T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2020/693 Esas
KARAR NO:2022/142
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:16/09/2014
KARAR TARİHİ:23/02/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı ... Sigorta A.Ş.' ye ... nolu ZMM poliçesiyle sigortalı, davalı .... İth. İhr. ve Tic, A.Ş. adına kayıtlı ve sürücüsü ... olan ... plakalı aracın, 28.08.2013 tarihinde müvekkili adına kayıtlı ...plakalı araca, aslı ve tamamen kusurlu olarak çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, müvekkilinin aracının ... marka olup, 2012 Model bir araç olduğunu, Kaza ile birlikte araçta oluşan hasarın yanında aracın büyük bir değer de kaybettiğini, aynca müvekkilinin aracı ticari faaliyetlerinde kullandığı, tamir süresi boyunca kullanamadığı bu nedenle de zarara uğradığını, kaza sonrasında Sigorta Eksperi Makine Mühendisi Bilirkişi' den 06.11.2013 tarihli rapor alındığını, raporda müvekkiline ait araçta 13.400,00- TL tutarında değer kaybı bedeli ve 2.250,00-TL tutarında aracın tamir süresi gün ve kazanç kaybı bedeli olduğunun tespit edildiğini, müvekkilinin alacağını tahsil amacıyla ....İcra Müdürlüğü'nün... E. Sayılı dosyası ile borçlular hakkında ilamsız icra takibi başlatıldığını, borçluların süresinde itiraz ederek takibi durdurduğunu belirterek, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak sonuç olarak davanın kabulü ile davalıların haksız ve hukuka aykırı olarak yaptıkları itirazın iptali ile takibin devamına, %20 den aşağı olmamak kaydı ile icar inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın müvekkili şirket tarafından 29.09.2012-29.09.2013 vadeli ... no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigorta poliçesi ile sigortalandığını, Davacının yaptırdığı değer kaybı hesabının, aracın hasarsız olması ihtimali uyarınca yapıldığını, müvekkili şirketin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, yapılacak yargılamada kusur durumlarının tespit edilmesi gerektiğini, dosyanın Adli Tıp Kurumu’na sevk edilmesini sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusuru olmadığını, olayda kusur dağılımı tespit edildikten sonra, maddi tazminat taleplerinin netleştirilebilmesi için uzman bilirkişiden hasar raporu alınması gerektiğini, beyan ve itirazlar dinlenmeksizin, tek yanlı beyanlar uyarınca hazırlanan değişik iş raporunun huzurdaki davada hükme esas alınmasına itiraz ettiklerini belirtmiş dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, davanın reddi ile yargılama gideri ve vakalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... ve ....İth.İhr.ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin adresi ... İcra Müdürlüğü mıntıkasında olduğunu, bu nredenle İstanbul İcra Müdürlüğünün takip yetkisinin olmadığını, huzurdaki davada görevli Mahkemenin ... Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, olay davacının başka bir araca çarpmamak için aniden şerit değiştirmesi ile buna rağmen TEM otoyoluna çıkan TIR'a çarpması neticesinde şeritlerin trafiğe kapanması; müvekkilinin normal hızda seyir halindeyken önünde beklenmedik bir anda gelişen kazaya tüm çabalarına rağmen dahil olması şeklinde meydana geldiğini, müvekkilinin ihlal ettiği bir trafik kuralı veya sebep olduğu bir kazanın olmadığını, Davacı taraf aracının 13.400,00 TL değer kaybına uğradığını bu sebeple oluşan zararını talep ettiğini, araç için istenen zarar miktarının fahiş olduğunu, davacı aracının hasarının diğer davalı sigorta şirketi tarafından karşılandığını, bu noktada davacının taleplerinin sebepsiz zenginleşme kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini, araç hususi kullanımda olduğu için kazanç kaybı istenemeyeceğini, müvekkilinin asli ve tamamen kusurlu olmadığını beyan etmiş, dilekçesinde vs açıklamalarda bulunarak sonuç olarak, yetki ve görev itirazının kabulüne, davanın reddine, davacının %20 den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesini talep etmiştir.
Mahkememizin ... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde;07/10/2015 tarih ve 2015/693 karar sayılı kararında .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında bir kısım borçluların icra müdürlüğünün yetkisine itiraz ederek ikametgahlarının bulunduğu ... İcra müdürlüğünün yetkili olduğu gerekçesi ile de itirazda bulundukları, taraflar arasındaki uyuşmazlığa ilişkin olarak dava konusu kazanın ... ... mevkiinde olduğu, davacının ikamet adresinin Küçükcekmece, dalıların ikamet adreslerinin ise İstanbul Adliyesi yetki alanında kalmadığı, icar takibinin yetkisiz İstanbul İcra Müdürlüğünde yapıldığı, takibin davalıların ikametgahı sayılan ... İcra Dairesinde yapılması gerektiği gerekçesiyle yetkili icra dairesinde usulüne uygun yapılmış bir icra takibi bulunmadığından dava dilekçesinin reddine karar verilmiş, kararın davacı vekilince süresi içerisinde temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17.HD 09/05/2016 tarih 2016/1746 esas 216/5633 karar sayılı ilamında; "...Somut olayda, trafik kazası .../...'de meydana gelmiş olup davalı işleten ile sürücünün yerleşim yeri adresi de .... Davacının ikameti ise Küçükçekmece'dir. Aleyhinde icra takibi yapılan ve itirazın iptali davası açılan davalı ... şirketinin (... Şirketi) adresi, takip tarihinde Levent/İstanbul'dur. Davalı sigorta şirketi borca, diğer davalılar ise yetkiye ve borca itiraz etmişlerdir. Davalı sürücü ve işleten vekili, itirazın iptali davasına verdikleri cevap dilekçesinde de yetki itirazını yineleyerek davalıların ikametgah adresi olan ... İcra Daireleri'nin takipte yetkili olduğunu ileri sürmüştür. Yetkili icra dairesinin ve mahkemenin, takip tarihi ve dava tarihine göre belirlenmesi gerekir. Davacının, davalılardan birini sırf kendi yerleşim yeri mahkemesinden başka bir mahkemeye getirmek amacıyla İstanbul'da icra takibi yaptığı ve dava açtığı, iddia ve ispat edilmiş değildir. Davalı ... şirketinin dava açıldıktan sonraki adres değişikliği yetkili mahkemenin belirlenmesinde gözönüne alınamaz. Davalı ... şirketine icra takibindeki ödeme emrinin tebliğ edildiği adres dahi Levent/İstanbul'dur.
Bu durumda mahkemece, takip tarihi ve dava tarihi itibariyle .... İcra Müdürlüğü'nün ve İstanbul Mahkemeleri'nin davaya bakmaya yetkili olduğunun kabulü ile işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu gibi hüküm kurulması doğru görülmemiştir..." gerekçesiyle Mahkememizin 07/10/2015 tarih ... esas 2015/693 karar sayılı kararının bozulmasına karar vermiş, bozma ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2016/963 esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin 2016/963 esas sayılı dosyasında Yargıtay 17.HD 09/05/2016 tarih 2016/1746 esas 216/5633 karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş ve Mahkememizin 2016/963 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama sırasında iddia, savunma ve yanların tüm delilleri ile ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılarak kaza tarihi itibarıyla davacının davalıdan alacağı varsa saptanması için dosya bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 04.06.2017 tarihli 3 sayfadan ibaret raporunda özetle; "Davalı sürücü ... olayda % 75 oranında kusurludur. Tır aracının sürücüsü ... olayda % 25 oranında kusurludur, Araçtaki değer kaybı 5.025-TL olup davalı araç maliki ve davalı sigortacı bu tutarın % 75 i olan 3.768,75- TL den sorumludur. Davacının kazanç kaybı 2.250,-TL olup davalı araç maliki ve sürücüsü bu tutarın % 75 i olan 1.687,50 TL dan sorumludur." şeklinde raporunu sunmuştur
Bu rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi için dosya yeniden ek rapor düzenlenmek üzere bilirkişiye verilmiştir.
Bilirkişinin düzenlediği 29.01.2018 tarihli 3 sayfadan ibaret ek raporunda özetle; "Davalı sürücü ... olayda % 75 oranında kusurludur. Tır aracının sürücüsü ... olayda % 25 oranında kusurludur. Araçtaki değer kaybı 5.025.-TL olup davalı araç maliki ve davalı sigortacı bu tutarın % 75 i olan 3.768,75 TL dan sorumludur. Davacının kazanç kaybı 2.250.-TL olup davalı araç maliki ve sürücüsü bu tutarın % 75 i olan 1.687,50-TL dan sorumludur." şeklinde ek raporunu sunmuştur.
Mahkememizin 2016/963 esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde 14/02/2018 tarih ve 2018/91 karar sayılı kararında, davalı sürücü ... belirtilen kurallara uymadan, önündeki aracı yakın mesafeden takip etmesi sonucu yola çıkan araca çarpmamak için ani fren yapan araca arkadan çarptığıdan kazanın meydana gelmesinde birinci derecede kusurlu bulunarak Davalı sürücü ... olayda % 75 oranında kusurlu, kazanın meydana gelmesinde yola aniden çıkarak davacının ani fren yapmasına etkili olan tır aracının sürücüsü ...’nin de etkisi olduğundan bu araç sürücüsünün olayda kısmen kusurlu sayılmış olup Tır aracının sürücüsü ... olayda % 25 oranında kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı ...'in, seyri sırasında sağ taraftaki tali yoldan aniden yola çıkan araca çarpmamak için ani fren yapmış vc bu araca çarpmadan durmuştur. Daha sonra arkasından gelen aracın darbesine maruz kaldığından olayda kusuru bulunmadığı, davacıya ait ...plaka sayılı araç 2012 model, ... marka, ... 1.6 TDI ... tipinde özel oto olduğu, Bilirkişi Sigorta Eksperi ...tarafından verilen raporda, kazadan önceki değeri 67.000.-TI, olan aracın değer kaybının % 20 olduğu ve tutarının 13.400.-TL olduğunun belirtildiği, araçların kaza geçirmelerinden sonra yapılan onarıma rağmen, aracın marka ve modeline, hasar durumu ve onarım şekline, aracın kilometresi vc kullanım şartlarına bağlı olarak ikinci el satış fiyatında azalma meydana geldiği, davalı vekili tarafından yapılan itirazda, aracın daha önce de kaza geçirdiği ileri sürülmüş olmasına rağmen dosya içinde bu konuda her hangi bir belge sunulmadığı, bu nedenle aracın daha önce kaza geçirmediği kabul edilerek değer kaybı hesabı yapıldığı, aracın kazadan önceki piyasa değeri 67.000.-TL, baz değerinin 6.700,-TL olduğu, hasar faktörünün 0,75 olarak takdiri ve kullanılmışlık faktorürünün de, henüz bir yaşında olması nedeni ile 1.0 olarak alınması sonucu değer kaybının; Değer Kaybı = 6.700 x 0,75 x 1,0 = 5.025.-TL olarak bulunduğu, davalı araç maliki ve davalı sigortacının bu tutarın % 75 i olan 3.768,75 TL'den sorumlu olduğu, aracın onanm bedelinin ekspertiz raporunda belirtildiği gibi 15 gün süreceği, davacının araç kullanamamaktan dolayı günlük zararının 150,-TL olacağı takdir edilerek onarım süresi boyunca araç mahrumiyet zararının 2,250,-TL olduğu, davalı araç maliki ve sürücüsünün bu tutarın % 75 i olan 1,687,50TL'den sorumlu olduğu gerekçesiyle davanın kabulüne, .... İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyasında davalının itirazının 5.456,25-Tl üzerinden iptali ile takibin devamına takipten sonra asıl alacak olan bu miktara yasal faiz yürütülmesine, fazla istemin reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili ile davalılar ... ve Başbuğ Oto AŞ vekilince süresi içerisinde temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 17.HD 01/06/2020 tarih 2018/2821 esas 2020/2967 karar sayılı ilamında; "...Davacı tarafça, iş bu davada araçtan mahrum kalma bedeli ile birlikte, kaza nedeniyle davacı aracında oluşan değer kaybı da istenmiştir. Mahkemece benimsenen 04.06.2017 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda, davacıya ait araçta 5.025,00 TL. değer kaybı olduğu kabul edilmiş ise de, mahkemenin hükme esas aldığı bilirkişi raporunda araç değer kaybı hesaplaması doğru yapılmamıştır. Diğer yandan, araç değer kaybı hesaplamasına doğrudan etki edecek faktörlerden olan ve davalı savunmasında da ileri sürülen aracın eski hasarları konusunda araştırma yapılmamış; yine, değer kaybı belirlemesinde önemli bir faktör olan, aracın dava konusu kaza nedeniyle oluşan hasarının miktarı da belirlenip dikkate alınmadan hesap yapan rapor hükme esas alınmıştır. Eksik incelemeyle karar verilemez.
Açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davacı aracının eski hasarlarının araştırılması ve gerekli belgelerin temininden sonra, araç değer kaybı konusunda hesap yapmaya ehil başka bir makine mühendisi bilirkişiden, tüm dosya kapsamına göre; davacı aracında kaza nedeniyle oluşan hasarın onarım bedelinin ayrıca hesap edilmesi suretiyle, hasarın nitelik ve niceliği, aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi gibi hususlar gözönünde bulundurularak, kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki 2. el piyasa rayiç değeri (hasarsız haliyle) ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki haline göre serbest piyasadaki 2. el piyasa değeri arasındaki fark (aradaki farkın değer kaybı olarak kabul edilmesi) hususlarında, dosyadaki 06.11.2013 tarihli rapor ile 04.06.2017 tarihli rapor arasındaki çelişkileri gideren (anılan iki raporda hesaplanan değer kaybı bedelleri arasında fahiş fark bulunduğundan), ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.
Kabule göre ise; davacı tarafça talep edilen tazminat miktarı, likit (muayyen, belirli) olmayıp davacının talep edebileceği tazminat miktarının belirlenmesi yargılamayı gerektirdiğinden, şartları oluşmayan icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmeyişi de doğru değildir..." gerekçesiyle Mahkememizin 14/02/2018 tarih 2016/963 esas 2018/91 karar sayılı kararının bozulmasına karar vermiş, bozma ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2020/693 esas sırasına kaydedilmiştir.
Mahkememizin 2020/693 esas sayılı dosyasında Yargıtay 17.HD 01/06/2020 tarih 2018/2821 esas 2020/2967 karar sayılı bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, Bozma ilamı doğrultusunda ...plakalı ... Şasi nolu aracın tramer kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmış, daha sonra bozma ilamı doğrultusunda rapor tanzimi için dosya bilirkişiye verilmiştir.
Makine mühendisi bilirkişi ... 06/12/2021 tarihli raporunda özetle; Mahkeme ve Yargıtay Kararı İle Uyuşmazlığın Kesinleşen Kısmın; Davalı sürücü ...'un kazanın meydana gelmesinde %75 oranında kusurlu olduğu; Dava dışı sürücü ...'nin kazanın meydana gelmesinde 9625 oranında kusurlu olduğu; Dava konusu ...plakalı otomobilin onarımı süresince davacının kazanç kaybının 2.250 TL ve davalı sürücünün 675 kusur oranına denk kısmın 1.687,50 TL olduğu; Yasal faiz talep edilebileceği; İşbu Raporda Yapılan Değerlendirmelerde; .... İcra Dairesi'nin... sayılı dosyası ile ...plakalı otomobilin 28.08.2013 tarihinde karıştığı kaza nedeniyle değer kaybı ile onarım süresince kazanç kaybının işlenmiş reeskont faizi ile tahsili için 12.11.2013 tarihinde icra takibi yapıldığı ancak kazanç kaybının sigorta şirketinden talep edilmediği; Davalı ... ile davalı .... İth. İhr. Ve Tic. A.Ş.'den 1.687,50 TL kazanç kaybı için kaza tarihi 28.08.2013 ile takip tarihi 12.11.2013 arasındaki süreye denk işlenmiş yasal faiz talep edilebileceği; işlenmiş yasal faiz tutarının 31,62 TL ve kazanç kaybı ile toplamının 1.719,12 TL olduğu; Dava konusu ...plakalı otomobilin, piyasa araştırması ile rayiç değerinin kaza öncesinde 66.500 TL, onarıldıktan sonra 56.500 TL ve piyasa şartlarında değer kaybının 10.000 TL ve davalı sürücünün 9675 kusur oranına denk kısmın 7.500 TL olduğu; Tüm davalılardan değer kaybının 7.500,00 TL kısmının takip tarihi 12.11.2013 itibariyle yasal faizi ile talep edilebileceği; Davalı ... Şirketi'nin icra takibi öncesinde KTK 99 ... Genel Şartlarının B.2.1 maddelerine uygun şekilde temerrüde düşürüldüğünü ispatlayan dosyada belge olmadığı için davalı ... Şirketi'nden değer kaybı ile ilgili işlenmiş faiz talep edilemeyeceği; Davalı ... ile davalı .... İth. İhr. Ve Tic. A.Ş.'den 7.500,00 TL değer kaybı için kaza tarihi 28.08.2013 ve takip tarihi 12.11.2013 arasındaki süreye denk 140,55 TL işlenmiş yasal faiz talep edilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce bozma kapsamında alınan bilirkişi raporunda; bozma kapsamında kusur oranı, işleyecek faiz türünün yasal faiz oluşu ve kazanç kaybı kısımlarının kesinleştiği, takip talebinde kazanç kaybının davalı ... şirketinden istenmediği belirtilerek davalıların sorumlu olduğu tutarlar ve işlemiş faizler hesaplanmış, Mahkememizce bozma ilamına uyulmasına karar verildiğinden ve davalı ... şirketi temyiz yoluna başvurmadığından kazanç kaybı yönünden davacı lehine kazanılmış hak oluştuğu için ... şirketi hakkında kazanç kaybı yönünden de hüküm kurulmuştur. Kazanç kaybı yönünden tüm davalılar yönünden bozma öncesi gibi, değer kaybı ve icra ikar tazminatı yönünden ise bozma doğrultusunda alınan rapor doğrultusunda Davalılar ... ve ... Ticaret AŞ'nin takibe itirazının 1.678,50-TL kazanç kaybı ve 31,62-TL işlemiş faizi ile 7.500,00-TL değer kaybı ve 140,55-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 9.350,67-TL alacak üzerinden, Davalı ... AŞ'nin takibe itirazının 1.687,50-TL kazanç kaybı ile 7.500,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 9.178,50-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 9.178,50-TL asıl alacağa yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, ayrıca haksız fiil niteliğindeki trafik kazasından kaynaklanan alacak talebi yargılama neticesinde belirlendiğinden ve likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
.... İcra Dairesinin... esas sayılı takip dosyasında Davalılar ... ve ... Ticaret AŞ'nin itirazının 1.678,50-TL kazanç kaybı ve 31,62-TL işlemiş faizi ile 7.500,00-TL değer kaybı ve 140,55-TL işlemiş faizi olmak üzere toplam 9.350,67-TL alacak üzerinden, Davalı ... AŞ'nin itirazının 1.687,50-TL kazanç kaybı ile 7.500,00-TL değer kaybı olmak üzere toplam 9.178,50-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren 9.178,50-TL asıl alacağa yasal faiz işletilmek suretiyle takibin devamına, Fazlaya dair talebin reddine,
2-Alacak likit olmadığından icra inkar tazminatı talebinin reddine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 638,74-TL harçtan peşin alınan 193,40-TL harcın mahsubu ile bakiye 445,34-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 509,00-TL tebligat gideri ve 1.500,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere 2.009,00-TL'nin kabul ret oranına göre 1.173,46-TL tutarındaki kısmı ile 25,20-TL başvurma harcı, 193,40-TL peşin harç, 3,80-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 1.395,86-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Kendini vekille temsil ettiren davalılar lehine reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 5.100,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,
7-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile Yargıtay nezdinde Temyiz kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/02/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim
e-imzalıdır