T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/26 Esas
KARAR NO:2022/631
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:11/09/2020
KARAR TARİHİ:23/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 29.09.2019 tarihinde, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin ZMSS teminatı altındaki, davalı ...’un sahibi olduğu ... plakalı araç ile ... plakalı ticari taksiye arkadan çarparak kazaya neden olduğu; ... araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu ve aracını kaza mahallinde bırakarak firar ettiği; ... plakalı aracın 15.729,75 TL hasar tutarının 30.10.2019 tarihinde ödendiği; sigortalı araç sürücüsünün kaza mahallinden firar etmesi nedeniyle ZMSS genel şartlarının B.4.f maddesi gereğince sigortalıdan tahsil edebilmek için başlatılan icra takibinin sigortalının haksız itirazları ile durdurulduğu; ... plakalı araç 3.kişilere uzun süreli kiralanmış ve işleten değişmişse ZMSS genel şartlarının C.3 maddesi gereğince 10 gün içinde sigorta şirketine bildirilmesi gerektiği açıklanarak; .... İcra Dairesinin ... E dosyasıyla 15.729,75 TL hasar tutarı ile ödenme tarihi 30.10.2019 itibariyle 465,43 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 16.195,18 TL alacağın tahsili için 28.02.2020 tarihinde başlatılan icra takibine itirazın iptali ve %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatı talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı cevap dilekçesinde özetle; Davalının araç kiralama işi yaptığı; ... plakalı aracın da dava dışı yabancı kimlik numaralı ... ... adlı kişiye 07.05.2019 – 07.06.2020 tarihleri arasında uzun süreli kiralandığı; söz konusu kiralamanın İstanbul Emniyet Müdürlüğü Kiralık Araç Bildirim Sistemi (KABİS) kayıtlarında da görülebileceği; kaza tarihinde ... plakalı aracın işleteni olmadıkları açıklanarak davanın reddi ve %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatı talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; itirazın iptali davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada;.... İcra Dairesinin ... E sayılı dosyası, dava şartı arabuluculuk son tutanağı, ticari defter ve belgeler yazışmaları, Her türlü yasal delile dayanmışlardır.
Davaya dayanak .... İcra Dairesinin ... E sayılı takip dosyasında; alacaklı ... Sigorta Anonim Şirketi Borçlu ... aleyhine 15.729,75-TL asıl alacak olmak üzere toplam 16.195,18 TL alacağa ilişkin 28/02.2020 tarihinde takibe girişildiği, borçluya tebliğe çıkarıldığı, borçlunun süresinde borca ve faize itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
İddia ve savunmalar doğrultusunda 12/01/2022 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; Davalı ... tarafından sahibi olduğu ... plakalı aracın dava dışı ... ... Ltd. Şti.’ye 07.05.2019 – 07.06.2020 tarihleri arasında uzun süreli kiralanmış ve kazanın meydana geldiği 29.09.2019 tarihinde aracın kiracı şirketin kullanımında ve kontrolünde olduğu; Aracını bırakarak kaza mahallinden firar eden ve kimliği bilinmeyen sürücünün idaresindeki ... plakalı aracı ile seyrederken öndeki araçlarla emniyetli takip mesafesini korumadığı ve ... plakalı ticari taksi yoldaki kasis nedeniyle yavaşladığı anda arkadan çarptığı için KTK 56/c - 84/d ve KTY 107 - 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu;Dava dışı sürücü ...’nın idaresindeki ... plakalı ticari taksi ile seyrederken yoldaki kasis nedeniyle yavaşladığı anda ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı; Davalı ...’un KTK 85/1-5 maddesi gereğince sahibi olduğu ... plakalı aracın firar eden ve kimliği bilinmeyen sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, davalı araç malikinin dava konusu zarardan sorumlu olacağı, tazminata konu ... plakalı, ... ... marka tipi, 17.08.2018 tarihinde trafiğe çıkmış, 2018 model, 29.09.2019 tarihinde, 1 yıl 1 ay ve 225.658 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış, ... adına tescilli hususi otomobilin onarım bedelinin KDV dahil 15.729,75 TL olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından 24.10.2019 ve 30.10.2019 tarihlerinde ödendiği; dekontların dosyada mevcut olduğu; .... İcra Dairesinin ... E dosyası ile 15.729,75 TL hasar tutarının son ödeme tarihi 30.10.2019 itibariyle işlenmiş yasal faizi ile tahsili için
28.02.2020 tarihinde icra takibi yapıldığı; 15.729,75 TL hasar tutarı için son ödenme tarihi 30.10.2019 ile takip tarihi 28.02.2020 arasındaki süreye denk işlenmiş yasal faiz tutarının 465,43 TL olduğu; Davacının 15.729,75 TL hasar tutarı ile 465,43 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 16.195,18 TL tazminatın talep edilebileceği; 10/02/2022 tarihli ek bilirkişi raporunda; 1) Teknik yönden kök raporun aynen geçerli olduğu, davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, davalı araç malikinin dava konusu zarardan sorumlu olacağı, edilebileceği tespit ve rapor edilmiştir.
