T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/790 Esas
KARAR NO:2023/224
DAVA:Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ:23/12/2015
KARAR TARİHİ:15/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;
Davacı vekilinin mahkememize verdiği 23/12/2015 tarihli dava dilekçesinde özetle; 24/12/2013 tarihinde trafiğin durduğu sırada ... plakalı aracın müvekkilinin sigortalısı ... plaka sayılı araca hızını kontrol edemeyip arkadan çarpması sonucunda müvekkili şirkete sigortalı aracın da önünüdeki araca çarpması ile hasarın meydana geldiğini, ... plakalı aracın davalı sigorta şirketine sigortalı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, müvekkilinin zararının tahsili bakımından davalı sigorta şirketine müracaat edilmesine rağmen netice alamadıklarını beyanla, 13.512,61 €. Alacağın, davalı sigorta şirketi için limitleri dahilinde, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.
Davalılardan...Sigorta A.Ş. vekilinin cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın zamanaşımına uğradığını, davacının kanunda öngörülen şekil de taraf sıfatına sahip olduğunun ispate gerektiğini, müvekkiline sigortalı araç sürücününün kusurlu olduğunun ispata muhtaç olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleriyle sınırlı olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Davalılar... ve ... ortak verdikleri cevap dilekçelerinde, müvekkilinin kusurlu olduğu beyanını kabul etmediklerini oluşan zararın sigorta kapsamında olduğunu, talep edilen zararın fahiş olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir.
Mahkememizin 2015/... Esas sayılı dosyasında yapılan yargılamada alınan 06/03/2017 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davalılardan ... Sigorta A Ş. tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigorta poliçesi ile sigortalanmış ... plakalı aracın sürücü davalı... olayda % 100 (yüzde yüz) oranında kusurludur, davacı şirket tarafından kasko poliçesi ile sigortalanmış araç sürücüsü ... olayda kusursuzdur. Davacının aracındaki zarar tutarı 13.512,61 Euro'dur. Davacının talebinden Davalılardan ... işleten, ... sürücü, ... Sigorta A.Ş. Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik) Sigortacısı olarak sorumludurlar. Davalılardan ... Sigorta A.Ş. zararın 25.000.00,- TL sını ödemekle yükümlüdür. Davalılardan ... ve... tazminatın fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL. karşılığı ile sorumludurlar....” şeklinde raporunu sunmuştur.
Mahkememizce 2015/... esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde; 12/07/2017 tarih 2017/... karar sayılı kararında; olayın 24.12.2013 günü saat 11.00 sıralarında davalı sürücü... yönetimindeki diğer davalıya ait ve davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçeli ... plaka sayılı oto ile ... arasındaki otoyolda seyri sırasında, trafiğin durması üzerine önünde seyreden ve durmak zorunda kalan davacı şirket tarafından kasko sigortalı ... yönetimindeki ... yabancı plakalı otoya arkadan çarparak onun da önündeki araca çarpmasına neden olduğu ve olay sonucu davacı aracında hasar meydana geldiğinin anlaşıldığı, dosya içinde taraflar arasında düzenlenen "Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağı" içinde olay yeri krokisi mevcut olduğu, Krokide yolun orta refüj ile ayrılmış, tek yönlü, asfalt kaplama olduğunun anlaşıldığı, bu tutanakta davalı sürücü önündeki araçların aniden durması nedeni ile öndeki araca çarptığını açıkladığı, davacı şirket tarafından sigortalı araç sürücüsü de, Önündeki trafiğin durması üzerine durmak zorunda kaldığını, arkadaki aracın hızla çarptığın, bu nedenle öndeki aracın sol arka tarafına çarptığının anlaşıldığı, bu nedenlerle davalı şirkete sigortalı araç sürücüsü ... asli ve tam kusurlu olduğunun belirlendiği, davacı tarafa ait otonun sürücüsü ... olay sırasında trafik kurallarına uygun seyretmekte olup, önünde seyreden trafiğin durması üzerine her hangi bir kazaya neden olmadan durmuş, daha sonra arkasından gelen aracın darbesine maruz kaldığından olayda kusursuz olduğunun belirlendiği, davacı şirket tarafından kasko sigortalı ... yabancı plaka sayılı araç 2012 model, ... marka, ... ... tipinde 28.359 km de olan arazi taşıtı olduğu, kaza sonrasında araçtaki onarım bedelleri toplamının 21.958,38 Euro olduğu, aracın kazadan önceki hali ile piyasa değerinin 27.714,29 Euro olduğu, aracın hasarlı olarak değerinin 14.201,68 Euro olduğu, böylece aracın onarılmayıp hurda olarak değerlendirilmesi halinde davacının zararının 13.512,61 Euro olduğu, taraflar tacir olduklarından ilişkilerinde faiz esas olup, önceden kararlaştırılmasa bile faiz istenebileceği, bir alacağa faiz istenebilmesi için, ödeneceği tarihin net olarak belli olması veya belli değilse alacaklı tarafından çekilerek bir ihtar veya ihbar ile borçlunun temerrüde düşürülmesi veya icra takibine başvurulması gerektiği, dosyamızda davalı sigorta şirketinin temerrüdüne dair bir belge ve iddia olmadığı, bu nedenle temerrütün dava ile oluştuğu, diğer araç maliki ... ve araç sürücüsü... olayın haksız fiil olması nedeniyle olay tarihi olan 24/12/2013 tarihinden itibaren temerrütünün oluştuğu gerekçesiyle Davanın Kabulü ile 13.512,61 €.'nun davalı sigorta şirketinin poliçede teminat limiti 25.000 TL olduğundan sigorta şirketi bu tutar kadar sorumlu olup, araç maliki ve sürücüsü diğer davalılar ise zararın tamamından sorumlu tutulmak suretiyle olay tarihi olan 24/12/2013 tarihinden itibaren, diğer davalı ... Sigortadan ise dava tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalılardan alınıp davacıya verilmesine karar verilmiştir.
Mahkememizin 2015/... esas 2017/... karar sayılı kararının taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine istinaf incelemesi yapılmak üzere dosya İstanbul BAM ilgili hukuk dairesine gönderilmiştir.
İstanbul BAM 9. HD nin 11/11/2021 tarih 2019/2848 E - 2021/1959 K sayılı ilamında; "...Somut uyuşmazlıkta Mahkemece kusur ve tazminatın belirlenmesi için alınan bilirkişi raporunda taraflar arasında düzenlenen kaza tespit tutanağı çerçevesinde değerlendirme yapılarak davalı araç sürücünün ise % 100 oranında kusurlu olduğu belirlenmiştir. Bu durumda taraflarca düzenlenen aksi ispat edilemeyen kaza tespit tutanağı esas alınarak düzenlenen kusur raporunun olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında kusura yönelik istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Kaza yeri Türkiye olsa bile yurtdışında kayıtlı aracın meydana gelen kaza nedeniyle tamir ettirilmeden yurtdışına götürülmesi halinde, tamir bedelinin yurtdışındaki malzeme ve işçilik fiyatları ile değerlendirilmesinde yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır. Davacı taraf bu açıdan aracını Türkiye' de tamir ettirmeye yada Türkiye koşullarındaki hasar bedeli ile tazmine zorlanamayacağından davalı vekilinin istinaf talebi yerinde görülmemiştir. (Benzer yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 18.6.2013 tarih, 2013/8078 Esas ve 2013/9341 Karar sayılı kararı).
Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda hasarın kaza ile uyumu, hasarlanan parçaların değeri, tamirinin ekonomik olup olmadığı, pert, sovtaj değeri, araç değeri yönünden dava dilekçesinde eklenen ekspertiz raporuna atıf yapılarak değerlendirme yapılmış olduğu raporun bu nedenle denetime elverişli olmadığı, ayrıca davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan ödemeye ilişkin belgelerin celp edilip, davalı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin ödeme tarihindeki Euro kurundan hesaplanarak tespit edilen tazminat miktarından düşülerek sonucuna göre değerlendirilmesi gerekmektedir.
818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 83/son maddesi (6098 sayılı TBK m. 99) hükmüne göre, yabancı para borcunun vadesinde ödenmemesi halinde alacaklı, bu borcun vade veya fiili ödeme günündeki rayice göre Türk parası olarak ödenmesini isteyebilir. Yabancı para cinsinden yapılan harcamalar, yabancı para alacağı olarak dava edilebilir ve ödeme günündeki kura göre işlem görür. Davacı alacağı, yabancı para cinsinden meydana gelmiş olup fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının tahsiline karar verilmesi gerekir.
Davacı sigortalısı yabancı plakalı aracını, kayıtlı olduğu Almanya'da tamir ettirmiş ve orada araç mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen rapora göre belirlenen ve ödenen araç hasarının tahsil tarihindeki kur üzerinden tahsilinin hüküm altına alınmasına talep etmiştir.
Yukarıda ifade olunan yasal düzenlemeler de göz önünde bulundurulduğunda, yabancı para borcunun alacaklısı olan davacı tarafın, fiili ödeme günündeki kur üzerinden talepte bulunma hakkına sahip olduğu gözetilerek ve davacının talebiyle de bağlı kalınarak karar verilmesi gerekmektedir. Hükümde bu hususun belirtilmemiş olması doğru olmamıştır. ( Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2016/1715 E. ve 2016/6513 K.sayılı kararı).
Dava dilekçesinde faiz talebi bulunmadığı nedenle mahkemece faiz yönünden hükümde faiz yönünden karar verilmemesinde isabetsizlik bulunmamaktadır..." gerekçesiyle Mahkememizin 2015/... esas 2017/... karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Kaldırma ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2021/790 esas sırasına kaydedilmiştir.
İstanbul BAM 9. HD nin 11/11/2021 tarih 2019/2848 E - 2021/1959 K sayılı ilamı doğrultusunda Mahkememizce davalı ... Sigorta A.Ş'den dava konusu kaza nedeniyle yapılan ödemelere ilişkin belgeler celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır. Müzekkere cevabı üzerine BAM karar ilamında değinildiği üzere denetime açık ve (varsa) ödemenin ödeme tarihindeki Euro kurundan hesaplanarak tespit edilen tazminat miktarından düşülerek davacının talep edebileceği alacağının tespiti için dosyanın kaldırma ilamı öncesi rapor düzenleyen bilirkişi dışında mahkememizce seçilen makine mühendisi bilirkişi ...'ya tevdi edilmiştir.
Makine Mühendisi ... tarafından imzalı 29/05/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava konusu araç için belirlenen 13,512.61 Euro hasar bedelinin Almanya şartlarında
kadri maruf olduğu, Davalı ... SİGORTA A.Ş. tarafından dava konusu araç için 30.12.2015 tarihindeki kur itibarıyla 4,568.87 Euro hasar tazminatı ödenmiş olduğu, Davacı sigorta şirketinin talep edebileceği bakiye alacağın 8,943.74 Euro olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
İstanbul BAM 9. HD nin 11/11/2021 tarih 2019/2848 E - 2021/1959 K sayılı ilamı doğrultusunda Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda hasar yönünden yapılan değerlendirmede aracın hasarlanan kısımları belirtilerek dava konusu olaya ilişkin Almanya'dan ve Türkiye'den alınan ekspertiz raporları arasında hasarlanan parçalar arasında uyum bulunduğu, ancak Almanya'daki ekspertiz raporunda hasarlı parçalar yenileri ile değiştirilirken Türkiye'deki ekspertiz raporunda onarımın tercih edildiği, Almanya'da yüksek işçilik maliyetleri nedeniyle hasarlı parçaların yenisi ile değiştirilmesi yolunun tercih edildiği, dava konusu aracın pahalı sınıfında olması nedeniyle Almanya'daki ekspertiz ücretindeki belirlenen işçilik ücretlerinin Almanya'daki standartlara uygun olduğu, aracın hasarsız ikinci el piyasa değerinin 27.714,29-Euro, hasarlı ikinci el piyasa değerinin 14.201,68-Euro olduğu ve bakiye hasar bedelinin 13.512,61-Euro olduğu, aracın sovtaj bedelinin 14.201,68-Euro olduğu ve Almanya şartlarında bu bedelin kadri maruf olduğu ve netice olarak hasar bedelinin 13.512,61-Euro olarak hesaplandığı ve davalı sigorta şirketinin 30/12/2015 tarihinde ödediği hasar tazminatının ödeme tarihindeki kur dikkate alınarak 4.568,87-Euro olduğu ve bu tutarın mahsubu üzerine davacının talep edebileceği bakiye hasar tazminatının 8.943,74-Euro olduğu belirlendiğinden davanın bu tutar esas olmak üzere kısmen kabulü ile fazlaya dair talebin reddine karar vermek gerekmiştir.
Yargılama giderleri yönünden yapılan değerlendirmede; Davalı ... Sigorta AŞ'nin kısmi ödemesi dava tarihi olan 23/12/2015 tarihinden sonra 30/12/2015 tarihinde olduğundan reddedilen kısım dava açıldıktan sonra yapılan ödeme tutarı olduğundan davacının dava açmakta haklı olduğu ve kısmi ödeme tutarı da eklendiğinde talep ettiği tutarın hesaplanan tutar ile aynı olduğu belirlendiğinden reddedilen kısım yönünden davacı aleyhine, davalılar lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilemeyeceği değerlendirilmiş, ayrıca davacı vekilinin faiz talebi hakkındaki beyanı kapsamında dava dilekçesi incelendiğinde dava dilekçesinin 2. Sayfasının 5.maddesinde faiz talebi bulunduğu görüldüğünden davacının talebi gibi dava tarihinden itibaren yabancı para nedeniyle faiz işletilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kısmen kabulüne,
8.943,74-Euro'nun dava tarihinden itibaren 3095 sayılı kanun 4/a maddesi uyarınca Euro cinsinden açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki döviz kuru üzerinden TL karşılığının (davalı ... Sigorta AŞ yönünden bakiye 10.434,00-TL teminat limiti aşılmamak kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
Fazlaya dair talebin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.949,13-TL harçtan peşin alınan 737,29-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.211,84-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 27,70-TL başvurma harcı, 737,29-TL peşin harç, 4,60-TL vekalet harcı, 438,75-TL tebligat/ posta gideri, 2.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.208,34-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 15/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır