T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/291 Esas
KARAR NO :2025/844
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:29/06/2020
KARAR TARİHİ:09/12/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili ... ve Ticaret Limited Şirketi ile ... İnşaat ve Sanayi A.Ş arasında ... ili ... ilçesi ... mevkii ..., ... ve ... parsel sayılı taşınmazlara ilişkin olarak .... Noterliği’nin 02.11.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi ile 27.10.2017 tarihli inşaat yapım ve hizmet sözleşmesi ve 20.11.2017 tarihli kefalet ve teminat sözleşmesi ile ek sözleşmelerin akdedildiğini, yüklenici ... İnşaat ve Sanayi A.Ş’nin TTK hükümleri kapsamında davalı ... ile birleştiğini, taraflar arasında 13.12.2018 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Anlaşma Belgesi imzalandığını, bu anlaşma uyarınca yüklenici ve taşeronlara ait geçmiş dönem SGK prim, ceza ve ferilerinden arsa sahibinin sorumlu olmadığının ve ödeme yapılması halinde davalıya rücu edileceğinin kararlaştırıldığını, buna rağmen davalının taşeronları olan ... Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti, ... Taahhüt ve İnş. San. Tic. Ltd. Şti, ... Şti ve ... Tic. Ltd. Şti adına tahakkuk eden SGK prim borçlarının ödenmediğini, bu nedenle müvekkilin iskan ve belediye işlemlerinde sorun yaşadığını, .... Noterliği’nin 07.08.2019 tarihli ve ..., ..., .. ve ... yevmiye numaralı ihtarnamelerle davalıya başvurulduğunu ancak sonuç alınamadığını, bunun üzerine müvekkilin davalıya ait olması gereken SGK prim, ceza ve faizlerini ödemek zorunda kaldığını, yapılan bu ödemeler nedeniyle davalıya karşı rücu alacağının doğduğunu, davalının malvarlığına ihtiyati haciz mahiyetinde tedbir konulması gereğinin ortaya çıktığını beyan etmiş, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100.000 TL SGK prim ve ferilerinin 22.01.2020 tarihinden itibaren reeskont avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini, davalıya ait taşınır ve taşınmazlar ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklara ihtiyati haciz uygulanmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2020/... E. sayılı dosyasında davacı ... ... İnşaat Pazarlama ve Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davaya konu uyuşmazlıkta taraflar arasında 27.10.2017 tarihli İnşaat Yapım ve Hizmet Sözleşmesi ile ... 45. Noterliği’nin 02.11.2017 tarih ve ... yevmiye numaralı düzenleme şeklinde taşınmaz satış vaadi ve arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi bulunduğunu, ancak 13.12.2018 tarihli Arabuluculuk Anlaşma Belgesi ile tüm sözleşme ve eklerinin kesin olarak fesih ve tasfiye edildiğini, bu anlaşma kapsamında 4011 parselin eksiksiz teslim edildiğini, ... parselde eksik kalan işlerin bedelinin davacı tarafta bırakılarak üçüncü kişilere tamamlattırılmasının kararlaştırıldığını, fesih tarihine kadar yapılacak ödemelerin ve sorumlulukların anlaşmada açıkça düzenlendiğini, arabuluculuk anlaşması gereği fesih tarihinden sonraki döneme ilişkin taşeron, SGK primi ve benzeri ödemelerden müvekkilinin sorumlu olmadığını, davacının sunduğu ödeme dekontlarının 13.12.2018 tarihinden önceki döneme ait olduğunun ispatlanamadığını, taşeronların sigorta girişlerinin davacı işyeri üzerinden yapıldığını, bu nedenle dava konusu SGK prim ve ferilerine ilişkin taleplerin hukuki dayanağının bulunmadığını beyan etmiş, davacının tüm dava ve taleplerinin reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Rücuen alacak davasıdır.
