T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/570 Esas
KARAR NO:2022/19
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:22/10/2020
KARAR TARİHİ:18/01/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkiline ait ... Bankası A.Ş. ... seri numaralı çekin çalındığını, buna ilişkin olarak 31.12.2019 tarihli dilekçeleri ile İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı’na taraflarınca şikâyette bulunulduğunu, şikayetlerinin ... Sor. numaralı dosyası ile incelenmekte olup soruşturma hala devam ettiğini, ayrıca çeklerin çalınmış olduğu 27.12.2020 tarihinde ilgili bankaya da bildirildiğini, çeklerin çalıntı olması ve çek üzerindeki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmaması sebebiyle banka tarafından çekin arkasına “İşbu çekin keşideci imzası tutmadığı muhatap banka tarafından bildirildiğinden çek hakkında herhangi bir işlem yapılmamıştır” şeklinde şerh düşüldüğünü, buna rağmen davalı, haksız ve kötü niyetli şekilde .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı dosyası ile takip başlattıklarını, ancak müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını, işbu davaya konu çek 15.08.2020 düzenlenme tarihli olduğunu, hâlbuki 2019 Aralık ayında taraflarınca çekin çalıntı olduğuna ilişkin şikâyette bulunulmuş olup bu durum dahi müvekkili şirketin borçlu olmadığını ortaya koymakta olduğunu, ayrıca çek üzerindeki imzanın gerek ekte sunulan imza sirkülerine göre çıplak göz ile yapılacak muayene ve gerekse mahkemece yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile de tespit olunacağı üzere müvekkiline ait olmadığı ortada olduğunu, bilindiği üzere ticari davalarda arabulucuk görüşmeleri dava ön şartı olduğundan 21.10.2020 tarihinde arabuluculuğa başvurulduğunu, fakat Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi’nin 2019/3684 Esas, 2020/960 Karar numaralı ilamı gereğince borçlunun İcra ve İflas Kanunu’nun 72. maddesi uyarınca tedbirden yararlanması hususunda gecikme ve sakıncalar doğabileceğinden tedbir istemli menfi tespit davasında zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemesinde sakınca bulmadığını, bu nedenlerle menfi tespit davası açma zorunluluğu hâsıl olduğunu, her ne kadar uyuşmazlık konusu için arabuluculuğa başvurmuş olsalarda müzakere süresi içerisinde müvekkilinin haksız yere hak kaybına uğrayacağı muhtemel olduğundan aleyhe başlatılan icra takibinin durdurulması ve haciz işlemlerine başlanmaması açısından ivedi bir şekilde tedbir kararı verilmesi gerektiğini, açıklanan ve resen belirlenecek sebeplerle, davalarının kabulüne, karar verilinceye dek icra takibinin takdiren teminatsız olarak ihtiyaten durdurulmasına, çalıntı şerhine rağmen haksız surette ve kötü niyetli şekilde icra takibi yapan davalı hakkında çek bedelinin %20’si kadar icra inkâr tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının davasını sadece müvekkiline yani son cirantacıya (6. sırada) çekin 5 kişi arasında el değiştirdiği gözden kaçırmış olacak ki davayı sadece müvekkiline açmış olması kötüniyetli olduğunu gösterdiğini, TTK'nın 704. maddesinde çek herhangi bir suretle hamilinin elinden çıkmış bulunursa ister hamiline yazılı bir çek bahis mevzuu olsun, ister ciro suretiyle nakledilebilen bir çek bahis mevzuu olup da hamil hakkını 702. Maddeye göre ispat etsin çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle mükellef olduğu öngörüldüğünü, belirtilen kanun hükmü uyarınca davacının, kendisinin yetkili hamili olduğunu kanıtlaması yanında, yeni hamilin çeki kötü niyetle iktisap etmiş olduğunu veya iktisapta ağır kusurlu bulunduğunu kanıtlaması gerekip, çeki elinde bulunduran davalı hamil çeki edinme nedenini kanıtlamakla yükümlü olmadığını, kural olarak bedelsizlik def’i cirantalara karşı ancak bile bile borçlunun zararına sebebiyet vermeleri halinde ileri sürülebileceğini, aksi halin kabulü kiymetli evrakın ‘’ mücerretlik ‘’ ilkesini ortadan kaldıracağını, dosyada aksini gösterir bir kanıt bulunmadığı gibi davacı tarafından bu hususta bir ispatta olmadığını, işbu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedin rızası hilafına elinden çıktığını ve senedi elinde bulunduran şahsın kötüniyetli ve iktisabına ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerektiğini, bahsi geçen çek ciro silsilesine uygun olarak ... Çelik Sanayi ve Tic. A.Ş.'den alındığını, ciro zinciri kopuk olmadığını, keşideci ve ilk hamil anlaşmalı olarak hareket ettiklerini, delil olarak ta aradaki hiçbir cirantacıya davaya dahil etmemesi de iddialarını kanıtladığını, amaç borçtan kurtulmak olduğunu, ortada daha önceden açılmış çek iptal davası bile olmaması da kanıt olduğunu, özetle; davacının davasını ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin bedelsiz çeki bilerek ve kötüniyetli olarak dava dışı 3. kişilere ciro ettiğini ispat etmesi gerektiğini, kısaca davacı davasını ispat edemediğini, kambiyo senedi sebepten mücerret olarak taraflar arasında alacak-borç ilişkisi doğuracağını, Türk Ticaret Kanununun kambiyo senetlerine ilişkin hükümleri de bu yönde olduğunu, yokluklarında ve hiçbir belgeye dayanmadan ihtiyati tedbir kararı verildiğini, usule ve yasaya aykırı olarak verilen ihtiyati tedbirin kaldırılması için mahkemeye başvurmak zorunluluğu doğduğunu, takip alacaklısının kötüniyetli olduğu iddiaa ve ispat edilmediği gibi senet metninde de tüketici sözleşmesi nedeniyle verdiğine ilişkin bir ibare bulunmadığı anlaşıldığını, ayrıca muteriz borçlu tarafından takip dayanağı senetteki imzaya itiraz edilmediği gibi borcun ödendiği de ispat edilmediğini, bu durumda TTK.'nun 599 .maddesi hükmü gereği keşideci borçlunun, lehtara karşı ileri sürebileceği defileri (senedin tüketici senedi olarak verilmesi nedeni ile 4077 sayılı Tüketici'nin Korunması Hakkında Kanunun 6/a maddesi gereğince nama yazılı düzenlenmesi gerektiği iddiasını) takip alacaklısına karşı ileri süremeyeceğini, iyi niyetli takip alacaklısı olan müvekkilinin keşidecinin kötüniyeti yüzünden parasını alamadığı için çok zor duruma düştüğünü, bu sebeple davacı borçlu vekilinin afaki beyanlarının tümünün reddi ile davanında reddi gerektiğini, arz ve izah edilen nedenlere binaen ve uğranılan zararları talep ve dava hakları da saklı kalmak kaydı ile; müvekkilinin daha fazla mağduriyetine sebep olunmaması için, .... İcra Müdürlüğünün ... Esas dosyasındaki tedbirin kaldırılmasına, haksız ve kötü niyetli açılan davanın reddine karar verilerek, davacının kötüniyet tazminatına mahküm edilmesini, vekalet ücreti ve tüm yargılama giderlerinin faizi ile birlikte davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava;Menfi tespit davasıdır.
Davacı vekili davada;.İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı ... Soruşturma numaralı dosyası, bankaya bildirim yazısı, müvekkili şirket yetkilisine ait imza sirküleri, BAM 17. H.D kararı, ... Bankası A.Ş. ... seri numaralı çek, .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas numaralı dosyası, medarı tatbik imza örnekleri, bilirkişi, tanık, keşif, yemin ve tüm yasal delillere dayanmıştır.
Davalı vekili davada; herhangi bir delile dayanmamıştır.
İncelenen .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyasında; alacaklı ... tarafından borçlu ... ve dava dışı diğer borçlular ...Limited Şirketi, ..., ... Ve ...Şirketi aleyhine 15.08.2020 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak 42.000,00-TL asıl alacak, 4.200,00-TL işlemiş faiz, 333,70 TL çek tazminatı ve 126,00-TL komisyon alacağı olmak üzere toplam 46.659,70-TL alacak için kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile 17.09.2020 tarihinde takibe girişildiği, borçlulara ödeme emrinin tebliğ edildiği takibin kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Mahkememiz tarafından 04/11/2020
tarihli ara karar ile ile davacı vekilinin tedbir talebinin kabulü ile alacak miktarı olan 46.659,70 TL üzerinden takdiren %15 teminat karşılığında İİK m.72/3 gereği .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına yatan paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir konulmasına, teminat yatırıldığında kararın .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı takip dosyasına gönderilmesine karar verilmiş olup davacı vekili tarafından gerekli teminatlar yatırılmıştır.
Mahkememiz kaleminde davacı şirket temsilcisinin imza incelemesine esas imza örnekleri alınmıştır.
Mahkememiz tarafından İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak davacı ...'ni 15.08.2020 tarihinden önce temsile yetkili kişi-kişilerin kim olduklarına ilişkin bilgi ve belgelerin Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup İstanbul Ticaret Odası Başkanlığı Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından cevaben davacı şirketi temsile yetkili kişilerin ... ve ...'in olduğu bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından .... İcra Dairesine müzekkere yazılarak ... (İcra Dosyası) sayılı dosyasına konu edilen çek aslının imza incelemesine esas olmak üzere Mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup .... İcra Dairesi tarafından cevaben çek aslının Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'na müzekkere yazılarak ... Soruşturma sayılı dosyasının incelenmek üzere mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından cevaben ... Soruşturma sayılı dosyasının UYAP suretinin Mahkememize gönderildiği bildirilmiştir.
Mahkememiz tarafından .... Asliye Hukuk Mahkemesi'ne talimat yazılarak ... 57. Noterliğinin 21.12.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı kat karşılığı sözleşmesini, 21.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı imza sirküleri, 04.01.2021 tarih ve 00054 yevmiye numaralı vekaletnamesi belge aslının ilgili noterlikten getirtilerek aslının aynı olduğu onaylanıp noterliğe verilmesi, belge aslının ise mahkememize gönderilmesi istenilmiş olup talimat mahkemesi tarafından ... 57. Noterliğinin 21.12.2020 tarih ve ... yevmiye numaralı kat karşılığı sözleşmesini, 21.11.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı imza sirküleri, 04.01.2021 tarih ve 00054 yevmiye numaralı vekaletnamesi belge aslı Mahkememize göndeilmiştir.
Mahkememiz tarafından dosyanın İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesine gönderilerek .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına konu 15.08.2020 keşide tarihli 42.000 TL bedelli çek üzerindeki imzanın davacı şirket yetkilisine ait olup olmadığının tespitinin istenilmesine karar verilmiş olup İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesi tarafından sunulan 11/10/2021 tarihli raporda ayrıntısı açıklandığı üzere sonuç olarak "... Tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çek ön yüzdeki keşideci imzası ile ... ve ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediği" rapor edilmiştir.
İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesi tarafından sunulan rapor taraf vekillerine tebliğ edilmiştir. Davacı vekili tarafından rapora karşı beyan dilekçesi sunulmuştur.
Toplanan delillere ve dosya kapsamına göre; davalı tarafından davacı aleyhine .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı takip dosyası ile 15.08.2020 keşide tarihli 42.000,00 TL bedelli çeke dayalı olarak kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip başlatıldığı ve davacı tarafından .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasının dayanağını oluşturan çek yönünden davalıya borçlu olmadığı iddiası ile davalı aleyhine Mahkememizde iş bu menfi tespit davası açıldığı, Mahkememiz tarafından yapılan yargılama sırasında İstanbul ATK Fizik İhtisas Dairesinden alınan raporda tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından yapılan incelemede; inceleme konusu çek ön yüzdeki keşideci imzası ile ... ve ...'in mevcut mukayese imzaları arasında ilgi ve irtibat tespit edilemediğinin rapor edildiği, dava konusu çek ciro yoluyla davalıya geçmiş olup davalının çeki iktisabında kötüniyetli olduğu hususu usulüne uygun delillerle kanıtlanamadığı ve davacı tarafından talepedilen icra inkar tazminatının koşullarının da oluşmadığı anlaşılmakla davanın kısmen kabulü ile davacının .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının dayanağını oluşturan çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine, koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine, ihtiyati tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştikten 1 ay sonra teminatın iadesine karar vermek yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-)Davacının .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasının dayanağını oluşturan çekten dolayı davalıya borçlu olmadığının tespitine,
2-)Koşulları oluşmadığından davacının icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-)İhtiyati Tedbir kararının karar kesinleşinceye kadar devamına, karar kesinleştikten 1 ay sonra teminatın iadesine,
4-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 3.187,32-TL karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 796,84-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.390,48-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvuru harcı, 796,84-TL peşin harç, 7,80-TL vekalet harcı, 248,20-TL davetiye gideri olmak üzere toplam 1.107,24-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 6.865,76-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya / vekiline iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 18/01/2022
Katip ...
E-imzalı
Hakim ...
E-imzalı