T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/432 Esas
KARAR NO: 2023/407
DAVA: Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
DAVA TARİHİ: 01/07/2021
KARAR TARİHİ: 23/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı bankadan ticari krediler kullandığını, kredi kullanırken müvekkilinden haksız şekilde dosya masrafı vs.adlar altında paralar tahsil edildiğini, haksız alınan bu paraların iadesinin istenmesine rağmen sonuç alınamadığını, müvekkilinin kullandığı ticari kredi ve kredi kartları ile ilgili olarak ödediği komisyon, faturalamayan ekspertiz ücretleri, dosya masrafları, ipotek tesis ve fek ücretleri, kredi tahsis ve istihbarat ücretleri, hesap işletim ücretleri, güvence sigortası, kobi tarife paketleri adı altında alınan ve açıklanmayan kesintiler ile kredinin erken kapanması esnasında tahsil edilen erken kapama cezalarının müvekkilinin zararına olduğunu, bu kesinti ve tahsilatların haksız ve hukuka aykırı olduğunu, genel kredi sözleşmesindeki genel işlem şartları niteliğindeki hükümlerin yazılmamış sayılacağını, komisyon, faturalanmayan ekspertiz ücretleri, dosya masrafları, ipotek tesis ve fek ücretleri, kredi tahsis ve istihbarat ücretleri güvence sigortası, kobi tarife paketleri adı altında alınan ve açıklanmayan kesintiler ile kredinin erken kapanması esnasında tahsil edilen erken kapama cezalarına ilişkin hükümlerin müvekkili ile müzakere edilemediğini, açıklanan nedenlerle; müvekkilinden kredi kullanırken haksız yere kesilen ve tahsil edilen tüm haksız ücretlerin şimdiek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000,00-TL'sinin alındığı günden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın süresinde açılmadığını, tahsil edilen tutarların davacının kullandığı kredi nedeniyle kendisine verilen hizmet karşılığı, tacir olan davacının bilgisi dahilinde, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükümlerine, bankacıl mevzuatı ile uygulamalarına göre TCMB'na bildirilen masraf, komisyon listelerine uygun olarak belirlenerek tahsil edildiğini, davacının davasını somutlaştırma ilkesine aykırı açtığını, davada talep edilen hak ve alacakların nitelik ve tutarlarının somutlaştırılması gerektiğini, bu tür davaların belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, davaya konu masrafların davacının bilgi ve onayı dahilinde tahsil edildiğini, bu tahsilatların yanlar arasında imzalanmış olan Bankacılık işlemleri sözleşmesine ve genel kredi sözleşmesine uygun olduğunu, sözleşmenin imzalanma aşamasında davacının kredi kullanımına ilişkin koşullar ile tahsil edilecek ücretler hususunda bilgilendirildiğini, bu hususun sözleşmenin son sayfasında teyit edildiğini, bu ücretlerin bankacılık işlemleri sözleşmesinin 16.maddesi ile genel kredi sözleşmesinin 62. Ve 12. Maddesine istinaden tahsil edildiğini, davacının sözleşme gereği yaptığı ödemenin iadesini talep edemeyeceğini, sözleşmeyi imzalayan tacirin sözleşme hükümlerine uygun hareket etmesi gerektiğini, davacıdan tahsil edilen ücretlerin T.T.K.'nun 2,20,22.maddelerine ve bankacılık kanunun 144.maddesine uygun olduğunu, dava konusu dönemsel hizmet komisyonu ile periyodik değerlendirme ücretinin davacı lehine tahsis edilen kredi limiti çerçevesinde sözleşmeye istinaden tahsil edildiği, söz konusu tarifenin merkez bankasına bildirildiği, bu ücretlerin müvekkili bankanın kredi borçlusu lehine tahsis edip,sürekli kullanıma hazır tuttuğu kredi limitinin maliyeti nedeniyle davacıdan tahsil edildiğini, zira müvekkili banka tarafından tahsis edilen limit kadar karşılık ayrılması ve nakit olarak müşteri için hazır tutulması gerektiğini, davacının kredi sözleşmesine istinaden kendisinden tahsil edilen masrafların iadesini talep edemeyeceğini, emsal Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğunu, davacı yanca hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin yapılan ödemelerin iadesini talep edemeyeceğini, hesap ekstrelerinin ve dekontların fatura niteliğinde olduğunu, tacir olan davacının basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, faiz talebininde haksız ve hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, Ticari Kredi Erken Kapama bedelinin hukuka ve sözleşme hükümterine uygun olduğunu, kredinin erken kapama talimatında da davacının erken kappa ücretinin alınmasına onay verdiğini, Dosya masrafı, kredi tahsis ücreti ve dönemsel hizmet ücretlerinin alınacağının Bankacılık İşlemleri Sözleşmesinin 16. Maddesinde, Genel Kredi Sözleşmelerinin 12. Maddesinde düzenlendiğini, Ekspertiz ücretinin davacının bilgisi dahilinde sözleşme hükümleri ve belirtilen mevzuat çerçevesinde alındığını, İpotek tesis ve fek ücretinin de aynı şekilde tahsil edildiğini, Hesap işletim ücretleri ve diğer masrafların da Bankacılık İşlemleri Sözleşmesinin 16. Maddesi çerçevesinde tahsil edildiğini, davanın yararlandığı sigorta teminatından, sürenin bitmesi sonrasında prim iadesini isteyemeyeceğini, Genel Kredi Sözleşmesinin 21. Maddesinde teminatların sigorta ettirileceğine ilişkin düzenlemenin yer aldığını, Sözleşmelerdeki düzenlemelerin genel işlem koşulu olarak değerlendirilemeyeceğini, tacir olan davacıdan hizmet nedeniyle ücret istenmesinin yasal olduğunu, Davacının dava konusu masrafları öderken hiçbir ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, yapıları ödemenin iadesini isteyemeyeceğini, Hesap ekstreleri ve dekontlar da fatura niteliğinde olduğunu, tacir olan davacının TTK hükümleri gereğince basiretli davranarak borçlarını takip etmekle yükümlü olduğunu, taleplerin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu, Faiz talebinin de haksız ve hukuka aykırı olduğunu, dava tarihinden önce müvekkilini temerrüde düşürmediğini, faizin dava tarihinden itibaren istenebileceğini, haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen kredi sözleşmesinden kaynaklı davalı tarafından davacıdan haksız kesintiler yapıldığı iddiasına dayalı maddi tazminat davasıdır.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 13/05/2022 tarihli raporda; davacı ... ile Davalı ... A.Ş. arasında imzalanan Genel Kredi Sözleşmeleri kapsamında Davalı bankanın ... 'ya kredi limiti tahsis ederek, tahsis edilen kredi limiti çerçevesinde ticari kredi hesabmdan krediler kullandırdığı, bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilerden faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceğinin düzenlendiği, bu düzenleme gereğince bankalar kullandırdıkları kredilerden faiz dışında elde edeceği diğer menfaatlerin niteliklerini ve sınırlarını serbestçe belirleyebilecekleri, bu çerçevede; alınacak ücretlerin TCMB'na bildirildiği ve bankanın internet sayfasında ilan edildiği dikkate alınarak emsal olabilecek diğer banka uygulamalarının araştırılmadığı, ... A.Ş.'nin TCMB'na bildirdiği ve internet sitesinde ilan ettiği, mahkeme dosyasına sunulmuş ürün ve hizmet ücretlerine göre; bankanın; I-Hesap işletim ücreti, II-Ekspertiz, Teminat tesis, Değişiklik ve iptal ücreti, III-Kredi Tahsis ve kullandırım ücreti, IV-Dönemsel Hizmet Komisyonu, V-Erken kapama ücreti, talep edebileceği, bankanın bu hizmetler ve ürünler için tahsil ettiği ücret ve komisyonun belirtilen sınırlar içinde kaldığı, dönemsel hizmet komisyonunun firmaya tahsis edilen kredi limiti çerçevesinde, kredi limitinin devam ettirilip ettirilmeme karannın verilmesi (firmanın kredibilitesinin devam edip etmediği) açısından dönemsel olarak yapılan kredi-risk değerlendirmeleri için alınan hizmet bedeli oldukları, bu kapsamda yapılan değerlendirmeye nazaran dönemsel hizmet komisyonu dışında ayrıca tahsil edilen gecikme izleme ve bilgilendirme masrafı ve BSMV toplamı 725,01 TL'nin haksız tahsil edildiği, davacı bu alacağı bakımından 300,00 TL talep ettiği için talebi ile bağlı olacağı, Genel Kredi Sözleşmesinin 12.3. maddesinde düzenlenen hizmet ücretine ilişkin düzenlemenin genel işlem koşulu olabileceği, ancak genel işlem koşulu olmakla birlikte anılan düzenlemenin varlığının dürüstlük kuralıyla da çelişmediği, tacirler arasındaki bu tür akdi ilişkilerde hizmet ücretinin olabilecek gibi görünse de bu hususun bankaların kredinin kullandırıldığı ve kapanmasına kadar geçen süredeki fiili uygulamasına göre çözüme kavuşturulacağı, bankanın hizmet ücreti tahsil edebileceği TTK.20, Bankacılık Kanunu 144. maddesi ve bu madde kapsamında yayımlanan tebliğ hükümlerine uygun olduğu dikkate alındığında Hesap işletim ücreti, Ekspertiz ücreti, İpotek fek ücreti, Kredi Dosya ücreti, Kredi limit tahsis ücreti, Kredi limit revize ücreti, Erken kapama ücreti, Kredi tahsis ücreti, Dönemsel hizmet komisyonu tahsilinin dürüstlük kuralıyla çelişmediği tespit ve rapor edilmiştir.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 10/11/2022 tarihli ek raporda; kök raporunda herhangi bir değişiklik yapılmadığını bildirmiştir.
Bilirkişi tarafından hazırlanan 16/03/2023 tarihli ek raporda; davacı vekilinin itirazları yönünden kök ve ek raporda herhangi bir değişiklik yapılmadığı, davalı vekilinin itirazları kapsamında yapılan inceleme neticesinde ise; toplam 600,00 TL fazla tahsil edildiği ancak davacı bu alacağı bakımından 300,00 TL talep ettiği için talebi ile bağlı olacağı mahkemenin takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davacı ile Davalı ...A.Ş. arasında Genel Kredi Sözleşmeleri imzalandığı , davacı şirket davalı bankadan muhtelif krediler kullandırıldığı , banka, kredi sözleşmelerinin imzalanmasından itibaren Davacıya tahsis ettiği kredi limiti çerçevesinde davacının ticari mevduat hesabından; Hesap işletim ücreti, Ekspertiz ücreti, İpotek fek ücreti, Kredi Dosya ücreti, Kredi limit tahsis üçreti, Kredi limit revize ücreti, Erken kapama ücreti, Kredi tahsis ücreti bakımından, Dönemsel hizmet komisyonu, Gecikme, izleme, bilgilendirme masrafı adı altında ücretler, komisyonlar tahsil edildiği , bankaca yapılan kesinti tutarları ve tarihleri hususunda yanlar arasında bir ihtilaf bulunmadığı bulunmadığı , uyuşmazlığın kesinlen bu tutarların taraflar arasında imzalanmış, genel işlem koşulu niteliğindeki hükümler çerçevesinde kesilmiş olduğu iddiasıyla yapılmış kesintilerinin iadesini talep edip etmeyecği noktasında toplandığı,
Mahkememizce davacı vekiline dava dilekçesindeki davalı tarafından yapıldığı iddia olunan haksız kesintilerin neye ilişkin olduğunu açıklaması ve buna ilişkin taleplerini miktar itibariyle ayrıştırmasına yönelik süre verildiği , davacı vekili tarafından sunulan beyan dilekçesinde şimdilik kaydıyla 1.000,00 TL hesap işlem ücreti , 1.000 TL ekspertiz ücreti , 1.000 TL ipotek fek ücreti , 500.00 TL kredi dosya ücret, 500.00 TL kredi limit tahsis ücreti , 200.00 TL kredi limit revize ücreti , 2.500,00 TL erken kapama ücreti , 2.000,00 TL kredi tahsis ücreti , 1.000,00 TL dönemsel hizmet komisyonu ve 300,00 TL gecikme izleme ve bilgilendirme masrafı olarak toplam alacak talebini kalem kalem ayrıştırdığı ,
Tarafların iddia ve savunmaları, toplanan delilleri, aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu ve tüm dosya kapsamı yapılan değerlendirme neticesinde ;
Taraflar arasında imzalanmış Genel Kredi Sözleşmelerinin “Metnin - müzakere edilerek mutabakata varılmış olması” başlıklı maddesinde; “Müşteri, müteselsil kefiller ve banka maddeden oluşan işbu sözleşmenin tamamını okuduklarını, içeriğini öğrendiklerini ve anladıklarını, karşılıklı müzakere ettiklerini, her sayfayı ayrı imza veya paraf etmeye gerek almadığını, tüm sözleşme hükümlerinin haklarında geçerli olacağını kabul ve beyan - ederler.” hükmü olduğu , yine sözleşmenin 8. sayfasında da; “Bu metni daha evvel şubenizden edindim, okudum, inceledim. Şube personeli tarafından bilgilendirildim. Hükümlerine tamamen mutabıkım” yazılarak altı davacı tarafından imzalandığı , davacının, Genel Kredi Sözleşmelerini, imzadan önce tamamını okuduklarını, içeriği öğrendiklerini ve anladıklarını, karşılıklı müzakere ettiklerini, her sayfayı ayrı imza veya paraf etmeye gerek olmadığını, tüm sözleşme hükümlerinin haklarında geçerli olacağınına dair imzalı beyan karşısında hesap işletim ücreti, Ekspertiz ücreti, İpotek fek ücreti, Kredi Dosya ücreti, Kredi limit tahsis ücreti, Kredi limit revize ücreti, Erken kapama ücreti, Kredi tahsis ücreti bakımından, Dönemsel hizmet komisyonu, Gecikme, izleme, bilgilendirme masrafı kesilmesine ilişkin 12.3. maddesindeki düzenlemenin genel işlem koşulu olduğu , kurulan ilişki kapsamında talep edilen hizmet ücretinin makul olduğu dosya kapsamına uygun bilirkişi raporuyla da tespit edildiği , ancak davalı tarafından TCMB'na bildirilen masraf ve ücretler ile internet sitesinde yayımlanan ücretler listesinde gecikme izleme ve bilgilendirme masrafı olarak ayrı bir kalemin olmadığı, bu masrafın haksız tahsil edildiği , anlaşılmakla davacı bu alacağı hakımından 300.00 TL talep ettiğinden davanın kısmen kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KISMEN KABULÜ ile;
1-Davacıdan davalı banka tarafından haksız tahsil edilen gecikme izleme ve bilgilendirme masrafı ve BSMV toplamı 300 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek en yüksek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine , diğer alacak kalemleri açısından açılan davanın reddine,
2-Harçlar yasası uyarınca alınması gereken harç peşin olarak alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,
3-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26. maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin red ve kabul oranına göre hesaplanan;
-39,60-TL'sinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-1.280,40-TL'sinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yaptığı 59,30 TL başvuru harcı, 170,78 TL peşin harç, 8,50 TL vekalet harcının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan toplam 2.745,00 TL bilirkişi ücreti ile müzekkere /davetiye giderine ilişkin yargılama giderinin red ve kabul oranına göre hesaplanan 82,35-TL'sinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 300-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi 13/3 maddesi uyarınca 300,00-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Davacının gider avansından artan bakiyenin re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 6100 sayılı HMK nın 341/2 maddesi gereği karar tarihi dikkate alınarak miktar yönünden kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/05/2023
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)