Dava konusu, arsa karşılığı inşaat sözleşmesi söz konusu olup, taraflar arasında anahtar teslimi olarak inşaat yapılması kararlaştırıldığı , davalı tarafın yüklenici sıfatıyla davacı şirkete ait İstanbul İli, ... İlçesi ... mevki, 4011, 4012 parsel no.lu taşınmazlarda iş yaparken taşeronu olan ... Ve Kor, Sis, Hiz. San Ve Tic.ltd.şti , ... Taahhüt Ve İnş. San, Tic Ltd.şti , ... ... Prj, Müh, İnş, San. Ve Tic.ltd.şti Ve ... ... Ser, Temizlik Dan, Hiz.tic. Ltd.şti'nin (13.12.2018 tarihli arabuluculuk sözleşmesi akdedilmesi aşamasına kadar olan dönem ile ilgili) Sosyal Güvenlik Kurumuna olan (prim vs) borçları ödenmediğinden dolayı, davacı şirketin işbu taşınmazlar ile ilgili yapmak istediği bazı işlemlerde (özellikle belediye başkanlığı nezdindeki iskân vs. işlemleri ile ilgili olarak) sıkıntı çektiği ve idari zorluklar ile karşılaştığı, bu kapsamda davalı şirkete çekilen ihtarnamelerden sonuç alınamadığı , bu nedenle belediye nezdindeki işleri tamamlamak ve iskanı alabilmek için davacı tarafça borçların ödendiği,davacının ödemek zorunda kaldığı işbu bedellerin davalı taraftan (faizleriyle birlikte) rücuen tahsili için mahkememize iş bu davanın açıldığı , davalı tarafın ise beyanlarında özetle ; tarafların, 13/12/2018 tarihinde arabulucu marifeti ile (dava dosyasında EK-6 olarak yer alan) 'Arabuluculuk Anlaşma Belgesi' m.2 de sayılan tüm sözleşme ve eklerini hak ve yükümlülükleri belirleyerek anlaşma yolu ile kesin olarak fesih ve tasviye etmiş olduğu, 13/12/2018 tarihli Arabuluculuk Anlaşma Belgesinin 3. Maddesinde fesih tarihine kadar yapılan işlere dair sayın yüklenici müvekkile ödenecek bedelin belirlenmiş olduğu, dava dosyasına sunulan delillerden ödeme dekontlarının 13/12/2018 tarihi öncesine ait bir borcun ödendiğini göstermediği, hukuki temeli ve dayanağı olmayan bir iddianın söz konusu olduğu bu durumun kabul edilemez nitelikte olduğu belirtilerek davanın reddinin talep edildiği anlaşılmıştır.
Taraflar arasında ilk olarak 27/10/2017 tarihli “İnşaat Yapım ve Hizmet Sözleşmesi'nin imzalandığı, Sonrasında Bakırköy 45.Noterliği'nin 02/11/2017 tarih ve 30107 yevmiye nolu 'Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi'nin akdedilmiş olduğu, 13.12.2018 tarihinde ise (söz konusu taşınmazlardaki sözleşme konusu işlerin henüz tamamlanmadığı aşamada) yine müvekkil şirket ile (... İnşaat ve Sanayi AŞ'nin TTK hükümleri dahilinde birleşmiş olduğu) davalı ... arasında, yukarıda belirtilen sözleşme ve belgelerin vs.nin, anlaşma yolu ile kesin olarak feshi (ikalesi) ve tasfiyesi ayrıca bununla alakalı Tarafların hak ve yükümlülüklerinin belirlenerek karar altına alınması” amacıyla, “HUKUK UYUŞMAZLIKLARINDA ARABULUCULUK ANLAŞMA BELGESİ “nin akdedildiği anlaşılmıştır.
Sosyal güvenlik ve sigorta mevzuatından kaynaklı nitelikli hesaplama uzmanı , borçlar hukuku alanında uzman nitelikli hesaplama bilirkişisi ve mali müşavir bilirkişisinden oluşan bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 26/04/2024 tarihli raporda; davacı şirketin 2018 yılı hariç olmak üzere, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin defter, belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, davacı ... Ltd.Şti.’nin defter kayıtlarına göre, 2021 yılı sonu itibariyle Davalı ... A.Ş.’den 2.221.350,32 TL alacağının bulunduğu söz konusu alacağının ise Davacı ... Ltd.Şti.’nin Kuveyttürk Bankasında bulunan, ... nolu hesabından 05/02/2021 tarihinde, Davalı ... A.Ş.’ye gönderdiği 2.221.350,32 TL’den kaynaklandığı, Davalı şirketin 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin defter, belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, Davalı ... A.Ş.’nin defter kayıtlarına göre, 2021 yılı sonu itibariyle Davacı ... Ltd.Şti.’ne herhangi bir borç veya alacağının bulunmadığı, ancak Davacı ... Ltd.Şti. tarafından 05/02/2021 tarihinde gönderilen 2.221.350,32 TL’nin, Davalı ... A.Ş.’nin defter kayıtlarında yer aldığı, Aradaki farkın Davalı ... A.Ş.’nin, Davacı ... Ltd.Şti. tarafından gönderilen döviz karşılığı gönderilen TL tutarlarına 2019, 2020 ve 2021 yıllarında Kur Değerlemesi yapmasından kaynaklandığı, söz konusu değerleme işlemlerinin Davacı ... Ltd.Şti.nin defter kayıtlarında yer almadığı, Türk Vergi Mevzuatına göre Kur Değerlemesi karşılığında fatura kesilmesi gerektiği, ancak Davalı ... A.Ş.’nin Kur Değerlemesi yapmasına rağmen fatura düzenlemediği, Uyuşmazlık tarafları arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı kabul edildiğinde, davacının 5510 sayılı Kanunun 12. maddesi kapsamında prim borçlarından sorumlu olmayacağı, prim borçlarından sorumluluğun davalı yüklenici firmaya ait olacağı, Taraflar arasındaki arabuluculuk anlaşması hükmü uyarınca da davacının ödemiş olduğu sosyal güvenlik primlerini rücu edebileceği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 31/10/2024 tarihli ek raporda da; Davacı şirketin 2018 yılı hariç olmak üzere, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin defter, belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu Davacı ... Ltd.Şti.’nin defter kayıtlarına göre, 2021 yılı sonu itibariyle Davalı ... A.Ş.’den 2.221.350,32 TL rücu edebileceği alacağının bulunduğu, Davalı şirketin 2018, 2019, 2020 ve 2021 yıllarına ilişkin defter, belge ve kayıtlarının Türk Ticaret Kanunu hükümlerine uygun olarak yasal süresi içinde düzenlemiş olduğu ve sahibi lehine delil olma vasfına haiz olduğu, söz konusu anlaşma hükmü uyarınca da davacının ödemiş olduğu sosyal güvenlik primlerini rücu edebileceği, bu kapsamda somut olayda uyuşmazlık tarafları arasında asıl işveren-alt işverenlik ilişkisi bulunmadığı, buna dayalı olarak davacının prim borçlarından sorumlu olmadığı, prim borcu ödenen alt işveren işçilerinin prim borçlarından sorumluluğun asıl işveren sıfatıyla yüklenici firma davalıya ait olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan 25/07/2025 tarihli ek raporda ise; davacı tarafından gerçekleştirilen prim ödemelerinin ispatında takdir hakkının tamamen Yüce Mahkemeye ait olduğu, heyetimizce banka kayıtlarına göre yapılan hesaplamada prim ödeme tutarının 154.146,41 TL, SGK kayıtlarına göre yapılan hesaplamada 108.767,01 TL olduğu, yine SGK kayıtları dikkate alınarak ve arabuluculuk anlaşma tarihi olan 13.12.2018 sonrası dönem dışlanarak yapılan hesaplamada toplam tutarın 71.403,51 TL olduğu ek sonuç ve kanaatine varılmıştır.
Bu kapsamda tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller, SGK dan gelen yazı cevapları , taraflar arası düzenlenen 13/12/2018 tarihli hukuk uyuşmazlıklarında arabuluculuk anlaşma belgesi , alınan bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirmeler sonucunda ; taraflar arasında düzenlenen arabuluculuk anlaşma belgesinin 19 . Maddesinde " ... 45. Noterliği 'nin 02 11.2017 tarih, ... numaralı Düzenleme Şeklinde Taşınmaz Satış Vaadi ve Arsa Payı Karşılığı İnşaat Sözleşmesi" ve bununla ilgili diğer sözleşmeler kapsamında ... İH. ... İlçesi. ... mevki, 4011, 4012 parsel notu arsada işbu anlaşmanın imza tarihinden önceki dönemde, herhangi bir biçim ve düzeyde, herhangi bir kişi tarafından, herhangi bir sebeple çalıştırılmış olan işçilerin, taşeronların, taşeronların işçilerinin, tüm hizmetlilerin vd. Tüm çalışanların sadece bunlarla sınırlı olmak üzere geçmişe dönük ödenmemiş malzeme, işçilik, hak, alacak, ücret, fazla mesai, kıdem tazminatı, ihbar tazminatı SOK ve sair tüm yasal hak ve alacaklarından, aralarındaki ihtilaflardan Arsa Sahibinin, herhangi düzeyde hiçbir sorumluluğunun, ödeme yükümlülüğünün olmayacağını: sonradan yasal ya da sözleşmese herhangi bir sebeple Arsa Sahibinin bu konularla alakalı olarak herhangi bir kişi ve/veya kişilere, kurum ve kuruluşlara tamamen ve/veya kısmen bir Ödeme yapması, dava, icra takibine muhatap olması ve/veya kendisinden bu anlamda bir taleple bulunulması vb. diğer tüm durumlarda. Arsa Sahibinin bu bedeller bakımından Yükleniciye rücu edebileceğini Taraflar kabul, beyan ve taahhüt ederler " hükmünün yer aldığı ,
Bu kapsamda bu anlaşmanın yapıldığı tarihe kadar yükleniciyle taşarenlor arasındaki alacaklarından, aralarındaki ihtilaflardan Arsa Sahibinin, herhangi düzeyde hiçbir sorumluluğunun, ödeme yükümlülüğünün olmayacağını: sonradan yasal ya da sözleşmesel herhangi bir sebeple Arsa Sahibinin bu konularla alakalı olarak herhangi bir kişi ve/veya kişilere, kurum ve kuruluşlara tamamen ve/veya kısmen bir ödeme yapması, dava, icra takibine muhatap olması ve/veya kendisinden bu anlamda bir taleple bulunulması vb. Diğer tüm durumlarda Arsa Sahibinin bu bedeller bakımından Yükleniciye rücu edebileceği kararlaştırıldığı , bu kapsamda arsa sahibi olan davacının anlaşma tarihi öncesi davalı tarafın yüklenici sıfatıyla davacı şirkete ait taşınmazlarda iş yaparken taşeronu olan ... Ve Kor, Sis, Hiz. San Ve Tic.ltd.şti , ... Taahhüt Ve İnş. San, Tic Ltd.şti , ... Deanışmanlık Prj, Müh, İnş, San. Ve Tic.ltd.şti Ve ... Personel Ser, Temizlik Dan, Hiz.tic. Ltd.şti'nin (13.12.2018 tarihli arabuluculuk sözleşmesi akdedilmesi aşamasına kadar olan dönem ile ilgili) Sosyal Güvenlik Kurumuna olan (prim vs) borçlarından sorumlu olmadığı dolayısıyla bu ödemiş olduğu tutarları davalıya rücu edebileceği , prim borcu ödenen alt işveren işçilerinin prim borçlarından sorumluluğun asıl işveren sıfatıyla yüklenici firma davalıya ait olduğu, mahkememizce son tarihli alınan bilirkişi ek raporunda özetle , davacı tarafından gerçekleştirilen prim ödemelerinin ispatında takdir hakkının tamamen Yüce Mahkemeye ait olduğu, banka kayıtlarına göre yapılan hesaplamada prim ödeme tutarının 154.146.41 TL, SGK kayıtlarına göre yapılan hesaplamada 108.767.01 TL olduğu, yine SGK kayıtları dikkate alınarak ve arabuluculuk anlaşma tarihi olan 13.12.2018 sonrası dönem dışlanarak yapılan hesaplamada toplam tutarın 71.403.51 TL olduğu , tespit edilmiş olduğu , mahkememizce alınan rapor ve SGK dan gelen yazı cevapları tek tek irdelenerek , davacı tarafından taraflar arası arabuluculuk anlaşma belgesi öncesi alt işveren işçilerine yapılan prim ödemelerinin incelendiği , mahkememize ... Sosyal Güvenlik Merkezi Müdürlüğünden gelen 10/08/2023 tarihli yazı cevabı hükme esas alınarak burada alt işveren işçilere yapılan ödeme tutarları toplamı ve ödeme dönemleri (13/12/20218 tarihi öncesi) dikkate alındığında , anlaşma belgesi öncesi ödenen toplam tutarın 108.767,01-TL olduğu anlaşılmış ve tespit edilmiş olmakla bu hususta bilirkişi ek raporunda tespit edilen hususlar 10/08/2023 tarihli SGK dan gelen yazı cevabıyla uyuşmadığından mahkememizce yapılan tutar hesaplaması yönünden bilirkişi incelemesi hükme esas alınmamış; davacı vekili 14/10/2025 tarihinde "gelinen aşamada dava konusu taleplerini toplamda 54.146,41 TL arttırılarak, toplam 154.146,41 TL’nin 22.01.2020 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesine karar verilmesi talepli" ıslah dilekçesi sunduğu , bu kapsamda yukarıda anlatılan gerekçeler doğrultusunda davanın kısmen kabulü ile; 108.767,01-TL rücuen tazminatın; 100.000,00-TL'sine dava tarihinden itibaren (29/06/2020), kalan 8.767,01-TL'sine ıslah tarihinden (14/10/2025) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurma yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)108.767,01-TL rücuen tazminatın; 100.000,00-TL'sine dava tarihinden itibaren (29/06/2020), kalan 8.767,01-TL'sine ıslah tarihinden (14/10/2025) itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 7.429,87-TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 1.707,75-TL harcın ve 1.000,00-TL tamamlama harcının mahsubu ile bakiye 4.722,120-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacının yaptığı 54,40-TL başvuru harcı, 1.707,75-TL peşin harç, 1.000,00-TL tamamlama harcı, 7,80-TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı tarafından yapılan toplam 15.197,10-TL bilirkişi ücreti ile müzekkere/davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 10.723,20-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-)Davalı tarafından yapılan toplam 4.509,00-TL yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 1.327,41-TL'sinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
7-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
8-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden red edilen miktar yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
9-)Tarafların gider avansından artan bakiyelerinin re'sen taraflara / vekillerine iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının / vekilinin yokluğunda; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 09/12/2025
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)