T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2018/997 Esas
BİRLEŞEN DOSYA : İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1405
KARAR NO: 2021/21
DAVA: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 24/10/2017
KARAR TARİHİ: 06/01/2021
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan), Menfi Tespit (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl davada davacı vekili 24.10.2017 tarihli dava dilekçesinde: Müvekkili şirketin dava dışı ... Binasının îklimlendinne ve klima işini yapmayı üstlendiği, bu işte kullanılmak üzere davalı şirketten teklif aldığı, davalı şirket bu siparişleri 60.000 TL karşılığı yapmayı teklif ettiği, davalı Ödemenin 120 gün vadeli olarak 3 adet sıralı çekle yapılmasını talep ettiği, sipariş de 3 gün içinde teslim edileceği bildirildiğini, bunun üzerine müvekkili şirket 3 adet sıralı çek keşide edilerek davalı şirket yetkilisi ...’a teslim edildiğini, ...Bankası A.Ş/Çarşı Şb. 15.12.2017 tarih 20.000TLbedelli, T...Bankası A. Ş/Çarşı Şb. 19.01.2018 tarih 20,000 TL bedelli, T.... Bankası A.Ş/ Çarşı Şb 16.02.2018 tarih 20.000 TL bedelli çekler teslim edildiğini, davalı şirket bu çekleri almasına rağmen taahhüt ettiği işi yapmamış ve işi teslim etmesi gereken malzemeleri teslim etmediği, müvekkili şirket davalı şirkete ulaşamadığı, telefonlarını açmadığı, ticari merkezini boşaltarak kayıplara karıştığını, davalı şirket çekleri almasına rağmen taahhüt edilen işi yapmadığından verilen çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti ve çeklerin müvekkili şirkete iadesi amacıyla işbu davanın açılması zaruretinin hasıl olduğunu, çekler vadeli olup, vadesinde gelmesi ile ödenmemesi, üçüncü kişilere devredilmemesi için İhtiyati tedbir karan verilmesi talep edildiğini, öncelikle ihtiyati tedbir talebinin kabulü ile Mahkemece uygun görülecek teminat mukabilinde dava konusu 3 adet çekin ödenmemesi için İhtiyati tedbir karan verilmesine, Yapılacak yargılama neticesinde davanın kabulü ile davalı şirkete, dava konusu çeklerden dolayı 60.000 TL borçlu olunmadığının tespiti ile dava konusu çeklerin iptal edilerek müvekkili şirkete iade edilmesine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davalı şirkete yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Asıl davada dava dilekçesi davalıya tebliğ edilmiş ve davalı süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmamıştır.
Birleşen İstanbul Anadolu 6.ATM 2017/1405 esas sayılı davada Davacı vekili 18.12.2017 tarihli dava dilekçesinde: Müvekkili şirketin lehtar şirkete avans olarak verilen 3 adet sıralı 60.000.00 TL bedelli çek karşılığı malların müvekkili şirkete teslim edilmediğini, Lehtar...Ltd Şti çekleri almasına rağmen malların müvekkile teslim edilmediği, bunun üzerine lehtar şirket aleyhine 24.10.2017 tarihinde menfi tespit davası açıldığını, Müvekkili şirket tarafından verilen çekler karşılığında teslim etmesi gereken mallar başka firmalardan satın alındığı ve bedellerinin 53.527.93 TL olarak ödendiğini, îlk çekin tarihinden 1 gün önce lehtar şirket tarafından müvekkili şirkete gönderilen elektronik posta ekinde ihtar ve ihtar içeriğinin gerçek dışı olduğu, lehtar ve davalı şirketin kötü niyetli olduğunu, davalı şirket dava konusu çekleri yasaya aykırı olarak satın aldığından davalı şirkete borçlu olunmadığının aşikar olduğunu, Lehtar şirket ... Ltd Şti,’ne verilen çeklerden biri davalı şirket... A.Ş tarafından 15.12.2017 tarihinde bankaya ibraz edildiği, lehtar şirkete karşı Menfi tespit davası açılmış olduğundan, davalı ... Faktöring A.Ş’ne de işbu Menfi tespit davasının açılmasının zorunlu hale geldiğini, çeklerden vadesi gelen 15.12.2017 tarihli 20.000 TL bedelli çek için ihtiyati tedbir talep edildiği, Aynca, işbu davanın 24.10.2017 tarihinde açılan dava ile birleştirilmesinin talep edildiğini, T. ... Bankası A. Ş/Kavacık Çarşı şubesi... nolu 15.12.2017 tarihli 20.000 TL, ... nolu 19.01.2018 tarihli 20.000 TL ve ... nolu 16.02.2018 tarihli 20.000 TL a bedelli çekler için İhtiyati tedbir karan verilmesi, Söz konusu çeklerden borçlu olunmadığının tespiti, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalıya yüklenmesine karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada Davalı ... Faktöring A.Ş vekili 17.01.2018 tarihli cevap dilekçesinde: Davacı tarafından aleyhe ikame ettiği menfi tespit davasının haksız ve kötü niyetli olupi reddi gerektiğini, yetki itirazında bulunulduğu, huzurdaki davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinde açılması gerektiğinden yetki İtirazında bulunulduğunu, dava konusu çeklerden 15.12.2017 tarihli olanla ilgili olarak Istanbul ... İcra Md. ...E Sayılı dosyasından takip başlatıldığından İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, Müvekkili şirketin yerleşim yeri ŞİŞLİ/İSTANBUL olduğu, takip dosyası da İstanbul İcra Md. Bulunduğundan İkame edilen davada Yetkili Mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan yetki itirazının kabulüne karar verilmesi istendiğini, Müvekkili şirketin Faktöring Şirketi olduğu, davacımn keşide ettiği çekler Faktöring Sözleşmesi kapsamında ... Ltd Şti ‘den Faktöring işlemi neticesinde devralındığı, davacı kendisinden önce cirantası bulunan ...Ltd Şti ile davacı /keşideci arasındaki ticari ilişkiyi gösterdiğini, çekin alımına sebep olan faturalar İle birlikte fâktöring işlemi neticesinde devralındığını, ve karşılık olarak da çek bedelleri müşteriye peşin olarak ödendiğini, müvekkili şirket fâktöring işlemi neticesinde faturayla birlikte devranılan çeklere ilişkin Faktoring Sözleşmesi ve çekin alımına sebep olan çeki tevsik eden belge nitelindeki faturaların hangi çeke ilişkin olduğunu gösterir ve hangi, çekin fâktöring işlemine tabi tutulduğunu belgeleyen alacak bildirim formu İle çek bordrosunun mevcut olduğu, Fâktöring işlemine ilişkin tüm yasal koşullar altında çeklerin devri yapıldığını, Müvekkil yasanın üzerine yüklediği tüm sorumlulukları eksiksiz yerine getirdiği, davaya konu çekleri hukuka uygun olarak Faktoring Kanunu gereğince çekin alımına sebep olan davacı ile ...Havalandırma arasındaki faturalar ile birlikte devralan iyi niyetli meşru hamil olduğu, davacının müvekkile karşı iddialarını kesinlikle İleri süremeyeceğini, davaya konu çek yasalara uygun olarak Fâktöring işlemine tabi tutulduğu, bu sebepten ötürü davacı yan, malların teslim edilip edilmediğine ilişkin şahsi defılerini kesinlikle ileri süremeyeceğini, öncelikle davanın yetkisiz mahkemede açıldığından yetki yönünden reddine, haksız davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesi talep etmiştir.
Birleşen İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında 27/12/2017 tarihli ... karar sayılı kararında, 6100 sayılı Yasanın 166. maddesi gereğince Mahkememizin 2018/997 esas sayılı dava dosyası ile birleştirilmesine ve yargılamanın Mahkememizin ... esas sayılı dosya üzerinde yürütülmesine karar verilmiştir.
Asıl dava, 24/10/2017 tarihinde açılmış, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına kaydedilmiş, Birleşen dava 18/12/2017 tarihinde açılmış, İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sırasına kaydedilmiş;
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin... esas sayılı dosyasında 27/12/2017 tarihli ... karar sayılı kararı ile dosyanın İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve yargılamanın İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası üzerinden yürütülmesine karar verilmiş;
İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...esas sayılı dosyasında 17/07/2018 tarihinde ... karar sayılı kararı ile asıl dava olan İstanbul Anadolu ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dava ve birleşen İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/1405 esas sayılı dava yönünden yetkisizlik kararı verilerek dosyanın yetkili İstanbul Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, yetkisizlik kararının 22/09/2018 tarihinde kesinleşmesi üzerine dosya Mahkememize tevzi edilerek Mahkememizin ... esas sırasına kaydedilmiştir.
Asıl dava ve birleşen dava; T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 15/12/2017 tarihli 20.000,00TL bedelli, T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi,... çek nolu, 19/01/2018 tarihli, 20.000,00TL bedelli, T.... Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 16/02/2018 tarihli, 20.000,00TL bedelli çekler yönünden davalılara borçlu olunmadığına ilişkin menfi tespit davasıdır.
Mahkememizce asıl ve birleşen dava yönünden dosya bilirkişiye verilmiş;
Bilirkişi ...10 sayfadan ibaret 13/08/2020 tarihli raporunda özetle; davacı ile asıl davada davalı ... Ltd Şti arasında 2017 yılı öncesinden süregelen bir ticari ilişki olduğu, tarafları arasında 2017 yılı içinde gerçekleşen ticari ilişki çerçevesinde davacının davalıya siparişte mutabık kalınan mallar için avans ödemesi olarak dava konusu 3 adet çeki teslim ettiği, davalının ise sipariş avansı olarak davacıdan teslim alınan çekler karşılığında davacıya taahhütte bulunduğu malları teslim etmediğinin sabit olduğu, bu nedenle davacının davalı şirkete çeklerden dolayı borçlu olmadığı, birleşen dava yönünden; asıl davada davalı ile birleşen davada davalı arasında imzalanan faktoring sözleşmesi çerçevesinde, asıl davada davalının, teslimi yapılmayan mallar karşılığında asıl davada davacı adına düzenlediği faturaların birleşen davada davalı şirkete temlik edildiği ve faturaların konusu teslim edilmeyen mallar için avans niteliğinde alınan dava konusu çeklerin da asıl davada davalı tarafından birleşen davada davalıya teslim edildiği, faktoring işlemi sonucu birleşen davada davalının asıl davada davalıya ödeme yaptığı, BDDK tarafından 04/02/2015 tarih ve 29257 Sayılı RG'de yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesi uyarınca birleşen davada davalı temlik alan Faktoring Şirketinin devralınan faturalara ilişkin gerekli istihbarat ve araştırma yapmakla yükümlü olduğu ancak birleşen davada davalı şirket tarafından herhangi bir araştırma sorgulama yapılmadığını, sonuç olarak birleşen dosyada da davacının davalıya borçlu olmadığının kabulünün gerekeceği kanaati bildirilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Davacı ile davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti arasında ticari ilişki bulunmakta, davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti ile davalı ...Ş. Arasında ise Faktoring ilişkisi bulunmaktadır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere Davacı şirket davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti'ye ...Binasına ilişkin iklimlendirme ve klima cihazlarının alımına ilişkin e posta yazışmaları ile mutabık kalınan malzemeler için sipariş verildiği ve davalının mal temini karşılığı davacı tarafından davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti'ye dava konusu 3 adet çek ön ödeme olarak teslim edilmiş ancak çekler teslim alındıktan sonra davalı... Havalandırma ... Ltd Şti davacıya taahhüt edilen malları teslim etmediği anlaşılmakla sipariş avansı olarak verilen çeklerden dolayı, malların teslim edilmemesi nedeniyle asıl davada davacının davalıya borçlu olmadığı anlaşıldığından asıl davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Asıl davada davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti, davacıdan avans olarak aldığı dava konusu çeklere ilişkin teslimini yapmadığı mallara karşılık düzenlediği 3 adet faturaları, birleşen davada davalı ...Ş. İle aralarında imzalanan faktoring sözleşmesi çerçevesinde temlik edildiği ve çeklerin de teslim edildiği, faktoring işleminin fatura düzenleme tarihi olan 18/09/2017 tarihinde gerçekleştirildiği ve bedelin ödendiği, fatura tarihi ile faktoring işleminin tarihinin aynı olduğu ve bu durumda 04/02/2015 tarih ve 29257 Sayılı RG'de yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmeliğin 5.maddesine uygun olarak gerekli istihbarat çalışmasının yapılmadığı kanaatine varıldığı ve bu durumda teslimi yapılmayan mallar karşılığı avans olarak verilen çeklere ilişkin davacının birleşen davada davalı ...Ş.'ye karşı da sorumlu olmadığı anlaşılmakla birleşen davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.
Asıl ve birleşen dosyada davacı vekilinin 13/11/2020 tarihli dilekçe ekinde sunmuş olduğu belgeler incelendiğinde; dava konusu ... nolu 15/12/2017 tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin ... Faktoring A.Ş tarafından başlatılan İstanbul ... İcra Dairesi ... esas sayılı takip dosyasında...Ltd Şti (davacı) tarafından ödendiği, ... nolu 16/02/2018 tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin 16/02/2018 tarihinde ödendiği,...nolu 19/01/2018 tarihli 20.000,00-TL bedelli çekin 19/01/2018 tarihinde ödendiği görülmüş, dava devam ederken dava konusu çeklerin ödenmesi nedeniyle dava istirdat davasına dönüştüğünden çek bedelleri toplamı olan 60.000,00TL'nin davalı ...Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
A)Asıl dava yönünden;
1-Davanın kabulüne,
Dava konusu edilen T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 15/12/2017 tarihli 20.000,00TL bedelli, T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 20.000,00TL bedelli, 10/01/2018 tarihli, T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 16/02/2018 tarihli, 20.000,00TL bedelli çekler yönünden davalı ... Havalandırma ... Ltd Şti'ye borçlu olmadığının tespitine,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 4.098,60 TL harçtan peşin alınan 1.024,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 4,60 TL vekalet pulu ve harcı, posta masrafı, 163,00 TL , 1.024,65 TL peşin harç ve 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.023,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 8.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde gider avansından artan bakiyenin yatırana/vekiline iadesine,
B)Birleşen İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi 2017/1405 esas sayılı dava yönünden;
1-Davanın kabulüne,
Dava konusu edilen T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 15/12/2017 tarihli 20.000,00TL bedelli, T....Bankası A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ...çek nolu, 20.000,00TL bedelli, 10/01/2018 tarihli, T....sı A.Ş. Kavacık Çarşı Şubesi, ... çek nolu, 16/02/2018 tarihli, 20.000,00TL bedelli çeklerin yargılama sırasında davacı tarafından ödendiği anlaşıldığından çek bedelleri toplamı olan 60.000,00TL'nin davalı ...Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 4.098,60 TL harçtan peşin alınan 1.024,65 TL harcın mahsubu ile bakiye 3.073,95 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 4,60 TL vekalet pulu ve harcı, posta masrafı, 163,00 TL , 1.024,65 TL peşin harç ve 800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 2.023,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendisini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 8.600,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Karar kesinleştiğinde gider avansından artan bakiyenin yatırana/vekiline iadesine,
Dair, asıl ve birleşen davada davacı ve birleşen davada davalı vekillerinin yüzüne karşı, asıl davada davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 06/01/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır.
Hakim ...
¸e-imzalıdır.
¸"5070 sayılı yasanın 5. Ve 22. Maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."¸
"Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır"