T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/715 Esas
KARAR NO:2022/902
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:13/03/2013
KARAR TARİHİ:14/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı şirkette çalışan ... tarafından .... İş Mahkemesinde açılan işçilik alacaklarına ilişkin dava 12.06.2012 tarihinde karar çıkmış davalı ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumluğuna karar verildiğini, ...'ın mahkeme ilamı hakkında icra takibi başlattığını, icra takibine konu 6.338,21 TL.'nin müvekkil kurum tarafından ödendiğini, davacı kurum ile davalı arasında akdedilen sözleşmeye göre "Yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin özlük hakları ile ilgili hususlar yükleniciye aittir" hükmünü ihtiva ettiğini, ...'ın müvekkilinin çalışanı olmadığını davalının çalışına olduğunu, icra dosyasına ödemenin tamamı müvekkilli tarafından yapıldığını, yapılan ödemeye ilişkin alacağın tahsili için iş bu rücu davasını açma zorunda kaldıklarını belirterek, 6.338,21 TL alacağın ödeme tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişken oranlı avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; tarafların tacir olduğu ve taraflar arasındaki işinde ticari bir iş olduğu dikkate alınarak mahkemenin görevli ve yetkili olmadığını, bu nedenle davanın İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerine gönderilmesi gerektiğini, kötü niyetin hukuk düzeni tarafından korunmayacağı ve davacının huzurda açmış olduğu davanın medeni kanunun 2. Maddesinde belirtilen dürüstlük kuralıyla bağdaşmadığını belirterek, dosyanın yetkisizlik ve görevsizlik nedeniyle Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesini ve haksız ve hukuka aykırı açılmış olanan davanın reddi ile yargılama harç ve giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
Davacının Asliye Hukuk Mahkemesine hitaben yazdığı dilekçe ile davalı aleyhine açtığı rücuen tazminat davasında .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında esastan karar verilmiş, karar taraflarca süresi içerisinde temyiz edilmiş, Yargıtay 23.Hukuk Dairesinin 2015/2894 E, 2016/768 K sayılı 15.02.2016 tarihli ilamında; "Dava, taraflar arasındaki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat istemine ilişkin olup, tarafların tacir olması ve uyuşmazlığında ticari iş olması karşısında davaya ticaret mahkemesinin bakması gerekirken asliye hukuk mahkemesinde bakılması TTK'nın 5. maddesi uyarınca doğru görülmemiştir." gerekçesi ile .... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında verilen hükmü bozmuş, bozma üzerine dosya .... Asliye Hukuk Mahkemesinin 2016/226 esasına kaydedilmiş ve bozma ilamına uyularak Yargıtay 23. H.D'nin bozma kararı doğrultusunda görevsizlik kararı verilmiş, görevsizlik kararının kesinleşmesi üzerine dosya Mahkememize tevzi edilerek Mahkememizin 2017/525 esasına kaydedilmiş, Mahkememizin 2017/525 esas sayılı dosyasında .... Asliye Hukuk Mahkemesince alınan bilirkişi raporu hüküm vermeye yeterli görülerek yeniden bilirkişi incelemesi yaptırmaya gerek görülmeyerek .... Asliye Hukuk Mahkemesince alınan bilirkişi raporu doğrultusunda Davanın Kabulü ile, 3.169,10-TL.nin ödeme tarihi 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarla avans faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek davacıya verilmesine karar verilmiş, kararın davacı vekilince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 6. HD 04/10/2021 tarih 2021/681 e 2021/552 k sayılı ilamında; "...Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar. İhbar tazminatından son işveren sorumludur. Bunların dışında hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti gibi işçiye ödenen tazminatlardan yükleniciler işverene karşı işçiyi çalıştırdıkları dönemle sınırlı olarak sorumlu olacaklardır. İşveren tarafından bu ödemelerin feri mahiyetinde yapılan ödemeler de ayrı esasla yüklenicilerden tahsil edilebilecektir. Bu durumda mahkemece yukarıda belirlenen ilkeler çerçevesinde, kıdem tazminatı yönünden davalı yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olduğu, ihbar tazminatından davalı son yüklenicinin sorumlu olduğu, hafta sonu ve genel tatil ücreti alacağı yönünden davalı yüklenicinin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden kısmından sorumlu olduğu gözetilerek bu hususta alınacak bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile icra dosyasına ödenen bedelin yarısından davalı son yüklenicinin sorumlu tutulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir..." gerekçesiyle Mahkememizin 2017/525 esas sayılı dosyasında verilen kararın bozulmasına karar verilmiş, bozma üzerine dosya Mahkememizin 2021/715 esas sırasına kaydedilmiş ve Mahkememizce bozma ilamına uyularak bilirkişiden rapor alınmıştır.
Bilirkişi ... 05/07/2022 tarihli raporunda özetle; Taraflar arasında akdedilen sözleşme ve şartname ekleri hükümlerine göre; “Yüklenicinin çalıştırdığı tüm personelin özlük hakları ile ilgili hususlar yükleniciye aittir”. Taraflar arasındaki iç ilişkiyi düzenleyen Hizmet Alım Tip sözleşmesinin Genel Şartnamesinin içeriği incelendiğinde, şartnamenin 38. maddesine göre çalışanların ücretlerinin davalı yüklenicinin ödeyeceği belirtilmiştir, O halde davacı üst işveren, cebri icra altında ödemek zorunda kaldığı çalışan ücretini, bu alacaktan asıl sorumlu olan yükleniciden iadesini talep edebileceği, Dolayısıyla .... Asliye Hukuk Mahkemesince verilen 30.10.2014 tarih ve ... Esas, 2014/440 Karar sayılı ilamında ifade edildiği üzere, 6.338,21 TL’nin ödeme tarihi olan 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarla avans faizi ile birlikte davalıdan tahsile karar verilmesi gerektiği, her ne kadar bozma ilamında “kıdem tazminatı yönünden davalı yüklenicinin işçiyi çalıştırdığı dönemle sınırlı sorumlu olduğu, ihbar tazminatından davalı son yüklenicinin sorumlu olduğu, hafta sonu ve genel tatil ücreti alacağı yönünden davalı yüklenicinin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden kısmından sorumlu olduğu gözetilerek … hüküm kurulması gerekir” denilmiş ise de, dava dışı işçinin hizmet akdi boyunca sadece davalıya bağlı olarak çalıştığı anlaşıldığından, davalı tarafından da aksi yönde bir iddia ve somut bir delil sunulmadığından davalının dava konusu bedelden sorumlu olması gerektiği belirtilerek 6.338,21 TL’nin ödeme tarihi olan 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarla avans faizi ile birlikte davalıdan tahsile karar verilmesi gerektiği tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Yargıtay Bozma ilamında da belirtildiği üzere, İş akdinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı olmadığından ve SGK kayıtları da bu hususu doğruladığından, Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işveren davacının, yüklenici davalı tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu bulunmamakta ve rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması gerekmektedir.
İşçilik alacakları davacı işveren tarafından ödenen işçinin; davalı yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, davacı işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair davacı ile davalı arasındaki sözleşmede bir hüküm bulunmaması, ayrıca bilirkişi raporunda da belirlendiği üzere dava dışı işçinin hizmet akdi boyunca sadece davalıya bağlı olarak çalıştığı ve bu nedenle Yargıtay ilamında belirtildiği gibi çalıştırdığı döneme isabet eden kısım yönünden orantılı bir hesabın yapılmasına gerek olmadığı, davalı yüklenicinin, dava dışı işçiyi çalıştırdığı döneme isabet eden tüm alacak kalemlerinden (kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, hafta tatili ücreti, UBGT, fazla mesai ücreti) sorumlu olduğu anlaşıldığından davacı işverenin işçiyi çalıştıran davalı yükleniciden dava dışı işçiye ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğu anlaşılmakla davanın kabulü ile 6.338,21-TL'nin ödeme tarihi olan 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca 6100 sayılı HMK'nun 331/2. maddesi "Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmemiş ise, talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderleri ödemeye mahkum eder" hükmünü içermektedir.
.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı görevsizlik kararı gereğince de HMK'nun 331/2. maddesi gözetilerek, kendisini bir vekille temsil ettiren davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulüne,
6.338,21-TL'nin ödeme tarihi olan 19/12/2012 tarihinden itibaren işleyecek değişen oranlarda avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 432,96-TL harçtan peşin alınan 108,25-TL harcın mahsubu ile bakiye 324,71-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 24,30-TL başvurma harcı, 108,25-TL peşin harç, 3,75-TL vekalet harcı, 374,95-TL tebligat/ posta gideri, 1.200,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.711,25-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 6.338,21-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-.... Asliye Hukuk Mahkemesinin ... sayılı görevsizlik kararı gereğince de HMK'nun 331/2. maddesi gözetilerek, kendisini bir vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan AAÜT 7.maddesi gereğince ön inceleme tutanağı imzalandıktan sonra görevsizlik kararı verildiğinden tarifede yazılı ücretin tamamı olan 1.980,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 14/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır