T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/583 Esas
KARAR NO:2023/417
DAVA:İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:16/09/2021
KARAR TARİHİ:24/05/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkili davacı ile davalı borçlu arasındaki devam eden ticari ilişki kapsamında, davalı şirket tarafından, müvekkiline ait ... Mah. ... ... Bulvarı No: .../... ... /... adresindeki akaryakıt istasyonuna akaryakıt taşıma ve dolum işlemi yapılmakta olduğunu, 11/05/2021 tarihinde davalı şirket tarafından, müvekkiline ait akaryakıt istasyonuna taşınan akaryakıtlardan, ... cinsindeki akaryakıtın dolum işlemi sırasında , müvekkili personelince Euro dizel tankının kapağı açılarak, davalı personeline bildirildiğini, ancak davalı şirket personeli tarafından (tanker şoförü Fethi Uçar), sevk ve idaresindeki ... plakalı yakıt tankerinin benzin bölümündeki yakıt boşaltılmak suretiyle dolum işlemi yapıldığını, söz konusu akaryakıt dolum-boşaltım işlemi sırasında davalı şirket personeli, müvekkili şirket personeline ... cinsindeki akaryakıtı ... tankına bağlandığını beyan ettiğini, dolum işlemi tamamlandıktan sonra ise davalı şirket personelinin yanlışlıkla euro dizel akaryakıtını benzin tanker gözüne bağladığını ve işlemini gerçekleştiğini kusur-hatanın kendisine ait olduğunu müvekkili şirket personeline beyan ettiğini, davalı şirket tarafından hata sonucu yapılan akaryakıt dolum işleminin gerçekleştiği 11.05.2021 tarihi arife günü olup, bu tarihten itibaren müvekkilinin sigorta şirketine hasar kaydı için başvuruda bulunduğunu, 1 hafta sonrasında exper işlemlerine başlandığını, karışım olan akaryakıtın tanktan boşaltılmasını, Petrol ofisinin tanktan çekilen yakıt sonrası tankın temizlenmesi ve yeniden Euro dizel konularak numune alınıp onay vermesi (…) ve tankın faaliyete geçmesi 15 gün sürdüğünü, bu süre zarfında, belirtilen davalının kusurlu işlemleri nedeniyle müvekkili şirketin mağdur olduğunu ve zarara uğradığını, davalı şirketin müvekkili şirkete hiçbir şekilde ödeme yapmadığı, bunun üzerine müvekkili şirket tarafından, davalının ve/veya çalışanın/istihdam edilen kişinin kusurlu iş ve eylemlerinden doğan vadesinde ödenmeyen zararın-alacağın tahsilini teminen borçlu-davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün ... E. sayılı dosyasından (davalının kusurlu iş ve eyleminden kaynaklanan zarardan doğan ve davalıya tebliğ edilen faturalara istinaden) ilamsız icra takibi yapıldığını, davalı/borçlunun, ödeme emrinin kendisine tebliği üzerine icra takibine, borca ve ferilerine, …vs itiraz ettiğini belirterek, yapılan itirazın iptalini ve takibin devamını, davalı/borçlunun %20 dan aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve ilam vekalet ücreti ile arabuluculuk masraf ve arabuluculuk vekalet ücretinin davalı/borçluya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı tarafa; dava dilekçesi ve eklerinin, ön inceleme duruşma gününün tebliğe çıkarıldığı, usulüne uygun tebliğ olduğu, ancak davalı tarafın cevap dilekçesi sunmadığı görüldü.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; hatalı akaryakıt dolum işleminden kaynaklanan zarara ilişkin bakiye alacağın tahsili için .... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkindir.
Davacı vekili dava dilekçesinde; .... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas sayılı dosyasına, davalı/borçlu şirkete ait itiraz dilekçesi ve takibin durdurulmasına ilişkin .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına ait tensip tutanağına, yakıt alımına ilişkin fatura/lara, ... Sigorta A.Ş. 'ye başvuru yazısına, ürün teslim fişine, davalı şirket taşıma ve dolum işlemi yapan şoför ehliyet belgesine, tankere ait ruhsat fotokopisine, tanka ait dolum öncesi ve sonrası gösterge fotoğraflarına, kantar fişine, tank temizleme faturasına, nakliye bedeli faturasına, ekspertiz raporu, sigorta şirketi kayıtlarına, tarafların ticari defter ve kayıtlarına, tanıklara, bilirkişi incelemesine, yemin, isticvap, kanuni ve takdiri her türlü delil, davalı yanın sunacağı mukabil delillere dayanmıştır.
.... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas esas sayılı dosyası sureti uyap sisteminden celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Borçlunun ... ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, Takibin; 12.987,74 TL anapara ve 21.491,31 TL anapara olmak üzere toplam 34.482,05 TL alacağa ilişkin olduğu, 28/06/2021 tarihli ödeme emrinin, 26/07/2021 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 30/07/2021 tarihinde süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği görülmüştür.
Talimat mahkemesi aracılığıyla alınan; Mali müşavir..., Makine mühendisi ..., Kimya yüksek mühendisi ... tarafından müşterek imzalı 20/06/2022 tarihli bilirkişi heyeti kök raporunda özetle; Davacı şirketin 2021 yılı yasal defter ve belgeleri üzerinde yapılan incelemede 2021 yılı defter ve belgelerin 213 sayılı V.U.K. hükümlerine usulüne uygun şekilde tutulmuş olduğu, yasal defter kayıt çaçılış ve kapanış işlemlerinin yapılmış olduğu,HMK 222.maddeye göre sahibi lehine delil teşkil edeceği, davacın incelenen 2021 yılı yasal defter kayıtlarına göre davalıdan icra takip tarihi itibariyle 34.481,45 TL alacağı olduğunun tespit edildiği, yerinde inceleme ile yapılan tespitlere dayanak olan temin edilen belge ve bilgiler ile ayrıca 2021 yılı yasal defter muavin ve belgeleri, mizan, E-berat kayıtları dava dosyamıza, kazandırıldığı, 11/05/2021 tarihinde oluşan yanlış akaryakıt ikmali sonucunda davacı şirket 10850 kg ürün ziyan olmuş ve 95.241 TL maddi zarara uğradığı kanaatine varıldığı, tespit ve rapor edilmiştir.
Davalı tarafının talimat Mahkemesi aracılığıyla alınan rapora itirazlarının değerlendirilmesi için ... 2. ATM'ye ek talimat yazılmıştır.
Talimat mahkemesi aracılığıyla alınan; Mali müşavir..., Makine mühendisi ..., Kimya yüksek mühendisi ... tarafından müşterek imzalı 24/10/2022 tarihli bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; Davalı vekil itirazının ve beyanının asıl raporu değiştirecek bilgi ve beyan içermediği kanaatine varıldığı, tespit ve rapor edilmiştir.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ve davalının rapora itirazları kapsamında inceleme ve değerlendirme yapılarak dava konusu olaya ilişkin kusur yönünden rapor tanzimi için dosya Mahkememizce resen Seçilen bilirkişi ...'e tevdi edilmiştir.
Akaryakıt alanında Uzman Bilirkişi ... 27/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle: Maddi zararın tazmini ve kazanç kaybının karşılanması dava konusu edilen olayın oluşumundaki tarafların kusuru hususunda görüş ve kanaatimize temel teşkil edecek değerlendirme; Akaryakıt istasyonlarında akaryakıt tankları yeraltına yerleştirilmiş tanklara yürürlükteki mevzuatlarda belirtildiği gibi alınan güvenlik, emniyet tedbirleri koşulları içinde yasal ve ticari gerekçelere uygun şekilde teslim tesellüm işlemleri yapılarak akaryakıt boşaltılır. Dava konusu olay, tarafların dikkatsizliği, ihmali sonucunda motorin tankına benzin boşaltılmasından ibarettir. Akaryakıt istasyonunda yeraltına yerleştirilmiş olan akaryakıt tanklarının üstünde çelik kapak, kapağın yanında akaryakıtın cinsini belirten renkte –sarı, koyu sarı, yeşil- ve benzin, motorin yazılı kolay okunabilir metal etiket, levha bulunur. Ayrıca Akaryakıt istasyonu, bayisi olduğu petrol dağıtım şirketiyle bilgi paylaşımı içinde olan bir bilgisayar sistemi ağı içinde bulunmaktadır. Akaryakıt istasyonu sahibi ya da görevlendirdiği elemanları, dağıtım şirketine siparişlerini, bayisi olduğu akaryakıt dağıtım şirketinin taşıyıcı tankere dolum yaptığını, taşıyıcı tankerin istasyondaki tanka boşaltımını yapması için hangi tankın dolum için kapağının açıldığını, taşıyıcı tankerin boşaltma işlemine başlamasını, ne kadar miktarda dolum yapıldığını anlık olarak monitörden –bilgisayar ekranından- izleyebilme imkanına sahiptir. Diğer taraftan akaryakıt istasyonlarında çalışan personel tanklara dolum yapılmasına refakat etme, dolum işleminin takibi, dolum bittikten sonra teslim tesellüm belgelerini alma, verme, gerektiğinde aksaklık olduğunda tutanak yapma, motorlu araçların akaryakıt taleplerine cevap verme gibi işlere ilişkin hizmet vermeleri, istasyonda her türlü emniyet şartlarının neler olduğu hususunda eğitilmişlerdir. Eğer taşıyıcı tankerin hangi gözünde hangi cins akaryakıt olduğunu, hangi tankın kapağını açmış olduklarını istasyondaki hem monitörden hem fiziki olarak kontrol etmiş olsalardı dava konusu edilen hatalı dolum olmayacaktı. Olayın olduğu gün dosyadaki bilgilere göre bayram arifesi günü olduğu, arife günlerinde tüm ticari yerlerde olduğu gibi akaryakıt istasyonlarında da yoğunluk olduğu bu nedenle ihmal ve dikkatsizliğin olabileceği ve dolum işleminin tanker sürücüsünün insiyatifine bırakılmış olduğu olası görülmektedir. Davalı taşıyıcı şirketin tanker sürücüsünün de dikkatsizliği, ihmali yanında istasyondaki görevlilerle birlikte hareket etmediği düşünülebilir. Akaryakıt istasyonlarında motorlu araç yakıt depolarına akaryakıt boşaltmada kullanılan tabanca dizel ve benzin depolarına uygun olarak farklı tipte üretildiğinden -dizel yakıt tabancası benzinli araç depo ağzına girmez, benzin tabancası da dizel aracın deposu ağzına uymaz- hatalı akaryakıt boşaltma hatası ortadan kaldırılmıştır. Akaryakıt istasyonlarında yer altına gömülü dizel ya da benzin tanklarına tankerden tek tip tabanca vasıtasıyla dolum yapılmaktadır. Davalı şirketin tanker sürücüsü, hem sürücü hem de dolum, boşaltım işinin ehemmiyetine binaen eğitilmiş elemanlardır. Ancak söz konusu sürücünün böyle bir eğitim aldığına ilişkin sertifika ve benzeri belge dosyaya sunulu değildir. Hatalı dolum olmasına her iki tarafında kusurlu olduğu, kusur oranının taraflara dağılımını yapmak gerekirse akaryakıt istasyonu yani davacı tarafın kusurunun davalı şirket ya da tanker sürücüsünün kusurundan daha fazla olduğunu söylemek gerekir. Zira Sigortacı ... sigorta A. Ş. hasarı ‘’personel kusuru’’ klozuna bağlı kalarak davacı şirkete verdiği teminatı 68.455,71 TL ödeyerek yerine getirmiştir. Demek ki sigorta şirketi meydana gelen olayda akaryakıt istasyonu personelinin dikkatsizliği, ihmali olduğunu kabul etmiştir. Ayrıca tazmin ettiği hasara sebebiyet verdiği gerekçesiyle davalı ... şirketine karşı dava açılıp açılmadığı belirlenememekle beraber dosyada açılmış bir davaya ilişkin belge bilgi bulunmaması, açılmamış olduğu kabulüne sigortacının tazmin ettiği hasarda davalı ... şirketinin kusuruna ilişkin kuvvetli delil olmadığına işaret eder." şeklinde kanaat oluşturularak, taraflarına verilen görev kapsamında dava dosyasında bulunan tüm bilgi, belgeler, bilirkişi raporları ayrı ayrı incelendiği, % 55 oranında davacı ve %45 oranında davalının kusurlu olduğu kanaatine varıldığı tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
2004 sayılı İİK madde 67 uyarınca; "takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde Mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağın varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir".
.... İcra Müdürlüğü’nün ... Esas esas sayılı dosyası sureti uyap sisteminden celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi, Borçlunun ... ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, Takibin; 12.987,74 TL anapara ve 21.491,31 TL anapara olmak üzere toplam 34.482,05 TL alacağa ilişkin olduğu, 28/06/2021 tarihli ödeme emrinin, 26/07/2021 tarihinde borçluya tebliğ edildiği, borçlunun 30/07/2021 tarihinde süresi içerisinde borca, ferilerine ve faize itiraz ettiği, itiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 16/09/2021 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı gibi takip tarihi ile dava tarihi arasında da 1 yıldan az süre bulunduğu görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Talimat Mahkemesi ve Mahkememiz aracılığıyla alınan bilirkişi raporları birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu edilen alacağa dayanak hatalı akaryakıt dolum işleminin yapılması olayında davacının % 55 oranında kusurlu olduğu, davalının ise %45 oranında kusurlu olduğu belirlenmiş, bilirkişi heyetince yanlış akaryakıt dolumu nedeniyle davacının maddi zararı 95.241,00-TL olarak hesaplanmış, dava dışı ... Sigorta AŞ tarafından davacıya 68.455,71-TL tutarında hasar ödeme açıklamasıyla hasar bedeli ödenmiş ve davacının bakiye maddi zararının 34.481,45-TL olduğu belirlenmiş, davacının incelenen defterlerinin de usulüne uygun tutulduğu, davacı lehine delil teşkil ettiği ve davacının takip tarihi itibariyle davalıdan 34.481,45-TL alacağının bulunduğu anlaşılmış, Mahkememizce alınan kusur raporu doğrultusunda tarafların dava konusu olayda kusur oranları dikkate alındığında ise Mahkememizce resen hesaplama yapılarak bakiye 34.481,45-TL zararın davalının %45 kusur oranına isabet eden kısmının 15.516,65-TL olduğu hesaplandığından davalının takibe itirazının 15.516,65-TL tutarındaki alacak üzerinden iptaline karar vermek gerekmiştir.
2004 sayılı İİK madde 67/2.maddesi uyarınca; "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." neticeten işbu davada davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiğinden hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın Kısmen Kabulüne,
.... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının itirazının 15.516,65-TL alacak üzerinden iptaline, takip tarihinden itibaren asıl alacağa yıllık %18,75 ve değişen oranlarda ticari avans faizi işletilmek suretiyle takibin devamına,
Fazlaya dair talebin reddine,
2-Alacağın %20'si oranında 3.103,33-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 1.059,94-TL harçtan peşin alınan 416,46-TL harcın mahsubu ile bakiye 643,48-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin haklılık durumuna göre 594,00-TL tutarındaki kısmının davalıdan, bakiye 726,00-TL tutarındaki kısmının ise davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 456,25-TL tebligat/ posta gideri, 4.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 4.656,25-TL'nin haklılık durumuna göre 2.095,31-TL tutarındaki kısmı ile 59,30-TL başvurma harcı, 416,46-TL peşin harç, 8,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 2.579,57-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine reddedilen kısım yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
7-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı,yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 24/05/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır