T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/649 Esas
KARAR NO :2025/178
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:14/10/2021
KARAR TARİHİ:28/02/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Keşidecinin dava dışı ... Ltd.Şti.Lehtarı (ilk cirantanın) müvekkil şirket ve yetkili hamilin davalı taraf olduğu bunun bono listesinde belirtilen ve bedelsiz kalmış olan bonolar ve cari hesap nedeniyle müvekkil şirketin borçlu olmadığının tespiti ile davalı taraf aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, İİK.72/2 maddesi uyarınca müvekkil şirket hakkında henüz icra takibi başlatılmamış olduğundan öncelikle teminatsız, Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise %15 teminat ile takibin durdurulmasına ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine ilişkin talep ile dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı yan davacı şirketin müvekkilimizle arasında uzun zamandır süre gelen ticari ilişki bulunduğunu, davacı şirketin alacağı mal karşılığında genellikle müvekkile peşin olarak ileri vadeli müşteri bonoları verdiğini, bazen kredi kartı, bazen de çek ile ödeme yaptığını, işbu ticari ilişki gereği müvekkilimiz şirkete 11/01/2021 tarihli ... sıra numaralı senet alım bordrosu gereğince ve cari hesaptan mahsup edilmek üzere keşidecisinin ... Ltd. Şti., keşide yerinin ..., lehtarının davacı şirket olduğu aşağıda vade ve bedelleri belirtilen 5 adet toplam 250.000,00 TL bedelli bono verildiğini, yine davacı yanın iddiasında peşin ödemeli mal aldıklarından 18/03/2021 tarihli ... sıra numaralı senet alım bordrosu gereğince ve cari hesaptan düşülmek üzere keşidecisinin ... Ltd. Şti. keşide yerinin ..., lehtarının davacı şirket olduğu aşağıda vade ve bedelleri belirtilen 14 adet toplam 504.248,00 TL bedelli bono verildiğini, ayrıca davacı tarafça; bu süreçte 04/01/2021 tarihinden 20/08/2021 tarihine kadar da cari ilişki gereği 65.193,00-TL de kredi kartı ile ödeme yapıldığını, yani davacı şirketin bu süreçte müvekkilimiz cari hesabına karşılık toplamda 754.248,00-TL bono vermiş olduğunu, ayrıca 65.193,00-TL ödeme yapmış olmasına rağmen müvekkilce davacı şirkete yeniden mal verilmediği iddasıyla kalan tüm senetlerin bedelsiz kaldığını iddia etmişlerdir. davacı yanın bu iddiaları tamamen soyut olup herhangi bir şekilde doğruyu yansıtmadığını, müvekkili şirket ile davacı şirket arasından süregelen ticari ilişkisi nedeniyle aralarında cari hesap ilişkisi bulunmakta olup, davacı tarafın teslim ettiği tüm senetler ve tüm ödemeler cari hesap dökümünde yapılacak olan bilirkişi incelemesi sonucunda tespit edileceğini, her ne kadar davacı yan 11/01/2021 tarihli ... sıra numaralı senet alım bordrosu gereğince ve cari hesaptan
mahsup edilmek üzere keşidecisinin ... Ltd. Şti., keşide yerinin ..., lehtarının davacı şirket olduğu aşağıda vade ve bedelleri belirtilen 5 adet toplam 250.000,00 TL bedelli bonoyu şirkete teslim ettiğini iddia etse de bu durum gerçeğe aykırı olduğunu, 11/01/2021 tarihli ... sıra numaralı senet alım bordrosu gereğince ve cari hesaptan mahsup edilmek üzere keşidecisinin ... Ltd. Şti., keşide yerinin ..., lehtarının davacı şirket olduğu aşağıda vade ve bedelleri belirtilen 5 adet toplam 250.000,00 TL bedelli bonoyu ... isimli şahsın imzalayıp teslim aldığı iddia edilmişse de adı geçen şahıs hakkında savcılığa suç duyurunda bulunulduğunu, ... isimli şahıs müvekkil şirket bünyesinde bir çalışan olduğunu, işbu şahsın, müvekkili şirketin bazı bayileri adına yetkisiz bir şekilde satışlar yaparak para aldığı tespit edildiğini, sonrasında telefonunu kapatmış ve kendisine hiçbir şekilde ulaşılamamış, kendisi ortadan kaybolduğunu, bu şahsa ilişkin müvekkili şirketçe tespit edilen hususlardan bir diğeri de ... numaralı 11.01.2021 tarihli ... ... Ltd'ye kesilmiş olan, borçlusunun ... Ltd Şti olduğu ve 28.02.2021 vade tarihli 30.000,00TL bedelli senet, 30.03.2021 vade tarihli 30.000,00 TL bedelli senet, 30.04.2021 50.000,00TL Bedelli senet, 30.05.2021 vade tarihli 75.000,00TL bedelli senet ve 30.06.2021 vade tarihli 65.000,00 tl bedelli senet olarak belirtilen ve toplamda 250.000,00 TL lik şüpheli tarafından imzalanmış senet alım bordrosu mevcutsa da işbu evraktaki meblağa ilişkin herhangi bir kıymetli evrak müvekkil şirkete teslim edilmediğini, bu konuya dair tarafımızca ... Cumhuriyet Başsavcılığı 2021/... soruşturma numarası ile savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, buna dair davacının sunduğu senet alım bordrosunu da kabul etmediğimizi ve işbu senetlerin tarafımıza teslim edilmediğini, adı geçen kişi müvekkili şirketi temsil yetkisini haiz değildir ve dava konusu işlemi gerçekleştirmek için kendisine herhangi bir yetki verilmediğini, temsil yetkisi olmadığı halde şirket adına senet imzalayan muteriz borçlu, bonoyu düzenleyen şirket adına attığı imzadan dolayı kişisel olarak sorumlu olacağını, Evleviyetle senet alım bordrosunu imzalayan yetkisiz temsilci de bu durumun ortaya çıkardığı uyuşmazlıktan kişisel olarak sorumlu olduğunu, dolayısıyla, aleyhe kabul anlamına gelmemek kaydıyla, gerçekten ortada böyle bir durum olduğu kabul edilse dahi ki edilemez, dava konusu olaylar silsilesinden ve ortaya çıkan hukuki uyuşmazlığın sorumlusu müvekkil şirket olmadığını, bordroda imzası bulunan ... isimli kişi olduğunu, müvekkili şirket aleyhine doğabilecek herhangi bir zarar sonucu açılacak her türlü dava ve tazminat hakkı saklı kalmak kaydıyla; haksız ve dayanaktan yoksun davanın reddine, davacının dava konusu miktarın %20 oranında icra tazminatına mahkum edilmesine, davacı yanın 19.11.2021 tarihli tedbir talebinin reddine, yargılama
giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 8 adet bonodan dolayı toplam 261.748,00-TL yönünden davacının davalıya borçlu olunmadığının tespiti için iş bu davanın açıldığı ancak iş bu bonolardan dolayı icra takibine konulması sebebiyle ödenmiş olan 281.265,50-TL'nin istirdatı için açılan davadan ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Taraflara ait ticari defter ve kayıtlar, Bonalar, Senet alındı bordroları, faturalar, ödeme dekontları ve pos tahsilatları, vergi dairesi kayıtları, banka kayıtları, ticaret sicil gazetesi kayıtları, keşif ve bilirkişi incelemesi, tanık beyanları, Savcılık şikayeti, yemin, sair davamızı ispata yarar her türlü yasal delile dayanmıştır.
Davacı şirketin ticari defter ve belgeleri ...' da bulunması sebebiyle tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişiye tevdii edildiği, 08/09/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Mahkemenizin 2021/649 E.Sy.lı dava dosyasında görülen, Taraflar arasındaki Uyuşmazlık konusu dava; Tarafların birbirleriyle yıllara sari ticari mal alım/satım ilişkisine dayalı Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan Menfi Tespit davası olduğu görülmüş, ve bu yönüyle de; Taraflar arasında eldeki bu davaya konu edilen 2021 Yılı davacı Şirket ... Boya Kimya İnş. Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin mahallinde incelemeye gunufan,T. icari Defterlerinin Açılış/ Kapanış Tasdiklerine ait işlemlerin 6100 Sy.lı HMK.'nun 222/2.Maddesine ve Usulüne uygun olarak Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) Onaylı E-Defter şeklinde kayıt altına alındığı tespit edilmiş, ve bu davaya konu edilen uyuşmazlık konusu Bonoların da davacı ticari defterlerinde bu şekliyle yer aldığı kontrolü yapılmıştır. Ayrıca, konuya ilişkin eldeki bu davanın esasına ve maddi gerçeğin tespitine dair şu bulgulara ulaşılmıştır. Buna göre; "Davacı ile davalı tarafların birbirleriyle yıllara sari karşılıklı güven ilişkisine dayalı Ticari ilişki içinde oldukları, bu ticari ilişkiden kaynaklanan arasında takibe ve bu davaya konu edilen Bonolar ile bu Bonoların kayıt altına alındığı davacıya ait yerinde incelemeye sunulan ticari defter kayıtlarından açıkça anlaşıldığı, bu nedenle tarafların karşılıklı ticari ilişkiden kaynaklı Borç/Alacak ilişkisine dayalı Tahsil, Tediye ve Mahsup sonrası Davacının davalı üzerinde kalan 242.272,35-TL Alacak miktarında alacağı olduğu, ve bu bunun incelemeye sunulan davacı defter kayıtlarıyla da sabit olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davalı şirketin adresinin İstanbul olması sebebiyle 23/08/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Davacı şirketin; 30/08/2021 vade tarihli 35.000,-TL bedelli bono, 20/09/2021 vade tarihli 40.000,-TL bedelli bono, 30/09/2021 vade tarihli 46.000,-TL bedelli bono,15/10/2021 vade tarihli 25.,000,-TL bedelli bono, 25/10/2021 vade tarihli 25,000,-TL bedelli bono, 30/10/2021 vade tarihli 36.748,-TL bedelli bono, 15/11/2021 vade tarihli 30.000,-TL bedelli bono, 30/11/2021 vade tarihli 30.000,-TL bedelli bono toplamı 261.748.- TL. bedelli bonolar ve cari hesap yönünden borçhu olmadığının tespitini talep ettiği, Dava tarihinde; ... Talimat nolu bilirkişi raporunda; davacı şirketin 242.272,35 TI. alacaklı olduğunun tespit edildiği, işbu raparda davalı şirketin 279.928,01 TL. alacaklı olduğunun tespit edildiği, dava tarihinden sonra; Davalı şirket kayıtlarında, davacı şirketin toplam 425 420,85 TL. ödeme yaptığının tespit edildiği, 30/08/2021 vade tarihli 35.000,-TL bedelli bono yönünden, ... 8.İcra Hukuk Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında borca itiraz davası açıldığı, takibin durdurulmasına karar verildiği, Diğer dava konusu bonoların tamamının ödendiği tespit ve rapor edilmiştir.
03/06/2024 Tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Davacı şirketin 30/08/2021 vade tarihli 35.000,-TL bedelli bono, 20/09/2021 vade tarihli 40.000,-TL bedelli bono, 30/09/2021 vade tarihli 40.000,-TL bedelli bono,15/10/2021 vade tarihli 25.000,-TL bedelli bono, 25/10/2021 vade tarihli 25.000,-TL bedelli bono, 30/10/2021 vade tarihli 36.748,-TL bedelli bono, 15/11/2021 vade tarihli 30.000,-TL bedelli bono, 30/11/2021 vade tarihli 30.000,-TL bedelli bono toplamı 261.748,- TL. bedelli bonolar ve cari hesap yönünden borçlu olmadığının tespitini talep ettiği,
dava tarihinde;
... Talimat nolu bilirkişi raporunda; davacı şirketin 242.272,35 TL. alacaklı olduğunun tespit edildiği, kök raporda davalı şirketin 279.928,01 TL. alacaklı olduğunun tespit edildiği, tarafların birbiri nezdindeki cari hesap mutabakatsızlığının esaslı bir kısmını 250.000 TL’lik 5 adet bononun oluşturması nedeniyle, raporun inceleme bölümünde detayı verilen bonoların ödemelerine ilişkin davacı kayıtlarının incelenerek, dekontlarının dosyaya celbinin gerektiği, cari hesap yönünden borçlu olunmadığının tespiti için taraflar arasında devir bakiyesinden kaynaklanan fark mevcut olduğundan davacı kayıtlarının 2020 yılı itibariyle de incelenmesi gerektiği, dava tarihinden sonra; davalı şirket kayıtlarında, davacı şirketin toplam 425.420,85 TL. ödeme yaptığının tespit edildiği,
kayıtlara ilişkin bilgi ve belgelerin ibraz edilmesi gerektiği tespit ve rapor edilmiştir. Tarafların tüm beyan ve itirazları, bilirkişi raporuna karşı yapılan itirazları göz önüne alındığında dosyaya yeni bir mali müşavir tevdi edildiği 01/01/2025
Tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava (14.10.2021) tarihinden Sonra, Menfi tespit davasına dayanak edilen 8 adet bononun vadelerinde ödenmemesi üzerine, Söz konusu bonolarla ilgili olarak Davalı/alacaklı şirket tarafından aşağıda yer verilen İcra Müdürlükleri üzerinden Kambiyo takibi başlatıldığı ve Takipler akabinde Takip borçlusu davacı/borçlu şirket tarafından ilgili İcra Dosyalarına (Dava sonrası) yapılan ödemeler ile sözkonusu bono bedellerinin ödendiği, ... 25.İcra Md. 2021/... E Sayılı Takip dosyasına yapılan ödeme toplamı: 95.149.05 TL (takibe dayanak bonolar 30.08.2021 vadeli 35.000 TL ve 20.09.2021 vadeli 40.000 TL olmak üzere toplamda 75.000 TL), ... 2 İcra Md. 2021/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 152.485.92 TL (takibe dayanak bonolar 30.09.2021 vadeli 40.000 TL, 15.10.2021 vadeli 25.000 TL , 25.10.2021 vadeli 25.000 TL ve 30.10.2021 vadeli 36.748.00 TL olmak üzere toplamda 126.748.00 TL) ... 1.İcra Md. 2021/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 38.914.15 TL (takibe dayanak bono 15.11.2021 vadeli 30.000 TL bedelli bono) ... 4.İcra Md. 2022/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 39.307.38 TL (takibe dayanak bono 30.11.2021 vadeli 30.000 TL bedell bono) İlgili İcra takip dosyalarından tespit edildiği üzere, işbu davanın dayanağı olan 8 adet bono toplamı 261.748.00 TL bedelli bonolardan davalı/alacaklı şirket tarafından başlatılan kambiyo takipleri akabinde, takip borçlusu davacı şirket tarafından ilgili icra dosyalarına yapılan ödemeler nazara alındığında, söz konusu bonoların davacı/takip borçlusu tarafından ödendiğinin ve söz konusu bonolardan dolayı davacı/borçlunun dava sonrası yapılan ödemelerden sonra borçlu olmadığının kabulü gerektiği hususu tespit ve rapor edilmiştir.Taraflar arasındaki hukuki ihtilafın taraflar arasındaki ticari ilişki çerçevesinde, davacı şirket tarafından davalı/alacaklı şirkete mal alışlarından kaynaklanan cari hesap borcuna ödeme olarak 18.03.2021 tarih ... nolu Senet tahsil/tevdii bordrosu kapsamında, Davacı/borçlu tarafından ciro edilerek Davalı/alacaklıya olan cari hesap borcuna mahsuben teslim edilen 14 adette toplam 504.248.00 TL bedelli bonolardan aşağıda belirtilen ( 8 adette toplam 261.748.00 TL) bonolar yönünden davalı/alacaklıya borçlu olup olmadığı noktasında toplandığı, Tarafların ticari defter ve muavin kayıtlarında da tespit dildiği üzere : 18.03.2021 tarih ... nolu senet tevdi bordrosu ile davacı tarafından davalı/alacaklı şirkete ciro edilerek cari hesap borcuna ödeme olarak teslim edilen ve aşağıda belirtilen 8 adet bononun ilk 3 adedi ödeme vadesi dava (14.10.2021) tarihinden önce olduğu ve vadelerinde ödenmediği, dava tarihinden sonraki 5 adet bononun da dava tarihi ödeme vadesi gelmediği ve işbu 8 adet bonodan dolayı Davacı/borçlunun borçlu olduğu tespit edildiği,
-30/08/2021 vade tarihli 35.000-TL bedelli bono
-20/09/2021 vade tarihli 40.000-TL bedelli bono
-30/09/2021 vade tarihli 40.000-TL bedelli bono
-15/10/2021 vade tarihli 25.000-TL bedelli bono
-25/10/2021 vade tarihli 25.000-TL bedelli bono
-30/10/2021 vade tarihli 36.748-TL bedelli bono
-15/11//2021 vade tarihli 30.000-TL bedelli bono
-30/11/2021 vade tarihli 30.000-TL bedelli bono olmak üzere toplam 261.748,00-TL’dan davacı/borçlunun dava (14.10.2021) tarihi itibariyle borçlu olduğunun kabulü gerektiği,
Dava (14.10.2021) tarihinden Sonra, Menfi tespit davasına dayanak edilen 8 adet bononun vadelerinde ödenmemesi üzerine, Söz konusu bonolarla ilgili olarak Davalı/alacaklı şirket tarafından İcra Müdürlükleri üzerinden Kambiyo takibi başlatıldığı ve Takipler akabinde Takip borçlusu davacı/borçlu şirket tarafından ilgili İcra Dosyalarına (Dava sonrası) yapılan ödemeler ile sözkonusu bono bedellerinin ödendiği,... 25. İcra Md. 2021/... E Sayılı Takip dosyasına yapılan ödeme toplamı: 95.149.05 TL (takibe dayanak bonolar 30.08.2021 vadeli 35.000 TL ve 20.09.2021 vadeli 40.000 TL olmak üzere oplamda 75.000 TL),
... 2.İcra Md. 2021/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 152.485.92 TL (takibe dayanak bonolar 30.09.2021 vadeli 40.000 TL, 15.10.2021 vadeli 25.000 TL , 25.10.2021 vadeli 25.000 TL ve 30.10.2021 vadeli 36.748.00 TL olmak üzere toplamda 126.748.00 TL)
... 1.İcra Md. 2021/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 38.914.15 TL (takibe dayanak bono 15.11.2021 vadeli 30.000 TL bedelli bono)
... 4.İcra Md. 2022/... E Sayılı takip dosyasına yapılan ödeme toplamı 39.307.38 TL (takibe dayanak bono 30.11.2021 vadeli 30.000 TL bedell bono) İlgili icra takip dosyalarından tespit edildiği üzere, işbu davanın dayanağı olan 8 adet bono toplamı 261.748.00 TL bedelli bonolardan davalı/alacaklı şirket tarafından başlatılan kambiyo takipleri akabinde, takip borçlusu davacı şirket tarafından ilgili icra dosyalarına yapılan ödemeler nazara alındığında, söz konusu bonoların davacı/takip borçlusu tarafından ödendiğinin ve söz konusu bonolardan dolayı davacı/borçlunun dava sonrası yapılan ödemelerden sonra borçlu olmadığının kabulü gerektiği hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının REDDİNE,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 4.470,01-TL harçtan mahsubu ile bakiye 3.854,61-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
3-Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
4-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 41.879,68-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
5-Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara/vekiline iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/02/2025
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.