T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/415 Esas
KARAR NO:2022/311
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:26/06/2019
KARAR TARİHİ:15/04/2022
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirket ile organik bağı bulunan grup şirket I... A.Ş. ile dava dışı ... A.Ş. ("...") ile imzalanan "Arşivlerin ve Saklama Hizmetleri Sözleşmesi" ile taraflar Müvekkil Şirket ve diğer grup şirketlerine ait bir kısım bilgi/belge ve dokümanların... tarafından arşivlenmesi ve ... ... şirketine ait depolarda muhafaza edilmesi hususunda anlaşıldığını, Iron Mounlain'a ait ...'de bulunan ... Ol tesisinde 11.06.2019 tarihinde yaşanan yangın sonrasında, yangında müvekkili şirketin ve grup şirketlerine ait 30 adet kutunun bulunduğu depodaki tüm evraklar ile başkaca araç-gereçler yanarak okunamaz ve kullanılamaz bale geldiğini, bu hususun müvekkili Şirket'e dava dışı ... tarafından 12.06.2019 tarihli e-posta ile ve 15.06.2019 tarihli bilgilendirme yazısı ile bildirildiğini, olay nedeniyle o depoda yer alan müvekkili Şirkete ve grup şirketlerine ait sair her türlü belge ve evrak zayi olduğundan Türk Ticaret Kanunu'nun 82. Maddesinin 7 bendi uyarınca belge ve defterlerin zayi olduğuna dair taraflarına zayi belgesi verilmesini talep ve dava etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE:
Dava; TTK nun 68 son maddesi uyarınca işçilerin özlük dosyalarına ilişkin zayii belgesi verilmesi davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Mahkememizin 25/10/2019 tarih 2019/414 E., 2019/828 K, sayılı ilamı ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
İş bu kararın davacı tarafın istinafı üzerine dosyanın İstanbul BAM gönderildiği, İstanbul BAM 12 HD 20/05/2021 tarih, 2021/645 E., 2021/703 K, sayılı ilamı ile ".....4857 Sayılı İş Kanunu'nun 37. maddesine göre ise, işveren işyerinde veya bankaya yaptığı ödemelerde işçiye ücret hesabını gösterir imzalı veya işyerinin özel işaretini taşıyan bir pusula vermek zorundadır. Bu pusulada ödemenin günü ve ilişkin olduğu dönem ile fazla çalışma, hafta tatili, bayram ve genel tatil ücretleri gibi asıl ücrete yapılan her çeşit eklemeler tutarının ve vergi, sigorta primi, avans mahsubu, nafaka ve icra gibi her çeşit kesintilerin ayrı ayrı gösterilmesi gerekir. 75. maddeye göre, İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenler. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, bu Kanun ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. Aynı Kanun'un 92.maddesine göre, teftiş, denetleme ve incelemeler sırasında işverenler, işçiler ve bu işle ilgili görülen başka kişiler izleme, denetleme ve teftişle görevli iş müfettişleri tarafından çağrıldıkları zaman gelmek, ifade ve bilgi vermek, gerekli olan belge ve delilleri getirip göstermek ve vermek; iş müfettişlerinin birinci fıkrada yazılı görevlerini yapmaları için kendilerine her çeşit kolaylığı göstermek, bu yoldaki isteklerini geciktirmeksizin yerine getirmekle yükümlüdürler.Benzer bir düzenleme 5510 Sayılı Sosyal Güvenlik Kanunu'nun "Prim belgeleri ve işyeri kayıtları" başlıklı 86. Maddesinde yer almakta olup, bu hükümde de işyeri defter, kayıt ve belgelerin ilgili olduğu yılı takip eden yıl başından başlamak üzere on yıl süreyle, kamu idareleri otuz yıl süreyle, tasfiye ve iflâs idaresi memurları ise görevleri süresince, saklamak ve Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca istenilmesi halinde onbeş gün içinde ibraz etmek konusunda zorunluluk öngörülmüştür. Bahsi geçen düzenlemeler uyarınca işverenlere çalıştırdıkları işçilerle ilgili belge ve kayıtların saklanması konusunda yükümlülükler getirilmiş, bu kayıt ve belgelerin süresinde ibraz edilmemesi halinde idari yaptırımlar öngörülmüştür. Yukarıda da belirtildiği üzere, TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmediğinden işçi özlük dosyası içerisinde yer alıp da saklanması zorunlu olan belgeler yönünden, diğer şartların da oluşması halinde, zayi belgesi verilebileceğini kabul etmek gerekir. Davacı tarafa işçi özlük dosyasında yer alan belgelerin içeriği açıklattırılıp bunlar içerisinde diğer yerlerden temin edilemeyecek ve saklanması zorunlu olanlar gerektiğinde bilirkişi incelemesi ile tespit ettirilerek sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak yukarıda açıklanan şekilde inceleme ve araştırma yapıldıktan sonra oluşacak uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir....." karar verildiği, mahkememizce yeni esas numarası alınarak yargılamanın devam ettiği anlaşılmıştır.
İddia ve BAM ilamları göz önüne alındığında dosyanın SMMM bilirkişiye ...'a tevdi edilerek rapor alındığı, 01/02/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacı şirketin, Dava dışı ... A.Ş'nin “... ... Mah.1178 Sk. No 16 .../...” adresindeki Arşivleme Deposunda 11.06.2019 tarihinde meydana gelen yangın olayında, arşiv deposunun içerisinde bulunan tüm malzemeler ile birlikte tamamen yanmış olduğu itfaiye raporu ile tespit edildiği, malzemeler içerisinde 480.000 Adet kutunun tamamen yandığı, Yanan malzemeler listesi içerisinde davacıya ait 30 adet kutunun mevcut olduğunu ve bu kutu numaralarının arşiv şirketi tarafından ... itfaiye müdürlüğüne barkod numaraları ile birlikte beyan edilmiş olduğu, Dava dışı ... tarafından davacıya 15.06.2019 tarihli yazılarında Yangında zayi olan 30 kutu içinde 228 personele ait Özlük Dosyası için Zayi Belgesi verilebileceğinin bildirildiği, davacı şirket çalışanlarına ait 30 kutu içinde 228 personele ilişlkin “Personel Özlük Dosyası”nın yangında zayi olduğu, Personel Özlük Dosyaları içinde bulunması gereken belgeler arasında özellikle, İşçinin yıllık izin Formları, yönünden izin kullanılıp/kullanılmadığı yönünde ispat belgesi olduğu, Özlük dosyasında bulunması gereken diğer belgelerin temin edilebileceği, ayrıca, İşyeri teftiş ve denetimlerde söz konusu Özlük dosyalarının ibraz edilememesi hallerinde İdari Para cezası uygulamasına maruz kalınabileceği, işbu Zayi Olan Personel Özlük Dosyalarına ilişkin Zayi Belgesi Verilmesine ilişkin Talebin, yukarıdaki açıklamalar çerçevesinde, personel özlük dosyalarının yasal olarak ilgili tarihlerden başlamak üzere 10 yıllık zamanaşımı sonrasında imha edilebilebileceği, zamanaşımı süresi ile sınırlı olmak üzere işbu dosyalar için Davacının Zayi Belgesi talebinin uygun olduğu hususunun tespit rapor edildiği anlaşılmıştır.
Tüm dosya kapsamından; Davacının, zayi olan belgelerin esas içeriği hakkında bilgi verdiği, belgelerin ...' de bulunan kayıt depolama tesislerinin bir tanesinde çıkan yangın nedeniyle ziyaa uğradığı, dosya içerisinde mevcut ... Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığı'nın yazısı ve sunulan delillerin yeterli olması, SMMM bilirkişi tarafından mahkememize sunulan 01/02/2022 tarihli bilirkişi raporuna göre meydana gelen yangın nedeniyle zayi olduğu tespit edilen kutu sayısının 30 olduğu, 01/02/2022 tarihli bilirkişi raporunun da hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşıldığından; ... 01 adlı depolama tesisinde 30 adet kutu içerisinde yer alan, detayları bilirkişi raporunda belirtilen işçilerin özlük dosyası ve ticari evraklar ile 01/02/2022 tarihli bilirkişi ...'ın imzalı bilirkişi raporunda detayları ve kutu içerikleri belirlenen ilgili dönemini kapsayan işçilik özlük dosyası ve belgelerin Türk Ticaret Kanununun 82. Maddesi uyarınca zayi olduğunun tespitine, bu belgeler yönünden davacıya zayi belgesi verilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-)Davacının davasının KABULÜ ile, davacı şirkete ait ... 01 adlı depolama tesisinde 30 adet kutu içerisinde yer alan detayları bilirkişi raporunda belirtilen işçilerin özlük dosyası ve diğer evraklar 01/02/2022 tarihli bilirkişi ... imzalı bilirkişi raporunda detayları ve kutu içerisinde belirlenen işçilik dosyası ve ekleri ve belgelerin TTK 'nın 82.maddesi uyarınca zayii olduğunun TESPİTİNE, bu belgeler yönünden davacıya zayii belgesinin verilmesine,
2-)Dosya kapsamında mevcut 01/02/2022 tarihli bilirkişi ... imzalı bilirkişi raporunun hükmen eki ve ayrılmaz parçası sayılmasına,
2-) Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli harç 80,70 TL olup başlangıçta olan 44,40 TL 'den mahsubu ile 36,30 TL 'nin davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydınıa ,
3-) Davacının gider avansından artan bakiyenin davacıya/ vekiline iadesine,
4-) Yapılan yargılama giderinin davacı yan üzerinde bırakılmasına,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/04/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır