T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2021/771 Esas
KARAR NO: 2022/418
DAVA: Menfi Tespit ( Haksız Fiilden Kaynaklanan )
DAVA TARİHİ: 03/12/2021
KARAR TARİHİ: 31/05/2022
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Niteliktekinde Haksız Fiilden Kaynaklanan (2918 S.K.Hariç)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı tarafından müvekkili aleyhine İstanbul... İcra Dairesi ... Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığını, yapılan tebligat usule uygun yapılmadığı için müvekkili tarafından süresinde itiraz edilemediğini, müvekkilinin davacıya borcu bulunmadığını, davalının tüm taleplerinin zamanaşımına uğradığını, dolayısıyla öncelikle müvekkilinin zamanaşımı nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili ... plaka sayılı aracı ile 21.07.2019 tarihinde Kocaeli İli, Kartepe İlçesi, Uzunçiftlik Gişeleri bölgesinde trafikte seyir halinde iken, davalı ...sevk ve idaresindeki BMW marka 2013 model ... yabancı plaka sayılı aracın müvekkilinin kullanmış olduğu araca çarpması neticesinde trafik kazası meydana geldiğini, meydana gelen bu trafik kazasında müvekkile izafe edilebilecek hiçbir kusur bulunmadığını, kazanın meydana gelmesinde asli ve tek kusurlu davalı olduğunu, davalının aracında bu kazaya bağlı bir hasar meydana gelmediğini, davalıya ait araçta hasar meydana gelmişse bile bunun sorumlusu müvekkili olmadığını, çünkü müvekkilinin kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmadığını, davalının aracında oluşan sözde hasarın gerekçe gösterilerek müvekkili aleyhine haksız yere icra takibi yapılmasını kabul etmediklerini, itiraz ettiklerini, davalı aracında bir hasar oluşmuşsa bile bu kazadan dolayı olmadığını, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, bir hasar oluşmuşsa bile davalının iddia ettiği oranda oluşan bir hasar bulunmadığını, kaza sonrasına ait olan resimlerde ve icra takip dosyasına davalı tarafından sunulan resimlerden de anlaşılacağı üzere davalının burada oluşan sözde hasarı abartarak icra takibi yaptığı apaçık bir şekilde ortada olduğunu, davalının icra takip dosyasına sunmuş olduğu (Almanca dilindeki) sözde servis kayıt belgesi incelendiğinde yapılan birçok işlemin keyfi olarak yapıldığı ve fiyatların abartılarak yazıldığı da apaçık bir şekilde anlaşıldığını, müvekkilinin kullanmış olduğu araç... Sigorta Anonim Şirketi tarafından sigortalı olduğunu, dolayısıyla dava sonunda verilecek olan karar doğrudan sigorta şirketini etkileyeceğinden, iş bu davanın... Sigorta Anonim Şirketi 'ne ihbar edilmesini talep ettiklerini, meydana gelen kazada müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, davalı aracında hasarın bulunmadığını, hasar meydana gelmişse dahi davalının iddia ettiği kadar bir hasarın oluşmadığının tespit edilmesi ve nihayetinde müvekkilinin borçlu olmadığının tespiti için iş bu dava dilekçesini yazma zarureti hasıl olduğunu, açıklanan nedenler ve resen nazara alınacak olan nedenlerle, müvekkilinin İstanbul ... İcra Müdürlüğü ...Esas sayılı icra takip dosyası ve meydana gelen kazadan dolayı davalıya borcu olmadığının tespit edilmesine ve yapmış olduğu ödemelerin istirdadına, davalının haksız ve kötü niyetli takip yapmış olması nedeni ile % 20’si üzerinden kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine, iş bu dosyanın...Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar olunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalıya dava dilekçesi ve tensip zaptının ...Başkonsolosluğu aracılığıyla tebliğe çıkartıldığı ancak ...Başkonsolosluğu tarafından tebliğ edildiği yönünde Mahkememize bildirimde bulunulmamıştır.
İhbar olunan vekili cevap dilekçesinde özetle; ilgili kazaya karışan, ...plakalı araç Müvekkili ... Sigorta A.Ş. tarafından 18.12.2018/2019 tarihlerini kapsayan ...numaralı Karayolları Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanmış olup, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğu iş bu sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu, ilgili kaza 21.07.2019 tarihinde meydana geldiğini, ancak, motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin bu talepler için kanun belirli bir zamanaşımı süresi öngördüğünü, zamanaşımı 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 109. Maddesi uyarınca “Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar.” kaldı ki TBK m. 72’de de “Tazminat istemi, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yılın ve herhâlde fiilin işlendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar. Ancak, tazminat ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımı öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuşsa, bu zamanaşımı uygulanır. Haksız fiil dolayısıyla zarar gören bakımından bir borç doğmuşsa zarar gören, haksız fiilden doğan tazminat istemi zamanaşımına uğramış olsa bile, her zaman bu borcu ifadan kaçınabilir.” denildiğini, buna göre, tazminatın doğumuna sebep olan trafik kazasının 21.07.2019 tarihinde meydana geldiği hususu dikkate alındığında, talep edilen alacağın 21.07.2021 tarihinde zamanaşımına uğramış olduğu sabit olduğunu, bu sebeple artık müvekkili şirketin herhangi bir sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, 21.07.2019 tarihinde saat 22:00 sıralarında sürücü memet durmuş idaresindek... yabancı plakalı aracı ile orta şeritte seyir halinde iken aynı istikamette seyir halinde olan sürücü ... idaresindeki ... plakalı araçla çarpışmaları sonucu hasarın meydana geldiği ekli, anlaşmalı tutanağın tetkikinden anlaşıldığını, kusur durumunun değerlendirmesi adına sürücüler arasında tutulan anlaşmalı tutanak tramer sistemine yüklenmiş ancak poliçe bilgilerinin eksik olması nedeni ile 2 kez iade edildiğini, Tramer kusur durumunun anlaşmalı tutanaktaki eksik bilgiler sebebi ile sonuçlanmaması ve bu eksik evrakları araç yetkilisi ile görüşmelerimizde mağdur araç ruhsat ve ehliyetinin türkçe tercümesi istenmiş ancak ben bu evrakları nereden tercüme ettireceğim ben uğraşamam ben tüm evrakları avukatıma verip yasal süreç başlatacağım dediğini, bu sebeple müvekkili şirket nezdinde kusur çalışması yapılmış ve tarafların paylaşımlı kusurlu oldukları kanaatine varıldığını, aksi halde ise kusur tespitinin yapılması gerektiğini, hasarın ihbarı ile birlikte, 25/07/2019 tarihinde Adıyaman'da maksimum... oto atölyesinde hasarlı olarak bildirilen ...yabancı plakalı aracın ekspertizine başlanıldığını, kaza sonrası hasar gören aracın detaylı ekspertizi yapılarak tarafımdan fotoğraflandırıldığını, sol yan kısımlarından hasarlı olan aracın, yedek parça ve işçilikleri tespit edilerek, çalışmalar atölye yetkilisi eşliğinde yapıldığını, araç üzerinde yenilenmesi ve onarılması gereken parçalar tek tek tespit edilerek, çalışmalar tamamlatıldığını, yapılan çalışmalar sonucunda, yedek parça ve işçilikleri konusunda atölye yetkilisi ile mutabık kalınarak çalışmalara nihayet verildiğini, tamirhane ile işçilik hususunda 3.900,00 TL bedel üzerinde mutabık kalındığını, ilgili bedelin 2019 Temmuz yılına ait olduğu ve anlaşmalı servis olduğu dikkate alınması gerektiğini, yien yedek parçalarda, Orijinal Parça Fiyatlarına Tedarikçi İskontosu Olarak 6.111,28 TL olarak tespit edilmiş olup, toplam hasar onarım bedeli 10.011,28 TL olarak tespit edildiğini, paylaşım kusuru olması sebebi ile ...'a 28.08.2019 tarihinde 5.005,64 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapıldığını, müvekkili sigorta şirketi poliçeden doğan sorumluluğunu yerine getirmiş olduğundan başkaca hiç bir sorumluluğu bulunmadığını, arz ve izah edilen sebepler uyarınca, müvekkili şirket 2019/Ağustos ayında poliçeden doğan sorumluluğunu yerine getirmiş olup, başkaca hiç bir sorumluluğu bulunmadığından gereğinin yapılmasını talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava;İcra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.
Mahkememiz tarafından ihbar olunan vekili tarafından dosyaya sunulan evrakların inlenmesi neticesinde... yabancı plakalı aracın kullanım amacının hususu olduğu tespit edilmiştir.
Davaya dayanak İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasında; alacaklı ...tarafından borçlular ..., ... Sigorta Anonim Şirketi ve... Ltd. Şti aleyhine 7.052,37 Euro hasar bedeli, 98,34 Euro işlemiş faizi ve 157,70 Euro işlemiş faizi olmak üzere toplam 7.308,41 Euro 21.07.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı ... yabancı plakalı araçta meydana gelen hasardan kaynaklı bedelin tahsili için 06.07.20221 tarihinde ilamsız genel haciz yoluyla takibe girişildiği, borçlulara ödeme emrinin tebliğ edildiği ve borçlular tarafından süresinde icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz edildiği anlaşılmaktadır.
Görev hususu dava şartı olması nedeniyle Mahkeme görev hususunu yargılamanın her aşamasında re' sen dikkate alabileceği gibi taraflar da her aşamada ileri sürebilir.
HMK.nun 1. Maddesine göre ".......göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." anılan kanunun 114/c maddesinde ise mahkemenin görevi dava şartı olarak gösterilmiş olup aynı kanunun 115.maddesi ile getirilen "Mahkeme dava şartlarının mevcut olup olmadığını davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır." hükmü gereğince re'sen görevsizlik kararı verilebilecektir.
01.07.2012 tarihinde yürürlüğe giren 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 6335 Sayılı Yasa ile değişik 4. maddesinde ticari davalar tanımlanmıştır. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ile maddenin devamı fıkralarında belirtilen davalar ticari dava olarak nitelendirilmiştir. Yine aynı yasanın 5/3.maddesinde “Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır” hükmüne yer verilmiştir.
Anılan yasal düzenlemeler uyarınca Asliye Ticaret Mahkemelerinin özel mahkeme niteliğinde olduğu, bu niteliği gereği görev alanının 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümlerine göre belirleneceği ve genel mahkemeler ile arasındaki ilişkinin önceki kanunun aksine görev ilişkisi olduğu açıktır. Asliye Ticaret Mahkemelerinin çekişmeli yargıdaki görev alanının, TTK’da ve diğer özel kanunlarda ticari dava olduğu belirtilen davalarla sınırlı olduğu kuşkusuzdur.
Öte yandan, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 6335 sayılı Yasa ile değişik 4.maddesinde ticari davaların; mutlak ticari davalar ve nispi ticari davalar olarak iki gruba ayrıldığı anlaşılmaktadır. Mutlak ticari davalar, tarafların sıfatına veya bir ticari işletme ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari sayılan davalar olup TTK’nun 4/1. maddesinin b, c, d, e, f fıkralarında ve özel kanunlarda düzenlenmiştir. Nispi ticari davalar ise; tarafların tacir sıfatına haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalardır. Bir başka ifade ile, bu davalar ya bir ticari işletmeyi ilgilendirmeli ya da iki taraf için de ticari sayılan hususlardan doğmaları halinde ticari dava olarak nitelendirilebilirler.
Gerek mutlak ve gerekse nispi ticari davaların, Asliye Ticaret Mahkemelerinde görüleceği kuşkusuzdur.
Türk Ticaret Kanunun 3. maddesine göre ise, "Bu Kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bütün işlem ve fiiller ticari işlerdendir." denilmektedir.
Bir hukukî işlemin veya fiilin TTK'nın kapsamında kaldığının kabul edilmesi için yasanın amacı içerisinde yukarıda tanımları verilen bu kanunda düzenlenen hususlarla bir ticari işletmeyi ilgilendiren bir hukuki işlemin veya fiilin olması gerekir.
Somut olayda davalı tarafından davacı aleyhine 21.07.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı ... yabancı plakalı araçta meydana gelen hasardan kaynaklı bedelin tahsili için icra takibi başlatıldı ve davacı tarafından İstanbul ... İcra Müdürlüğünün...E. sayılı dosyasının dayanağını oluşturan 21.07.2019 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazasından kaynaklı ... yabancı plakalı araçta meydana gelen hasar yönünden davalıya borçlu olmadığı iddiası ile davalı aleyhine Mahkememizde iş bu menfi tespit davası açıldığı, ... yabancı plakalı aracın kullanım şeklinin hususi olduğu, her iki tarafında tacir olmadığı, dava konusu icra takibinin dayanağını haksız fiilin oluşturduğu, bu sebeple iş bu davanın mutlak ve gerekse nispi ticari nitelikte bir dava olmadığı bu nedenle davanın genel hükümler çerçevesinde Asliye Hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiğinden iş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca mahkememizin görevsizliği sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar vermek yasal ve yerinde görülmüştür.
Bu itibarla;
HÜKÜM:
1-)İş bu davaya bakmaya Mahkememiz görevli olmadığından HMK 'nun 114/1-c ve 115/2 madde uyarınca Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİ sebebiyle davanın dava şartı yokluğundan USULDEN REDDİNE,
HMK 20 madde uyarınca karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın GÖREVLİ VE YETKİLİ İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,
2-)H.M.K.'nun 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesi tarihinden itibaren taraflardan herhangi birinin iki hafta içerisinde Mahkememize başvurarak dosyanın görevli ve yetkili Mahkemesine gönderilmesi talebinde bulunmaması halinde dosyanın Mahkememizce resen ele alınarak davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğine,
3-)Yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti hususunun H.M.K'nun 331. maddesi uyarınca davaya görevli ve yetkili mahkemede devam edilmesi halinde o mahkemede, davaya başka bir mahkemede devam edilmediği takdirde dosya ele alındığında davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi halinde mahkememizce değerlendirilmesine,
Dair davacı vekilinin yüzünde, davalı/vekilinin yokluğunda; tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/05/2022
Katip
(E-İmzalı)
Hakim
(E-İmzalı)