T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/462 Esas
KARAR NO:2021/693
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:08/09/2020
KARAR TARİHİ:12/10/2021
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Taraflar arasında Sıvı Oksijen Tedarik Sözleşmesi olduğunu, davalının sözleşme süresince yılda asgari 240 ton olmak üzere, ihtiyaç halinde yıllık olarak 480 tona kadar alım taahhüdü olmasına rağmen taahhüt ettiği ürünü almadığı, 22.07.2019 tarihinde ... 30. Noterliği ... yevmiye sayılı ihtarname ile sözleşmeye uygun davranması, ihtarın tebliğinden 30 gün içinde ihlalin düzeltilmesi istendiği, aksi takdirde sözleşmenin haklı nedenle derhal fesih edileceğinin ihtar edildiğini, davalının 16.07.2019 tarihi itibari ile ekonomik nedenlerle sözleşmeyi tek taraflı feshettiğini bildirdiğini, yapılan feshin haklı gerekçeye dayanmadığı, müvekkil şirketin zarara uğradığını, sözleşme ile taahhüt edilen ürün bedelinin ödenmesi, kendilerine teslim edilen ekipmanın iadesinin noter aracılığı ile gönderilen ihtarname ile istendiği, davalı/borçlu tarafça ödeme yapılmaması üzerine fatura düzenlenerek gönderildiğini, faturaların da ödenmemesi üzerine icra takibi başlatıldığını, takibin itiraz sonucu durduğunu, asgari taahhüt miktarı ve bedeline ilişkin faturaların ödenmesinin sözleşme gereği olduğunu, düzenlenen faturalara davalının yasal sürede bir itirazda bulunmadığından faturaların kesinleştiğini, faturalardan doğan alacak için icra takibine itirazda bulunulmasının kötü niyetli olduğunu, takip konusu alacağın likit bir alacak olmasıyla davalının %20 den az olmayan icra inkar tazminatı ödemesine hükmedilmesi gerektiğini belirterek, davalının icra takibine yaptığı itirazın iptali ve 43.362,08 TL yönünden takibin devamına ve davalının icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;Taraflar arasında 28.06.2018 tarihli Sıvı Oksijen Tedarik Sözleşmesi imzalandığı, yıllık asgari 240 ton olmak üzere 480 tona kadar alım taahhüdü olduğu, fiyatın 0,487 TL/Kg olarak belirlendiği, davacıya ekonomik nedenler, dövizdeki dalgalanmalar ve söküm için beklenen 2 geminin gelmemesi, söküm sahası kira sözleşmesinin feshi nedenleri ile alım garantisinin 120 ton olarak revize etmeyi teklif ettiklerini, davacı firma sözleşmedekinden 2 -3 kat daha yüksek bir fiyat talebinde bulunduğunu, talep edilen fahiş fiyatlar nedeniyle sözleşmenin kendileri tarafından 15.10.2019 tarihinde feshedildiği e-posta ile bildirilmiş, davacı tarafından da fesih kabul edilerek ekipmanlar 25.10.2010 tarihinde davacı tarafından sökülerek götürüldüğünü, sözleşmenin feshine rağmen davacının 31.12.2019 tarihli 39.656,19 TL tutarlı gaz faturası gönderildiğini, faturanın kabul edilmeyerek noter kanalı ile iade edildiğini, iadenin davacı tarafça kabul edildiğinin bildirildiği, tekrardan Gaz Alım Sözleşmesi Asgari Taahhüt Bedeli açıklamasıyla 20.01.2020 tarihli 43.338,56 TL fatura düzenlenerek elektronik olarak gönderildiğini, faturadan 30.01.2020 tarihli ihtarname ile haberdar olduklarını, 01.01.2020 itibariyle GİB portal zorunluluğu başlamış olmasına rağmen teknik aksaklık nedenleriyle faturadan haberleri olmadığını, ayrıca temel fatura olarak düzenlenen faturalara sistem üzerinden itiraz hakları da olmadığını,düzenlenen bu fatura için menfi tespit davası açılmak üzere arabuluculuk sürecine başvurulmasına rağmen Temel fatura yönünden uzlaşılamadığını, davacı şirketin iadesini kabul ettiği fatura dahil edilerek 83.018,27 TL asıl alacak talebi ile .... İcra ... E, sayılı dosya ile takip başlattığını, takibe itirazda bulunduklarını belirterek, davacının faturalara itirazda bulunulmadığından kesinleştiğini iddia ettiği, fatura itiraz edilmemesinin borçtan sorumlu olacakları anlamına gelmediği, davacı tarafından teslim edilen bir mal olmadığı, feshi kendilerince de kabul edilmiş yürürlükte olmayan sözleşmeye dayanarak borç çıkarıldığı, davacının talebinin asgari taahhüt bedeli edimine bağlı bir cezai şart olduğunu, asıl edimin gaz alımı olduğu, taahhüt edilen miktarın altında gaz alımının gerçekleştiği durumda alınmayan gazın bedelinin ödenmesi ise cezai şart olduğu, sözleşme feshedildiğine göre davacı hukuken geçerli olmayan sözleşmeye dayanarak edimin ifasını ve buna bağlı ferileri de talep edemeyeceği, davacının talep edilebileceği ekipmanların söküm bedeli olacağı, bu bedelin de davacıya ödendiğini, davacının talep edebileceği bir alacağın bulunmadığını belirterek, davaya dayanak olarak 20.01.2020 tarihli 43.338,56 TL tutarlı faturanın gösterildiği, faturalarda farklı birim fiyatların uygulanmış olduğunu, davacının kötü niyetli olmasından dolayı %20 den az olmayan tazminat ödemesine ve davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
GEREKÇE:
Dava; Cari hesap alacağından kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine davalının itirazı üzerine açılan İİK. 67. maddesine dayalı itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili davada;....İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyası, taraflar arasında akdedilen ‘Sıvı Oksijen Tedarik Sözleşmesi’, ... 30. Noterliği ... yevmiye numaralı ve 22.07.2019 tarihli ihtarname, Davalı/Borçlu yanca yapılan fesih bildirimi, ... 17. Noterliği ... Yevmiye numaralı ve 31.07.2020 tarihli ihtarname, fatura, arabuluculuk Tutanağı e-imzalı aslı, müvekkili şirket ticari defter ve kayıtları, keşif ve bilirkişi incelemesi, yemin, isticvab, tanık delillerine dayanmıştır.
Davalı vekili davada;.... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası, 28.06.2018 tarihinde Sıvı Oksijen Tedarik sözleşmesi, ... Bölge Satış Sorumlusu ... tarafından müvekkil şirkete gönderilen yazı ve ekinde imzalanması istenilen örnek protokol, ... 17. Noterliğinin 31.07.2019 tarih ve ... Yev. No.lu ihtarname, ... 20. Noterliğinin 22.07.2019 tarih ve ... Yev. No.lu ihtarname, müvekkili tarafından gönderilen mail aracılığıyla fesih bildirimleri, ... 60. Noterliğinin 24.10.2019 tarih ve ... Yev. No.lu ihtarname, ... 1. Noterliğinin 06.01.2020 tarih ve 00126 Yev no.lu ihtarname, ... 60. Noterliğinin 30.01.2020 tarih ve... Yev. No.lu ihtarname, 31.12.2019 tarihli ve 39.656,19 TL meblağlı ... NO.LU SATIŞ faturası ve 20.01.2020 tarih ve 43.338,56 TL meblağlı ... TEMEL faturası, menfi tespit için müracaat edildiğine dair arabuluculuk başvuru ve son tutanağı, keşif, bilirkişi incelemesi, şirket defter ve kayıtları ile yemin delillerine dayanmıştır.
Davaya dayanak .... İcra Dairesinin ... Es. sayılı dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 83.018,27 TL cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için 03.03.2020 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, borçluya ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlu tarafından süresinde borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Mahkememiz tarafından iddia, savunma ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile tarafların ilişki dönemini kapsayan davalının ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak, davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağı varsa miktarın saptanması ve davalı defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi için ... (...) Nöbetçi ASHM'ye (ATM sıfatıyla) talimat yazılmasına karar verilmiş olup talimat mahkemesi kanalıyla alınan raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Davalının ticari defterlerinde, davacının icra takibini başlatma tarihi 03.03.2020 itibariyle alacak miktarının 82.972,57 TL olduğu (davalı tarafın borcu), bunun 39.656,19 TL si kabul edilmeyerek noter kanalıya iade edilen 31.12.2019 tarih ve 141 nolu faturadan oluştuğu,
Davacının 83.018,27 TL olarak ve cari hesap bakiyesini dayanak gösterdiği icra takibinde, dava dilekçesinde 43.362,08 TL yönünden takibin devamına karar verilmesini talep ettiği,
Tarafların aralarındaki sözleşmenin davalı tarafça ekonomik nedenler gerekçe gösterilerek süresinden önce feshedildiği, sözleşmeye göre 240 ton gaz alımını gerçekleştiremeyen davalının, bu miktar gazdan alınan gaz miktarının düşülmesi ile kalan alınmamış gaz miktarı kadar gazın bedelinin ödenmesini taahhüt ve kabul ettiği,
Yine taraflar arasındaki sözleşmeye göre davacı tarafın 3 ayda bir fiyat artışı yapabileceği kararlaştırılmışken, davacının gaz fiyatlarını Eylül 2018 0,5764 TL, Ekim 2018 0,66962 TL, Kasım 2018 0,67950 TL'ye çıkartarak bu fiyatlardan davalıya fatura etmiş olduğu," tespit ve rapor edilmiştir.
Talimat mahkemesi kanalıyla alınan rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiştir.
08.06.2021 tarihli duruşmada davacı vekili davacının defterlerin incelenmesi yönündeki ara karardan rücu edilerek, dosyanın bu haliyle karar verilmesini talep etmiştir. davalı vekili de davacı tarafın defterlerinin incelenmesine gerek olmadığını, bu yöndeki ara karardan rücu edilmesini talep ettiklerini beyan etmiş olup beyanı imzası ile tasdik etmiştir. Mahkememiz tarafından da taraf vekillerinin talepleri doğrultusunda davacı defterlerinin incelenmesine dair 15.12.2020 tarihli celsenin 2 no'lu ara kararından rücu edilmesine karar verilmiştir.
Yargıtay 19. Hukuk Dairesi 10.12.2018 tarih, 2017/511 Es. Ve 2018/643 K. Sayılı ilamında "Dava, faturaya dayalı alacağın tahsiline yönelik yapılan icra takibine itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece getirtilen ve davalı tarafından vergi dairesine bildirilen BA formunda davacı tarafından düzenlenen faturanın düzeltme nedeniyle iptal edildiği bildirilmiştir.Bu durumda davacı tarafından düzenlenen faturanın davalı defterlerine kaydedildiği,kaydedildikten sonra tek taraflı işlem ile iptal edildiği anlaşılmıştır.Her iki şirketin muhasebecisinin aynı olması bu maddi olgunun gerçekleşmediği sonucunu doğurmaz. Davalı tarafından düzenlenen faturanın ticari defterlerine kaydedilmesi faturada belirtilen malın alındığına karine teşkil eder.Mal alınmadığının ispat yükü bu durumda davalıya aittir,davalı ancak bu hususu yazılı delillerle ispat edebilir.Mahkemece yanılgılı gerekçe ile ispat yükünün davacıya yükletilerek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." şeklinde karar verilmiştir.
Toplanan tüm delillere ve dosya kapsamına göre; davacı tarafından 83.018,27 TL cari hesaptan kaynaklı alacağın tahsili için davalı aleyhine icra takibi başlatıldığı ancak davalı tarafça borca itiraz edildiği, davacı tarafından mahkememizde iş bu itirazın iptali davası açıldığı ve davalının itirazının 43.362,08 TL üzerinden iptalinin talep edildiği, mahkememiz tarafından yapılan yargıla sırasında talimat mahkemesi kanalıyla alınan bilirkişi raporunda davalının ticari defterlerinde, davacının icra takibini başlatma tarihi 03.03.2020 itibariyle alacak miktarının 82.972,57 TL olduğu (davalı tarafın borcu), bunun 39.656,19 TL si kabul edilmeyerek noter kanalıya iade edilen 31.12.2019 tarih ve 141 nolu faturadan oluştuğunun tespit edildiği ve Yargıtay 19. HD'nin 10.12.2018 tarih, 2017/511 Es. Ve 2018/643 K. sayılı emsal ilamında da kabul edildiği üzere somut olayda davalı tarafından faturaların ticari defterlerine kaydedilmesi faturada belirtilen malın/hizmetin alındığına karine teşkil edeceği, faturalara konu ürünlerin/hizmetin alınmadığının ispat yükünün bu durumda davalıya ait olacağı, davalının bu hususu ancak yazılı delillerle ispat edebileceği ancak davalı tarafından faturalara konu ürünlerin/hizmetin alınmadığının yazılı delillerde ispat edilemediği anlaşılmakla davanın kabulü ile; davalının .... İcra Dairesinin ... Es. Sayılı dosyasındaki itirazının 43.362,08 TL üzerinden iptali ile takibin 43.362,08 TL olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 13,75 oranında ve değişen oranlarda ticari temerrüt faizi uygulanmak suretiyle devamına, alacağın likid olması nedeniyle davalının alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile;
1-)Davalının .... İcra Dairesinin ... Es. Sayılı dosyasındaki itirazının 43.362,08 TL üzerinden iptali ile takibin 43.362,08 TL olan asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık % 13,75 oranında ve değişen oranlarda ticari temerrüt faizi uygulanmak suretiyle devamına,
2-)Alacağın %20 oranındaki 8.672,41 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 2.962,06-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 325,43-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.636,63-TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle,1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 325,43-TL peşin harç, 7,80-TL vekalet harcı, 1.320,75-TL bilirkişi ücreti ile davetiye gideri olmak üzere toplam 1.708,38-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 6.437,07-TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
7-)Davalı tarafından yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına,
8-)Davalının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davalıya / vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 12/10/2021
Katip ...
Hakim ...