T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/46 Esas
KARAR NO:2022/374
DAVA:Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin)
DAVA TARİHİ:17/01/2020
KARAR TARİHİ:12/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Ticari Şirket (Ortaklıktan Çıkma Veya Çıkarılmaya İlişkin) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
DAVA:
Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacılar davalı kooperatifte ortaklık hakları bulunmakta iken davalı kooperatif 03/10/2019 tarihinde 42 sayılı yönetim kurulu kararı ile davacıların ortaklık haklarını haksız ve hukuka aykırı bir şekilde sonlandırıldığını, davalı kooperatif almış olduğu bu kararı ... 27. Noterliğinin 01/11/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile tebliğ ettiğini, davalı kooperatif hernekadar ortaklıktan çıkarılma sebebini kooperatif ana sözleşmesinin 10. Maddesine dayandırmış ise de, bu maddenin eski metninde ... sitesinde konut sahibi olmak koşulu olmadığını, bu koşul hernekadar davalı tarafından değiştirildiği ileri sürülmekte ise de değişiklik yönünden alınmış bir genel kurul kararı olmadığını, 29/11/1993 tarih ve 3437 sayı 512 sayfa nolu ticaret sicil gazetesi incelendiğinde alınmış bu kararın vekiledenlerin yokluğunda yeterli çoğunluk sağlanmadan alındığı görülmekte olduğunu, bu karar sözleşmenin esasına yönelik bir karar olup, bu kararın alınma usul ve karar nisabına uygun olmadığının açık olduğunu, 03/10/2019 gün ve 42 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılma kararının iptaline karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 10.maddesinde ... sitesinde konut maliki olmak koşulu ortaklık şartı olarak düzenlendiğini, ana sözleşmenin 14.maddesi ise, ana sözleşmenin 10.maddesinde yazılı ortaklık şartlarını kaybedenlerin ortaklıktan çıkartılacağını ve bu işlemi yapmanın da yönetim kurulunun görev ve sorumluluğu olduğu düzenlendiğini, ana sözleşmenin 10.maddesindeki açık düzenleme sebebiyle vekiledeni kooperatif yönetim kurulu tarafından tapu kayıtları üzerinde yapılan inceleme 1229 üyelik numarası ile kooperatif ortağı merhum Huriye Gürtekin'e veraseten vekiledenim kooperatifin ortakları olan davacıların, ... sitesindeki taşınmazlarını sattığı ve böylece ana sözleşmenin kooperatife ortaklık için şart koştuğu koşulu yitirdikleri tespit edildiğini, bu durum yönetim kurulu tarafından genel kurul gündemine taşınmış ve 18/05/2019 tarihinde icra edilen olağan genel kurul toplantısında yapılan müzakere ve oylama neticesinde alınan 13 nolu karar ile bu koşulu yitiren ortakların ortaklıktan çıkartılması hususunda gereğinin yapılması için yönetim kuruluna talimat verildiğini, bunun üzerine kooperatifin 03/10/2019 tarih ve 42 sayılı yönetim kurulu kararı ile davacıların ortaklıktan çıkartılmasına karar verildiğini, bu karar ... 27. Noterliğinden keşide edilen ihbarname ile davacılara bildirildiğini, öncelikle kooperatif kanunun 53/1 maddesi kooperatif genel kurul kararları aleyhine bozma davasının bir aylık hak düşürücü süre içerisinde dava konusu yapılması zorunlu olup, bu aşamada dava konusu yapılmasının yasal olmadığını, bu sebeple davanın reddini talep ettikleri anlaşıldı.
DELİLLER
Davacılar vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; şirket ana sözleşmesine, genel kurul kararına, tapu kayıtlarına, ... 27. Noterliği 01 Kasım 2019 tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesine, Ticaret Sicil Gazetesi kayıtlarına, bilirkişi incelemesi ve ilgili delillere dayanmışlardır.
Davalı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... Tapu Sicimi Müdürlüğü kayıtları, davalı Kooperatif Yönetim Kurulu’nun 03.10.2019 tarih ve 42 sayılı kararı ile bu kararın davacıya tebliğine ilişkin ... 27. Noterliğinden keşide edilmiş olan 01.11.2019 tarih ve ... sayılı ihbarname, davalı Kooperatife ait üye kayıt defteri, üyelik dosyası ve ilgili her türlü kayıt ve belge, davalı Kooperatife ait İstanbul Ticaret Sicili Memurluğu Kayıtları, gerektiğinde bilirkişi incelemesi, belge, kayıt, bilcümle kanuni delile dayanmıştır.
