T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/670 Esas
KARAR NO:2021/344
DAVA:Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:27/11/2019
KARAR TARİHİ:20/04/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Müvekkili şirketin bankacılık hizmetleri sözleşmesi çerçevesinde davalı bankanın müşterisi olduğunu, bu kapsamda vergi ödemelerininin davalı banka nezdinde bulunan hesapları üzerinden, davalı banka aracılığıyla gerçekleştirildiğini, son ödeme tarihi 30.07.2015 (ilgili mali yıl tatili son günü) olan vergi ödemelerinin gerçekleştirilmesi için müvekkili şirket tarafından 30.07.2015 günü davalı bankaya verilen yazılı talimatın, davalı banka tarafından gecikme ile ancak 31 Temmuz 2015 tarihinde yerine getirildiğini, böylece müvekkili şirketin muhatap banka tarafından vergi mütemerridi konumuna düşürüldüğünü, bu durumun müvekkilinin vergi indirimlerinden yararlanma hakkını kaybetmesine de neden olduğunu müvekkili şirketin kurumlar vergisinden alması gereken %5 oranındaki indirimin 2017 yılı için 39.439,59 TL olduğunu, müvekkilinin, iş bu Kurumlar vergisi indirimin alacağının 2018 yılı Mayıs dönemi gelir vergisi stopajından mahsubunu talep etmiş ve vergiyi iş bu mahsuplu tutarınca yatırdığını, ne var ki vergi dairesinin mahsup talebini 2 nolu paragrafta belirtilen gecikme nedeni ile kabul etmediğinin 08.10.2018 tarihinde öğrenilmesi üzerine müvekkili şirketin 39.439,59 TL tutarındaki vergiyi 1.972,14 TL gecikme zammı ile birlikte gecikmeli olarak vergi dairesine ödemek durumunda kaldığını, 2017 yılı kurumlar vergisi indirim kaybı zararlarının 39.439,59 TL, gecikme zammı zararının 1.972,14 TL, ayrıca bu sebeple oluşan 2018 yılı kurumlar vergisi indirim kaybı zararlarının da 91.596 TL olduğunu beyanla şimdilik, davaya konu zararlarından 39.439,59 TL'nin, ihtarnamenin davalıya tebliği tarihi olan 03.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Davacının taleplerinin zamanaşımına uğradığını, müvekkili ile vergi dairesi arasındaki sistemin arızalanması nedeniyle, geç ödemeden dolayı müvekkilinin sorumlu tutulamayacağı, müvekkilin hizmet aldığı ...'in (Gel.ld.Başk) operatör (... firması) firmadan kaynaklandığı, müvekkilinin olayda hiçbir kusurunun bulunmadığı, ... teknik arızanın müvekkili banka sisteminden kaynaklanmadığını teyit ettiğini, davacının süresi içinde vergi mahkemesine dava açmadığı için kusurlu olduğunu beyanla hukuki yarar yokluğundan davanın reddine, haksız bir şekilde açılan işbu davanın zamanaşımı sebebiyle reddine, davacı tarafından harç tamamlanmadığı takdirde davanın reddine, usule ilişkin itirazlarının kabul edilmemesi halinde davanın ... AŞ.’ye ihbar edilmesi taleplerinin kabul edilmesi ile davanın esastan reddine, dava masraf ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen bankacılık hizmet sözleşmesi doğrultusunda davacı tarafından davalıya verilen Vergi Dairesi ödemelerine ilişkin talimatın yerine geç getirilmesinden dolayı davacının vergi indiriminden yararlanamadığı iddiasına dayalı maddi tazminat davasıdır.
Davacı vekili davada;Davalı bankaya vergi ödeme talimatı verildiğine ve talimatın bankaya ulaştığının davalı banka tarafından da teyit edildiğine dair 30.07.2015 tarihli elektronik posta yazışmaları, tahakkuk fişleri ve ödemelerin 31.07.2015 tarihinde vergi dairesi hesaplarına geçirildiğine dair vergi tahsil alındıları, kurumlar vergisi beyannameleri, indirimin kaybı nedeniyle gerçekleşen ödemeye dair vergi tahsil makbuzu, taraflara ait ihtarnameler, ... sayılı arabuluculuk son tutanağı, ticari defter ve kayıtlar, banka kayıtları, müvekkili şirkete ait ticari defter ve kayıtlar, beyannameler, vergi dairesi kayıtları, 301 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği, vergi dairesi kayıtları, bilirkişi incelemesi, uzman görüşleri, gerektiğinde tanık delillerine dayanmıştır.
Davalı vekili davada; ... ve ...’da mevcut olan konuya ilişkin teknik kayıtlar, banka kayıtları ve konuyla ilgili yazışmalar, bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, emsal yargıtay kararları,keşif, isticvap, yemin ve her türlü yasal delile dayanmıştır.
Taraf vekilleri dilekçelerinde tanık deliline dayanmalarına rağmen verilen kesin süre içerisinde tanıklarını bildirmemişlerdir.
Davalı vekili tarafından cevap dilekçesinde zamanaşımı itirazında bulunulmuştur.
TBK'nın 72/1 maddesinde "Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır." hükmüne yer verilmiştir.
Somut olayda; dava konusu zarar 2015 yılına ait vergi ödemesine ilişkin olup davacı zararını vergi dairesinin cevabı doğrultusunda 08.10.2018 tarihinde öğrenmiş olup zamanaşımı süresi TBK 72/1'e göre zarar ve tazminat yükümlüsünün öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın sonunda dolacağı ve davanın açılmasıyla zamanaşımı kesileceğinden zamanaşımı süresiNİN 08.10.2018 tarihinde başlayıp 2 yıllık süre dolmadan 27.11.2019 dava açılış tarihi itibariyle kesildiği anlaşılmakla davalı vekilinin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz tarafından ... ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... vergi kimlik numaralı vergi mükellefi olan davacı .... A.Ş.' tarafından, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait vergi beyannamelerinin kanuni süresi içerisinde verilmiş olup olmadığının ve bu beyannameler uyarınca beyan edilen vergilerin kanuni süresi içerisinde ödenip ödenmediğinin, gecikme olması halinde bunun hangi vergi dönemine ait olduğunun ve miktarının bildirilmesi, özellikle ... dönemine ait vergi ödemelerinin hangi tarihte gerçekleştiğinin bildirilmesi, mükellefin Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi ve 301 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca ve 2017 ve 2018 yıllarınca kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmek için gerekli diğer şartları taşıyıp taşımadığının bildirilmesi, mükellefin 2017 ve 2018 yıllarına ait kurumlar vergisi beyannamelerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup İstanbul ... Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından cevaben Dairelerinin ... vergi numarasında kayıtlı... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin tarh dosyasının ve bilgisayar kayıtlarının tetkiki neticesinde; 11.03.2016 tarihinde nev'i değişikliğinden dolayı ... Vergi Dairesi'nin ... vergi kimlik numarasında kayıtlı ...Sis. Sanayi Ticaret A. Ş.'ye dönüştüğü, kanuni süresinde 2015 Kurumlar Vergisi Beyannamesini verdiği, 2016,2017, 2018 Takvim Yılı Beyannamelerini ... vergi kimlik numarasında ... Sis. Tic. Anonim Şirketinden süresinde ... Vergi Dairesi'ne verdiğinin anlaşıldığı, ... dönemine ait muhtasar beyannamesiyle, ... dönemi KDV beyannamesini süresinde verdiği ancak ödemelerini vadesi 30.07.2015 olduğu halde gecikme zammıyla 31.07.2015 tarihinde ödediğinin anlaşılmış olup 2015 Kurumlar Vergisi Beyannamesi, ... dönem muhtasar ve ... kdv beyannamesi, tahakkuk- tahsilat dökümünün yazıları ekinde gönderildiğini, ödevlinin 2016 Kurumlar V. Bey., 2017 Kurumlar V. Bey., 2018 Kurumlar Vergisi Beyannamelerini nev'i değişikliği olduğundan ... Vergi Dairesi'nin ... vergi kimlik numaralı mükellefi ... A.Ş'den verildiği anlaşıldığından bu dönemler hakkında bilgi için yazınızın bir örneğinin ... Vergi Dairesi'ne gönderildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından ...Vergi Dairesi Müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... vergi kimlik numaralı vergi mükellefi olan davacı .... A.Ş.' tarafından, 2015, 2016, 2017 ve 2018 yıllarına ait vergi beyannamelerinin kanuni süresi içerisinde verilmiş olup olmadığının ve bu beyannameler uyarınca beyan edilen vergilerin kanuni süresi içerisinde ödenip ödenmediğinin, gecikme olması halinde bunun hangi vergi dönemine ait olduğunun ve miktarının bildirilmesi, özellikle ... dönemine ait vergi ödemelerinin hangi tarihte gerçekleştiğinin bildirilmesi, mükellefin Gelir Vergisi Kanunu'nun mükerrer 121. maddesi ve 301 nolu Gelir Vergisi Genel Tebliği uyarınca ve 2017 ve 2018 yıllarınca kurumlar vergisi indiriminden yararlanabilmek için gerekli diğer şartları taşıyıp taşımadığının bildirilmesi, mükellefin 2017 ve 2018 yıllarına ait kurumlar vergisi beyannamelerinin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup ...Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından cevaben Dairelerinde ... vergi kimlik numarasında kayıtlı ...Sistem.San.Tic.Ltd.Şti.nin bilgisayar kayıtlarının tetkikinde 23/01/2002 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğüne nakil olduğu 11/03/2016 tarihinde nev'i değişikliği yaparak ... vergi kimlik numarası ile ...Sistemleri San. Tic.A.Ş. ünvanını alarak aynı tarih itibariyle daireri mükellefi olduğu, bahsi geçen ...sistemleri sanayi ticaret a.ş.ne ait bilgisayar kayıtlarımızın incelenmesi neticesinde 11/03/2016 tarihi itibariyle beyannamelerini kanuni süresi içerisinde beyan ettiği ancak 2018/Mayıs dönemine ait G.stp beyannamesinin 39.439,59 Tl.lik kısmını 08/10/2018 tarihinde 1.972,14 l.lik gecikme zammı ile ödediklerini, mükellefin 2017 hesap dönemi Kurumlar Vergisi Beyannamesinde Gelir Vergisi Kanununun mük.121.maddesi kapsamında 39.439,59 TL iade talebinde bulunmuşsa da aynı kanunun " ...indirimin hesaplanacağı beyannamenin verildiği tarih itibariyle vergi beyannameleri üzerine takhakkuk eden vergilerin ödenmiş olması ..." hükmü gereğince yerine getirilmediği, daireleri mükellefinin 2017 ve 2018 kurumlar vergi beyannamelerinin birer örneğinin yazıları ekinde mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından davalı vekilinin talebi üzerine dava ... A.Ş.'ye ihbar edilmiştir.
Mahkememiz tarafından iddia, savunma ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller dikkate alınarak, davacı defterleri üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında akdedilen bankacılık hizmet sözleşmesi doğrultusunda davacı tarafından davalıya verilen Vergi Dairesi ödemelerine ilişkin talimatın yerine geç getirilip getirilmediği, geç getirildiyse davalının bunda kusurunun olup olmadığı, davacının dilekçesinde bildirdiği dönemlere ait vergi indirimlerinden yararlanıp yararlanamadığı, yararlanamadı ise yararlanamadığı miktarları davalıdan talep etme koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 27.11.2020 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Dava konusu olaya ilişkin olarak, bugüne kadar genel anlamı ile ... sisteminden kaynaklanan aksaklıkların doğması halinde yine ... tarafından gerekli duyurular yapılarak, ödemelerin belirli tarihlere resmi olarak ertelendiğinin bilindiği,
Davaya konu olayda, ... e ait duyurular sitesinde, 30.07.2015 son ödeme tarihli vergiler yönünden ... sistemlerinde bir sorun olduğuna ve bu nedenle de ödemelerin ertelendiğine ilişkin herhangi bir duyuruya rastlanmadığı,
Bu anlamda da davacı yanın ödemede temerrüde düşmesinin nedeninin, mali idare olmadığı,
Bu nedenle davacı yanın uğramış olduğu zararın davalı bankadan kaynaklanmış olabileceği,
Gerektiğinden bu hususun ... na sorularak, mali tatil sonrası 30.07.2015 vergi son ödeme gününde sistemsel bir arızanın yaşanıp yaşanmadığının öğrenilebileceği, bu hususta takdirin mahkemeye ait olduğu,
Davalı yanın kusurlu olduğunun kabulü halinde, davacı yanın, 2017 yılı kurumlar vergisi indirim kaybı olan 39.439,59 TL ile gecikme zammından kaynaklanan 1.972,14 TL olmak üzere toplam 41.411,73 TL tutarındaki zararı ile birlikte, davalı yandan 4.575,71 TL işlemiş faiz talep edebileceği," tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine ve ihbar olunan vekiline tebliğ edilmiştir.Davacı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur. Davalı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi sunulmuş olup yeni bir rapor alınması talebinde bulunulmuştur. Bilirkişi heyet raporunun dosya kapsamında toplanan delillere uygun olması nedeniyle Mahkememiz tarafından davalı vekilinin yeniden rapor alınması talebinin reddine karar verilmiştir.
Mahkememiz tarafından ... Başkanlığı'na müzekkere yazılarak mali tatil sonrası, 30/07/2015 tarihli vergi son ödeme gününde, sistemsel bir arızanın yaşanıp yaşanmadığı hususlarının araştırılarak Mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş olup ... Başkanlığı tarafından cevaben konu ile ilgili olarak Başkanlıklarınca sistem üzerinden yapılan araştırmada; 30/07/2015 tarihinde ... Bankası tarafından yapılan tahsilat sorgulamalarının normal günlere göre çok düşük olduğu, diğer bankaların sorgulamalarının normal seviyelerde olduğu, mali tatil nedeniyle bazı vergilerin ödeme sürelerinin 30/07/2015 tarihine uzatılması sebebiyle sistemlerinde yoğunluk yaşandığı, sistemlerinde bir hatanın bulunmadığı, mali tatil nedeniyle sistemlerinde yoğunluk olmasına rağmen tahsilatların yapıldığının görüldüğünü, ayrıca, 30/07/2015 tarihinde ... Bankası aracılığıyla 87.819 adet tahsilat işlemi yapıldığını, tahsilat anlaşmaları bulunan diğer bankaların 30/07/2015 tarihinde yapmış oldukları tahsilat işlemlerine ait sayıların yazıları ekinde yer aldığını bildirmiştir.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından davalı ile arasında akdedilen bankacılık hizmet sözleşmesi doğrultusunda davacı tarafından davalıya verilen Vergi Dairesi ödemelerine ilişkin talimatın yerine geç getirilmesinden dolayı davacının vergi indiriminden yararlanamadığı iddiasına dayalı davalı aleyhine açılan maddi tazminat davasında Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında alınan hükme dayanak teşkil etmeye elverişli bilirkişi heyet raporunda davacı yanın ödemede temerrüde düşmesinin nedeninin mali idare olmadığı, davacı yanın uğramış olduğu zararın davalı bankadan kaynaklanmış olabileceği, davacı yanın, 2017 yılı kurumlar vergisi indirim kaybı olan 39.439,59 TL ile gecikme zammından kaynaklanan 1.972,14 TL olmak üzere toplam 41.411,73 TL tutarındaki zararını davalıdan talep edebileceğinin tespit edildiği, Mahkememiz tarafından ... Başkanlığı'na yazılan müzekkereye cevaben 30/07/2015 tarihinde ... Bankası tarafından yapılan tahsilat sorgulamalarının normal günlere göre çok düşük olduğu, diğer bankaların sorgulamalarının normal seviyelerde olduğu, mali tatil nedeniyle bazı vergilerin ödeme sürelerinin 30/07/2015 tarihine uzatılması sebebiyle sistemlerinde yoğunluk yaşandığı, sistemlerinde bir hatanın bulunmadığı, mali tatil nedeniyle sistemlerinde yoğunluk olmasına rağmen tahsilatların yapıldığının görüldüğünü, ayrıca, 30/07/2015 tarihinde ... Bankası aracılığıyla 87.819 adet tahsilat işlemi yapıldığının bildirildiği, ... Başkanlığı'nın cevabı doğrultusunda davacı yanın uğramış olduğu zararın davalı bankadan kaynaklanmış olduğu, davacı tarafından 39.439,59-TL maddi tazminat talep edildiği, davalının davacının ihtarı ile 09.05.2019 tarihinde temerrüte düştüğü ve tarafların tacir olması nedeniyle ticari avans faizi uygulanması gerektiği anlaşılmakla davanın kabulü ile 39.439,59-TL maddi tazminatın 09.05.2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine karar vermek yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile;
1-)39.439,59-TL maddi tazminatın 09.05.2019 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 2.694,12-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 673,53-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.020,59-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacı tarafından yapılan 44,40-TL başvuru harcı, 673,53-TL peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı, 1.754,00-TL bilirkişi ücreti ile davetiye gideri olmak üzere toplam 2.478,33-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.915,94-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avanslarından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
6-)Davalı tarafından yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davalıya / vekiline iadesine,
Dair davacı ve davalı vekilinin yüzünde, ihbar olunanın/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/04/2021
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır