T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2019/630 Esas
KARAR NO: 2024/531
DAVA: Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ: 13/11/2019
KARAR TARİHİ: 16/07/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan), Alacak (Cari Hesap Veya Ticari Kredi Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili davacının Türkiyenin öncü enerji şirketlerinden biri olduğunu, davalı ile 20.05.2015 tarihli otogaz bayilik sözleşmesine göre 20.05.2020 tarihinde son bulmak üzere davalının ...Karayolu 14.km.deki akaryakıt istasyonuna ikmal edilecek ürünlerin davalı tarafından tüketicilere satılacağının kararlaştırıldığı halde davalının sözleşmeyi 14.05.2019'da noterden gönderdiği ihtarname ile erken fesh ettiğini, davalının sözleşmeye göre yıllık asgari 72 Ton anlaşma süresince 360 Ton otogaz ürününü ... A.Ş.'nin yazılı göstereceği ikmal kaynaklarından satın almayı kabul ve taahhüt ettiğini, anlaşma gereği eksik alım miktarı üzerinden ton başına 20 USD'nin TCMB DS kuru üzerinden kar mahrımeyeri ödeneceğinin kabul ve taahhüt edildiğini, erken fesih sebebi ile eksik ürün alım cezai şart bedelinin muaccel hale geldiğini 3., 4., 5. yılda taahhüt edilen ürün miktarının (72*3)216 ton iken davalının teslim almış olduğu ürün miktarının 118,98 Ton olduğunu, (216-118,98) 97,02 Ton eksik ürün alımı sebebi ile davalının ton başı 20 USD üzerinden toplam (20*97,02) 1.940,32 USD cezai şart borcu oluştuğunu, 15.10.2019 tarihli arabuluculuk görüşmelerinde anlaşma sağlanamadığını fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere şimdilik 5.000-TL cezai şart alacağının ticari temerrüt faizi ile beraber davalıdan tahsilini ve yargılama giderlerinin davalıya yansıtılmasını talep etmiştir.
Asıl davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı ile imzalamış oldukları 5 yıl süreli, 20.05.2015 tarihli Otogaz LPG Sözleşmesi görüşmelerinde davacının piyasanın en düşük fiyatlarından ürün teslim etme hususunda cazip vaatlerde bulunarak müvekkilinin sözleşmeyi imzaladığını, davacının piyasanın çok üzerinde fiyatlarla otogaz gönderdiğinden müvekkilinin satış miktarlarının etkilendiğini, müvekkilinin fiyat taleplerinin karşılanmadığını, davacının teminatı paraya çevirme yoluyla cezai şartı tahsil edeceğini söylediğini, müvekkilinin fesih öncesi zararlara katlandığını, 4 yıl boyunca bir miktar satış yapabildiğini, taahhüt edilen miktarları 4 yılda tamamladığını, sözleşmenin ihlalinin söz konusu olmadığını, müvekkilinin olumsuz durumları bildirerek yeni dağıtıcı şirket ile anlaştığını, bu durumdan rahatsız olan davacının teminat mektubunu paraya çevirerek müvekkilini bankalar nezdinde zorda bırakmak istediğini, müvekkilininteminat mektup bedelini ödediğini, davacı ile imzalanmış sözleşmenin tek tarafın çıkarlarını koruduğundan cezai şart bedelinin hukuka aykırı olduğundan ve müvekkilinin adresinin Adıyaman olduğu gerekçeleri ile davanın usul ve esastan reddini, talep talep ettiği görülmüştür.
BİRLEŞEN İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2022/377 ESAS SAYILI DOSYASINDA
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Şti. ile davalı ... A.Ş. şirketi arasında bir adet akaryakıt yağ alım sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin adı geçen sözleşme uyarınca karşı taraftan madeni yağ satın aldığını, satın aldığı bu madeni yağın bedelini banka kanalıyla davalı tarafa ödediğini, sözleşme kapsamında karşı tarafın, sözleşmeye aykırı tutum ve davranışları ile müvekkilini çok ciddi zarar ve ziyanlara duçar eylediğini, taraflar arasındaki sözleşmenin 5 yıllık olarak imzalandığını, karşı tarafın sözleşmeye ve hukuka aykırı bu tutum ve davranışlarına rağmen müvekkilinin sözleşmeyi 4 yıl boyunca ayakta tuttuğunu, dört yılın sonunda müvekkilinin, karşı tarafın kusurundan kaynaklanan bu zarar ve ziyana daha fazla dayanma gücü kalmadığından sözleşmeyi fesih etmek zorunda kaldığını, davalı tarafın sözlemenin feshine tamamen kendi kusuru ile sebebiyet vermiş olmasına rağmen; müvekkilinin sözleşmeyi fesih etmesinden anlaşılmaz bir şekilde rahatsız olduğunu, bu nedenle de gerek kendi adına ve gerekse kardeş şirketleri adına müvekkili aleyhine çok sayıda davalar açmaya başladığını, karşı tarafın tamamen müvekkilini zor durumda bırakabilmek adına; müvekkiline teslim edilen madeni yağın faturalarının kardeş şirketi olan ...Ltd. Şti. Tarafından düzenlendiğini beyan ve iddia etmiş ve bu şekilde müvekkilinin ödediği bedelin bir kez daha tahsili yoluna gittiğini, Davalının kardeş şirketi olan,... Tic. Ltd. Şti. bu uğurda ... 15. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...E. Sayılı dosyası ile müvekkili aleyhine dava açtığını, Mahkemenin ise ...K sayılı kararıyla karşı tarafın davasının kabulün dair karar verildiğini, bu şekilde müvekkilinin aldığı madeni yağın bedelini davalı şirketin kardeş şirketine ikinci kere ödemek yükümlülüğü altına girdiğini, bu şartlar altında ise müvekkilinin davalı taraf yapmış olduğu bahse konu ödemenin davalı tarafça müvekkilime geri ödenmesi gerektiğini beyanla; müvekkili tarafından 15.05.2019 tarihinde davalı tarafa ödenen 100.000,00 TL'nin ödeme tarihinden hu güne işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsili ile müvekkilime iadesine yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ... A.Ş. sektörün pek çok alanında faal Türkiye'nin öncü enerji şirketlerinden biri olduğunu, müvekkili ... ile Davacı arasında 20.05.2015 tarihinde bir Bayilik Sözleşmesi imzalandığını, akabinde TBK Md. 205'e uygun olarak işbu sözleşme ve onun ayrılmaz parçaları olan Ürün Alım Taahhütnamesi, Çerçeve Protokol ve Ticari Koşullar üçlü bir Devir Mutabakatı ile (Davacının da imzalı kabulüyle) 22.06.2018'de ...'e devrolduğunu, mezkur sözleşmeye göre ..., “...” adresinde akaryakıt istasyonu işleten Davacıya akaryakıt ürünleri ikmal edecek, Davacı da sözleşme şartlarına göre münhasıran ...'den aldığı bu ürünleri kendi istasyonunda son tüketicilere satacağını, Davacı, 20.05.2020'de sona ermesi gereken Sözleşmeyi 28.05.2019'da erken feshettiğini, böylece taraflar arasındaki bayilik ilişkisi sona erdiğini, davacı, Bayilik Sözleşmesinden kaynaklı edimlerinin teminatı olarak Müvekkiline100.000 TL'lik bir banka teminat mektubu verdiğini, Bayilik Sözleşmesi devam ederken, sırf kendisi için daha karlı olacağını düşündüğü içindir ki Davacı, bir başka dağıtım şirketi ile bayilik sözleşmesi imzalamış ve Müvekkili ile olan sözleşmesini haksız ve erken feshettiğini, erken fesih üzerine Müvekkili, özellikle Davacının, Müvekkili ile imzaladığı Ürün Alım Taahhütnamesi'nde almayı taahhüt ettiği kadar ürün almaması üzerine banka teminat mektubunu nakde çevirdiğini, davacı, ... ve...'ten ayrı bir tüzel kişiliği olan dava dışı ... Tic. Ltd. Şti. ile “madeni yağ alımı” sözleşmesi imzaladığını, Davacı, bu sözleşmeye göre aldığı madeni yağ bedellerini ödemediği için aleyhine... tarafından ... .... İcra Müdürlüğü'nün ... E. nolu dosyası ile takip başlatıldığı, davacının takibe itirazı üzerine açılan itirazın iptali davasında (borçlu) Davacının itirazı iptal olmuş, yani borçlu olduğu mahkemece tespit edildiğini, davacının, yukarıdaki borç ile Müvekkilince nakde çevrilen ...'nin aynı borca ait olduğunu iddia ettiğini, bu iddianın dinlenmesi mümkün olmadığını çünkü Davacı, dava dışı ... ile madeni yağ konusunda ayrı, Müvekkil ile ise akaryakıt bayiliği konusunda ayrı sözleşmeler imzaladığını, bahsi geçen şirketler ayrı tüzel kişiliklere sahip olduğunu, müvekkilince nakde çevrilen banka teminat mektubu, Davacının Müvekkiline olan borçlarına karşılık olduğunu, zaten bir şirketin (Müvekkilin) bir başka şirketin (...'ın) borçlarını tahsil etmesi, kendi alacağı için verilen banka teminat mektubunu bir başka şirketin alacağı için nakde çevirmesi hukuken mümkün olmadığını, mezkur 100.000 TL'lik banka teminat mektubunun tazmini sonrası kalan borçları için Davacı aleyhine Müvekkil tarafından ... 21. ATM ... Esasa sayılı dosyası ile dava açıldığını beyanla; işbu haksız ve temelsiz davanının reddini, haksız yere dava açan davacı aleyhine HMK Md. 329'un tatbikini, tüm yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN
2021/53 ESAS SAYILI DOSYASINDA
Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı grup şirketi olan ...A.Ş. ile davalı tarafın 20.05.2015 tarihinde bir bayilik sözleşmesi imzalandığını, 22.06.2018 tarihinde sözleşmenin devir mutabakatı ile davacı tarafa devir olduğunu, davalı tarafın 20.05.2020 tarihinde bitecek olan sözleşmeyi 14.05.2019 tarihinde erken fesih ettiğini, sözleşme ile beraber imzalanan ürün alım taahhütnamesine göre yıllık asgari 600 toıh anlaşma süresi boyunca 3.000 ton ürün alımını davalı tarafın taahhüt ettiğini, 0-96 ton arası eksik alımda ton başı 100 USD, 96 ton ile ürün alım taahhütü arasındaki eksik alımlarda 25 USD kar mahrumiyeti ödemeyi taahhüt ettiğini, davalı tarafın 800,63 ton eksik alım yaptığını, davalı tarafın cezai şart borcunun 27.215,75 USD olduğunu, davalının 5 yıl süre için aldığı yatırım katılım bedelini erken sona erme nedeni ile iade borcu olduğunu, bayi sözleşmesi erken sona erdiği için cezai şart doğuma neden olduğunu, bunun sözleşmede 100.000,00 USD olduğunu, bayi sözleşmeyi feshettiği halde ariyetleri iade etmeyerek geç teslime bağlanan cezai şart doğumuna sebebiyet verdiğini, fesih tarihinden itibaren her gün 500 USD geç teslim bedeli ödemeyi taahhüt ettiğini beyan ettiğini beyanla; davanın kabulü ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 10.000,00 TL nin sözleşmesel faiz-ticari temerrüt faiziyle beraber davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Birleşen davada davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... Şti. ile dava dış...A.Ş. şirket arasında bir adet akaryakıt Bayii Sözleşmesi imzalandığını, sözleşme 20.05.2015 başlangıç tarihli olduğunuu ve sözleşmenin 20.05.2020 tarihine kadar geçerli olacağının taraflarca kararlaştırıldığını, davacı tarafın sözleşme imza aşamasında birçok vaatte bulunduğunu, sözleşme imzalandıktan sonra tavrının değiştiğini, 5 yıllık süre için taahhüt edilen 3.000 ton akaryakıt taahhüdünü 2 yıl geçmeden yerine getirdiğini, davalı tarafın yükümlülüklerini yerine getirdiğini, davacı tarafın iddialarının gerçeği yanğıtmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yüklenilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Asıl Dava; Taraflar arasında akdedilen otogaz bayilik sözleşmesinden kaynaklı cezai şart alacağının davalıdan tahsili istemiyle açılan alacak davasıdır.
Birleşen İst. 19. ATM'de açılan davanın; Taraflar arasında imzalanan akaryakıt yağı alım satım sözleşmesine istinaden davalı tarafa mükerrer yapıldığı iddia olunan ödemenin iadesi istemi ile açıldığı görüldü.
Birleşen 21 ATM ...Esas sayılı dosyasında açılan davanın ; davacı ile dava dışı ... arasında bağıtlanan ve daha sonra dvaaıcya devredilen sözleşme uyarınca tarafların edimlerini yerine getirip getirmediği, sözleşme feshinin haklı veya geçerli bir nedene dyaanıp dayanmadığı, buna göre davacının davalıdan cezai şart yatırım bedeli iadesi alacağının olup olmadığı ve var ise bunun miktarının ne kadar olduğu istemi ile açıldığı görüldü.
Asıl davada ve Birleşen 21 ATM ... Esas sayılı dosyada davacı birleşen ... 19. ATM'de dosyada davalı vekili 10/07/2024 havale tarihli dilekçesi ile ;"İşbu davada davalı ile sulh olduk. Bu davamızdan ve birleşen .. 21. ATM ...E nolu davamızdan feragat ederiz. Dosyada (varsa) kullanılmamış gider avanslarımızın tarafımıza iadesini talep ederiz.İşbu dava ile birleşen (davalı olduğumuz) ... 19. ATM ... E nolu dosyada da herhangi bir vekalet ücreti veya yargılama gideri talebimiz yoktur." şeklinde asıl ve birleşen 21 ATM ... Esas sayılı davadan feragat ettiklerini beyan ettiği ;
Asıl ve birleşen 21 ATM ...Esas sayılı dosyada davalı birleşen ... 19. ATM .... E nolu dosyanın davacı vekili tarafından sunulan 10/07/2024 tarihli dilekçe ile ; "Davalı ile sulh olduk. ...’ın işbu dava ve birleşen ... 21. ATM... E dosyası kapsamında sunduğu feragat beyanını kabul ediyoruz. Bu dosyalardan kaynaklı herhangi bir yargılama gideri veya vekalet ücreti talebimiz yoktur. İşbu dava ile birleşen (davacı olduğumuz) ... 19. ATM ...E nolu dosyadan feragat ediyoruz. Bu dosyadan kaynaklı herhangi bir yargılama gideri veya vekalet ücreti talebimiz yoktur." şeklinde birleşen davadan feragat ettiklerini beyan ettiği ;
Dosyada mevcut asıl ve birleşen davacılara ait vekaletnamenin incelenmesi neticesinde davacılar vekilinin feragate yetkili olduğu anlaşılmıştır.
HMK MADDE 307- (1) Feragat, davacının, talep sonucundan kısmen veya tamamen vazgeçmesidir.
MADDE 309- (1) Feragat ve kabul, dilekçeyle veya yargılama sırasında sözlü olarak yapılır.
(2) Feragat ve kabulün hüküm ifade etmesi, karşı tarafın ve mahkemenin muvafakatine bağlı değildir.
Hükümleri uyarınca asıl davanın ve birleşen ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarından açılan davaların feragat sebebiyle reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-)Asıl davanın ve birleşen ... 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ve ... 21. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyalarından açılan davaların FERAGAT NEDENİYLE REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
2-)Harçlar kanunu 22. maddesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harcın, başlangıçta peşin olarak yatırılan 85,39-TL'nin mahsubu ile bakiye 342,21-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)HMK 312/1 maddesi uyarınca davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
4-)Taraf vekillerinin beyanları da dikkate alınarak vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
BİRLEŞEN İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2022/377 ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
5-)Harçlar kanunu 22. maddesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harcın, başlangıçta peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin mahsubu ile bakiye 256,82-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6-)HMK 312/1 maddesi uyarınca davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
7-)Taraf vekillerinin beyanları da dikkate alınarak vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
BİRLEŞEN İSTANBUL 21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2021/53 ESAS SAYILI DAVA YÖNÜNDEN;
8-)Harçlar kanunu 22. maddesi uyarınca alınması gereken 427,60-TL harcın, başlangıçta peşin olarak yatırılan 170,78-TL'nin mahsubu ile bakiye 256,82-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
9-)HMK 312/1 maddesi uyarınca davacı tarafından yapılan tüm yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına,
10-)Taraf vekillerinin beyanları da dikkate alınarak vekalet ücreti verilmesine yer olmadığına,
11-)Karar kesinleştiğinde yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 16/07/2024
Katip
(E-İmzalı)
Hakim
(E-İmzalı)