SMMM ...'nın mahkememize sunduğu 13/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dışı ... ... Limited Şirketi yetkilisi ... yabancı kimlik numaralı ... ... isimli kişi kaza yaptıktan sonra kaza yerinden kaçmış ve bu zamana kadar kaza ile ilgili mahkemeye gelmemiş iş bu dava ile ilgili hiçbir ifadesi, adresi olmadığından bu şirketin ticari defter ve belgelerinin incelenemediği, Yargıtay kararlarında bir aracın uzun dönem kiralanıp kiralanmadığının belirlenemediği durumlarda, örneğin somut davamızda davalı ile dava dışı şirket kira ilişkisi gibi, Kira sözleşmesinin dikkate alınarak, taraflar arasında tanzim edilen kira sözleşmesinin uzun süreli ve 3. kişileri bağlayacak güçte bir kira sözleşmesi olup olmadığı, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma olup olmadığı, kira sözleşmesinin ve kira bedelinin Maliye ve Vergi Dairelerine bildirilip bildirilmediği, kira bedellerinin ödenip ödenmediğinin, gerektiğinde davalı malik ve kiracının ticari defter ve kayıtları üzerinde bilirkişi marifetiyle inceleme yaptırılmak suretiyle kira sözleşmesinin belirtilen bu deliller ile fatura kesilip kesilmediği ve cari hesap hareketleri gibi yan delillerle desteklenip desteklenmediği, davalının işletenlik sıfatının devam edip etmediği hususlarının tartışılması ve belirlenmesinin gerektiğine dair karar verdiğinden, Dava dışı şirketin değil, davalının ticari defterlerinin incelenmesi gerekeceğine dair hüküm kurduğunu, ( bu karara yönelik 2 adet Yargıtay kararı rapora eklenmiştir.) Somut davada davalının bu güne kadar bir aracın kaç günlüğüne kiralandığına dair en önemli delil olan araç kiralama sözleşmesine ait vergi dairelerine beyan edilen Damga Vergisi tahakkuk makbuzunu dosyaya sunmadığı, Dava dışı şirkete arabayı aylık/yıllık veya günlük kiraladığında dair herhangi bir fatura sunmadığı, Davalının dosyaya sunduğu ... Plakalı aracın 07.05.2019 tarihinde kiralandığı ve 30.09.2019 tarihinde iade alındığına dair KABİS çıktısı aracın 1 yıl veya daha uzun süreli kiralanmış olduğuna dair karine teşkil etmeyeceği, Eğer davalı tarafça dosyaya ... plakalı aracın 1 yıl veya daha uzun kiralanmış olduğuna dair Vergi dairesine bildirimde bulunduğuna dair dilekçe ve/veya Damga Vergisi tahakkuku veya dava dışı kiracıya kesilen fatura sunması halinde aracın uzun dönem dava dışı şirkete kiralanmış olduğunun kabul edilmesi gerekeceği, tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 28/02/2020 tarihinde davalı borçlular aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası 16.195,18-TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğuDavalı ... tarafından sahibi olduğu ... plakalı aracın dava dışı ... ... Ltd. Şti.’ye 07.05.2019 – 07.06.2020 tarihleri arasında uzun süreli kiralanmış ve kazanın meydana geldiği 29.09.2019 tarihinde aracın kiracı şirketin kullanımında ve kontrolünde olduğu; Aracını bırakarak kaza mahallinden firar eden ve kimliği bilinmeyen sürücünün idaresindeki ... plakalı aracı ile seyrederken öndeki
araçlarla emniyetli takip mesafesini korumadığı ve ... plakalı ticari taksi yoldaki kasis nedeniyle yavaşladığı anda arkadan çarptığı için KTK 56/c - 84/d ve KTY 107 - 157/a/4 maddelerinde açıklanan kusurları işlediği; kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu olduğu; Dava dışı sürücü ...’nın idaresindeki ... plakalı ticari taksi ile seyrederken yoldaki kasis nedeniyle yavaşladığı anda ... plakalı aracın arkadan çarpması sonucu kazaya karıştığı için kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığı; Davalı ...’un KTK 85/1-5 maddesi gereğince sahibi olduğu ... plakalı aracın firar eden ve kimliği bilinmeyen sürücüsünün kusurundan
kendi kusuru gibi ve kusuru nedeniyle oluşan zarardan müştereken ve müteselsilsen sorumlu olduğu; Davacı sigortacının ZMSS Genel Şartları 4/F maddesi kapsamında rücu tazminat talep ve dava hakkının bulunacağı, davalı araç malikinin dava konusu zarardan sorumlu olacağı, tazminata konu ... plakalı, ... ... marka tipi, 17.08.2018 tarihinde trafiğe çıkmış, 2018 model, 29.09.2019 tarihinde, 1 yıl 1 ay ve 225.658 km kullanıldıktan sonra kazaya karışmış, ... adına tescilli hususi otomobilin onarım bedelinin KDV dahil 15.729,75 TL olduğu ve davacı sigorta şirketi tarafından 24.10.2019 ve 30.10.2019 tarihlerinde ödendiği;
dekontların dosyada mevcut olduğu; .... İcra Dairesinin ... E dosyası ile 15.729,75 TL hasar tutarının son ödeme tarihi 30.10.2019 itibariyle işlenmiş yasal faizi ile tahsili için 28.02.2020 tarihinde icra takibi yapıldığı;
15.729,75 TL hasar tutarı için son ödenme tarihi 30.10.2019 ile takip tarihi 28.02.2020 arasındaki süreye denk işlenmiş yasal faiz tutarının 465,43 TL olduğu; Davacının 15.729,75 TL hasar tutarı ile 465,43 TL işlenmiş yasal faizin toplamı 16.195,18 TL tazminatın talep edilebileceği(Davalının savunmasında söz konusu araca uzun süreli kiraladığını beyan etmiş ise de;, kiralama şirketinin maliye vergi ve ticari kayıtları ile aracın uzun süreli kiralandığının ispatlanması gerektiği, SMMM aracılığı ile yapılan incelemeler sonucunda, davalının sorumluluğunun devam ettiği anlaşılmakla) hususun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 15.729,75-TL asıl alacak olmak üzere toplam 16.195,18 TL üzerinden İPTALİNE, takibin 15.729,75-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA,
2-Alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı 3.239,03-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 423,19-TL harçtan peşin alınan 276,58-TL harcın mahsubu ile bakiye 146,61-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 54,40-TL başvurma harcı, 276,58-TL peşin harç, 7,80-TLvekalet harcı, 3.950,00-TL bilirkişi ücreti, 98,50-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 4.387,28-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
7-Davalının yatırdığı tüm yargılama giderinin kendi üzerine bırakılmasına,
Dair davacı vekili ve davalı vekilinin yüzünde; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/09/2022
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza