T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/572 Esas
KARAR NO:2022/586
DAVA:Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:13/09/2021
KARAR TARİHİ:13/09/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından ... firmasından satın alınan ... Şasi No ve ... Motor No’lu ... marka ... ... tip araca ilişkin olarak, ... ... yetkilisi davalı yan ... tarafından araç dizayn işlemleri yapılacağı taahhüt edilmiş olup eser sözleşmesi niteliğinde olan “Sözleşme” imzalandığını, araç dizayn işlemlerinin yapılması amacıyla araç, ... ile organik bağ ilişkisi olan davalı yan ...’ye 15.02.2019 tarihinde teslim edildiğini, zira, kişilerin .. . üzerinden yaptığı paylaşımlarda ortaklık ilişkileri ikrar edilmiş olup ayrıca üçüncü kişiler tarafından ... ile iletişime geçildiğinde, araç dizaynı konusunda verilen hizmetin ... ve ... sağlandığı bilgisi edinildiğini, işbu konumlar davalı tarafların yerleşim yeri olması davalılar arasındaki gayrinizami olarak yürütülen ortaklık ilişkisini doğrular nitelikte olduğunu, ek olarak, sözleşme uyarınca kararlaştırılan bedelin sözleşme tarafı olan ... tarafından değil de... ve ... tarafından teslim alınmış olması davalı taraflar arasındaki ortaklık ilişkisini doğrulayan bir başka dayanak olduğunu, taraflar arasında akdedilen araç dizayn sözleşmesi ile; yukarıda bilgileri verilen, ... ... 516 tip araç müvekkilinin istekleri doğrultusunda, 51.250-TL bedel karşılığında dizayn edileceği davalı yan ... ile kararlaştırıldığını, işbu kararlaştırılan bedelin 45.000-TL'lik kısmının ödendiğinin belgelendirildiğini, müvekkili tarafından ödendiği belgelenmiş olan 3 taksitin ödemesi... ve ...'ye bizzat yapılmış kalan 6.250-TL'lik tutar ise üç ayrı eşit olmayan ancak bir hafta içerisinde elden taksitler halinde ... ve...'ye teslim edildiğini, sözleşme gereği, sadece araç kasko bedeli müvekkili ...'a ait olacak; geri kalan tüm iç dizayn işlemleri, tarafların tacir olması da göz önünde bulundurularak TTK m.2 uyarınca ticari örf ve adetin gerektirdiği nispette, yapılması gereken her türlü işlem davalı yan tarafından gerçekleştirileceğini, taraflar arasında kararlaştırıldığı üzere 51.250-TL tutarındaki bedelin tamamının ödenmesine karşılık davalı yan tarafından müvekkilinin istekleri taahhüt edilen zamanda (7-10 gün içerisinde) ve eksiksiz olarak sağlanamadığını, zira, müvekkilinin davalı yan ile sözleşme kurmasında önemli bir etken olan, davalı yana ait “İlan”da görüleceği üzere, “Taşıt Kredisi Çıkmış ve Peşinatını Yatırmış Müşterilerimizin Araçlarını Ortalama 7-10 gün içerisinde teslim etme” taahhüdünde bulunulmuş ve müvekkili bu taahhüt sebebiyle davalılar ile sözleşme imzaladığını, ancak, sözleşmede kararlaştırılan edimler gereği gibi yerine getirilmediğinden müvekkilinin mağdur olduğunu, aracı teslim almak için davalı yan...’ye teslim tarihi olan 15.02.2019 tarihi ile aracın dizayn işlemlerinin yerine getirilmemesi nedeniyle müvekkili tarafından mesajlaşma görselleriyle de sabit olduğu üzere teslim alınan 02.04.2019 tarihi arasındaki zaman dilimi boyunca davalı yana ait firmaya yaptığı ziyaretlerle masraf yapmış, aracı alma sebebi olan ve yukarıda açıklandığı üzere otobüsle tarifesiz ticari yolcu taşımacılığı yapmak amacıyla ... Turizm Seyahat Ticaret Limited Şirketi adına kayıtlı olarak yolcu taşıma tur faaliyetini yürütmek amacıyla satın alındığı davalı yana da defaatle bildirdiği üzere yürütmeyi planladığı yolcu taşıma işinden mahrum kalarak kazanç kaybına uğradığını, sözleşmede kararlaştırılan edimlerden, 24+1 koltuk hizmeti verilmemiş; araç 23+1 olarak teslim edilmiş bu eksiklik sebebiyle D1 yolcu taşıma belgesi alınmadığını, müvekkili tarafından 24+1 koltuk düzenlemesi için 3.500-TL bedelle ayrıca masraf yapıldığını, ek olarak, tarafla anlaşıldığı üzere takograf hizmeti verilmemiş ve müvekkili tarafından ayrıca 2.500-TL ücret verildiğini, bunların yanı sıra, buzdolabı, ön tampon, yan kromlar, oto kap, muayene hizmeti de verilmediğini, işbu durum sözleşmeye başlı başına aykırılık teşkil etmekte olup, davalı tarafa ödenmiş 51.250-TL bedel karşılığı taahhüt edilen hizmet sağlanmadığını, müvekkili tarafından ticari faaliyetten mahrum kalındığı gerekçesiyle, taahhüt edilen tarihten 36 gün sonra araç eksikleriyle beraber teslim alınmış ve eksiklikler müvekkili tarafından yapılan masraflarla tamamlatıldığını, işbu beyanları gereği, sayın mahkemeden sözleşmeye aykırılık teşkil eden geç teslim nedeniyle, müvekkili nezdinde uğranılan ticari kazanç kaybının sayın mahkeme tarafından emsal ücret belirlemesi yapılarak belirlenecek fazla bedele ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 10.000-TL'nin davalı yandan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini, uyuşmazlık konusu araç taahhüt edildiği gibi 7-10 gün içerisinde teslim edilmek şöyle dursun 46 gün sonra ruhsat tarihi olan 02.04.2019 tarihinde müvekkilinin talebi doğrultusunda eksiklerle birlikte ancak teslim alınmış olduğundan süre içerisinde müvekkili ticari faaliyetini gerçekleştirmekten mahrum kaldığını, taahhüt edilen dizayn süresi en fazla 10 gün olarak esas alındığında, müvekkili 36 gün boyunca davalı yanda kalarak süreç haksız yere uzatılmış ve kazanç kaybına uğradığını, açıklanan hususlara ek olarak, müvekkili tarafından ... 6. Noterliğinin 24/04/2019 tarih ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi keşide edilerek müvekkilinin hak ve alacaklarının ödenmesi ihtar edildiğini, konu ihtarnameye rağmen müvekkili tarafından talep edilen bedel kendisine ödenmediği gibi bu güne kadar gönderilmiş ihtarnameye cevap dahi verilmediğini, bunun üzerine TTK m.5/A hükmü gereği zorunlu olarak arabuluculuk kurumuna başvurulmuş ancak yapılan görüşmelerde uzlaşma sağlanamadığını, açıklanan nedenlerle; taraflar arasında akdedilen eser sözleşmesi niteliğine haiz araç dizayn sözleşmesi uyarınca 36 gün boyunca ticari faaliyetini yürütmekten mahrum kaldığı gerekçesiyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000-TL'nin davalı yandan alınarak müvekkiline ödenmesine; yargılama giderlerinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının ikame ettiği tarafları, konusu ve talepleri işbu dava ile aynı olan dava .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. Sayılı dosya ile görüldüğünü, bu suretle işbu davanın derdestlik sebebiyle usulden reddi gerektiğini, davacı taraf gerek derdest dosyada vekil kayıtlarının bulunmasına, gerek de işbu dava ikame edilmeden önce gerçekleştirilen arabulucuk toplantıları taraflarınca takip edilmesine rağmen dava dilekçesinde bilgilerine yer vermediklerini, bu suretle dava dilekçesi ve tensip zaptının usulsüz tebliğ edildiğini, müvekkili... davacının sayın mahkemeye sunmuş olduğu eser sözleşmesinin tarafı olmadığını, bu suretle davanın husumet yokluğundan reddi gerektiğini, ticari ortaklık ilişkisi Türk Ticaret Kanunu ve ilgili mevzuat maddeleri uyarınca düzenlenmesine rağmen davacının Facebook paylaşımlarına istinaden ortaklık ilişkisinden bahsetmesinin abesle iştigal olduğunu, davacının, ifa eksikliği ve eser sözleşmesinin konusu olan aracın geç teslimine ilişkin iddialarının muhatabının müvekkili olmadığını, asıl yüklenicinin ... olduğunu, izah olunan nedenlerle; davanın müvekkili yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinden bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; davacı ile ... arasında akdedilen araç dizayn sözleşmesine aykırılık nedeniyle araç tesliminin geç yapılmış olmasından kaynaklı uğranılan zarara dayalı maddi tazminat davası olduğu anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11/05/2022 tarihli raporda; davacı ... ile ... (... ... Turizm ve Taşımacılık) arasında .... firmasından satın alınan ... Şasi No ve
... Motor No’lu ... marka ... ... tip araca araç dizayn işlemleri yapılacağına ilişkin “Sözleşme” yapıldığını, aracın Davalılardan... tarafından 15.02.2019 tarihinde ... ... Tic. Ve San. A.Ş.’den teslim alındığını ve 02.04.2019 tarihinde tescil edildiğini, araç üzerindeki işlemlerin 38 işgünü sürdüğünün anlaşıldığı ancak sözleşmede aracın teslim süresi veya tarihi belirtilmediği için geç teslimden söz edilemeyeceğini, davacı ...’ın ... Vergi Dairesinin Müdürlüğünün ... T.C. Kimlik No.lu mükellefi olduğunu, işletme hesabı esasına göre defter tuttuğunu, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünün 08.07.2021 tarih ve ... sayılı yazısına göre davacının 18.02.2019 tarihinde “Şehirler arası tarifeli karayolu yolcu taşımacılığı” faaliyetine başladığını, işletme hesabı esasına göre defter tutan mükelleflerin 01.01.2019 tarihinden itibaren Gelir İdaresi Başkanlığı Defter-Beyan Sistemini kullanmalarının zorunlu olduğunu, davacının da 2019 yılında defter beyan sistemini kullanarak kanuni defterlerini tuttuğunu, davacının 2019 yılı defter beyan sisteminden elde ettiği işletme defterinin gider bölümünde 13.819,92 TL tutarında gider kaydının bulunduğunu, davacının 2019 yılı defter beyan sisteminden elde ettiği işletme defterinin gelir bölümünde herhangi bir gelir kaydının bulunmadığını, davacı tarafından 2019 yılı gelir vergisi beyannamesinin defter beyan sisteminden elde edilen verilere uygun olarak 13.819,92 TL tutarında zarar beyan edildiğini, bilirkişi heyetince davacının kanuni defter kayıtlarına göre herhangi bir gelir elde etmediği şeklinde değerlendirildiğini veya davacının 2019 yılında elde etmiş olduğu gelirin kanuni defterlerine yansıtılmadığı şeklinde de değerlendirileceğini, bu durumun takdirinin Mahkememize ait bulunduğunu, davacının 2019 yılı defter beyan sisteminden çıkarılan amortisman listelerinde sadece ... plakalı aracın listede yer aldığını, amortismana tabi başkaca bir kıymetin (demirbaş, tesis makine cihaz) bulunmadığını, Ruhsatta araçta sürücü dahil 22 koltuk bulunduğunun belirtildiğini; davacı vekili tarafından yapıldığı iddia edilen 24+1=25 koltuk düzenlemesi için 3.500-TL masrafın, takograf hizmetinin verilmediği ve bunun davacı tarafından 2.500-TL ücret verildiği şeklindeki harcamaların, bunların yanı sıra, buzdolabı, ön tampon, yan kromlar, oto kap, muayene hizmetine ilişkin harcamaların davacı tarafından yapıldığına ilişkin belgelere kanuni defterlerde rastlanmadığını, beyan edilen masrafların yapıldığının ispata muhtaç durumda olduğunu, koltuk sayısı artırılmışsa dahi ruhsata işlenmediğini, araca takoğraf konulmasının sözleşmede geçmediğini, araç üzerinde teknik bir tespit olmadığı ancak davacının araçtaki eksik veya ayıplarla ilgili herhangi bir talebinin olmadığını, davacı talebinin aracın çalışamadığı süredeki kazanç kaybı ile sınırlı olduğunu, bu nedenle, araç ile ilgili teknik tespit yapılmamış olmasının eksiklik oluşturmadığını, davacının dava konusu; aracın dizaynının geç yapıldığını, bu nedenle kazanç kaybı oluştuğunu, bu kaybın tazmin edilmesi gerektiği yönündeki iddia ve talebinin ispata muhtaç olduğunu bildirmişlerdir.
GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, mahkememizce hükme elverişli bulunan 11/05/2022 tarihli bilirkişi heyeti raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre;
Davacı ... ile davalı ... arasında ... firmasından satın alınan ... Şasi No ve ... Motor No'lu ... marka ... ... tip araca “araç dizayn işlemleri” yapılacağına ilişkin sözleşme yapıldığı , sözleşmede müşteri ... istekleri, 2441 olarak otobüs ,TV,buzdolabı, yatar koltuk, klima, tribün tavan, oto kapı, USB kablo girişi, yan kromlar, öntampon eki, plaka ruhsat olarak belirtilmiş ve yüklenici ... tarafından kabul edildiği ,aracın 15.02.2019 tarihinde ... Motorlu Araçlar Tic. ve San. A.Ş.'de yetkili davalı... tarafından teslim alındığı , aracın ruhsatında sürücü dahil 22 koltuk olduğu belirtildiği , taşıt kartında 23 koltuk olduğu belirtildiği her durumda, sözleşmede belirtilen 24+1 (sürücü dahil 25 koltuktan) eksik olduğu, davacı tarafından ilave 3.500 TL masraf yapılarak koltuk sayısının 24+1 olacak şekilde artırıldığı beyan edildiği ancak buna ilişkin bir belgenin bulunmadığı , davacı tarafından 2.500 TL masraf yapılarak araca takoğraf bağlandığı beyan edildiği , takoğraf sözleşmede geçmediği, davacı tarafın sözleşmeye aykırılık ve geç teslim nedeniyle mahrum kalınan kazanç kaybının talep edildiği , davacı tarafından, dizayn işinin geç yapıldığı bu nedenle kazanç kaybı oluştuğu yönündeki iddianın ispatına yönelik tüm dosya kapsamında delil sunulmadığı , sözleşmede tadilatın tamamlanma ve aracın teslim süresi veya tarihi belirtilmediği için geç teslimden söz edilmesi mümkün olmadığı bu nedenle davacının alacak talebi yerinde görülmediği anlaşıldığından davacı tarafça davalı ... yönünden açılan ve ispatlanmayan davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Taraf sıfatı, dava konusu sübjektif hakka ilişkindir. Bir sübjektif hakkı dava etme yetkisi, kural olarak o hakkın sahibine aittir. (Aktif husumet) Sübjektif hak kendisinden davalı olarak istenebilecek olan kişi ise, o hakka yükümlü olan kişidir. (Pasif husumet) Bir davanın tarafları, o davada gerçekten taraf sıfatını haiz değil ise, mahkemece, dava konusunun esası hakkında inceleme yapılıp karar verilemez, davanın reddi gerekir. Sıfat yokluğu, bir def’i değil, dava konusu hakkın doğumuna engel olan bir itirazdır. 1086 sayılı HUMK 'ta bir dava şartı olmamakla birlikte, hakim, kendisine sunulan dava malzemesinden bir itiraz sebebinin varlığını öğrenirse, bunu kendiliğinden gözetir. (KURU; Medeni Usul Hukuku, 2017, s.122, 123). 6100 sayılı HMK ‘da da aynı durum korunmuştur. (Yargıtay 11 HD'nin 2017/1713 Esas, 2018/7247 Karar sayılı kararı).
Dosya kapsamına göre; Somut uyuşmazlıkta, sözleşme hükümlerinin taraflar için geçerli olduğu, davalı...'nin sözleşmenin tarafı olmadığı, pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı, bu nedenle davalı Yılmaz yönünden açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-)Davalı...'ye yönelik açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden REDDİNE,
2-)Davalı ... yönünden açılan davanın REDDİNE,
3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 80,70 nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 170,78 TL harçtan mahsubu ile bakiye 90,08 TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
4-)6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
5-)Davacı yan tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
6-)Davalı Yılmaz duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL maktu vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
7-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair davacı vekili, davalı... vekili yüzünde, tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı . 13/09/2022
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)