T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/523 Esas
KARAR NO:2021/151
DAVA:Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:15/07/2015
KARAR TARİHİ:24/02/2021
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekilinin mahkememize verdiği 15.07.2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 31.12.2014 tarihine kadar tedarikçi ...’dan elektrik enerjisi aldığını, elektrik dağıtım şirketinin ... olduğunu, adı geçen dağıtım şirketinin, her ay aktif ve reaktif tüketimleri ölçüp, tedarikçi ...’a bildirmesi, ...’ın da her ay aktif ve reaktif tüketim miktarlarını ve aktif tüketim bedellerini, oluştuysa reaktif tüketim bedellerini (reaktif cezaları) davacı...’a bildirmeleri gerektiği halde, tedarikçi ... , davacıya gönderdiği 31.10.2014, 08.12.2014 ve 31.12/2014 tarihli faturalarda aktif enerji tüketim miktar ve bedelleri yer almasına rağmen, reaktif tüketim miktarları ve bunlara ilişkin oluştuğu iddia edilen reaktif enerji bedelleri (reaktif cezalar) bildirilmemiş, ... Ekim 14, Kasım 14, Aralık 14 aylarında oluştuğunu iddia ettiği toplam reaktif enerji bedellerini ihtiva eden 31.01.2015 tarih ve 120.393,04-TL tutarlı faturayı ve aynı 120.393,04-TL bedeli içeren 10.02.2015 tarihli mükerrer faturayı gönderdiğini, zamanında bilgilendirilmediğinden cezaya girdiğini, müvekkili... firmasının 07.01.2015 tarihinden itibaren tedarikçi ...’dan elektrik enerjisi almaya başladığını, tedarikçi ...’nın , davacı... firmasına 07.01.2015 - 31.01.2015 döneminde harcadığı 360476,550 kVARh reaktif enerji için, 1628146,800 kWh aktif enerji miktarının % 20’si olan 325629,36kWh aştığı gerekçesiyle 19.02.2015 tarihli fatura ile 360476,550 kVARhxO,13344860 TL/kVARh = 48.105,09- TL tutarında reaktif enerji bedeli (reaktif ceza) tahakkuk ettirdiğini, cezaya girildiğini dört ay sonra öğrenebildiğini bu nedenle de kompanzasyon sistemini revize edemediklerini , şerhli olarak tüm reaktif ceza bedellerinin ödendiğini, haksız ödenen bedellerin faiziyle birlikte iade edilmesi gerektiğini beyan etmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak şimdilik 5.000-TL nin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan ... vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davada mahkememizin yetkisiz olduğunu, yetkisizlik kararı verilerek ... Adliyesi Ticaret mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, davacının dosyası ve faturalar incelendiğinde talebinin haksız olduğunu, müvekkili şirket düzenlediği faturaları zamanında ve ilgili mevzuata uygun olarak düzenlediğini, davacının müvekkili tarafından düzenlenerek davacıya gönderilen hiç bir faturaya itiraz etmediğini, Reaktif bedeli EPDK mevzuatına uygun olduğunu, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... ...A.Ş. vekilinin vermiş olduğu cevap dilekçesinde özetle; iş bu davada mahkemenizin yetkili ve görevli olmadığını, bu davanın Danıştayda görülmesi gerektiğini, taraflarına yönelik belirsiz alacak davası açılamayacağını, alacağın zamanaşımına uğradığını, davanın taraflarına yöneltilemeyeceğini, müvekkili şirket elektrik üreticisi olup ana depoya elektrik vermekle yükümlü olduğunu, davacıya karşı yapılan işlem EPDK mevzuatına uygun olduğunu, tüketim miktarına yapılan itirazlarda dağıtım lisans sahibi kayıtları dikkate alındığını, Tarafların Serbest Tüketici sözleşmesi zorunlu olup tacirler arasında yapıldığını, Fatura içeriklerine de TTK 21 maddesi kapsamında itiraz edilmediğini, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; elektrik hizmeti nedeniyle davacıdan tahsil edilen reaktif ceza bedellerinin iadesi ve uğranılan zararların tazmini talebine ilişkin olduğu anlaşıldı.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 23.09.2016 tarihli 8 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Davacı... firması , aktif enerji miktarının %20'sini aşarı şekilde endüktif reakuf enerji tükettiğinden; Aralık 2014 ayı için 39.551,98-TL 2014 takvim yılı Ocak 2015 ayı için 48.105,09-TL 2015 takvim yılı Toplam 87.657,07-TL reaktif enerji tüketim bedeli (reaktif ceza) ödemesi gerekmektedir. EPDK’nın 8/1/2004 tarih ve 284/2 sayılı ile 06.07.2004 tarih ve 337 sayılı kararının 5 .D. maddesinde; “Aboneye ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda (takvim yılı) bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli jaturalamada dikkate alınmaz” hükümleri gereğince; Dava konusu somut olayda davacıya ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin 2014 yılında bir kez ve 2015 yılında ; bir kez olması nedeniyle reaktif enerji bedelinin (reaktif ceza) dikkate alınmaması gerekmektedir. Bu nedenle davacıdan tahsil edilen reaktif enerji bedellerinin iade edilmesi gerekir. Davacıdan tahsil edilen 120.393,04-TL reaktif enerji bedelinin davacıya iade edilmesi konusunda ... ve... A.Ş, nin kusurlu eylemleri ile olduğu anlaşılmaktadır. Davacıdan tahsil edilen 48.105,09-TL+8.658,92-TL (KDV)= 56.764,01 TL reaktif enerji bedelinin ... ve ...nin kusurlu eylemi ile olduğu anlaşılmaktadır." görüşü tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi kurulunun düzenlediği 05.09.2017 tarihli 5 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; "Tüketicinin reaktif enerji bedeli ödeyip ödemeyeceği aylık fatura bazında değerlendirilmekte ve tüketiciye reaktif enerji bedeli tahakkuk ettirildiği takdirde sonraki ayda cezaya girmemek için önlemini alabilmektedir. Davacının , Ekim’2014 , Kasım’2014 ve Aralık’2014 dönemlerinde tükettiği reaktif enerji miktarları her ay yerine üç aylık yani toptan tespit edilerek toplam miktarlar üzerinden değerlendirme ile 120.393,04 -TL reaktif enerji bedeli tahakkuk ettirilmiştir. EPDK Kararlarına aykırı şekilde değerlendirme ile tahakkuk ve tahsil edilen sözü geçen bedelin davacıya iade edilmesi gerekmektedir. Kaldıki , davacı , kök rapordaki değerlendirmelere göre Aralık’2014 dönemi için 46.671,34-TL reaktif enerji bedeli ödemesi gerekmektedir. Ancak ; EPDK’nm 284/2 ve 337 sayılı kararındaki; “Aboneye ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda (takvim yılı) bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faluralamada dikkate almmaz" hükümler gereğince , davacının kompanzasyon tesisinde anza sonucu oluşan ihlalin 2014 takvim yılında bir kez olması nedeniyle reaktif enerji bedelinin dikkate alınmaması gerektiğinden 120.393,04 TL bedelin iade edilmesi gerekmektedir, EPDK kurul kararlarına aykırı uygulamaları nedeniyle .... ve ... kusurludur. Davacı, kökrapordaki değerlendirmelere göre Ocak’2015 için 56.764,01-TL reaktif enerji bedeli ödemesi gerekmektedir. Ancak ; EPDK’nın 284/2 ve 337 sayılı kararlarının 5.D. maddelerindeki; “Aboneye ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda (takvim yılı) bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faluralamada dikkate alınmaz" hükümler gereğince , dava konusu somut olayda davacıya ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin 2015 takvim yılında bir kez olması nedeniyle reaktif enerji bedelinin dikkate alınmaması gerektiğinden tahsil ediletı 56.764,01-TL reaktif eneıji bedelinin davacıya iade edilmesi gerekmektedir. EPDK kurul katarlarına aykırı uygulamaları nedeniyle ... ... ... A.Ş. ve ... Kusurludur. Sonuç olarak; davacıdan tahsil edilen 120.393,04 TL reaktif enerji bedelinin davacıya iade edilmesi konusunda davalı .... ve davalı ...Ş. kusurlu eylemleri ile olduğu anlaşılmaktadır. Davacıdan tahsil edilen 56.764,01-TL reaktif enerji bedelinin davacıya iade edilmesi konusunda davalı ... ... ... A.Ş. ve davalı ...Ş. kusurlu eylemleri ile olduğu anlaşıldığı" belirlenerek tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekili 10/10/2017 tarihli ıslah dilekçesi ile dava talebini 5.000,00 TL arttırmak suretiyle dava değerini 177.157,05 TL'ye ıslah etmiştir.
Mahkememizin ... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde; Asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile davalılardan ... ... A.Ş ve ... ...A.Ş'nin 56.764,01-TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine, davalılar ... ...A.Ş., ve ... ...A.Ş'nin 120.393,04-TL nin dava tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş, verilen kararın davalı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı 10/09/2020 tarihli ilamında, "...Davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunmaktadır.
Benzer davalara ilişkin Yargıtay ... Hukuk Dairesinin 2017-... E, 2017/... K.sayılı emsal ilamında 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uyuşmazlıkla ilgili “Sözleşmeden doğan davalarda yetki“ başlıklı 10. maddesi "Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir" hükmünü, “yetki sözleşmesi” başlıklı 17. maddesi "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır” hükmünü, aynı Kanun’un 448. maddesi gereğince kanun hükümlerinin tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanacağı hükmünü ihtiva etmektedir.
HMK 17.maddesinin ikinci cümlesine göre, “Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır”.
HMK 167. madde uyarınca birlikte açılan davalar hakkında yargılamanın her aşamasında davaların ayrılmasına karar verilebilir. Somut olayda davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı yoktur. O nedenle yetki itirazında bulunan davalı ile ilgili tefrik kararı verilmesi gerektiği açıktır.
Davalı ... tarafından yetkisizlik konusunda istinaf talebinde bulunulmuş isede,davalılardan ... ile davacının yaptığı sözleşmede yetkili mahkemenin İstanbul mahkeme ve icra daireleri olarak belirlendiği,diğer davalı ... ..şiketinin adresinin ... olduğu,davalı ... şirketinin adresinin .../İstanbul olmasına rağmen davacı ile olan sözleşmesinde yetkili mahkemenin sözleşmede boş bırakıldığı ve yetkisizlik iddiasının sadece davalı ....şirketi tarafından istinafa getirildiği görülmekle, davalıların sorumlu oldukları dönemler açısından davalı ... şirketi ile davalı ... şirketi,ayrıca davalı ... şirketi ile davalı ... şirketleri ilgli dava konusu yapılan alacak kalemleri hakkında bu davada ihtiyari dava arkadaşı olduklarından, davalı ... şirketi yönünden diğer davalı ... şirketi ile ilgisinin bulunmadığı,sadece davacının elektrik aldığı diğer firma olması sebebiyle aynı konu hakkında hakkında dava açılması gözetilerek,davalı ... ve davalı ... yönünden dava konusu yapılan alacak kalemlerine dair davanın davalı ... açısından bu davadan tefriki ile hernekadar sözleşmede yetkili mahkeme belirtilmemiş isede, davalı ... adresinin .../... olduğu gözetilerek bu alacak kalemine dair davada davalı ... yönünden yetkisizlik kararı verilmesinin sağlanması için tefrik kararı verilmesi gerektiği..." gerekçesi ile Mahkememizin 13/12/2017 tarih 2015/... esas 2017/... karar sayılı kararının kaldırılmasına karar vermiş, ... Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı kaldırma ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2020/523 esas sırasına kaydedilmiştir.
... Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin 2018/... Esas 2020/... Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunduğundan ve davalı ... ... ... A.Ş yetki itirazında bulunduğundan, davalı ... ... ... A.Ş'ninsadece davacının elektrik aldığı diğer firma olması ve diğer davalı ... şirketi ile ilgisi bulunmadığından ve sözleşmede yetkili mahkeme belirlenmediğinden, davalı ... ... ... A.Ş'nin adresinin .../... olduğu da dikkate alındığında Davalı ... ... A.Ş. yönünden açılan davanın işbu Esas dosyadan TEFRİKİNE, diğer davalılar .... ve ...yönünden davanın işbu esas üzerinden yürütülmesine karar verilmiş, davalı ... ... A.Ş. yönünden açılan dava tefrik edilerek Mahkememizin 2021/320 esas sırasına kaydedilmiştir.
Davacı şirketin 31.12.2014 tarihine kadar tedarikçi ...’dan elektrik enerjisi aldığını, elektrik dağıtım şirketinin ... olduğunu, adı geçen dağıtım şirketinin, her ay aktif ve reaktif tüketimleri ölçüp, tedarikçi ...’a bildirmesi, ...’ın da her ay aktif ve reaktif tüketim miktarlarını ve aktif tüketim bedellerini, oluştuysa reaktif tüketim bedellerini davacı...’a bildirmeleri gerektiği iddiası ile tedarikçi ..., davacıya gönderdiği 31.10.2014, 08.12.2014 ve 31.12.2014 tarihli faturalarda aktif enerji tüketim miktar ve bedelleri yer almasına rağmen, reaktif tüketim miktarları ve bunlara ilişkin oluştuğu iddia edilen reaktif enerji bedelleri (reaktif cezalar) bildirilmemiş, ... Ekim 14, Kasım 14 , Aralık 14 aylarında oluştuğunu iddia ettiği toplam reaktif enerji bedellerini ihtiva eden 31.01.2015 tarih ve 120.393,04-TL tutarlı faturayı ve aynı 120.393,04 TL bedeli içeren 10.02.2015 tarihli mükerrer faturayı gönderdiği zamanında bilgilendirilmediğinden cezaya girdiğini iddia etmektedir.
Mahkememizce atanan bilirkişi kurulunun belirlediği gibi; Davacı... şirketi, elektrik enerjisini 31.12.2014 tarihine kadar tedarikçi ...’dan almıştır, ...’nin, davacının tükettiği reaktif enerjileri her ay okuyup, ...’a bildirmesi, ...'ın da her ay reaktif enerji miktarlarını, oluştuysa reaktif enerji bedelini davacı...'a fatura etmesi gerekmektedir. ... AŞ Ekim 2014, Kasım 2014 ve Aralık 2014 aylarına ait davacının, tükettiği reaktif enerji miktarlarını bildirmemiştir. Bu nedenle ...'ın tanzim ederek... firmasına gönderdiği Ekim 2014, Kasım 2014 ve Aralık 2014 aylarına ait elektrik faturalarında; aktif enerji miktarları ve bedelleri yer almış olduğu halde, reaktif enerji miktarları ve oluştuğu iddia edilen reaktif enerji bedelleri yer almamıştır. ...davacının Ekim 2014, Kasım 2014 ve Aralık 2014 aylarında tükettiği reaktif enerji miktarlarını reaktif sayaçları her ay okumamış, Aralık 2014 ayının sonunda okuyup her ay ayrı ayrı değil üç ayın toplamı şeklinde 987628,95 kwh olarak tespit etmiş ve 31 Ocak 2015 tarihinde tedarikçi ...’a göndermiştir. ... da, Ekim 2014, Kasım 2014 ve Aralık 2014 aylarına ilişkin toplam 987628,95 kwh reaktif enerji miktarını sözü geçen ayların toplam aktif enerji miktarı olan 4671812 kwh'in %20'sını aştığı gerekçesiyle 987628,95 kwh 0,103306004TL/kwh = 120.393,04-TL reaktif eneği bedeli tahakkuk ettirmiş ve 31.01.2015 ve 10.02.2015 tarihli mükerrer faturayla... firmasından talep etmiştir, Davacı, 120.393,04 TL bedel faturayı itiraz kaydıyla 19.02.2015 tarihinde ödemiştir.
EPDK’nın 08.01.2004 tarih ve 284/2 sayılı ile 06.07.2004 tarih ve 337 sayılı kararının 5/D maddesinde; “Aboneye ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin yılda (takvim yılı) bir kez olması halinde reaktif enerji bedeli faturalamada dikkate alınmaz” hükümleri gereğince; Dava konusu somut olayda davacıya ait kompanzasyon tesisinde arıza sonucu oluşan ihlalin 2014 yılında (takvim yılı) bir kez ve 2015 yılında (takvim yılında) ; bir kez olması nedeniyle reaktif enerji bedelinin (reaktif ceza) dikkate alınmaması gerekmektedir. Bu nedenle davacıdan tahsil edilen reaktif enerji bedellerinin iade edilmesi gerekir.
Davacıdan tahsil edilen 120.393,04 TL reaktif enerji bedelinin davacıya iade edilmesi konusunda ... ve... A.Ş, nin kusurlu eylemleri ile olduğu anlaşılmaktadır. Davacıdan tahsil edilen 48.105,09 TL + 8.658,92 TL(KDV) = 56.764,01 TL reaktif enerji bedelinin ... nin kusurlu eylemi ile olduğu anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak; asıl ve ek raporda da saptandığı üzere davacıdan tahsil edilen 120.393,04 TL reaktif enerji bedelinin davacıya iade edilmesi konusunda davalı .... ve davalı ...Ş. kusurlu eylemleri ile olduğu anlaşılmaktadır.
Tüm açıklamalar sonucu asıl ve ıslahla açılan davanın kabulü ile davalılardan ... ...A.Ş yönünden 56.764,01-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
Davalılar .... ve ...yönünden 120.393,04-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda izah olunan nedenlerle;
1-İş bu asıl ve ıslahla açılan davanın Kabulü ile davalılardan ...yönünden 56.764,01-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
Davalılar .... ve ...yönünden 120.393,04-TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınıp davacıya verilmesine, fazla istemin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 12.101,60-TL harçtan, peşin alınan 3.025,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.076,20-TL karar ve ilam harcının (davalı .... yönünden 8.224,05-TL sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 620,50-TL posta/tebligat gideri, 3.450,00-TL bilirkişi ücreti, 27,70-TL başvurma harcı, 85,30-TL peşin harç, 2.940,01-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.123,51-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı taraf kendisini dava ve duruşmalarda vekili ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 20.779,92-TL vekalet ücretinin (davalı .... yönünden 8.179,32-TL sorumluluk sınırı aşılmamak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı ... A.Ş. vekilinin yüzüne karşı, Davalılar ... A.Ş ve ... A.Ş vekillerinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/02/2021
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.