Getirtilip incelenen ticaret sicil kaydına göre; ... ... ...'nin İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-0 sicil numarasında kayıtlı "... Mah. ... Sitesi ... Yanı ... .../..." adresinde faaliyet gösterdiği, 03/12/1953 tarihinde şirketin ana sözleşmesinin tescil edildiği, şirketin son tescilini 30/10/2019 tarihinde yaptırdığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 21/12/2020 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "....Davalı kooperatifin 10.maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, ... sitesinde konut maliki olmamanın, bir çıkarılma sebebi olarak kabuk edileceği, ANCAK; söz konusu maddenin kooperatif ana sözleşmesine eklendiği genel kurul toplantısında hangi çoğunlukla alındığının (ve ilgili maddeye eklendiğinin) dosyada mübrez evraklardan ve tutanaklardan tespit edilemediği,
Söz konusu değişikliğin yapıldığı genel kurul tutanaklarının tarafımıza ulaştırılması halinde değerlendirme yapılabileceği,
Tutanakların tarafımıza ulaştırılamaması ya da ulaştırılmasının mümkün olmaması halindeyse, maddede yapılan değişikliğin;
Ortaklar cetvelinde imzası bulunanların 2/3 çoğunluğunun onayı ile değiştirilmesi halinde, değişikliğin geçerli olduğu ve davacı tarafın ortaklıktan çıkarılma sebebinin haklı bir gerekçeye dayandığı,
Ortaklar cetvelinde imzası bulunanların 2/3'ünden daha az bir çoğunluğun onayı ile yapılması halinde, değişikliğin yok hükmünde olduğu ve 10.maddeye eklenen "... sitesinde konut maliki olmak" bendi herhangi bir hüküm ifade etmediği, dolayısıyla yok hükmündeki bir maddeye dayanarak davacının ortaklıktan çıkarılmasının hukuka aykırı olacağı,
Davacıların ortaklıktan çıkarılması kararının alındığı 18.05.2019 tarihli 2018 yılı genel kurulunda 330 ortaktan 96 ortağın toplantıya katıldığı ve 1/4'lük yeter sayının (83 ortak) sağlandığı,
Buna göre kararların 49 ortağın kabul oyu ile alınabilecekken, ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin 13.gündem maddesinin oylamasında yalnızca 43 ortağın kabul oyu vermesinin söz konusu kararın yoklukla malül olması sonucunu doğuracağı,
Davacının tüm kooperatif üyelerine önceki dönemlerden birikimlerden olduğu genel kurulca ve yönetim kurulunca da kabul edildiği açık ve net anlaşıldığından nakit olarak dağıtılacak 6.684.00 TL alabileceği
Buna göre de yine genel kurulca ve yönetim kurulunca tüm üyelerin yararlanacağı kooperatifin sahibi bulunduğu gayri menkullerin kira ve satışlarından elde edilecek tutarlardan hissesine düşen miktarı alabileceği..." tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyet raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Davalı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur. Mahkememiz tarafından davalı vekilinin itirazları ve bilirkişi raporunda değinilen eksikliklerin giderilmesi amacıyla Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davalı kooperatiifin ana sözleşmesinin 10.maddesinde yapılan değişikliğe ilişkin 1993 tarihli genel kurul tutanaklarının ve hazirun cetvelinin celbine karar verilmiş ve Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından davalı kooperatiifin ana sözleşmesinin 10.maddesinde yapılan değişikliğe ilişkin 1993 tarihli genel kurul tutanaklarının ve hazirun cetveli Mahkememiz dosyasına gönderildikten sonra dosya önceki bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor tanzimi istenilmiş olup bilirkişi heyeti tarafından sunulan 26.01.2022 tarihli ek raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak ".... Davalı kooperatifin 10.maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, ... sitesinde konut maliki olmamanın, bir çıkarılma sebebi olarak kabuk edileceği, ancak; söz konusu maddenin kooperatif ana sözleşmesine eklendiği genel kurul toplantısında kararın 2/3 çoğunluk yerine oy çokluğu ile alınması sebebiyle kararın yok hükmünde olduğu,
Davacıların ortaklıktan çıkarılması kararının alındığı 18.05.2019 tarihli 2018 yılı genel kurulunda 330 ortaktan 96 ortağın toplantıya katıldığı ve 1/4'lük yeter sayının (83 ortak) sağlandığı,
Buna göre kararların 49 ortağın kabul oyu ile alınabilecekken, ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin 13.gündem maddesinin oylamasında yalnızca 43 ortağın kabul oyu vermesinin söz konusu kararın yoklukla malül olması sonucunu doğuracağı,
Kooperatiflerde tüm üyelere eşit davranılması kanun gereğidir. Davacının henüz kanunen kooperatif üyelik çıkışı yapılmadığından tüm kooperatif üyeleri gibi önceki dönem birikimlerden olduğu genel kurulca ve yönetim kurulunca da kabul edildiği açık ve net anlaşılan nakit olarak dağıtılacak tutar olan 6.684.00 TL alabileceği .
Buna göre de yine genel kurulca ve yönetim kurulunca tüm üyelerin yararlanacağı kooperatifin sahibi bulunduğu gayri menkullerin kira ve satışlarından elde edilecek tutarlardan hissesine düşen miktarı alabileceği," tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi heyeti ek raporu taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Davalı vekili tarafından rapora karşı itiraz dilekçesi sunulmuştur. Bilirkişi heyeti ek raporunun dosya kapsamında toplanan delillere uygun olması ve hüküm kurmaya elverişli olması nedeniyle Mahkememiz tarafından davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 03/10/2019 tarih ve 42 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılma kararının iptali talebinden ibarettir.
Davalı ... ... ...'nin 42 nolu ve 03/10/2019 tarihli yönetim kurulu toplantısında davacıların kooperatif ana sözleşmesinin 10. Maddesine dayalı olarak ortaklık haklarının sonlandırıldığı ve işbu hususun ... 27. Noterliğinin 01/11/2019 tarih ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile davacılara tebliğ edildiği anlaşılmaktadır.
1163 Sayılı Kooperatif Kanunun 16. Maddesinde (Değişik birinci fıkra: 6/10/1988 - 3476/4 md.); "Kooperatif ortaklığından çıkarılmayı gerektiren sebepler anasözleşmede açıkça gösterilir. Ortaklar anasözleşmede açıkça gösterilmeyen sebeplerle ortaklıktan çıkarılamazlar.
Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Anasözleşme, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere, bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir.
Çıkarılma kararı gerekçeli olarak tutanağa geçirileceği gibi, ortaklar defterine de yazılır. Kararın onaylı örneği, çıkarılan ortağa tebliğ edilmek üzere, on gün içinde notere tevdi edilir. Bu ortak tebliğ tarihinden itibaren üç ay içinde itiraz davası açabilir. Tebliğ edilen karar, yönetim kurulunca verilmiş ise ortak, üç aylık süre içinde genel kurula da itiraz edebilir. Bu itiraz, ilk toplanacak genel kurula sunulmak üzere, yönetim kuruluna noter aracılığı ile tebliğ ettirilecek bir yazı ile yapılır. Genel kurula itiraz edildiği takdirde, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine itiraz davası açılamaz. İtiraz üzerine genel kurulca verilecek karara karşı itiraz davası hakkı saklıdır.
Üç aylık süre içinde, genel kurula veya mahkemeye başvurmak suretiyle itiraz edilmiyen çıkarılma kararları kesinleşir." hükümleri düzenlenmiştir.
Davanın yasal hakdüşürücü süre içinde açıldığı ve davalı kooperatif adresi itibariyle mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmıştır.
Davacılar tarafından davalı aleyhine 03/10/2019 tarih ve 42 sayılı yönetim kurulu kararı ile ortaklıktan çıkarılma kararının iptali istemiyle açılan iş bu davada Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti ek raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre; davalı kooperatifin ana sözleşmesinin 10.maddesinde yapılan değişiklik sonrasında, ... sitesinde konut maliki olmamanın bir çıkarılma sebebi olarak kabul edildiği, ancak; söz konusu maddenin kooperatif ana sözleşmesine eklendiği genel kurul toplantısında kararın 2/3 çoğunluk yerine oy çokluğu ile alınması sebebiyle kararın yok hükmünde olduğu, davacıların ortaklıktan çıkarılması kararının alındığı 18.05.2019 tarihli 2018 yılı genel kurulunda 330 ortaktan 96 ortağın toplantıya katıldığı ve 1/4'lük yeter sayının (83 ortak) sağlandığı, buna göre kararların 49 ortağın kabul oyu ile alınabilecekken, ortaklıktan çıkarılmaya ilişkin 13.gündem maddesinin oylamasında yalnızca 43 ortağın kabul oyu vermesinin söz konusu kararın yoklukla malül olması sonucunu doğuracağının tespit edildiği, davacının ortaklıktan çıkarılmasına ilişkin yönetim kurulu kararının da anılan ana sözleşme değişikliğine dayandığı anlaşılmakla davanın kabulüne, davalı ...'inin 03/10/2019 tarih ve 42 sayılı yönetim kurulu kararının iptaline karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmakla;
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-)Davanın KABULÜNE, davalı ...'inin 03/10/2019 tarih ve 42 sayılı yönetim kurulu kararının İPTALİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 80,70 TL maktu karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 54,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 26,30 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacılar tarafından yapılan 54,40-TL peşin harç, 54,40-TL başvurma harcı, 7,80-TL vekalet harcı ve 2.142,90 TL bilirkişi ücreti ile müzekkere/davetiye gideri olmak üzere toplam 2.259,50-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
4-)Davacılar duruşmalarda kendilerini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/05/2022
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır