T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2020/183 Esas
KARAR NO: 2021/125
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 11/03/2020
KARAR TARİHİ: 11/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Kılavuzluk hizmeti veren vekiledeni şirket ile kılavuz kaptan olan davalı arasında iş ilişkisinin kurulması sırasında akdedilen hizmet sözleşmesinin eki niteliğinde imza edilen zeyilnamede; hizmet akdinin sona ermesinden sonraki döneme ilişkin olarak rekabet yasağı düzenlemesi bulunduğunu, iş bu hükme göre davalı kılavuz kaptanın, rekabet yasağını ihlal etmesi durumunda cezai şart ödemesi gerektiğini, davalı kaptanın 31.12.2018 tarihli yönetmelik değişikliğini takiben 2019 yılı şubat ayı içerisinde noter kanalı ile ihtarname göndererek ve hiçbir sebep bildirmeden istifa ettiğini ve hemen akabinde yine kılavuzluk hizmetleri sektöründe faaliyet gösteren başka bir şirkette çalışmaya başladığını, rekabet yasağını ihlal ettiğini ve cezai şart ödeme yükümlülüğü doğduğunu, ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı dosyası ile takibe girişildiğini, ancak davalının iş bu takibe haksız olarak itiraz ettiğini beyanla, davanın kabulüne, itirazın iptaline, takibin devamına, davalının alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Usule ilişkin olarak; 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun “Görev” başlıklı 5. maddesinde “İş Mahkemeleri;…854 sayılı Kanuna tabi gemi adamları…ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına…ilişkin dava ve işlere bakar.” hükmü yer aldığını, vekiledeninin 854 sayılı Deniz İş Kanunu anlamında gemi adamı, Davacı ... ise işveren sıfatını taşıdığını, davaya konu uyuşmazlık da kılavuz kaptan (gemiadamı) olan Müvekkil İşçi ile Davacı ... arasındaki işçi-işveren ilişkisinden kaynaklandığını, bu kişiler arasında ticari bir ilişkinin varlığından bahsedilemeyeceği, buna göre uyuşmazlığın tamamen iş ilişkisinden kaynaklandığının açık olduğunu, hal böyle olunca, taraflar arasında iş ilişkisinden kaynaklanan hukuk uyuşmazlıklarının görev ve çözümünde İş Mahkemelerinin görevli olacağını, öncelikle görevsizlik kararı vererek dosyayı görevli iş mahkemesine göndermesi gerektiğini,
Esasa ilişkin olarakta; Zeyilname madde 8/3’te Müvekkil İşçi’nin İzmit Körfezi ve/veya İskenderun Körfezi yetkili Kılavuz Kaptan belgesi ile İskenderun Körfezi ve/veya İzmit Körfezi’nde, aynı hizmet dalında faaliyet gösteren farklı bir kurum adına kılavuz kaptan olarak çalışamayacağının belirtilmesi rekabet yasağının yer ve konu bakımından sınırlandırılması değil Müvekkil İşçi’nin yeterlik belgesi ile çalışabileceği tüm alanların sınırlandırılması bir diğer ifade ile Müvekkil açısından meslek yasağı halini almakta ve kişinin adeta çalışma hürriyetini elinden aldığını beyanla, müvekkil İşçi iş akdini haklı nedenle feshettiğinden ve açtığı işçi alacakları dosyasında feshin haklı nedene dayandığının tespiti halinde rekabet yasağı da sona ermiş olacağından, ... İş Mahkemesi 2019/... E. numaralı dosyasının bekletici mesele yapılmasına, Mahkemenin aksi kanaatte olması halinde, ilgili rekabet yasağı kaydının TBK’nın emredici hükümlerine aykırı olması ve geçerlilik koşullarından hiçbirini taşımaması sebebiyle geçersiz olması nedeniyle davanın reddine, takibin iptaline, karşı taraf aleyhine takip konusunun %20’sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı takip dosyasına, taraflar arasında akdedilen Hizmet Sözleşmesine, Zeyilname ve sair evraklara, işyeri özlük dosyasına, 31.12.2018 tarihli Kılavuzluk ve Römorkcülük Hizmetleri Yönetmeliği, ... Müdürlüğü'nün 29.03.2019 tarih ve ... sayılı Lisans Başvurusu Hakkında yazısı, Kılavuzluk Hizmet İzni Yetkilendirmelerine ilişkin liste, Kılavuzluk Hizmet İzinlerine ve Davalının Kılavuzluk Ehliyetine ilişkin staj ve eğitimleri dahil olmak üzere tüm kayıt ve belgeler, ticari defter ve kayıtları, davalının banka kayıtları, hesap özetleri ve hesap hareketleri, ... ve ... şirketlerinin ticaret sicil kayıtlarına, tanık beyanlarına ve bilirkişi incelemelerine dayanmışlardır.
Davaya dayanak ... İcra Müdürlüğü'nün 2019/... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 110.000,00-USD asıl alacak, 331,51-USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 110.331,51-USD alacağın tahsili için 07/03/2019 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, borçluya ödeme emrinin 14/03/2019 tarihinde tebliğ edildiği, 08/03/2019 tarihinde süresinde borca, faize ve tüm fer'ilerine itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; İİK 67 madde uyarınca açılan itirazın iptali davasıdır.
7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu’nun 3.maddesi; '' (20) 13/6/1952 tarihli ve 5953 sayılı Basın Mesleğinde Çalışanlarla Çalıştıranlar Arasındaki Münasebetlerin Tanzimi Hakkında Kanunda düzenlenen gazeteci ile 20/4/1967 tarihli ve 854 sayılı Deniz İş Kanununda düzenlenen gemiadamı, bu madde kapsamında işçi sayılır.''
“Görev” başlıklı 5. maddesinde ''... a) 5953 sayılı Kanuna tabi gazeteciler, 854 sayılı Kanuna tabi gemiadamları, 22/5/2003 tarihli ve 4857 sayılı İş Kanununa veya 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun İkinci Kısmının Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine tabi işçiler ile işveren veya işveren vekilleri arasında, iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden veya kanundan doğan her türlü hukuk uyuşmazlıklarına.... ilişkin dava ve işlere bakar.'' hükmü ile İş Mahkemeleri'nin görevi düzenlenmiştir.
Somut olayda; davalının 854 sayılı Deniz İş Kanunu anlamında gemi adamı, davacının ise işveren sıfatını taşıdığı, davaya konu uyuşmazlığın da kılavuz kaptan (gemiadamı) olan davalı işçi ile davacı şirket arasındaki işçi-işveren ilişkisinden kaynaklandığı açıktır.
İşçinin hizmet akdinin sonlanmasından sonra oluşan rekabet yasağının, haksız rekabet ve gizlilik yükümlülüklerine aykırılık nedeni ile açılan tazminat davalarının Yargıtay'ın istikrarlı içtihatlarına göre ticaret mahkemelerinin bakmakla görevli olduğu kabul edilmekteydi. Türk Ticaret Kanunu(TTK)'nun 4/1-c maddesinde Türk Borçlar Kanununun rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447 maddelerinde öngörülen hususlardan doğan hukuk davalarının ticari dava olarak kabul edilmiş ve TTK'nın 5/1. Maddesinde de aksine hüküm bulunmadıkça, tüm ticari davaların asliye ticaret mahkemesinde bakılacağı düzenlenmiştir. Ancak Mahkemelerin görevi davanın açıldığı durum ve koşullara göre belirlenir. Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 5/1-a maddesine göre işçinin rekabet yasağının da yer aldığı TBK'nın Altıncı Bölümünde düzenlenen hizmet sözleşmelerine ilişkin işçi ve işveren arasındaki ilişkiden kaynaklanan davalarda iş mahkemelerinin görevli olduğu düzenlenmiştir. 7036 sayılı yasanın 5. Maddesinin gerekçesinde yapılan değişiklikle, iş mahkemelerinin görev alanının genişletildiği ve böylece iş mahkemelerinin işçi ve işveren arasındaki tüm ihtilafları çözmekle görevlendirilerek tam bir ihtisas mahkemesi olarak kabul edildiği, bu yaklaşımla işçi ve işveren arasındaki iş ilişkisinden kaynaklanan uyuşmazlıklarda istikrarlı kararların verilmesinin sağlanacağı ve uzmanlık sebebiyle kısa sürede daha güvenilir sonuçlar elde edileceği ve yargı yoluna başvuranların haklarının daha iyi korunacağı belirtilmiştir.
Yürürlük tarihi Türk Ticaret Kanunundan daha sonra olan ve dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan özel nitelikteki 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunun 5. maddesi uyarınca iş sözleşmesinin devamı veya sona ermesinden sonra açılan davalar ayırımı yapılmamıştır. Buna göre iş ilişkisi nedeniyle sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlığın çözümünde İş Mahkemesi görevli olup İş bu davayı görmeye Mahkememizin görevsizliğine,
HMK 138(1) madde; ''Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasına dinleyebilir'' hükmü uyarınca dava şartları konusunda dosya üzerinden karar verilmesinin mümkün olmasına göre, Anayasanın 141/son ve H.M.K.'nun 30. maddelerinde düzenlenen usul ekonomisi ilkesi de nazara alınarak dosya üzerinden karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-İş bu davayı görmeye Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, dava dilekçesinin HMK 114/(1)-c 115/(2) Maddeler uyarınca GÖREVSİZLİK nedeniyle USULDEN REDDİNE,
2-HMK 20 madde uyarınca dosyanın karar kesinleştiğinde ve talep halinde görevli İSTANBUL NÖBETÇİ İŞ MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-)H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-)Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda taraf vekillerinin yokluğunda, taraf vekillerine gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren; iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle karar verildi. 11/02/2021
Başkan ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Üye ...
¸e-imzalıdır.
Katip ...
¸e-imzalıdır.