T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/135 Esas
KARAR NO:2022/798
DAVA:İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi)
DAVA TARİHİ:21/02/2020
KARAR TARİHİ:09/11/2022
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satıma Konu Malın İadesi) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı şirket ile davalı ... arasında, 6361 sayılı Finansal kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketleri kanunu çerçevesinde, finansal kurumlar birliği 27/10/2017 tarihli, ... Tescil Numaralı, ... Sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu, 1 Adet 2017 MODEL, ... MARKA, ... Tipli, ... plakalı, ... motor no’lu ... şase seri no’lu, paletli eksavatör vasıflı ekipmanlar mülkiyeti müvekkil şirkete ait olmak üzere finansal kiralama yoluyla kiralandığı, davalı ile davacı şirket arasında akdedilen söz konusu finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklanan 25/09/2019 tarihli itibarı ile toplam 4.729,70 EURO Kira, 690,94 EURO kira temerrüt faizi borçlarını ödemeyerek temerrüde düşmüş ve müvekkili şirketçe davalıya ... 27. Noterliği’nden, 25/09/2020 (ihtarame 2019 tarihli olup dava dilekçesine sehven 2020 yazılmıştır) ve ... yevmiye numaralı ihtarname gönderilerek, borçların 60 gün içinde ödenmesi ve ödenmediği takdirde sözleşmenin feshedileceği ihtar edildiği, söz geçen İhtarname davalının belirtilen adresine gönderilmiş olup; 02/10/2019 tarihinde “muhtara” teslim edilmiş olup, keyfiyeti bildirilen ihtarname yazısı kapısına yapıştırıldığı, "6361 sayılı F.K.K 33/4 maddesi gereğince karalayan tarafından kiracıya gönderilen fesih ihtarnameleri hakkında 2004 sayılı kanunun 68/b maddesi hükümleri uygulanır. Yasanın bu hükmü ile kiracının noter aracılığıyla adresinin değiştiğini bildirmemesi ve yeni adres belirtmemesi halinde kiracının sözleşme adresine ihtarnamenin ulaştığı tarih tebliği sayılır. Kiracı tarafından şirketimize bildirilen bir adres değişikliği olmamıştır." İşbu nedenle ihtarname 02/20/2019 tarihinde (02/10/2019 olduğu şeklinde değerlendirilmektedir) tebliğ edilmiş, verilen 60 günlük kanuni süre içinde ihtarnamede belirtilen borç ödenmediğinden sözleşmenin feshedildiği, davalı, sözleşmenin feshi nedeniyle F.K.K.’nun 25, sözleşmelerin 42.ve diğer ilgili maddeleri gereği kiralananları müvekkilimiz şirkete teslim etmesi gerekirken etmemiş, keza muaccel hale gelen borçlarını da bugüne kadar ödememiş, aksine olumsuz davranışlarıyla yükümlülüklerini yerine getirmeyeceğinin anlaşıldığı, davalının kanuni yükümlülüklerini yerine getirmemesi, kiralananları teslim etmeyeceğinin (keza borçlarınıödemeyeceğinin) anlaşılması ve müvekkili şirketin ileride telafisi imkansız zararlarla karşılanmasının önlenmesi için, kiralananların, açacağımız esas dava olan “kiralananın iade ve teslimi” davası sonuçlanıncaya kadar,
ihtiyati tedbirle davalıdan alınarak müvekkilimiz şirkete teslimi için tarafımızca mahkemeye başvurulmuş, başvuru ....Asliye Ticaret Mahkemesi’nin ... D. İş sayılı kararıyla kabul edilmiş, söz konusu karar İstanbul 25.İcra
Müdürlüğü’nün ... E. sayılı kararıyla kabul edildiği, söz konusu karar ....İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyası ile uygulanmak üzere icraya indirildiği, bu nedenlerle; Finansal kiralama sözleşmesinin haklı olarak feshedildiğinin tespiti ile Finansal kiralama sözleşmesine konu, mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan 1 Adet 2017 model, ... marka, ... Tipli, ... plakalı, ... motor no’lu ... Şase seri no’lu, paletli eksavatör” nın aynen iadesine; mahkeme masrafları ve ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
Dava dilekçesi davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği haldi davalı tarafça süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
Davanın; Taraflar arasında akdedilen 27/10/2017 tarih, ... tescil nolu, ... sözleşme nolu finansal kiralama sözleşmesine konu malın aynen iadesi talebine ilişkin olduğu görüldü.
Mahkememize sunulan 29/04/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Davacı ... ...A.Ş. ile Davalı ... arasında 27.10.2017 tarihinde ... numaralı “FİNANSAL
KİRALAMA SÖZLEŞMESİ”nin imzalandığı, sözleşmenin 4 adet eki bulunduğu, Sözleşmede kiralayan ...A.Ş., kiracı ..., sözleşme Finansal Kiralama Sözleşmesi ve ekleri, kiralanan sözleşmeye konu olan ve ayrıntılı tanımı proforma faturada belirtilen mal, ödeme planı kira bedellerinin ödenmesine ilişkin usul ve esaslar ile ödeme tarih ve numaralarını içeren ödeme tablosu olduğu, ...A.Ş. tarafından kiracı ...'ya ... 27. Noterliği tarafından 10.11.2017 tarih ve ... yevmiye numarası ile onaylanan ihbarnamenin gönderildiği, ihbarnamede, aralarında akdedilmiş bulunan Finansal sözleşmesinin ekinde yer alan ödeme planının ihbarnamede belirtilen şekilde yeniden düzenlendiği, bundan sonraki işlemlerde bu ödeme planının esas alınacağının bildirildiği, Ödeme planına göre kira bedelinin 61 taksitte ödeneceği, 62. ödemenin kiralananın satışına ilişkin olduğu, Kiralama konusu malın HMF Makine ve Servis San. ve Tic. A.Ş.'den satın alındığı, unvanı verilen firma tarafından ...A.Ş. adına 02.11.2017 tarih ve ... sayılı satış faturası düzenlendiği, faturanın e-fatura olduğu, faturada yer alan malın cinsinin; M. ...- ... MARKA ...-9 MODEL PALETLİ EKSKAVATÖR olduğu tutarının 90.000,00 USD, KDV 900,00 USD, vergiler dahil toplam tutarın 90.900 USD olduğu, ödenecek toplam tutarın TL karşılığının 346.147,20 TL olarak ayrıca e-faturada belirtildiği, Davacı ... ...A.Ş.'nin 2017, 2018, 2019 ve 2020 yılı kanuni defterlerinin tasdiklerinin kanuni sürelerde yaptırıldığı, Bilirkişilik uzmanlık alanımız bakımından HMK m.222 uyarınca, nihai takdir Sayın Mahkemeye ait olmak üzere, Davacı şirket lehine ve aleyhine delil teşkil eder nitelikte görüldüğü, Finansal kiralama konusu ekskavatörün Davacı şirket kanuni defterlerine Davacı şirket tarafından finansal kiralama konusu mal (ekskavatör) 02.11.2017 tarihinde 227 Kiralama Konusu Yapılmakta Olan Yatırımlar (... kodu ile Finansal Kiralama Konusu Yatırımlar) Hesabının borcuna 342.720,00 TL olarak kaydedildiği, Davacı şirket kanuni defter kayıtlarına göre Davalının 24.09.2019 tarihi itibariyle kira borcunun 4.729,70 EURO olduğu, kiracının 03.04.2019 tarihinden itibaren kira borcunu ödemede temerrüde düştüğü, Davacı şirket tarafından Davalıya 24.09.2019 tarihli ihtarname gönderildiği, ihtarnamede kiralama sözleşmesinden doğan finansal kiralama borç toplamının 4.729,70 EURO ve temerrüt borçlarını 690,64 EURO olduğunun ihtar edildiği, borçların ihtarnamenin tebliğ tarihinden itibaren 60 gün içerisinde ödenmesi, 60 günlük süre içerisinde ödenmemesi halinde finansal kiralama sözleşmesi hükümleri ve 6361 sayılı yasa ve sözleşme hükümlerine göre feshedilmiş sayılacağının ihtar edildiği, Davacı taraf dilekçesinde yer alan bilgilere göre ihtarnamenin 02.10.2019 tarihinde muhtara tebliğ edildiği, 60 günlük ödeme süresinin 01.12.2019 tarihinde sona erdiği, 31.12.2019 tarihi itibariyle Davalının Davacı şirkete olan borç toplamının 9.403,07 EURO'ya ulaştığı, Gerek taraflar arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmesinin 36. maddesi, gerekse 6361 sayılı Finansal Kiralama Kanunun 31. maddesi hükmü uyarınca, kiracının kiralama bedellerini veya diğer borçlarını sözleşme ve ödeme planı hükümleri dairesinde ödemede temerrüde düşmesi ve kendisine verilen 60 günlük mehil içinde de ödemede bulunmadığından kiralayanın (Davacının) sözleşmeyi derhal fesih etme hakkına sahip olduğu, feshin haklı olduğu, Sözleşmenin 40. maddesine göre ise kiralayanın sözleşmede belirtilen fesih haklarından bir ya da birkaçına dayanarak sözleşmeyi feshetmesi halinde kiralanan 3 gün zarfında tüm sökme, nakliye, taşıma ve yükleme masrafları kiracıya ait olmak üzere kiracı tarafından kiralayana iade ve teslim edileceği tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Finansal Kiralama konusu mallar, 6361 Sayılı yasanın 23/1. maddesi gereğince kiralayan şirketin mülkiyetindedir. Aynı yasa 24/1-2 maddeleri gereğince, kiracı, sözleşme süresinde finansal Kiralama konusu malın zilyedi olup, malı sözleşmede öngörülen şart ve hükümlere göre özenle kullanmak zorundadır. 6361 Sayılı Yasanın 30/1 maddesine göre sözleşmede sürenin dolması ve 31/1. maddesi hükmüne göre de sözleşmenin ihlali hallerde aynı yasanın 32. ve 33. maddeleri gereğince kiracı finansal kiralama konusu mal yahut malları kiralayana derhal geri vermekte yükümlüdür.
6361 sayılı yasanın 31/1 son cümlesinde: ''bir yıl içinde sözleşmede yer alan kira bedellerinin üçünü veya üst üste ikisinin zamanında ödenmemesi sebebiyle ihtara muhattap olan kiracılarla yapılan sözleşmeler kiralayan tarafından feshedilebilir '' hükmü ile aynı maddenin 31/2 maddesi gereği: ''taraflardan birinin sözleşmeye aykırı hallerde bulunuduğu hallerde bu aykırılık nedeniyle diğer tarafın sözleşmeyi devam ettirmesinin beklenemeyeceği durumlarda sözleşme feshedilebilir'' hükmü düzenlenmiştir.
Taraflar arasındaki 27/10/2017 tarih, ... tescil nolu, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi 6361 sayılı yasanın 22. maddesi hükmüne uygun olarak ve düzenleme şeklinde yapılmıştır. Sözleşmede yazılı taşınır mallar, kiralayan davacı tarafından kiracı davalıya teslim olunmuştur.
Mahkememizce alınan bilirkişi raporuyla da tespit edildiği üzere; 27/10/2017 tarih, ... tescil nolu, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesi kapsamında dava tarihi itibariyle davalının davacıya borçlu olduğu tutarın 12.538,65-Euro olduğu, ... 27. Noterliğinin 10/11/2017 tarih ... yevmiye numarası ile ödeme planının davalıya gönderildiği, yine ... 27. Noterliğinin 24/09/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile ödeme ihtarının yapıldığı ve ihtarnamenin 02/10/2019 tarihinde muhtara teslim edilmek suretiyle tebliğ edildiği ve ihtarname ile verilen 60 günlük sürenin 01/12/2019 tarihi itibariyle sona erdiği, davacının kayıtlarına göre 24/09/2019 tarihi itibariyle davalının kira borcunun 4.729,70-Euro olduğu, davalının 03/04/2019 tarihinden itibaren kira borcunu ödemekte temerrüte düştüğü ve ödeme planına göre 7.kiradan itibaren 3 taksit toplamı olan 4.729,70-Euro'nun ödenmediği, dava konusu FKS gereği davalının kira borcunu ödememesi nedeniyle davacı tarafından ... 27. Noterliğinden 24/09/2019 tarih ... yevmiye numaralı ihtarname ile yapılan feshin haklı fesih niteliğinde olduğu ve kiralanan malın iadesinin talep edilebilmesi için yasal tüm koşulların oluştuğu anlaşıldığından davanın kabulüne, Finansal Kiralama Sözleşmesine konu malların davacıya iadesine karar vermek gerekmiş, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında kiralamaya konu malın davacıya teslimine dair tedbir kararı verilmiş olup, tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ ile;
Taraflar arasında akdedilen 27/10/2017 tarih, ... tescil nolu, ... sözleşme numaralı finansal kiralama sözleşmesine konu,
"1 adet 2017 MODEL, ... MARKA, ... TİPLİ, ... PLAKALI, ... MOTOR NOLU, ... ŞASE SERİ NOLU, PALETLİ EKSKAVATÖR" ün tüm ekipman ve aksesuarları ile birlikte aynen davacıya iadesine,
2-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyasında verilen tedbir kararının, karar kesinleşinceye kadar devamına,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 6.899,31-TL harçtan peşin alınan 1.724,83-TL harcın mahsubu ile bakiye 5.174,48-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 1.724,83-TL peşin harç, 7,80-TL vekalet harcı, 179,00-TL tebligat/ posta gideri, 1.000,00-TL bilirkişi ücreti, 2.620,49-TL ilanen tebligat masrafı olmak üzere toplam 5.586,52-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 16.150,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı , gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/11/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır