T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/394 Esas
KARAR NO:2022/968
DAVA:Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/06/2021
KARAR TARİHİ:30/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı ve davalı firma arasında içi dolgulu ürünlerin imalatı için İK-50 TİP, 012 Seri numaralı, çelik malzemeli, 150 kg ağırlığında, saatlik 4000 adet üzetim kapasiteli, içli köfte makinesinin 95.000,00-TL bedelle satışı için 11.08.2020 tarihinde sözleşme yapıldığı, davalı tarafından köfte makinesinin 18.08.2020 tarihinde teslim edildiği ve davacı işyerinde kurulduğu, ilk üretimin 21.08.2020 tarihinde yapıldığı ancak makinenin aşırı ısınması, motorun ses yapması ve bazı ilave sorunlar nedeniyle durdurulduğu; davalı satıcıya sorunların sözlü olarak iletildiği; sonrasında defalarca servis elemanlarının geldiği; toplantılar yapıldığı ancak sorunların bitmediği; saatte 4.000 adet üretim kapasitesi öngörüldüğü halde bütün gün boyunca 500 tane dahi üretim yapılamadığı; ... 57. Noterliğinden 26.03.2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile satıcının ayıplı maldan sorumluluğuna ilişkin alıcının seçimlik haklarını kullanması ve oluşan zararların tazmini için ihtarda bulunulduğu; ihtarname gönderildikten sonra da makinedeki mevcut olan sorunlara ek olarak makinenin hamur haznesine demir tozları döküldüğünün tespit edildiği ve davalı satıcıya &posta İle bildirildiği; köfte hamuruna demir tozu karışmasının kabul edilemeyeceği; davalı satıcı tarafından ... 2. Noterliğinin 12.04 2021 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile makinede satış anında ayıp olmadığı ve sözleşmeden dönme şartlarının oluşmadığı belirtilerek satış bedelinin iade edilmeyeceğinin bildirildiği açıklanarak; dava konusu ayıplı köfte makinesinin geri alınarak 95.000 TL satış bedelinin alım tarihi itibariyle avans faizi ile iadesi, makinedeki ayıplar nedeniyle ziyan olan geda malzemesi ile harcanan mesai karşılığı 1.000'TL maddi tazminatı, yaşanan gerilim nedeniyle 10.000 TL manevi tazminata karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili tarafından verilen cevap dilekçesinde özetle: Müvekkil, davacı ve teslim yerine bakıldığında huzurdaki davaya baklmakla yetkili Mahkemenin ... ATM olduğunun görüldğü, işbu dilekçe ile yetki itirazında
bulunulduğu ve Mahkeninin yetksizlik kararı vermesi talep edildiği, müvekkille davacı arasında 11.08.2020 tarihinde makina alım sözleşmesi imzalanmış, 95.000 TL bedel karşılığı sözleşmeye konu içli köfte makinası müvekkil
tarafından taahhüt edildiği üzere eksiksiz ve sorunsuz olarak davacı tarafa teslim edildiği, dava dilekçesinde makine motorunun ses yaptığı ve aşırı ısındığı iddialarında bulunduğu, böylesi büyük bir makinanın motorunun çalışırken ses çıkarmasının normal olduğu bunun bir sorun ve ayıp olmadığı, yine böyle bir makinanın çılışırken ısınması da normal olup aşırı ısınma ancak makinenin olağan kapasitesinin üzerine çıkılmak suretiyle oluşması gerekenden daha fazla hamur yüklemesi yapıldığında ortaya çıkacağı, bunun kullanıcı hatasından kaynaklanağı, dolayısıyla kullanıcı hatasından kaynaklı meydana gelen bir sorundan makineye kusur isnat edilemeyeceği, davacı tarafından dosyaya bir takım servis raporları sunulduğu, bunlardan 21.08.2020 tarihli olanda, müvekkil tarafından verilen kurulum hizmetine ilişkin olduğu, makinanın gerekli ayarları yapılarak davacıya teslim edildiği, diğer formların se davacının makinada bulunduğu iddia ettiği sorunlara ilişkin olmayıp zaman/kalınlık ayarı gibi başka sorunlara ilişkin olduğu, servis raporlarından da görüleceği üzere makine gerekli onarımlar yapıldıktan sonra davacı tarafından çalışır ve sorunsuz bir şekilde teslim alındığı, davacı her ne kadar dava dilekçesinde video ve mesajlardan behsetmediyse de makinanın sorun çıkarmasının sebebinin davacı tarafın makinede kullandığı içli köfte harcından kaynaklandığını, davacının vejeteryan içli köfte üretmek istediği ve bu doğrultuda kıyma dışında iç harç kullandığı, bu husus defalarca davacıya bildirildiği ısınma ve üretim kapasitesi sorunun bundan ileri geldiği,davacının kendi kullanım hatasından kaynaklı sorunlarda bile müvekkil sorumluluğu olmamasına ragmen iyi niyetle teknik servis hizmeti verildiği, arz ve izah edilen ve resen tespit edilecek nedenlerle, davanın yetkisizlik kararı verilmesine, haksız ve hukuka aykırı davanın reddine, yargılama giderleri, vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 11/08/2020 tarihinde taraflar arasında sözleşmenin akdedildiği malın ayıplı olduğu iddasına dayalı olarak açılan ödenen ürün bedeli ve maddi manevi tazminat talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Satış sözleşmesi, Servis kayıtları, Telefon kayıtları, Mailler, tanık, Bilirkişi, Keşif, İhtarnameler, Yemin ve hukuki tüm delillere dayanmıştır.
Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 11. Maddesi gereğince tarafların yetkili icra dairesi ve mahkemesini belirlediğini, ve İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığı anlaşılmakla, davalının yetki itirazı talebinin reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın makine mühendisi bilirkişiye tevdii edildiği, 12/01/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; 1) İçli köfte makinesinin tam kapasite ile çalıştığında saatte 3.600 adet köfte üretilebileceğinin tespit edildiği; davalı satıcı ...'in 17.08.2020 tarihli teklifinde saatlik kapasitenin 4.000 adet olduğumun belirtildiği, 2) Hamur haznesinin sıkışmış olduğunun, yerinden çıkarılamadığının ve temizlenemediğinin tespit edildiği ancak basit bir tadilat ile iyileştirilebileceği; 3) Davacı alıcının ziyan olan içli köfte hamurunun miktarı, bedeli ve ziyan olan işçilik tutarı ile ilgili iddialarının ispata muhtaç durumda olduğu; 4) Dava konusu içli köfte makinesinde karbon, bronz, seramik yataklar veya rulman kullanılmadığı için üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu ve basit bir tadilat ile iyileştirilemeyeceği; 5) Taraflar arasında sözleşmede makine bedelinin 95.000 TL + KDV olduğunun belirtildiği ancak ödeme belgelerinin sunulmadığı; 6) Davacı alıcının kurulduğu andan beri içli köfte makinesini kullanılamadığının anlaşıldığı; hamura demir tozu karışan makinenin de kesinlikle kullanılmaması gerektiği; 7) Davalı satıcı tarafından içli köfte makinesinin geri alınması ve bedelinin ödendiği tarihler itibariyle avans faizi ile iade edilmesi gerektiği tespit ve rapor edilmiştir. SMM ve nitelikli hesap uzmanı Bilirkişi heyetinin 19/04/2022 tarihli raporunda özetle; 1. Davacı ticari işlemlerine ilişkin kayıtlarını İşletme Defter Esasına göre tuttuğundan davalıya yapılan ödemeye ilişkin kayıtlar yer almadığı, ancak tarafların makina bedelinin ödenmesi hususunda herhangi bir ihtilaf olmadığı; söz konusu makina bedeli olarak davalıya yapılan
ödemenin 95.000 TL olduğu her iki taraf beyanları ile de sabit olduğu, 2. Davalı şirketin, alıcıya karşı satılan şeyde bildirilen niteliklerin mevcut olmaması ve kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan makinayı davacıya teslim etmesinin, ayıplı ifa olarak değerlendirilebileceği, 3. Davacı tarafından keşide edilen ... 57. Noterliği’nin ... yevmiye ve 26.08.2021 tarihli
ihtarnamenin, TTK m 23/f.1-(c) hükmü kapsamında süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı olduğu, 4. Dava konusu makinadaki eksiklikler ve özellikle de hamura demir tozu karışan makinanın kesinlikle kullanılmaması gerektiği yönündeki teknik bilirkişi raporu karşısında, davacı alıcının TBK m.227’deki seçimlik haklardan olan sözleşmeden dönmeyi tercih etmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı, 5. Davacının, sözleşmenin konusunu oluşturan IK-50 TIP.012 seri nolu içli köfte makinesini davalıya; davalının da avans faiziyle birlikte satış bedeli olan 95.000 TL’yi davacıya iade etmesinin gerektiği, Davacının maddi zararlarına ilişkin olarak herhangi bir somut belgenin dosyaya mübrez
olmadığından işbu taleplerin ispata muhtaç olduğu; manevi tazminat talebinin ise Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, Bilirkişi heyetinin 10/10/2022 tarihli ek raporunda özetle; Tarafların gerek Teknik Rapora gerekse 19.04.2022 tarihli kök rapora yönelik İtiraz beyan ve taleplerinin değerlendirildiği işbu Ek raporun yukarıda verilen detaylı değerlendirmeler sonucunda: a) 12.01.2022 tarihli teknik kök raporda değişiklik yapılmasını gerektirecek bir durum
olmadığı ve aynen geçerli olduğu; b) 19.04.2022 tarihli kök rapordaki davacının maddi ve manevi zararlarına ilişkin görüş ve kanaatimizde de her hangi bir değişikliği gerektirecek yeni somut bilgi ve belge sunulmadığından bu yönlerdeki görüş ve kanaatimiz tekraren mahkemeniz takdirlerinde olduğu, c) Dava konusu Makine ile ilgili olarak Taraflar arasında imzalanan sözleşme ile Makine bedeli 95.000 TL + KDV olarak kararlaştırılmış olmasına karşılık, ... Başvurusunda söz konusu makine bedeli için Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 135.000.00 TL (KDV’siz) E.Arşiv fatura üzerinden Söz konusu Makine bedelinin (Fatura bedeli) 99.750.00 TL’lık kısmının ... tarafından, 35.250.00 TL’sının ise Davacı ... tarafından Davalının ... nezdindeki ... Iban nolu hesabına Banka havaleleri ile (135.000.00 TL’nın) tamamının ödendiği, d) Davacının söz konusu Makine için ayıplı olması nedeniyle her ne kadar gerçek zararının 35.250.00 TL ise de, ... nezdinde sağlanan teşvik kaybı nedeniyle de zararının olduğu, işbu husus Mahkemeniz takdirlerinde olduğu, e) Tarafların diğer talepleri de Mahkemeniz takdirlerinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı vekilinin 04/11/2022 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerinin 146.000,00 -TL olarak arttırıldığı beyan etmiştir.
Tüm dosya kapsamı bilirkişi kök raporu ve ek raporu birlikte değerlendirildiğinde;
Taraflar arasında 11/08/2020 tarihinde bağıtlanan "makine alımına ilişkin sözleşme" olduğu, sözleşmenin ilgili maddelerinin aşağıda yer verildiği,
1) İmalatçı/Satıcı : ... Makina Sanayi...
2) Alıcı : ... ...- ...
3)Sözleşme Konusu : 1 adet İçli Köfte Makinası
4)Sipariş Tarihi : 11.08.2020
5)Anlaşılan Bedel ve ödeme Şekli : 95.000 TL + KDV
6)Teslim Tarihi : 17.08.2020
7)Teslim Yeri : İstanbul
8)...
9) …….
10) Garanti : Makinaya ait banti Elektrik aksamı ve kullandıkça aşınan parçalar dışında mekanik olarak makinamız 2 yıl garanti kapsamındadır. Kullanıcı hataları sonucunda oluşan arızalar garanti kapsamında değildir.”
11) Taraflar (alıcı ve satıcı) arasında oluşabilecek anlaşmazlık halleri İstanbul Mahkemeleri ve İcra Daireleri Selahiyetinde olduğu, Mahkememizce dosya kapsamında dava konusu ürün üzerinde makine mühendisi eşliğinde keşif icra edildiği, makine mühendisinin raporunda; İçli köfte makinesinin tam kapasite ile çalıştığında saatte 3.600 adet köfte üretilebileceğinin tespit edildiği; davalı satıcı ...'in 17.08.2020 tarihli teklifinde saatlik kapasitenin 4.000 adet olduğunun belirtildiği, hamur haznesinin sıkışmış olduğunun, yerinden çıkarılamadığının ve temizlenemediğinin tespit edildiği ancak basit bir tadilat ile iyileştirilebileceği; davacı alıcının ziyan olan içli köfte hamurunun miktarı, bedeli ve ziyan olan işçilik tutarı ile ilgili iddialarının ispata muhtaç durumda olduğu; dava konusu içli köfte makinesinde karbon, bronz, seramik yataklar veya rulman kullanılmadığı için üretimden kaynaklı gizli ayıplı olduğu ve basit bir tadilat ile iyileştirilemeyeceği, davacı alıcının kurulduğu andan beri içli köfte makinesini kullanılamadığının anlaşıldığı; hamura demir tozu karışan makinenin de kesinlikle kullanılmaması gerektiği,Davalı şirketin, alıcıya karşı satılan şeyde bildirilen niteliklerin mevcut olmaması ve kullanım amacı bakımından değerini veya alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan makinayı davacıya teslim etmesinin, ayıplı ifa olarak Değerlendirilebileceği, davacı tarafından keşide edilen ... 57. Noterliği’nin ... yevmiye ve 26.08.2021 tarihli ihtarnamenin, TTK m 23/f.1-(c) hükmü kapsamında süresinde yapılmış bir ayıp ihbarı olduğu, dava konusu makinadaki eksiklikler ve özellikle de hamura demir tozu karışan makinanın kesinlikle kullanılmaması gerektiği yönündeki makine mühendisi bilirkişi raporu karşısında, davacı alıcının TBK m.227’deki seçimlik haklardan olan sözleşmeden dönmeyi tercih etmesinin önünde hukuken bir engel olmadığı,
Dava konusu Makine ile ilgili olarak Taraflar arasında imzalanan sözleşme ile Makine bedeli 95.000 TL + KDV olarak kararlaştırılmış olmasına karşılık, ... Başvurusunda söz konusu makine bedeli için Davalı tarafından davacı adına düzenlenen 135.000.00 TL (KDV’siz) E.Arşiv fatura üzerinden Söz konusu Makine bedelinin (Fatura bedeli) 99.750.00 TL’lık kısmının ... tarafından, 35.250.00 TL’sının ise Davacı ... tarafından Davalının ... nezdindeki ... Iban nolu
hesabına Banka havaleleri ile ( 135.000.00 TL’nın ) tamamının ödendiği, davacının söz konusu Makine için ayıplı olması nedeniyle her ne kadar gerçek zararının 35.250.00 TL ise de, ... nezdinde sağlanan teşvik kaybı nedeniyle de
zararının olduğu,
Davacı alıcının ziyan olan içli köfte hamurunun miktarı, bedeli ve ziyan olan işçilik tutarı ile ilgili iddialarının ispata muhtaç durumda olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulü ile 95.000,00 TL nin 07.09.2020 tarihinden itibaren, 40.000,00 TL nin 04.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine,
Davacının manevi tazminat yönünden talebinin ise taraflar arasında bağıtlanan 11/08/2020 tarihli sözleşme kapsamında içli köfte makinesinin ayıplı olmasından dolayı müvekkilinin iç huzuru ve psikolojisi bozulduğu, bu sebeple 10.000 TL manevi tazminat talep etmiş ise de, içli köfte makinesinin ayıplı olmasından dolayı manevi olarak zararın doğduğundan bahisle iş bu davanın açıldığı, davacının iddiasının, dosya kapsamındaki deliller dikkate alındığında ispata muhtaç olduğunu, somut olayda davacının manevi zarardan söz edilemeyeceği ve bu durumda manevi tazminat talep edilemeyeceğinden manevi tazminat yönünden davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Asıl ıslahla açılan davanın KABULÜ ile
1-) Maddi tazminat talebi bakımından: 95.000,00 TL nin 07.09.2020 tarihinden itibaren, 40.000,00 TL nin 04.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-) Manevi tazminat talebinin REDDİNE,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 9.221,85 TL harçtan peşin alınan 1.810,22 -TL, 684,00 TL ıslah harcın mahsubu ile bakiye 6 727,63 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 59,30 TL başvurma harcı, 1.810,22 -TL peşin harç, 684,00 TL ıslah harcı, 8,50 TL vekalet harcı, 419,90 TL keşif harcı, 500,00 TL ATGV yol ücreti, 4.050,00 -TL bilirkişi ücreti, 149,75 -TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 7.681,67 -TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 7.143,95 TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasına,
5-Kabul edilen maddi tazminat talebi bakımından; davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 21.250,00 -TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Reddedilen maddi tazminat talebi bakımından; davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.000,00 -TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-Reddedilen manevi tazminat talebi bakımından; davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 -TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair, davacı ve davalı vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 30/12/2022
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.