T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/246 Esas
KARAR NO:2022/659
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:09/04/2021
KARAR TARİHİ:30/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesi özetle: Müvekkilin, davalı çekler lehtarı ... San Tic Ltd Şti ile arasında her hangi bir ticari münasebet ve ticari ilişki olmadığı, ortada geçerli bir evrak olmadığı, Oto Galericisi... ... müvekkile satacağı araç için aracın ruhsat sahibi davalı ... Ltd Şti'ne çek vermesi gerektiğini, ancak çekleri önden vermesi halinde aracı opsiyonlayabileceğini söylemiş ve aşağıdaki bilgileri yazılı avans ceklerini müvekkilden araç satıs sözlesmesi ile aldığı Davaya konu çeklerin 30.11.2020 keşide tarihli 40.000 TL'lık çek 30.12.2020 keşide tarihli 40.000 TL'lik çek Müvekkile her hangi bir araç satışı olmadığı ve çekler de iade edilmediği, işbu çekler karşılığında davalılara hiç bir borç bulunmadığı, davalılara hiç bir edim ve ifa borcu bulunmadığı, çekler nahak yere davalıların elinde olduğu, çeklerde tüm cirantalar kendinden bir önceki davalıdan ticari münasebeti itibariyle almış olduğu çek ile ilgili olarak TTK., BK. göre basiretli bir tacir gibi davranmak zorunda olup, çek keşidecisini arayarak çekin keşideci tarafından keşide edilip, edilmediğini ve ne şekilde keşidecinin elinden çıktığını ve kendisine ciro ederek veren firmanın çeki kimden ve ne şekilde iktisap ettiğini sorgulamak ve araştırmak zorunda olduğu, kötü niyetli davalı lehtar çekleri davalı bankaya kredi kullanmak için vermis ve banka gerekli araştırmayı yapmaksızın çekleri teminata alarak davalı lehtarla kredi ilişkisi içerisine girdiği, müvekkil firma aleyhine ....İcra Müd ...E. Sayılı dosyasından müvekkil aleyhine icra takibi takibi başlattığı, bedelsiz ve hükümsüz olan işbu çekler bila bedel iade edilmediğinden davalıların ve/veya emruhavalesinin hiç bir şekilde mezkur çeklerden dolayı alacaklı sıfatının bulunmadığı, işbu çeklere karşılık borçlu bulunulmadığı hususlarının tespiti ve tüm neticeleri ile çekin iptali için mahkemenize başvurma zorunda kalındığı, Y.19 HD. 2020/85 E. 2020/454 K 13.02.2020 tarihli kararında Ticaret Mahkemesinin görev alanına giren menfi tespit davalarında arabuluculuğa başvurunun dava şartına tabi olmadığı, yukarıda arz ve izah edildiği üzere, davalılara borçlu görünülen, çeklerere mukabil borçlu bulunulmadığının tespiti ve çeklerin hükümsüzlüğüne ve tüm neticeleri ile iptaline, sebepsiz zenginleşme hükümleri çerçevesinde müvekkilin telafisi mümkün olmayan zararlara girmemesi için .... İcra Müd. ...E Sayılı dosyasından müvekkil aleyhine başlatılan icra takibinin İİK.72/3 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilerek durdurulmasına, menfi tespit davasının bekletici mesele yapılarak müvekkil aleyhine açılacak ceza davalarının işbu dava sonuçlanıncaya kadar bekletilmesine, dava harç masrafları ile vekalet ücretinin haksız davalılara tahmiline karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP
Davalılardan ... ... ... Bankası A.Ş vekili cevap dilekçes özetle : davacı, dava şartı olan zorunlu arabuluculuk yoluna başvurmadığındani davanın usulden reddine karar verilmesi talep edildiği Kıymetli evrak hukuknun en en başta ve en temel özelliği mücerretlik ilkesi olup, temel borç ilişkisinden kaynaklanan def'i ve itirazların bu ilişkinin tarafı olmayan üçüncü kişilere karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığı, Yargıtay konu ile ilgili sayısız emsal kararları bulunduğu, somut olayda müvekkil banka söz konusu çekleri, temlik cirosu ile devralan iyi niyetli hamil olup, temel borç ilişkisi ile ilgili hiçbir iddianın müvekkili bankaya karşı ileri sürülmesinin hukuken mümkün olmadığı, çekler üzerindeki ciro silsilesinden de anlaşılacağı üzere söz konuş çekler müvekkil bakaya borçlu ... Ltd Şti'nin borçlarının ödenmesi için yine borçlu firma tarafından Bankaya temlik cirosu ile devredildiği, temlik cirosu ile devredilen çekler ile birlikte içerdiği hak da kayıtsız şartsız hamil olan müvekkil bankaya geçtiği çekler üzerinde gerek keçideci olan davacı gerekse ... Ltd Şti'nin bir hakkı kalmadığı, beyaz ciro ve temlik cirosu ile devredildiği tartışmasız olan dava konusu çek/çeklerin hak sahibi ve meşru hamili olan müvekkili bankanın bu çek/çeklerde mündemiç olan hakkı talep, tahsil ve takip yapma yetkisi mutlak olduğu, müvekkil banka beyaz ciro şeklindeki temlik cirosu ile çekleri devralan haklı hamil olduğu ve tüm yetkilere sahip olduğu, davacının tedbir talebinin reddine karar verilmesi gerektiği arz ve izah edilen nedenlerle, davacı, zorunlu ticari arabuluculuk- yoluna başvurmadığından davanın usulden reddine, haksız ve hukuka aykırı ihtiyati tedbir talebinin reddine, haksız ve hukuka aykırı davanın esastan reddine, davacı aleyhine %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
Davalılardan ... San ve Tic Lt Şti. Veya vekili tarafından dava dosyasına cevap dilekçesi sunmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Davanın; .... İcra dairesinin ...esas sayılı dosyasında borçlu olmadığının ( menfi tespit ) davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; çek dökümü faturalar, ticari defterler, diğer her türlü yasal delil vs. Dayanmıştır.
... İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyası celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ... ... Bankası Anonim Şirketi borçlu ... ... Şirketi ve ... San.ve Tic.ltd.şti. Olduğu, 75.550,00 TL asıl alacak olmak üzere toplam 85.084,75 TL alacak için kambiyo senetlerine özgü haciz yolu i ile 17/03/2021 tarihinde takibe girişildiği, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda alınan 08/02/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporunu özetle: davacının, ispat hükümleri uyarınca “dava konusu çeklerin davalı Mutafoğlu Şirketine satın alınacak araç bedellerine karşılık avans olarak veri ancak araç alımının gerçekleşemediği, bu bakımdan çeklerin karşılıksız kaldıkları” yönündeki iddialarını geçerli delillerle ispat etmesi gerektiği, davacının bu yönde herhangi bir somut delil sunmadığı, hamil, davalı bankanın iyi niyetli yetkili hamil olduğu, dava konusu çekleri iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığı, bütün bu hususlardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı ... ... ... BAnkası A.Ş. Tarafından, 17/03/2021 tarihinde davacı borçlu aleyhine ... İcra Müdürlüğünün ...E. sayılı dosyası 85.084,75 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanın iş bu menfi tespit davasının açıldığı,
30/11/2020 keşide tarihli ... seri numaraları 40.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin ... ... Turizm ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. İlk hamilin ... San. ve Tic. Ltd. Şti. Son hamilin ... ... Bankası A.Ş. Olduğu, ... Bankası tarafından 30/11/2020 tarihinde takas odası aracılığıyla ibraz edildiği kısmi karşılığının bulunduğu çek 37.7750,00 TL için karşılıksız olduğu ancak takas sistemi kapsamında ödemenin yapılamadığı
30/12/2020 keşide tarihli ... seri numaraları 40.000,00 TL bedelli çekin keşidecisinin ... ... Turizm ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti. İlk hamilin ... San. Ve Tic. Ltd. Şti. Son hamilin ... ... Bankası A.Ş. olduğu, ... Bankası tarafından 30/12/2020 tarihinde takas odası aracılığıyla ibraz edildiği kısmi karşılığının bulunduğu çek 37.7750,00 TL için karşılıksız olduğu ancak takas sistemi kapsamında ödemenin yapılamadığı anlaşılmıştır. Bu çekler yönünden ... ... ... Bankası ... İcra Dairesi'nin ...E. sayılı dosyası ile borçlular hakkında takibe girişildiği anlaşılmıştır.
Dava konusu her iki çekde, ciro silsilesinin düzgün olduğu ve bu hususta ihtilaf olmadığı, çekler, davalılardan ... ... ... Bankası A.Ş'ne, davalı ... San ve Tic Ltd ŞLti tarafından kredi borçlarının tahsili (teminatı) için temlik cirosu ile teslim edildiği, son hamil durumunda olan ... ... ... Bankası A.Ş çeklerin keşide tarihlerinde takas odası aracıl ibraz edildiği ve karşılıklarının bulunmadığında çek bedellerinin tahsil edilemediği, söz konusu çeklerden Banka sorumluluk tutarı olan (her bir çek yaprağı için 2.225 TL) toplamda 4.450 TL'nın çek bankasından tahsili sonrasında, söz konusu çeklerden bakiye 75.550 TL için ... İcra Md. 18.03.2021 tarihinde ...E Sayılı dosyası üzerinden çek keşidecisi (davacı) ile emrine çek keşide edilen ilk hamil ... San ve Tic Ltd Şti (Bankanın kredi borçlusu davalı) aleyhine Kambiyo takibi yapıldığı anlaşılmıştır.
Davacı, takibe konu çeklerin, davalı ... San ve Tic Ltd Şti tarafından satın alınacak araç bedeli olarak avans niteliğinde olmak üzere çeklerin düzenlenip ... San ve Tic Ltd Şti'ne verildiğini, ancak devamında Araç alımının gerçekleşemediğini ve söz konusu çeklerin de davalıda kaldığını, söz konusu çeklerin konusuz kaldığını, davalı ile her hangi bir ticari ilişkisinin bulunmadığını ve çeklerden borçlu olunmadığının tespitini talep ve dava ettiği, davacının ispat hükümleri uyarınca “dava konusu çeklerin davalı Mutafoğlu şirketine satın alınacak araç bedellerine karşılık avans olarak verildiği, ancak araç alımının gerçekleşemediği, bu bakımdan çeklerin karşılıksız kaldıkları” yönündeki iddialarını geçerli delillerle ispat etmesi gerektiği, davacının bu yönde herhangi bir somut delil sunmadığı, hamil, davalı bankanın iyi niyetli yetkili hamil olduğu, dava konusu çekleri iktisap ederken bile bile borçlu zararına hareket ettiği hususunun kanıtlanamadığı, bütün bu hususlardan dolayı davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin talebinin yerinde olmadığı, hususu tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM
1-Davacının davasının REDDİNE
2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan harçlar tarifesi gereğince davacıdan alınması gereken 80,70- TL maktu red harcının davacıdan peşin alınan 1.366,20-TL harçtan mahsubu ile artan 1.285,50-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,
3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı ... ... ... Bankası A.Ş. kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. gereğince hesaplanan 12.800,00 -TL nisbi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Davacının / davalının gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde davacıya/davalıya vekiline iadesine,
Dair, davalı vekilinin yüzüne karşı, davacı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı 30/09/2022
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.