T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2019/730 Esas
KARAR NO:2022/5
DAVA:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/12/2019
KARAR TARİHİ:11/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... ... ile müvekkili arasında 2017 yılında “...” nevindeki ürünlerin, müvekkili tarafından davalıya satışına yönelik bir ticari ilişkileri olduğunu, bu ticari ilişkinin sona erdiğini, tarafların birbirlerinden herhangi bir hak ve alacağı bulunmadığını, ticari İlişki kapsamında 10 adet ürünün takip borçlusuna teslimine kadar “geçen sürede ürünlerin müvekkili şirket tarafından teslim edilmemesi riskine binaen ...'ya 225.114,21 TL bedelli yazılı teminat taahhüdünde bulunulduğunu, bu taahhüdün teminat niteliğinde olduğuna dair de ayrıca bir mutabakat yapıldığını, teminata konu edilen bu işin görüldüğünü, ilgili malların teslim edildiğini, buna mukabilde davalının müvekkilinden herhangi bir hak ve alacağının olmadığını gösterir belge alındığını, bu yazılı belgenin ...'dan fiziken alınmasının sehven atlandığını, ...'ya ise diğer davalı ... tarafın fiili hacze gidildiğini ve bu haciz sırasında yazılı belgenin 23.10.2019 tarihli haciz tutanağı tahtında haczedildiğini, hacze çıkılan .... İcra Müd. ... E sayılı dosyası kasasına alındığını, bunun üzerine diğer davalı tarafından alacaklısı bulunduğu .... İcra Müd. ... E sayılı dosyasından müvekkiline muhtıra gönderilmesinin talep edildiğini, müvekkili tarafından 02.12.2019 tarihinde böyle bir borcun söz konusu olmadığı hususunu detayları ile ihtiva eden bir itiraz sunulduğunu, İcra müdürlüğü tarafından taraflarına tebliğ edilen yazıda “225.114,21 TL tutarlı 15.07.2017 düzenleme tarihli senedin” denilmiş olsa da işbu yazılı belgede düzenleme tarihi yer almadığını, belirtilen tarihin düzenleme tarihi olmadığını vade tarihi olduğunu ve dolayısıyla senet olduğu belirtilen evrakın düzenleme tarihi eksikliği nedeniyle kambiyo vasfına haiz olmadığını, Bu evrakın kambiyo evrakı niteliğinde olduğunun kesinlikle kabulü manasına gelmemek kaydıyla, her hal ve şartta bu evraka konu borcun sona erdiğini, bu evraka konu borcun sona erdiğinin alacaklısı ... tarafından da ikrar edildiğini, ...'nın mahalinde yapılan haciz işlemi esnasında bulunan yazılı belgenin yanı sıra ... ile Müvekkili arasında imzalanan 05.05.2017 tarihli bir teminat sözleşmesinin de icra dosyasına alındığını, Huzurdaki dava konusuna dair zorunlu arabuluculuk başvurusunda bulunulduğunu anlaşmama tutanağı tanzim edildiğini, İşbu davanın yazılı belgede alacaklı konumunda bulunan ...'ya ve işbu belgeyi haczettiğini ve de bu belgeye dayalı olarak, ...'dan olan alacağını tahsil yoluna giden diğer davalıya karşı ikame edildiğini, Alacağın kambiyo senedi niteliği taşımayan bir belgede yer alması halinde, borçlu gözüken kişinin bu belgedeki alacağın gerçekte borçlusu olmadığını ileri sürme hakkına sahip olup, hem belge de alacaklı gözüken ...'ya ne de bu sözde alacağı aczeden ve de dolayısıyla TBK. 183.maddesi tahtında 3.kişi sıfatında bulunan diğer davalıya karşı menfi tespit davası açabileceğini belirterek, Huzurdaki davaya konu sözde alacağa dair başlatılacak icra takiplerinin/takibinin davalının borcun olmadığı yazılı belge ile kabul etmiş olması nedeniyle teminatsız olarak sayın mahkeme aksi kanaatte ise uygun göreceği teminat mukabilinde işbu dava neticeleninceye kadar icra ve iflas kanunu 72. Maddesi 1. Fıkrası uyarınca tedbiren —durdurulma kararı verilmesine, Müvekkilinin .... İcra Müd. ... E sayılı dosyası ve dayanak yazılı belge tahtında veya başka bir nedenle taraflar arasındaki ticari münasebet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile teminat niteliğindeki .... İcra Müd. ... E. kasasına alınan yazılı belgenin müvekkiline iadesine, müvekkili aleyhine borçlu olmadığı bilindiği halde kötü niyetli ve haksız bu takibin başlatılması göz önünde bulundurularak kötü niyetli davalı ... aleyhine dava değerinin %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve ücreti vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini, huzurdaki davada icra iflas kanunu md. 72 vd. tahtında, tedbir talebi değerlendirilmeden evvel ya da devam eden dava süresince .... İcra Md. ... E sayılı dosyası tahtında cebri icra yoluyla kısmi para tahsili ile ya da haricen davacının davalılar hesaplarına para aktarmak durumunda kalması halinde işbu davanın o meblağ nispetinde istirdat davası olarak devamına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Mağduriyete sebebiyet verilmemesi için .... İcra Müd. ... E sayılı takibin teminatsız yada teminatlı olarak durdurulması gerektiğini, Müvekkili ...'ın alacaklı olduğu icra dosyası kapsamında diğer davalı aynı zamanda bahsi geçen dosya borçlusu ... ... şirketine hacze gidildiğini, bu haciz sırasında çok sayıda kıymetli evrak borçlu şirketin kasasında bulunarak haczedildiğini, 23.10.2019 tarihli haciz sırasında şirketin kasasında bulunan 26 adet çek ve senet bulunduğunu, bulunan kambiyo senetleri icra dairesinin kasasına koyulmak ve muhafaza edilmek amacıyla icra memuru tarafından alındığını, icra dairesinin kasasına giren tüm kıymetli evrakların cebri icra yolu ile ele geçirildiğini, Alınan evrakların hepsinde borçlunun ... Şirketinin alacaklı olduğunu, Diğer davalı ... şirketi ile davacı şirket arasından ticari ilişkinin olup olmadığının taraflarınca bilinmesinin imkansız olduğunu taraflar arasındaki ilişkide 3. Şahıs oldukları için sadece elindeki senet ile ilgili kısmı bilebileceklerini, Basiretli bir tacirin ödemesini yaptığı yada teminat olarak verdiği senedi ticaretin bitmesinden sonra alması gerektiğini, basiretli davranmayan tacirin hatasına katlanmak zorunda olduğunu, Senet için muhtıra gönderilmesindeki bir diğer sebebin, senedin seri numarasının 3 nolu senet olduğu, 3. Kişi olan herkesin bu senedi gördüğü takdirde davacı şirketin ... Şirketine borcu olduğunu anlayacağını, çünkü 10 adet sıralı senedin için sadece 3 numaralı senedin verilmemiş olması senedin ödenmediği ihtimalini kuvvetlendirdiğini, Söz konusu senette teminat senedinde bulunması zorunlu şartların gerçekleşmediğini, Senette teminat senedi ibaresi bulunmadığını, senedin herhangi bir yerinde hangi anlaşmaya istinaden senedin verildiği yazmadığını, Bonoda teminat kaydı varsa da neyin teminatı olduğu belirtilmediğinden bu gibare bononun mücerrettik vasfını ortadan kaldırmayacağını, bononun teminat amaçlı verildiğinin kabul edilebilmesi için neyin teminatı olarak verildiğinin ya bononun önündeki veya arkasındaki yazılar veya ayrı bir belge ile teminat senedi olduğunun kanıtlanması gerektiğini, açılan davanın hukuka ve kanuna aykırı olduğunu davalı tarafın muhatabının müvekkili olmadığını, söz konusu senedin senet hükmünde olmadığını, davacı tarafın İcra tehdidi altında olmadığını, açılan davada davacı tarafın herhangi bir hukuki yararı bulunmadığını, işbu nedenle davanın müvekkili açısından reddi gerektiğini belirterek, takibin durdurulması talebinin reddi ile takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, haksız ve mesnetsiz iddialara dayalı hukuka aykırı olarak açılan davanın esastan reddine karar verilmesini, haksız ve kötü niyetli olarak itirazda bulunan davacı borçlu tarafın %40 nispetinde kötü niyet tazminatına hükmedilmesine dair karar tesisini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin borçlu sıfatınız haiz olduğu ....İcra Müdürlüğü ... Esas sayılı dosyadan müvekkil şirkete hacze gelinmiş olup, haciz esnasında teminat fonksiyonuna sahip olan bir takım evraklar haczedildiğini, bu evrakların arasında ... Endüstri Şirketine ait sadece teminat fonksiyonu olan evrak haczedildiğini, haczedilen ve akabinde icra dairesi kasasına alınan bu evrakın sebebi 2017 yılına ait bir ticaretten kaynaklanmış olduğunu, teminat vasfında olduğunu 2017 yılında yaşanılan bu ticari alışverişin akabinde alınan malzemenin teslim edilmesi halinde iade edileceği de belirtildiğini, ticari faaliyetin bitiminin akabinde cari hesaplar sıfırlanmış olup, iki şirket nezdinde de bakiye borç miktarı bulunmadığını, fakat sehven olarak bu belgenin iadesi atlandığını, ... Endüstri Şirketi ile yaptıkları ticari faaliyet o dönem bitmiş olup, resmi muhasebe evrakı olarak; şirkete bakiye borcunun bulunmadığı bilgisinin içerir evrak da ... Şirketi'ne teslim edildiğini, müvekkili Şirket'in ... Şirketi'nden herhangi bir alacağı bulunmadığını, haczedilen belge ürün tesliminin teminatı için, ... tarafından verilen bir belge olduğunu, başka bir fonksiyonu bulunmadığını, arz ve izah edilen nedenlerle, davacı ... Ticaret A.Ş.'nin, müvekkil şirkete borcunun olmadığının kabulüyle birlikte, yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davacı yana bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Fiili haciz sırasında .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının kasasına alınan senedin iadesi isteminden ibarettir.
Davacı vekili davada;.... İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyası ve içeriğindeki tüm belgeler, ...'nın müvekkilinden alacağı olmadığını gösterir belge, Taahüdün teminat niteliğinde olduğunu gösteren belge, haciz tutanağı, İcra Müdürlüğü Yazısı, 02.12.2019 tarihli itiraz yazıları, 03.12.2019 tarihli İcra Müdürlüğü Kararı, İrsaliyeli Faturalar, Teminat Sözleşmesi, tanık, yemin, bilirkişi, tarafların ticari defter ve kayıtları.
Davalı ... vekili davada; .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası, Yargıtay Kararları, tanık, bilirkişi, keşif, yemin ve her türlü yasal delillere dayanmıştır.
Davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş. vekili davada;....İcra Mahkemesi ... Esas Dosyası, ...'ın borcu olmadığını gösterir belge, faturalar, tanık, bilirkişi, yemin, ticari defterler delillerine dayanmıştır.
