T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/169 Esas
KARAR NO: 2021/255
DAVA: Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 18/09/2014
KARAR TARİHİ: 24/03/2021
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı arasında imzalanan sözleşmeye istinaden ... İnşaat tarafından ...'de yapılmakta ...' nin fore kazık ve hem İksa hem de temel altı jet grout imalatı delgisi ve betonun dökülmesi içini üslendiğini, 30.04.2012 tarihinde fore kazık makinesinin davalının talebi üzerine İnşaat sahasına getirildiğini, davalının projede değişiklik yapılacağı gerekçesi ile işe başlanılmadığını, 07.05.2012 tarihinde tadilat projesinin tasdik olunduğu gerekçesi ile işe başladığını, sözleşmenin 4,3 maddesine göre taşeronun her türlü takviye elemanlarını, her türlü el aleti ve ekipmanı kendisi temin edeceği, Yatay ve düşey taşımalar taşerona ait olacağı, imalat esnasında kullanılacak elektrik ve su sarfiyatı işverene ait olacağı ve 8.1 maddesinde mazot işveren tarafından karşılanacağı, şantiye elektriğinin bağlanmaması nedeni ile müvekkilinden jenaratör temin edilerek kullanıldığını, işe 07.05.2012 tarihinde başlandığını, davalının sözleşme edimini yerine getirmediğini, betonun zamanında gelmediğini dolayısı ile günlük imalatın düşük kaldığını, ayrıca getirilecek mazotunda zamanında getirilmediğini, müvekkili şirketin yetkilisi ... tarafından davalı şirkete 10.05.2012 tarihinde mai! atmak suretiyle elektrik ve mazot probleminin 11,05.2012 tarihine kadar çözülmesini akse halde İşi bırakacaklarını uyarımında bulunduğunu, işyerinde yapılan imalatın 15.05.2012 tarihinde belediye ekipleri tarafından durdurulduğunu, jet grout makinesinin 14.05.2012 tarihinde durdurulması nedeni ile bu tarihten itibaren makinenin çalışmadığını, bunun 15,05.2012 tarihli tutanak ile belirlendiğini, durumun davalı şirkete bildirildiğini ancak yazılı veya sözlü hiçbir cevap verilmediğini, 18.05.2012 tarihinde ...Noterliğinden ... yevmiye sayılı ihtarname keşide edildiğini ve aynı konuda 22.05.2012 tarihinde davalı şirket mail gönderildiğini, inşaatta çalışmakta olan jet grout makinesinin 14.05.2012 tarihinden, fore kazık makinesinin ise 15.05.2012 tarihinden itibaren çalışmadığını, her iki makinenin 16 günlük günlüğü 4.000.00 TL,den olmak üzere 64.000.00 TL alacağının doğduğunu, ayrıca jenaratörün günlük 300.00 TL den olmak üzere 16 günlük 4.800.00 TL kira bedelinin oluştuğunu, yapılan işlerin şantiye şefinin onayı ile yapıldığını hatalı olmasının mümkün olmadığını, yapılan jet grout imalat bedelinin 12.370.75 TL fore kazık bedelinin 25.230.25 TL olmak üzere toplam 37JM11.00 TL olduğunu bedele KDV ilavesi ile oluşan tutarın 44.369.18 TL olduğunu, mevcut 17.05.2012 tarihlî tutanak ile mazotun 8.218.27 litre olduğunu bunun 31.913.63 TL olduğunun kabul edildiğini, müvekkilinin sözleşmeyi haklı olarak 24.05,2012 tarihinde fesih edildiğini, hesaplanan imalat bedelinin tenzillerden sonra 12.455.55 TL olduğunu, ... Belediyesince işin durdurulmasının nedeninin inşaat ruhsatının olmamasından kaynaklandığının ortaya çıktığını, jet group ve fore kazık bedeline istinaden 12,455.55 TL kazanç kaybı için 2.000.00 TL İle jeneratör kira bedeline istinaden 544,45 TL olmak üzere oluşan alacağına istinaden şimdilik 15.000.00 TL nın 25.05.2012 tarihinden itibaren reeskont faiziyle tahsiline karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini bilvekale talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; mevcut sözleşmeye göre işin miktarının 4.000 m2 fore kazık, 34.000.00 m2 jet grout olduğunu, yapılacak işe istinaden sözleşmedeki fiyatlandırmanın yapılacağı, bunun dışında herhangi bir yevmiye ücreti ödeneceği konusunda herhangi bir hükmün bulunmadığını, davacının müvekkiline gönderdiği maillerde günlük 1.000.00 TL bekleme ücreti talep ettiğini, davacının talebinin sözleşmeye göre iyi niyetle bağdaşmadığını, işin bedelinin yevmiye ücretine göre hesaplanmayıp metraja göre hesaplanacağının sözleşmede kabul edildiğini, sözleşmenin 4.3 maddesine göre her türlü ekip ve ekipmanların davacı tarafından temin edileceğini, mazot bedelinin işveren tarafından karşılanacağı hak edişten kesileceğini, davacının 10.05.2012 tarihli e-postasında kullandığı jenaratörün kendisine ait olduğunu, sonradan kiralandığını bildirdiğini, davacının kötü niyetli olarak sözleşmeyi feshinden ötürü müvekkilinin hapis hakkını kullandığını, müvekkilinin aynı işi sözleşmenin 17.2 maddesine İstinaden taşeronun nam ve hesabına 3.şahsa yaptırdığını, kamu otoritesinin inşaatı durdurmasının mucbirk sebep kapsamında sayılacağını, yapılacak olan inşaatın ruhsatının bulunduğunu, ruhsatsız olmadığını, davacının talebinin haksız olduğunu açılan davanın reddi ile yagrılama giderleri ve ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini bilvekale arz ve talep etmiştir.
Dava, sözleşme ilişkisinden kaynaklı imalat bedelinin ve sözleşmenin feshi nedeniye dayalı kazanç mahrumiyeti tazminatının ve kullanılan jenaratör bedelinin tahsili istemine ilişkindir.
... , tarafından sunulan 23/06/2014 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Taraflar arasındaki sözleşmenin davacı tarafından haklı olarak fesih edildiğini, haklı fesih nedeni ile talep edebileceği tutarın yapılmış bulunan işe istinaden 12.455,55 TL, yapılmayan işe istinaden net karın 122.830,64 TL, jenaratör kirasından 3.200,00 TL olmak üzere toplam 138.486,19 TL oduğunu, davacının bu tutarı 12.455,55 TL yapılmış olan fore kazık ve jet grout imalatına istinaden, işin yapılamamasından dolayı kar kaybından ötürü şimdilik 2.000,00 TL ile jeneratör kirasına istinaden 544,45 TL olmak üzere 15.000,00 TL şeklinde tespit ve rapor edilmiştir.
... tarafından sunulan 08/06/2015 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacının incelenen defterlerinin TTK hükümlerine göre usulüne uygun tutulduğunu, sözleşme dönemi içinde davacının yapmış olduğu işin toplam tutarının 154.305,00 TL ve bu işe karşılık yıl sonu net kar'ına göre olması gereken net kar miktarının 10.820,39 TL olduğunu, davacının 31/12/2012 tarihi itibariyle elde ettiği kar'ı 247.303,30 TL olduğunu ve şirketin kasten iş yaptığına dair bir emareye rastlanılmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dava, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 2012/ ... esas sırasına kayıtlı iken ... Asliye Ticaret Mahkemesinin kapatılması üzerine dosya Mahkememizin 2014/ ... esas sırasına kaydedilmiş, Mahkememizin 2014/ ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, alınan bilirkişi raporunun gerekçeli, denetime elverişli ve hüküm vermek için yeterli olduğu kabul edilmiş, yapılan yargılama, tarafların beyanları, bilirkişi raporu, sözleşme hükümleri ve tüm dosya kapsamına göre; davanın kabulüne, toplam 127.665,80 TL tazminat tutarının davalıdan dava tarihi olan 30/11/2012 tarihinden itibaren 3095 SK.nun 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, Mahkememizin 2014/ ... esas 2015/ ... karar sayılı 28/12/2015 tarihli kararının davalı vekilince süresi içerisinde temyiz edilmesi üzerine dosya temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay ilgili Hukuk Dairesine gönderilmiştir.
Yargıtay 15.HD 16/10/2017 tarih 2016/4019 esas 2017/3425 karar sayılı ilamında; "...Taraflar arasındaki akdî ilişki 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470. maddesinde tanımlanan eser sözleşmesidir. Bu tür sözleşmelerde taraflardan birinin temerrüdü halinde diğer tarafın hakları aynı Yasa'nın 125. maddesinde tanımlanmıştır. Bunlar;
a) Aynen ifayı istemekte direnmek ve gecikme yüzünden uğranılan zararın tazminin istemek veya,
b) Sözleşmenin ifasından vazgeçerek olumlu (müsbet) zararını istemek veya,
c) Sözleşmeyi feshederek menfi zararını istemek olarak sayılmıştır.
Somut olayda, davacı 24.05.2012 tarihli ihtarında sözleşmeyi feshettiğini davalıya bildirmiştir. Sözleşmenin feshedilmesi halinde kâr kaybının istenebilmesi için sözleşmede buna dair düzenleme bulunması gerekir. Feshedilen sözleşmede böyle bir düzenleme yoktur. 6098 sayılı TBK'nın 125/son maddesi uyarınca sözleşmeyi haklı olarak fesheden taraf ancak olumsuz zararını isteyebilir, olumlu zararını isteyemez. Bu nedenle davacının kâr kaybı isteminin reddine karar verilmesi gerekirken kabul edilmesi doğru olmamıştır (Dairemizin 03.05.2016 tarih 2016/72 Esas ve 2016/2540 Karar sayılı ilâmı).
Diğer taraftan davacı dava dilekçesinde jeneratör kira bedeline istinaden 544,45 TL talep etmiş, sonrasında 04.11.2015 tarihinde harç tamamlanarak bilirkişi raporu ile belirlenen 3.200,00 TL'nin tahsilini istemiştir. Dava dilekçesinde davanın belirsiz alacak davası olduğu açıklanmış ise de Dairemizin 10.07.2013 gün 2012/6728 Esas 2013/4521 Karar sayılı ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.03.2016 gün 2014/15-430 Esas 2016/207 Karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere davanın belirsiz alacak davası olarak görülüp yürütülmesi mümkün değildir. Ancak davacı alacağını tam ve kesin olarak belirlenebilecek olmasına rağmen tahsili için belirli kısmını talep ederek kısmi dava açabilir. Bu haliyle davacının jeneratör bedeli ile ilgili açtığı davanın kısmi dava olarak ve harç tamamlandığına ilişkin 04.11.2015 tarihli dilekçenin de ıslah dilekçesi olarak nitelendirilmesi gerekir.
Bu nedenle olayda davacı tarafından davadan önce davalının temerrüde düşürüldüğü kanıtlanmadığından jeneratör kira bedeli alacağı ile ilgili dava dilekçesinde belirtilen miktar için dava tarihinden, ıslahla arttırılan bölüm yönünden ıslah harcının yatırıldığı tarihten itibaren faiz yürütülmesi gerekirken bu kalem alacağın tamamı üzerinden dava tarihinden itibaren faiz uygulanması da usül ve yasaya aykırı olmuştur..." gerekçesi ile Mahkememizin 2014/ ... esas 2015/ ... karar sayılı 28/12/2015 tarihli kararının bozulmasına karar vermiş, bozma ilamı aleyhinde davacı vekili tarafından karar düzeltilmesi isteğinde bulunulmuş olup Yargıtay 15.HD 27/10/2019 tarih 2018/ ... esas 2019/ ... karar sayılı ilamında; Yargıtay ilamında belirtilen gerektirici nedenler karşısında HUMK’nın 440. maddesinde sayılan nedenlerden hiç birisine uymayan karar düzeltme isteğinin reddine karar verilmiş, karar düzeltme isteğinin reddi ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2019/169 esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin 2019/169 esas sayılı dosyasında Yargıtay ...HD 16/10/2017 tarih 2016/ ... esas 2017/ ... karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Taraflar arasında akdedilen sözleşmede ana işveren ... A.Ş. tarafından işverenin ... Mah ... pafta ... ade, ... parsel Eyüp-istanbul adresindeki alışveriş merkezi inşaatının proje ve detayına uygun olarak ana işverenin ve işverenin kabul edeceği şekilde projenin iksa ... ve ... fore kazık ve hem iksa hem de temel altı jet grout imaiatı delgisi ve betonun dökülmesi işini ana işverenden alarak davalının üstlendiği, sözleşmeye göre bu işlerin sözleşmede taşeron olarak imzası bulunan davacı tarafından yapılmasının kararlaştırıldığı, taşeron-davacının bu işi ifa ederken her türlü takviye elemanlarını, her türlü el aleti ve ekipmanı kendisinin temin edeceği, Yatay ve Düşey taşımaların taşerona ait olduğu, imalat esnasında kullanılacak su ve elektrik sarfiyatının davalı işverene ait olduğu, davacı şirketin inşaat sahasında işe başladığı, ancak bazı sorunlar nedeniyle inşaatın durduğu, davacının davalıya ... Noterliğinin 24.05.2012 tarihli ... yevmiye sayılı ihtarname keşide ederek, davalı şirketin sorunları çözmediğini, inşaatın tasdikli projesinin ibraz edilmediğini, 13 günlük iş kaybına uğradığını, bundan ötürü işlerin düzeltilmesi için verilen 1 günlük sürenin dolduğunu, dolayısıyla mevcut sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiğini bildirdiği, ihtarnamenin davalı şirkete 28.05.2012 tarihinde tebliğ edildiği, davalı şirketin inşaatın gerekli tüm izinlerini ve ruhsatlarını önceden alarak işi sorunsuz bir şekilde davacıya teslim etmesi gerekirken bu yükümlülüğünü yerine getirmediği, dolayısıyla davacının sözleşmeyi haklı olarak fesih ettiği kanaatine varılmıştır.
Mahkememizce Bozma ilamı öncesi alınan bilirkişi kök raporu ve ek raporlarında yoksun kalınan kar (kazanç kaybı) 112.010,25 TL, bakiye ödenmeyen iş bedeli 12.455,55 TL ve jeneratör kira bedeli 3.200,00 TL olarak hesaplanmıştır.
Bozma ilamında da belirtildiği üzere davacının kaybı talep edebilmesi için feshedilen sözleşmede buna ilişkin düzenleme bulunması gerekmekte olup sözleşmede buna ilişkin bir düzenleme bulunmadığından, ayrıca sözleşmeyi haklı olarak fesheden davacının sözleşme nedeniyle müspet zararını talep edemeyeceğinden davacının kar kaybına ilişkin talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Davacı tarafından yapılan işlere ilişkin bedelin davalı tarafından ödenmemesi ise davacının menfi zararı olup, bakiye ödenmeyen iş bedeli olan 12.455,55-TL yönünden talebin kabulü ile bakiye iş bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiştir.
Sözleşmenin 4.3 maddesi uyarınca su ve elektrik bedelinin davalı işverene ait olduğu açıkça kararlaştırıldığından, elektrik bulunmamasından kaynaklı jeneratör kira bedelinden de davalı işveren sorumludur. Bozma ilamında da belirtildiği üzere jeneratör kira bedeline ilişkin alacak tam ve kesin olarak belirlenebilir nitelikte olduğundan, uyulmasına karar verilen bozma ilamı doğrultusunda 04/11/2015 tarihli dilekçe, ıslah dilekçesi olarak dikkate alınarak 3.200,00-TL tutarındaki Jeneratör kira bedelinin 544,45-TL'sinin dava tarihinden itibaren, 2.655,55-TL'sinin ise ıslah tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınmasına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Bakiye ödenmeyen iş bedeli olan 12.455,55-TL'nin dava tarihi olan 30/11/2012 tarihinden itibaren 3095 SK.nun 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Jeneratör kira bedeli olan 3.200,00-TL'nin 544,45-TL'sinin dava tarihi olan 30/11/2012 tarihinden itibaren, 2.655,55-TL'sinin ıslah tarihi olan 04/11/2015 tarihinden itibaren 3095 SK.nun 2/2 maddesi uyarınca değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacının kar kaybı isteminin REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.069,43-TL harcın; 222,75-TL peşin harç ile 1.958,00-TL ıslah harcı olmak üzere peşin alınan toplam 2.180,75-TL den mahsubu ile bakiye 1.111,32-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı tarafından yapılan 355,10-TL tebligat/posta gideri ile 2.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 2.555,10-TL'nin kabul red oranına göre 311,98-TL'si ile 21,15-TL başvurma harcı, 1.069,43-TL peşin alınan harç olmak üzere toplam 1.402,56-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 4.080,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 4.080,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde yatırana/vekiline iadesine,
Dair, tarafların/vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay İlgili Hukuk Dairesine temyiz yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/03/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.
¸"5070 sayılı yasanın 5. Ve 22. Maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."¸
"Bu belge elektronik imza ile imzalanmış olup ayrıca ıslak imza uygulanmayacaktır"