdan alınan mal/ürün bedelinin 202.000,00 Euro, TL geçici ödeme planından belirtilen TL ödeme tutarının 602.191,74 TL, ve 602.191,74 TL'nin 12 taksitli ödendikleri tarihte Euro/TL paritesi tutarının 190.346,01 Euro olduğu hesaplanmıştır.
İhtiyati Hacze konu edilen senetlerin finansal kiralama bedelleri karşılığında teminat amacıyla verildiğini hakkında incelemede ise, İhtiyati hacze konu senetlerin üzerinde ve finansal kiralama sözleşmesinde alınan senetlerin teminat senedi olduğuna dair ilişkin herhangi bir yazılı ibare olmadığı ve bu durumun takdirinin mahkemeye ait olduğu ... "tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davalı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur. Davacılar vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuş olup dosyanın yeni bir bilirkişiye tevdii karar verilmesi talep edilmiştir. Bilirkişi raporunun dosya kapsamında toplanan delillere uygun olması ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle Mahkememiz tarafından davacılar vekilinin yeniden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı aleyhine icra takibinden sonra İcra İflas Kanununun 72. Maddesine dayalı açılan Menfi Tespit davasında Mahkememizde yapılan yargılama sırasında alınan 26.02.2020 tarihli raporda mülkiyeti devir bedeli ve sözleşme süresinin sonu 20.06.2016 tarihi olmasına rağmen davacıların satıcıdan en son kiralanan malı teslim aldıkları tarihin 08.12.2016 tarihi olduğundan ve vadeli finansal kiralama alımlarında kesin ödeme planının satıcıya yapılan en son ödemeden sonra olacağından ve kiralayan tarafından 10/2017 tarihinde son ödemenin yapıldığından kiracılara gönderilen kesin ödeme planının finansal kiralama sözleşmesine uygun olduğunun ve takibe konu senetlerin üzerinde ve finansal kiralama sözleşmesinde alınan senetlerin teminat senedi olduğuna dair ilişkin herhangi bir yazılı ibare olmadığının tespit edildiği anlaşılmakla her bir davacı yönünden davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalı vekilinin kötüniyet tazminat talebinin reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
1-)Her bir davacı yönünden davanın REDDİNE,
2-)Davalı vekilinin kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,
3-)Başlangıçta peşin alınan 1.477,21-TL harçtan harçlar yasası uyarınca alınması gerekli 54,40-TL red ilam harcının mahsubu ile bakiye 1.422,81-TL'nin karar kesinleştiğinde davacılara iadesine,
4-)Davacılar tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin davacılar üzerlerinde bırakılmasına,
5-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 12.045,00-TL nispi vekalet ücretinin davacılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davacı tarafından yatırılan gider /delil avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Davalı vekilinin yüzüne karşı, davacılar vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/09/2020
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.