T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/732 Esas
KARAR NO: 2020/451
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 06/08/2018
KARAR TARİHİ: 20/10/2020
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Vekiledeni ... aleyhine davalı ... tarafından .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibinde takibe 5 adet bononun konu edildiğini, icra takibine konu bonoların vekiledeni tarafından davalıya teslim etmesi gereken mal karşılığı verildiğini, zira bahse konu bonoların incelendiğinde görüleceği üzere bonoların boş ve malen kayıtlı olduğunu, mal karşılığı verildiğinin sabit olduğunu, vekiledeni ile davalının yapay çiçek teslim etmesi hususunda anlaştıklarını, davalının yapay çiçek ticareti yaptığını, vekiledenine çiçek teslim etmek üzere anlaştıklarını, anlaşma üzerine vekiledeninin davalıya dava konusu 5 adet bonoyu tanzim ettiğini, ancak davalının teslim etmesi gereken malları bono vade tarihleri de dikkate alındığında o tarih aralığında teslim etmediği gibi, vekiledeninin bu yöndeki tüm çağrılarını da cevapsız bıraktığını, davalının teslim etmesi gereken malları teslim etmediği gibi, alacaklı olmamasına rağmen bir de kötüniyetli olarak davaya konu icra takibini başlattığını beyanla, davanın kabulü ile, öncelikle ... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasında takdiren teminatsız olarak icra takibinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, söz konusu senetlerin bedelsiz kaldığının tespiti ile vekiledeninin karşı tarafa borçlu olmadığının tespitine , takibin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İcra takibinin bonolara değil 30.09.2015 tarihli ...'a ait ... seri nolu 12.500,00-TL bedelli çeke dayandığını, vekiledeninin basiretli bir tacir olarak malın teslim yükümlülüğünü ticari ilişkinin en başında yerine getirdiğini, davacının çek bedelini ödeme yükümlülüğünden imtina ettiğini, çek tarihine bakıldığında 3 seneye yakın bir zamandır çek bedelinin vekiledenine ödenmediğini ve üzerine haksız olarak bu davanın açıldığını, 20.02.2015 tarihli 11.800-TL bedelli ... sıra nolu faturanın davacıya malın teslim edildiğinin ispatı olduğunu, davacının amacının ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/... E sayılı dosyasını sürüncemede bırakmak olduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava;İcra takibinden sonra açılan İcra İflas Kanunu 72. Maddesine dayalı Menfi Tespit davadır.
7101 sayılı kanunun 61. Maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası ''Ticari davalarda da deliller ile bunların sunulması 12/1/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine tabidir; miktar veya değeri yüz bin Türk lirasını geçmeyen ticari davalarda basit yargılama usulü uygulanır.” şeklinde değiştirilmiş olup 15.03.2018 tarihinde resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğü girmiştir.
Mahkememizde görülen iş bu davada 7101 sayılı kanunun resmi gazetede yayınlandığı tarihten sonra 06/08/2018 tarihinde açılmış olup 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre basit yargılama usulüne tabi olmasına rağmen Tensip zaptıyla her ne kadar yazılı yargılama usulünün uygulanması gerektiği belirtilmiş olsa da 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yapılan değişiklik dava tarihinden önce olması nedeniyle tensip zaptında yazılı yargılama usulünün uygulanacağının belirtilmesi taraflara kazanılmış hak sağlamayacağından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince 14.05.2019 tarihli ön inceleme duruşmasında iş bu davada basit yargılama usulünün uygulanmasına karar verilmiştir.
Davacı vekili davada;.... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyası, her iki tarafa ait ticari defterler ,faturaları, sevk irsaliyeleri, yargıtay kararları, bilirkişi incelemesi, tanık beyanı, sair tüm yasal delillere dayanmıştr.
Davalı vekili davada; ticari defterler, 20.02.2015 tarihli 11.800-TL bedelli ...sıra nolu fatura, bilirkişi incelemesi, tanık, her türlü yasal ve takdiri delillere dayanmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 11.210,00 TL asıl alacak, 1.121,00 TL çek tazminatı, 33,63 TL komisyon, 3.240,69 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 15.605,32 TL alacağın tahsili için 23.07.2018 tarihinde kambiyo senetlerine özgü haciz yoluyla takibe girişildiği, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği, icra takibinin dayanağını 30.09.2015 keşide tarihli 12.500,00-TL bedelli çekin oluşturduğu anlaşılmaktadır.
Mahkememiz tarafından iddia, savunma ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve tarafların ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın dava konusu .... İcra dairesinin 2018/... Esas sayılı dosyasına konu çekten dolayı davalıya borçlu olup olmadığı, çekin davalıya avans olarak verilip verilmediği, karşılığında davalıdan mal teslim alınıp alınmadığının tespiti ve taraf defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi için dosyanın bilirkişiye tevdine karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan 12/08/2020 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davalı ...'in 2013-2019 yıllarına ilişkin kanuni defterlerinin onaylarının usulüne uygun ve zamanında yapıldığı, ticari defterlerin delil niteliği taşıması konusunda takdir Mahkemeye ait olmak üzere, davalı defterlerinin HMK md. 222 uyarınca davalı lehine ve aleyhine delil teşkil eder nitelikte görüldüğü,
Davalı taraf kanuni defterlerinde Davacı ...'un 120 Müşteriler hesabı altında ... hesap kodu ile takip edildiği,
Davalı taraf kanuni defter ve belgelerine göre davalı tarafından davacı tarafa 2015 yılında KDV dahil 11.800.00 TL tutarında mal satışı yapıldığı, yapılan satışla ilgili olarak davalı tarafından 20.02.2015 tarih ve ... sayılı fatura düzenlendiği, düzenlenen faturanın 20.02.2015 tarih ve 0042 yevmiye numarası ile borç olarak kaydedildiği,
Davacı tarafından 30.09.2015 ve 31.10.2015 vadeli, 12.500.00 TL tutarlı 2 adet çek verildiği, verilen 2 adet çekin muavin deftere alacak olarak kaydedildiği. 31.12.2015 tarihi itibariyle davacının 13.800,00 TL alacaklı olduğu,
Davalı kayıtlarında 17.04.2019 tarihinde 00044 sayılı muhasebe fişi ile yapılan kayıt ile her iki çekin (toplam 25.000 TL) ÇEK İADESİ açıklaması ile hesaptan ters kayıtla çıkarıldığı, bu kaydın çek bedelleri tahsil edilmeden çeklerin hesaptan düşüldüğünü gösterdiği,
Böylece davacı ... hesaben 13.200 TL alacaklı iken. 17.04.2019 tarihli bu muhasebe kaydından sonra davalı defterlerinde ... numaralı ... hesabında davalının davacıdan 11.800,00 TL alacaklı hale geldiği,
Davaya konu icra takibine mesnet çekin karşılıksız çıktığı hususu 15.03.2016 tarihinde çekin arka yüzüne işlendiği, dolayısıyla çekin karşılıksız çıktığı 15.03.2016 tarihinde davalının bilgisinde olduğu,
Davalının yasal defterlerine çekin karşılıksız çıktığı kaydının 2016 yılında, 2017 yılında, 2018 yılında yapılmadığı, ancak huzurdaki dava ve icra takip tarihinden sonraki 2019 yılında yapıldığı,
Davalı taraf yasal defter kayıtlarına göre, icra takip tarihi ve dava tarihi itibariyle davalının davacıya 13.200 TL borçlu olduğu,
Davalının yasal defter kayıtlarına göre, davalının davacıdan 17.04.2019 tarihli muhasebe kaydından sonra, 11.800,00 TL alacaklı hale geldiği,
Davacının davalıya borcunu kapatan iki adet çekten birisi huzurdaki davaya ilişkin icra takinine mesnet çek olmakla ve bu çek bedeli karşılıksız çıkmakla, davalının icra takibinin 12.500,00 TL olan çek bedelinden bankanın ibraz üzerine ödemekle yükümlü olduğu asgari tutar olan 1.290,00 TL düşüldükten sonra kalan 11.210,00 TL ödenmesi talebini kapsadığı
Huzurdaki dava 21.07.2018 tarihli olarak başlatılan KAMBİYO SENETLERİNE (ÇEK, POLİÇE VE EMRE MUHARRER SENET ) ÖZGÜ HACİZ YOLU İLE TAKİP sebebiyle açılan menfi tespit davası olduğu, çekin mücerretliği ve kural olarak, ödeme aracı olması ile ilgili hukukî nitelendirmeler ve değerlendirmeler münhasıran Mahkemenin takdirinde olmak üzere, icra takip tarihi itibariyle karşılıksız olduğu bilinen çekin davalı kayıtlarında bir ödeme olarak kayden yer almakta olduğu,
Davacı tarafın davalı tarafından teslim edilmediği beyan edilen malların teslimine dair herhangi bir belge (sevk irsaliyesi, teslim fişi vb) bulunmadığını beyan ettiği ve dilekçelerinde dayandığı ticari teamül açlıklamalarını Bilirkişiliğimize de yaptığı,
Bu çerçevede yukarıdaki faturada da teslim alan imzası bulunmadığından, davalının sattığını ve teslim etliğini iddia ettiği mala ilişkin fatura dışında bir belgeye sahip olmadığı,
Dosyadaki ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... E. dosyası için hazırlanan 03.05.2019 tarihli Bilirkişi Raporu'nda davacının muhasebesini tutan yetkiliden temin edilen belgelere dayanarak bu faturanın davacının yasal defter kayıtlarında kayıtlı olduğu sonucuna varılmış olduğu" tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.Davalı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 10.12.2018 tarih, 2017/511 Es. Ve 2018/643 K. Sayılı ilamında "Dava, faturaya dayalı alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece getirtilen ve davalı tarafından vergi dairesine bildirilen BA formunda davacı tarafından düzenlenen faturanın düzeltme nedeniyle iptal edildiği bildirilmiştir.Bu durumda davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı defterlerine kaydedildiği,kaydedildikten sonra tek taraflı işlem ile iptal edildiği anlaşılmıştır.Her iki şirketin muhasebecisinin aynı olması bu maddi olgunun gerçekleşmediği sonucunu doğurmaz. Davalı tarafından düzenlenen faturanın ticari defterlerine kaydedilmesi faturada belirtilen malın alındığına karine teşkil eder. Mal alınmadığının ispat yükü bu durumda davalıya aittir,davalı ancak bu hususu yazılı delillerle ispat edebilir.Mahkemece yanılgılı gerekçe ile ispat yükünün davacıya yükletilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Yargıtay ... Hukuk Dairesi 2016/... Es. Ve 2016/... K. Sayılı ilamında "...Dosya içerisindeki irsaliyelerin ve faturaların 2013 yılına ait olduğu,dava konusu çeklerin keşide tarihlerinin ise 2014 yılı içerisinde olduğu, dolayısıyla malların teslim edildiği tarihten sonraki ileri tarihli olarak verildiği anlaşılmaktadır.Bu durumda çeklerin avans olarak verildiği,karşılığında mal teslim edilmediğine yönelik iddiayı ispat yükü davacı üzerinde olup,davalının malların teslim edildiğini ispat yükümlülüğünün bulunmaması nedeni ile mahkemece ispat yükünde yanılgıya düşülerek yazılı şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı aleyhine açılan menfi tespit davasında .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasının dayanağını oluşturan bonoların mal karşılığı verildiğini ancak malların teslim edilmediğinin iddia edildiği ancak .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasının dayanağını 30.09.2015 keşide tarihli 12.500,00-TL bedelli çekin oluşturduğu, 6098 sayılı TBK'nun 207/2. maddesi uyarınca sözleşme ile aksi kararlaştırılmadıkça veya aksine bir adet bulunmadıkça satıcı ve alıcı borçlarını aynı anda ifa etmekle yükümlü olacağı ve çek bir ödeme aracı olup, mevcut bir borcun karşılığında verildiğinin kabulü gerekeceği, yargılama sırasında alınan bilirkişi raporunda davalı taraf kanuni defter ve belgelerine göre davalı tarafından davacı tarafa 2015 yılında KDV dahil 11.800.00 TL tutarında mal satışı yapıldığı, yapılan satışla ilgili olarak davalı tarafından 20.02.2015 tarih ve ... sayılı fatura düzenlendiği, düzenlenen faturanın 20.02.2015 tarih ve ... yevmiye numarası ile borç olarak kaydedildiği, davalının sattığını ve teslim etliğini iddia ettiği mala ilişkin fatura dışında bir belgeye sahip olmadığı, dosyadaki ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2018/... E. dosyası için hazırlanan 03.05.2019 tarihli Bilirkişi Raporu'nda davacının muhasebesini tutan yetkiliden temin edilen belgelere dayanarak bu faturanın davacının yasal defter kayıtlarında kayıtlı olduğunun tespit edildiği, Yargıtay ... HD'nin 2016/... Es. Ve 2016/... K. sayılı emsal ilamında da kabul edildiği üzere somut olayda dosya içerisindeki faturanın 20.02.2015 tarihine ait olduğu, .... İcra Müdürlüğünün 2018/... Esas sayılı dosyasının dayanağını oluşturan çekin keşide tarihinin ise 30.09.2015 olduğu, dolayısıyla malların teslim edildiği tarihten sonraki ileri tarihli olarak verildiği bu durumda çeklerin avans olarak verildiği, karşılığında mal teslim edilmediğine yönelik iddiayı ispat yükünün davacı üzerinde olduğu davacının bu hususu ancak yazılı delillerle ispat edebileceği ancak davacı tarafından çek karşılığı malın alınmadığının yazılı delillerde ispat edilemediği anlaşılmakla davanın reddine, koşulları oluşmadığından davalının kötüniyet tazminatı talebinin reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
1-Davanın REDDİNE,
2-Davalının kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 54,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 191,44-TL harçtan mahsubu ile bakiye 137,04-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
5-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/1 maddesi uyarınca 3.400,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/10/2020
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.