T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/612 Esas
KARAR NO:2022/92
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:24/02/2016
KARAR TARİHİ:10/02/2022
... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Ticaret Mahkemesi sıfatıyla) ... Esas -... Karar sayılı yetkisizlik kararıyla dosya Mahkememize tevzi edilmiş olmakla, mahkememizce yapılan yargılama sonunda :
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; vekiledeni şirketin, 10.10.2013 tarihli sözleşme ile ... Tesisi ve Kabin İnşaatı işlerini; malzeme & yapım ve montaj işlerini üstlendiğini ve ödemeye esas ... Listesine göre yapılması gereken işleri tamamladığını, ayrıca işverenin talebi üzerine sözleşme gereği, ... ve proje dışı işler kapsamında; 186 m3 x 150 m ilave duvar işi + 520 m3 x 13 m kabin binası kazı işi + ...' nin istediği pilye ölçümü işi + 306 m3 x 150 / 2 beton malzemesi + vatandaşların itirazı ve engellemeleri üzerine ...' nin yer altına alınması + ...' nin istediği hali hazır ölçüm işleri + topraklama işleri + santral ile Regülatör arasında 1.50 Km lik ... işleri gibi işlerin yapıldığını, ancak anılan işlerin bedellerini alamadığını, davalı şirketin; vekiledeni şirket alacaklarını inkar etmemekle birlikte, geç teslim nedeniyle zarara uğradığı gerekçesiyle ve sözleşme m.9' da kararlaştırılan gecikme cezasını talep ettiğini, davalı şirket ile ... ... arasında gecikmeli yapılan bağlantı anlaşması nedeniyle, Projenin; ... tarafından gecikmeli olarak 30.01.2014 onaylandığını, dolayısıyla yer tesliminin; ancak 30.01.2014 tarihinde yapılabildiğini, bu durumda işlerin ise 25 günlük bir gecikmeyle ve 25.04.2014 tarihinde tamamlanarak teslim edildiğini, anılan 25 günlük gecikmenin ise proje dışı imalatlar ile kamulaştırma yapılmadan özel arazilerden ... geçirilmek istenmesi ve arazilerinden ... geçirilmesini istemeyen vatandaşların fiili engellemelerinden kaynaklandığını beyanla, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 25.04.2014 tarihinden işletilecek reeskont faizi ile birlikte, 321.578,30TL alacağın; davalıdan tahsilini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde ; HMK.nun 6. maddesi uyarınca genel yetkili mahkemenin davalının gerçek ya da tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, bu hükme göre yetkili mahkemenin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, nitekim taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 26. maddesinde de açıkça yetkili mahkemenin İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri olduğunun düzenlendiğini, bu sebeple yetki itirazlarının kabulü ile öncelikle dosyanın yetkili İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini, esas yönünden ise 10.10.2013 tarihli sözleşme ile taraflar arasında anahtar teslim şeklinde sözleşme düzenlendiğini ve sözleşme ile malzeme temini & montaj dahil, dava konusu işlerin bedelinin; KDV hariç 600.000 TL olarak belirlendiğini, sözleşme bedelinin tamamının ise davacı şirkete ödendiğini, ayrıca, davacı şirketin; sözleşmede belirtilmeyen ve yapılmak zorunda kalındığı iddia edilen toplam 321.578,30 TL tutarındaki işler ile ilgili olarak, taraflarca imza altına alınmış tek bir belge dahi dosyaya sunamadığını, sözleşme bedelinin yarısını aşan ek imalat kalemleri için, yeni veya ek protokol imzalanmamasının; basiretli bir tacirden beklenemeyeceğini, ayrıca teslim süresi sözleşme ile belirlenen işlerin, süresinde de teslim edilmediğini, proje onayının 30.01.2014 tarihinde yapıldığını, ek süre talebinde bulunan davacı şirkete, 15.03.2014 tarihine kadar süre verildiği, buna rağmen geçici kabulün 28.08.2014 tarihinde yapılabildiğini, bu durumda, 16.03.2014 tarihi ile 27.08.2014 tarihi arasında teslimde, 164 günlük bir gecikme ve buna bağlı olarak vekiledeni şirketin, 297.000 TL tutarında gecikme cezası alacağı bulunduğunu beyanla, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan sözleşme dışı imalât alacağının tahsili istemine ilişkindir.
Mahkememizce ...-... E./K. sayılı, 01.02.2018 tarihli karar ile; ''...taraflar arasında, sözleşme dışı imalâtlar ile ilgili bir protokol bulunmamakla birlikte, davaya konu imalâtların davacı tarafça yapılıp, davalının da bunları kullanıldığı belirtilerek, davalının bu imalâtların anahtar teslimi sözleşmenin kapsamında kalan işlerden olduğu, bedel istenemeyeceği savunmasının kabul edilemeyeceği gerekçesiyle, vekâletsiz iş görme hükümlerine göre bilirkişilerce hesaplanan; 273.978,30 TL fazla iş bedelinin davalıdan, 17.01.2015 ihtar tarihinden reeskont faiziyle birlikte tahsiline,fazla istemin reddine...'' karar verilmiş,
Davalı vekilinin temyizi üzerine Mahkememiz kararı Yargıtay 15. Hukuk Dairesi'nin 2018/5056-2019/3422 E./K. Sayılı, 10.09.2019 tarihli ilamı ile; ''...Somut olayda davacı yüklenici tarafından, sözleşme dışında yapıldığı iddia edilen imalâtların bedeli talep edilmiş olup, mahkemece bilirkişi raporu esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de bilirkişi raporu dosya üzerinden, mahallinde inceleme yapılmadan düzenlenmiştir. Bu haliyle rapor hüküm kurmaya elverişli değildir. Mahkemece mahallinde keşif yapılmak suretiyle, sözleşme kapsamına dahil olan işler ile davacının talebine konu imalâtların karşılaştırması yapılmak suretiyle, gerektiğinde dava dışı idare tarafından düzenlenen sözleşme ve belgelerde getirtilerek, hangi imalâtların sözleşme dışında yapıldığının tesbit edilip, bedellerinin vekâletsiz iş görme hükümlerine göre; yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına göre hasaplattırılarak, sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, davacı tarafından sunulan belgeler üzerinden, fiziki olgular (metraj, miktar vs.) değerlendirilmeden düzenlenen bilirkişi raporuna göre hüküm tesisi doğru olmamış, kararın açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir.'' gerekçesiyle bozulmuştur. Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verilmiştir.
Mahkememizce öncelikle bozma ilamı doğrultusunda ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılıp inceleme yapılarak inşaat mühendisi, elektrik mühendisi ve mali müşvirden oluşturulacak heyetten mahallinde keşif suretiyle rapor aldırılmış, 14.08.2020 havale tarihli talimat raporunda:
''..1. Davacı şirket ile davalı şirket arasında 10.10.2013 tarihinde 44 gün süreli ... Regülatör Kapakları 25KVA TR ve 3AWG ... Elektrik Tesis işi sözleşmesi yapılmış olduğu,
2. Davacının işi 01.03.2014 tarihinde başlaması dolayısıyla davalıdan süre uzatım talebi de uygun görülmesine rağmen 170 gün gecikmeli 03.09.2014 tarihinde Geçici Kabul yaptırarak teslime hazır hale getirmiş olduğu,
3. Davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmede olmayan ancak yapılan işin standartlarına uygun olmayan coğrafi koşullar gereği ilave topraklama işlemi gerçekleştirmek suretiyle tesisin kabulünü gerçekleştiriği ve bunun teknik olarak uygun olduğu,
4. Davacı şirket ile davalı şirket arasında yapılan sözleşmede olmayan ancak mahkeme heyeti ile yapılan keşifte tespit edilen ilave ... ve direk dikim işlerinin davacı şirket tarafından yapılmış olduğu,
5. Davacı tarafından yapılan bu ilave işlerin bedelinin;
Elektrik imalatlarının;
2013 sözleşme tarihi itibarı ile :91.872,81 TL + KDV(%18)
2015 dava tarihi itibarı ile :107.406,13TL + KDV(%18) — olduğu değerlendirilmiştir.
Buna göre, davacı vekilinin dava dilekçesinde bahsetmiş olduğu ... ve proje dışında kalan müvekkilinin yapmış olduğu inşaat ve elektrik imalatlarının toplam değerinin;
10.10.2013 sözleşme tarihi itibariyle toplam değerinin (İnşaat imalatları + Elektrik imalatları) = (7.939,71 TL+ 91.872,81 TL) =109.812,52 TL + KDV(%18) olduğu;
28.01.2015 dava tarihi itibariyle toplam değerinin (İnşaat imalatları + Elektrik imalatları) = (21.980,87 TL+ 107.406,13 TL) =129.387,00 TL+KDV(%18) olduğu tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, dava dilekçesinde proje dışı imalatlardan doğan alacak tutarları için reeskont faizi üzerinden faiz hesaplanması talebinde bulunulmuş olup, ilgili dönemde geçerli faiz oranı dikkate alınarak hesaplamalar aşağıda yapılmıştır.
Buna göre; sözleşme tarihi itibariyle hesaplanan 109,812,52 TL tutarı için hesaplanan faiz tutarının 71.431,52 TL ve hesaplanan faiz dahil toplam tutarın 181.244,04 TL (109.812,52 +21.431,52) + KDV (%18) olduğu tespit edilmiştir. (KDV Dahil 213.867,96 TL)
Dava tarihi itibariyle hesaplanan 129.387,00 TL tutarı için hesaplanan faiz tutarının 64.370,03 TL ve hesaplanan faiz dahil toplam tutarın193.757.03 TL (129.387.00 + 64.370,03) + KDV (%18)olduğu tespit edilmiştir.(KDV Dahil 228.633,29 TL)
Bu işlerin dışında kalan, davacı vekilinin dava dilekçesinde belirmiş olduğu ...'nin istediği pilye ölçüm İşi ...'nin istediği halihazır ölçüm işler ve ...'nin istediği ... kotları ölçüm işlerinin bedeli hayetimizin uzamanlık alanı dışında kaldığından değerlendirmesi yapılamamıştır.'' tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı ve davalı vekilleri talimat bilirkişi raporuna itiraz etmişlerdir. Taraf vekillerinin bilirkişi raporuna yönelik itirazların kabulü ile, heyete Harita Kadastro bilirkişisininde eklenmesi ile birlikte yeniden mahallinde keşif yapılarak taraf vekillirenin itirazlarını karşılayacak şekilde ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesine talimat yazılarak yeniden ek rapor aldırılmıştır.
Harita Mühendisi tarafından hazırlanan 26.07.2021 tarihli raporda:
''...Davacı ie davalı arasında yapılan sözleşmeye göre HARİTA İŞLERİ için İller Bankası Sayısal Harita vapım işi birim Fiyatına göre,
1-) Pilye tesis ve ölçüm işleri:
10.10.2013 Sözleşme tarihine göre toplam fiyatı: 86,556.74 TL. KDV (15.580,21-TL) dir
28.01.2015 dava tarihine göre toplam fiyatı 103,476.00 TL KDV (18.625.68 TL) dir
14.07.2021 Keşif tarihine göre toplam fiyatı: 267,833,99 TL KDV (48.210.112 TL)dir.
2-) Sayısal Halihazır Harita ve talkek kotu ölçüm işleri:
10. 10. 2013 Sözleşme tarihine göre toplam fiyatı: 74,187.99 TL KDV (13.553,84 TL)dir.
28.01.2015 dava tarihine göre toplam fiyatı: 89.172.00 TL KDV (16,050.96 TL) dir
14.07.2021 Keşif tarihine göre toplam fiyatı: 190,952.50 TL KDV (34.371,45 TL) olduğu'' tespit ve rapor edilmiştir.
Heyet halinde düzenlenen 19.08.2021 tarihli talimat raporunda;
''...Sözleşme tarihi olan 10.10.2013 tarihi itibariyle toplam değeri 270.872,18 TL (18.254,64 + 91.872,81 + 160.744, 73) olarak tespit edilmiştir.
Dava tarihi olan 28.01.2015 tarihi itibariyle toplam değeri 322.466,65 TL (22.412,52 + 107.406,13 + 192.648,00) olarak tespit edilmiştir.
Diğer taraftan, dava dilekçesinde proje dışı imalatlardan doğan alacük tutarları için reeskont faizi üzerinden faiz hesaplanması talebinde bulunulmuş olup, ilgili dönemde geçerli faiz oranları dikkate alınarakyapılan hesaplamalar sonucu tespit edilen tutarlar aşağıda gösterilmiştir. Buna göre;
Sözleşme tarihi itibariyle tespit edilen tutar için hesaplanan faizin 24.154,65 TL ve hesaplanan faiz dahil toplam tutarın KDV hariç 295.026,83TL (270.,872,18+ 24.154,65) olduğu tespit edilmiştir. (%18 KDV dahil 348. 131,66 TL (295.026,83 + 53.104,83))
Dava tarihi itibariyle tespit edilen tutar için hesaplanan faizin 28.755,51TL ve hesaplanan faiz dahil toplam tutarın KDV hariç 351.222,16TL (322.466,65 + 28.755,51)olduğu tespit edilmiştir.(%18 KDV dahil 414.442,15 TL (351.222,16 + 63.219,99))'' tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama, mahallinde keşif yapılmak suretiyle alınan ve mahkememizce de hükme elverişli bulunan 26.07.2021 tarihli ek rapor kapsamına göre, sözleşmeye dahil olan işler ile davacının talebine konu imalâtların karşılaştırması yapılmış, hangi imalâtların sözleşme dışında yapıldığının tesbit edilip, bedellerinin vekâletsiz iş görme hükümlerine göre; yapıldığı yıl serbest piyasa fiyatlarına göre hesaplattırılmış olup, buna göre davacnın dava tarihi itibariyle sözleşme dışı imalât alacağının faiz dahil toplam tutarın KDV hariç 351.222,16 TL, %18 KDV dahil 414.442,15 TL olduğu belirlenmiştir.
Öte yandan mahkememizin temyize konu ... E./K. sayılı, 01.02.2018 tarihli karar ile; davanın 273.978,30 TL yönünden kabulüne karar verilmiş, kararı davalı yan temyiz ettiğinden uyulan bozma ilamı ile de davalı lehine usuli kazanılmış hak oluşmuştur. Bozma sonrası alınan bilirkişi raporuyla belirlenen tutar önceki hükümden daha fazla olmakla bilrlikte davalı yararına oluşan kazanılmış hak gözetilerek önceki karar ile hükmedilen tutarın esas alınması suretiyle aşağıdaki gibi karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KISMEN KABULÜNE;
1-)Davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak gözetilerek 273.978,30-TL 'nin davalının temerrüde düşürüldüğü 17.01.2015 tarihinden itibaren işleyecek reskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 18.715,46-TL ilam harcından , başlangıçta peşin alınan 5.491,76-TL harcın mahsubu ile bakiye 13.223,70-TL harcın davalıdan alınmasına, hazineye gelir kaydına
3-)Davacı tarafından bozma öncesinde yapılan 27,70-TL başvurma harcı, 5.491,76-TL peşin harç, 4,10-TL vekalet harcı, 3.000,00-TL bilirkişi ücreti, 55,30-TL davetiye gideri ve bozma sonrasında yapılan 4.200-TL bilirkişi ücreti, 769,90-TL davetiye / tezkere gideri olmak üzere toplam 13.548,76-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre 11.543,27-TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-) Davalı tarafından yapılan 5,10-TL müzekkere giderinin davanın red ve kabul oranına göre davalı üzerinde bırakılmasına,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre 27.628,48-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre reddedilen kısım üzerinden 6.988,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-)Davacı/davalı tarafından yatırılan gider/delil avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı/davalı/vekillerine iadesine,
Davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 15 gün içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile temyiz için Yargıtay'a başvurma hakları hatırlatılarak oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 10/02/2022
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır