T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/690 Esas
KARAR NO:2023/110
DAVA:Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:23/05/2019
KARAR TARİHİ:14/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ile davalı şirket arasında yapılan sözleşme kapsamında, müvekkili tarafından üstlenilen iş, hem yüklenici hemde idareye teslim edildiğini, davalı şirket ihalede belirtilenden fazla işin yine aynı yerde yapılması için müvekkile ricada bulunduğunu ancak ödemesi gereken bedeli ödemediğini, müvekkili döviz kurundan kaynaklı fiyat farkı sebebiyle %120 zarar ettiğini, davalının sözleşmeye aykırı davrandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla fark bedeli ve davalının sözleşme ile mutabık kalıp ödemediği işmdilik toplam 100.000,00TL nin işin davalı idareye teslim edildiği geçici kabulünün yapıldığı 20/07/2017 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesi ... D.iş sayılı dosyasına yapılan masrafın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı, sözleşmede belirtilenden fazla işin kendisine yaptırıldığını ve bedelinin ödenmediğini iddia etmekteyse de bu iddiların, maddi olaylarla bağdaşmadığını, davacı, sözleşmeye çerçevesinde üstlenmiş olduğu edimleri süresinde ve sözleşmeye göre yerine getirmemiş olduğundan müvekkili şirket tarafından işin tamamlanması için kendisine gösterilen iyiniyeti, ek iş olarak yansıtmaya ve hak talep etmeye çalıştığını, fesih sonrası işler müvekkili şirket tarafından üçüncü bir şahsa tamamlatılmış olup ayrıca davacının ödemekle yükümlü olduğu SGK primleri de müvekkili şirket tarafından ödendiğini, davacının ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından yapılan tespite taraflarınca itiraz edilmiş olduğundan söz konusu tespitin delil niteliği bulunmadığını, eksik ve hatalı imalatlar konusunda taraflarınca ... 6. Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından tespit yaptırılmış ve davacının eksik ve hatalı imalatları tespit edildiğini, davacının, ... 10. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... D.iş sayılı dosyasından yaptırmış olduğu tespite dair dosyaya yapılan masrafların müvekkili şirketten tahsilini talep etmesi hukuk dışı ve hukuka aykırı olduğunu, davacı, (asla kabul anlamına gelmemek kaydıyla) iddia ettiği alacağa dair müvekkili şirketi daha önce temerrüde uğratmamış olduğundan davayla talep ettiği alacağa 20.07.2017 tarihinden itibaren faiz uygulanmasını talep etmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, açıklanan sebepler ve mahkeme tarafından re’sen gözetilecek sebeplerle, nihayetinde haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen 16.12.2016 tarihli sözleşme ile belirlenen iş bedelinin ve sözleşme dışı fazla yapılan işin karşılığının davalı tarafından ödenmediği iddiasına dayalı alacak davasıdır.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; mahkememizce 15/10/2020 tarihli kurulan ara kararla ; Dosyada toplanan tüm deliller ile davacı tarafın iddiaları, davalı tarafın savunmaları, taraflar arasında akdedilen 16.12.2016 tarihli sözleşme ve tarafların ilişki dönemlerini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde inceleme yapılarak taraflar arasında akdedilen 16.12.2016 tarihli sözleşme ile belirlenen iş bedelinin davalı tarafından davacıya ödenip ödenmediği, ödenmediyse miktarının tespiti ve davacı tarafından sözleşme dışı fazla iş yapılıp yapılmadığı, yapıldı ise karşılığının davalı tarafından ödenip ödenmediği, ödenmediyse miktarının tespiti için bilirkişi incelemesine yönelik ara karar oluşturulduğu, inceleme gün ve saatinde bilirkişi ..., bilirkişi ... ve davalı vekilinin hazır olduğu görülmüş ise de, aynı ara karar gereği seçilen bilirkişiler için takdir olunan ücretin davacı yana yüklenildiğini ve fakat mevcut dava dosyasında belirlenen ücretlerin mahkememiz veznesine depo edilmediği bilirkişi ücretinin yatırılmaması sebebiyle tutunak tutulduğu ; mahkememizde 26/01/2021 tarihinde yapılan açık duruşma sonunda verilen 3 nolu ara kararı ile davacı vekiline 15.10.2020 tarihli ara kararda belirtilen bilirkişi ücretlerini ve keşif harcını yatırması için 2 haftalık kesin süre verildiği, 4 nolu ara karar ile verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretlerinin ve keşif harcının yatırılması halinde; mahallinde keşfen incelemenin 17.02.2021 günü saat 11:00'da yapılmasına karar verildiği, keşif için belirlenen gün ve saatte davalı vekilinin keşif için hazır olduğu ancak davacı vekili tarafından 2 haftalık kesin süre içerisinde 15.10.2020 tarihli ara kararda belirtilen bilirkişi ücretlerinin ve keşif harcının yatırılmadığı bu nedenle belirlenen gün ve saatte keşfin yapılamadığına dair iş bu tutanak tutulduğu, mahkememiz tarafından 26.1.2021 tarihli duruşmanın 3 nolu ara kararı gereğince davacı vekili tarafından verilen kesin süre içerisinde bilirkişi ücretinin yatırılmamış olması nedeniyle davacı vekilinin keşif ve bilirkişi incelemesi talebinden vazgeçmiş sayılmasına karar verildiği,
Eğer somutlaştırma yükü, hâkimin davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevine rağmen, davacı tarafından yerine getirilmemişse, o zaman bu yüke bağlanan yaptırım ortaya çıkacaktır. Somutlaştırma yükünün yerine getirmemenin yaptırımı, ispat yükünü yerine getirmemektir. Bu ise, aslında vakıanın ispata elverişli kabul edilememesi ve bunun sonucu olarak da belirsizlik rizikosuna katlanma şeklinde gerçekleşecektir. Böyle bir durumda, somutlaştırma yükü ve dolayısıyla ispat yükü yerine getirmediğinden, ispat edilemeyen davanın reddi sonucu doğacaktır ki, bu da davanın esastan reddi olup işin esası bakımından kesin hüküm oluşturacaktır. (Atalay, s. 36; Pekcanıtez/Atalay/Özekes, s. 666; Umar, s. 144).
Sonuç olarak dava dilekçesinde, gerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu m. 119/1-e gerekse m. 194 gereğince somutlaştırma yükünün yerine getirilmemiş olması halinde, önce hâkim davayı aydınlatma ödevi ve ön incelemedeki görevi gereği, somut olmayan hususların belirlenmesini (yeni bir vakıa meydana getirmeden, sadece mevcut vakıa kapsamında) davacıdan istemeli, bu eksiklik tamamlanırsa yargılamaya devam edilerek karar verilmeli, bu eksiklik tamamlanmaz, somutlaştırma gerçekleşmezse, ispatsız kalan davanın reddine karar verilmesi gereklidir. ( Yargıtay 22.Hukuk Dairesinin 07/03/2019 tarih, 2017/20467 esas ve 2019/5253 karar sayılı ilamından )
Somut olayda ; mahkememizce verilen ihtaratlı kesin süreye rağmen davacı vekilince bilirkişi ücretlerinin ve keşif harcının yatırılmadığı , davacı vekilince delil tespiti dosyasında yer alan bilirkişi raporunun dikkate alınmasını talep edildiği , ilgili dosya incelendiğinde Yargıtay'ın bu konudaki yerleşik uygulamalarına göre; tarafların yokluğunda yapılan tespit raporuna itiraz edilmesi halinde raporun hükme esas alınamayacağı,
Davacının tüm dosya kapsamı yapılan değerlendirmede davasını ispatlayamamış olduğu anlaşılmakla, davanın reddine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
HÜKÜM:
1-)Davanın REDDİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli maktu 179,90-TL red karar ve ilam harcın başlangıçta peşin alınan 1.707,75-TL harçtan ve 5.400,00-TL tamamlama harcından mahsubu ile bakiye 6.927,85-TL'nin karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-)Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-)Davalı tarafından yapılan 22,75 TL yargılama giderinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 66.366,78-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
6-)Davalının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
7-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/02/2023
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)