Mahkememiz tarafından iddia , savunma, dosya kapsamında toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında davalı şirketin işyerinde gerçekleştirilen fiili haciz sırasında icra müdürlüğünün kasasına alınan davacıya ait senedin davacıya iade koşullarının oluşup oluşmadığının tespiti için davacı ve davalı şirket defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup bilirkişi tarafından sunulan raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "....Davacının taraf olmadığı takip dosyasından borçlu adresinde bulunan davaya konu senette senet alacaklısı olan AEB ... Elektropanç firmasına söz konusu senet sebebiyle borçlu olmadığı, kayıtlar kapsamında belirlendiği" tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Davacı vekili tarafından bilirkişi raporuna karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur. Davalı Şirket vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Davalı ... vekili tarafından cevap dilekçesinde husumet itirazında bulunulmuştur.
Davada sıfat, tarafın, dava konusu maddi hukuk ilişkisinin süjesi olup olmamasıyla ilgilidir. Sıfat, davanın tarafı ile dava konusu hak arasında "hak ilişkisine dayalı bağ" dır. Taraf ve dava ehliyeti; davanın tarafları ile ilgili olduğu halde, sıfat, dava konusu hakka ilişkindir. Uygulamada sıfat yerine genel olarak "husumet", davacı bakımından "aktif husumet ehliyeti", davalı bakımından "pasif husumet ehliyeti" tabirleri kullanılmaktadır.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre;.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasından dosya borçlusu davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş.'nin adesinde gerçekleştirilen fiili haciz sırasında davacının borçlu olarak imzasının bulunduğu senedin .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının kasasına alınmasından dolayı davalılar aleyhine icra dosyasına alınan senedin iadesi istemiyle Mahkememizde açılan iş bu davada yapılan yargılama sırasında alınan raporda davacının taraf olmadığı takip dosyasından borçlu adresinde bulunan davaya konu senette senet alacaklısı olan AEB ... Elektropanç firmasına söz konusu senet sebebiyle borçlu olmadığının tespit edildiği ve davalı ... vekili tarafından cevap dilekçesinde husumet itirazında bulunulduğu, davacı üçüncü kişinin taraf olmadığı icra takip dosyası üzerinden gönderilen haciz ihbarnamelerine karşı İİK 89/1 maddesi ve devamı uyarınca davalı ... yönünden menfi tespit davası açmakta maddi hukuk ilişkisinin süjesi olmaması nedeniyle aktif husumet ehliyeti bulunmadığı(İSTANBUL 44. BAM. HD. 2020/2084 Esas 2020/58 KARAR), davacı vekilinin kötüniyet tazminatı talebine ilişkin koşulların oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile; aşağıda belirtilen şekilde hüküm kurmak yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)Davacının .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının kasasına alınan 20.07.2017 ödeme günlü 225.114,21 TL bedelli yazılı belge yönünden davalı ... Ticaret Anonim Şirketine borçlu olmadığının tespiti ile İcra Dairesinin kasasında bulunan 20.07.2017 ödeme günlü 225.114,21 TL bedelli yazılı belgenin davacıya iadesine,
2-)Koşulları oluşmadığından davacı vekilinin kötü niyet tazminatı talebinin reddine,
3-)Davalı ... yönünden davanın aktif husumet dava şartı yokluğu nedeniyle USULDEN REDDİNE,
4-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 15.377,55-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 3.844,39-TL harcın mahsubu ile bakiye 11.533,16-TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 680,00-TL arabuluculuk ücretinin davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş.'den tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı tarafından yapılan 44,40 -TL başvuru harcı, 3.844,39-TL peşin harç, 6,40-TL vekalet harcı ve 970,00-TL bilirkişi ücreti ile davetiye gideri olmak üzere toplam 4.865,19-TL yargılama giderinin davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 24.207,99-TL nisbi vekalet ücretinin davalı ... ... ...San. ve Müh. Taah. ve Tic. A.Ş.'den tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davalı ... duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 maddesi uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı ...'a verilmesine,
8-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
9-)Davalı ... tarafından yatırılan gider avansının karar kesinleştiğinde re'sen davalıya / vekiline iadesine,
Dair davacı vekilini yüzüne karşı davalı / vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/01/2022
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı