T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2021/826 Esas
KARAR NO:2023/804
DAVA:Sözleşmenin Uyarlanması, Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ:23/12/2021
BİRLEŞEN: .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E
DAVA:Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit)
DAVA TARİHİ:18/08/2023
KARAR TARİHİ:16/11/2023
Mahkememizde görülmekte olan Sözleşmenin Uyarlanması, Ticari Bankacılık İşlemlerinden Kaynaklanan Davalar (Menfi Tespit) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında akdedilen 29/07/2015 tarihli sözleşme ile müvekkilinin mülkiyetinde olan ve davalı banka lehine ipotekli olan iş merkezi niteliğindeki taşınmazda yer alan 194 adet bağımsız bölümün 77.170.000,00 TL bedelle davalı bankaya kuvvetlendirilmiş teminat niteliğinde olmak üzere devrinin gerçekleştirildiğini, aynı sözleşmeyle 194 adet bağımsız bölüm için müvekkiline ya da müvekkilinin göstereceği 3.kişilere geri alım hakkı tanındığını, sözleşmeye göre geri alım süresinin taşınmazın mülkiyetinin devrinden itibaren 2 yıl 9 ay olduğunu, taraflar arasında akdedilen 25/11/2019 ve 17/12/2019 tarihli tadil sözleşmeleriyle geri alım süresinin 31/12/2021 tarihine kadar uzatıldığını, ancak tadil sözleşmelerinin imzalanmasından sonra ortaya çıkan Covid-19 pandemisi ve kısıtlamaların tüm dünyayı, Türkiye’yi ve dolayısıyla müvekkilini de etkisi altına aldığını ve müvekkilinin aşırı ifa güçlüğüne düşmesine neden olduğunu, bu nedenle de TBK 138. maddesi gereğince sözleşmelerin uyarlanması ve geri alım süresinin uzatılması gerektiğini, zira yaşanılan salgın hastalık sürecinin olağanüstü bir durum olduğunu ve taraflarca öngörülemeyeceğini, pandeminin oluşturduğu zorlu koşullarda geri alım bedelinin eksiksiz ödenmesinin oldukça zorlaştığını, dolayısıyla aşırı ifa güçlüğü durumuna düşüldüğünü, müvekkilinin başlangıçta var olan ekonomik menfaatinin devletin aldığı tedbirler çerçevesinde, müvekkil şirketin kullanma ve kiralama hakkına sahip olduğu dava konusu bağımsız bölümlerin AVM içerisinde yer alması ve pandemi kısıtlamalarıyla AVM’lerin uzun süre kapalı kalması dolayısıyla müvekkilinin kira gelirlerini elde edememesi nedeniyle tamamen ortadan kalktığını, dava konusu taşınmazlara ilişkin olarak tedbir kararı verilmesi gerektiğini, aksi halde dava sırasında geri alım süresinin dolacağını ve geri alım hakkının sona ereceğini, Yargıtay 3. Hukuk Dairesi’nin 4.6.2021 tarihli ve E. 2021/3452, K. 2021/6001 sayılı güncel kararında da, Covid 19 pandemisi nedeniyle açılan uyarlama davasında, tedbir verilmediği takdirde dava sırasında doğacak sonuçlar uyarlama davasının amacını boşa çıkaracak ise, dava sürecinde devam etmek üzere tedbir kararı verilmesi gerektiğinin hüküm altına alındığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, geri alım süresinin pandemi kısıtlamalarının geri alım süresini ne oranda etkilediği tespit edilerek sözleşmenin uyarlanmasına, son tarihi 31/1/.2021 olan geri alım süresinin 2 yıldan az olmamak üzere uzatılmasına, davalıya devirleri yapılan dava konusu taşınmazlar için dava açıldığına ilişkin yazının ilgili Tapu Sicil Md.lüğü’ne yazılmasına, taşınmazların 3. kişilere devrinin engellenmesi için taşınmazlar üzerine tedbir konulmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
BİRLEŞEN .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ... E SAYILI DOSYASINDA:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Taraflar arasında akdedilen 29.07.2015 tarihli sözleşme ile müvekkili şirketin mülkiyetinde olan ve davalı banka lehine ipotekli olan İstanbul ili, ... İlçesi, Merkezefendi Mah., 484 pafta, 2927 ada, 13 parselde kayıtlı 6.886,55 m2 yüzölçümüne sahip, zemin asma ve iki normal katlı İş Merkezi niteliğindeki taşınmazda yer alan 194 adet bağımsız bölümün 77.170.000,00 TL bedelle davalı bankaya kuvvetlendirilmiş teminat niteliğinde olmak üzere devrinin gerçekleştirildiğini, 25/11/2019 tarihli sözleşme ve 17/12/2019 tarihli tadil sözleşmeleri gereği, 194 adet bölüm için müvekkili şirkete ya da müvekkilin şirketin göstereceği 3.kişilere, sözleşmede belirtilen bedeller ile ve toplamda 95.000.000 TL bedelle, 31.12.2021 tarihine kadar geri alım hakkı tanındığını, 29.07.2015 tarihli sözleşmeyle belirlenen geri alım süresi 31.12.2021 tarihine kadar uzatıldığını, 29.07.2015 tarihli sözleşme ile dava konusu taşınmazların, davalı bankaya kuvvetlendirilmiş teminat niteliğinde olmak üzere devredildiğini, sözleşmeler kapsamında 194 adet taşınmazın 31.12.2021 tarihine kadar teminat niteliğini korumak şartıyla taraf ticari defter ve kayıtlarında yer alacağının da kararlaştırıldığını, 29.07.2015 tarihli sözleşmenin imzalandığı tarihten Geri Alım Hakkının uzatıldığı 31.12.2021 tarihine kadar, sözleşmede belirlenen borç miktarının ne kadarının davalı banka tarafından tahsil edildiğine dair davalı banka tarafından müvekkili şirket ya da şirket yetkilisine bilgi verilmediği gibi herhangi bir hesap özeti de verilmediğini, tespit davası öncesi İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasıyla açılan uyarlama davası sırasında ve öncesinde davalı banka tarafından Geri Alım Sözleşmesinde borçlu görünen diğer şirketlerin, kişiler ve üçüncü şahıslardan yapmış olduğu tahsilatlar ile yapmış olduğu tahsilatların sözleşmede borçlu görünen hangi borçludan ve hangi borçtan mahsup işleminin yapıldığı davacı müvekkili şirket tarafından bilinmediğinden ve öğrenilemediğinden, ayrıca, uyarlama davası açıldıktan sonra 194 adet taşınmazdan 18 adedine ilişkin geri alım bedelinin 3. Şahıs şirket tarafından ödenmiş olması, diğer taraftan 29/07/2015 tarihli Geri Alım Sözleşmesi ile bu sözleşmenin uzatılmasına dair 25/11/2019 tarihli sözleşme ve 17/12/2019 tarihli tadil sözleşmelerinin imzalanmasından sonra davalı banka tarafından geri alım sözleşmesinde borçlu görünen ....A.Ş.'den 2021 yılı sonu itibariyle 95.000.000,00 TL tahsilat yaptığı (01.01.2019 ila 31.12.2021 tarihleri arası davalı bankanın sözleşmede borçlu görünen ...'nın EPİAŞ nezdinde oluşan aalcaklarının temlik sözleşlemeleri gereği davalı bankaca yapmış olduğu tahsilatların işbu tespit dava tarihi itibariyle öğrenilmiş olması), davalı bankanın yapmış olduğu bu tahsilatın uzatılan geri alım süresi içinde yapılmış olması nedeniyle müvekkil davacı şirketin geri alım bedelinden mahsup etmesi gerektiği dolayısıyla geri alım bedellerinin ödendiği ile müvekkil davacı şirketin geri alım bedel/bedelleri nedeniyle borcunun ifa edildiği ve borçlu bulunmadığı halde tüm bu hususlara ilişkin davalı bankaca hiçbir bilgilendirme, geri alım bedel/bedellerinden olan borcundan/borçlarından davalı bankaca mahsup yapılmadığı, hesap bildirimi de yapılmamış olması nedeniyle açılan işbu tespit davasının davacı müvekkili şirket lehine sonuçlanması halinde İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/826 Esas sayılı dosyasıyla açmış olduğumuz olduğumuz uyarlama davası da konusuz kalabileceğinden mahkemede açılan işbu davanın İstanbul 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/826 Esas sayılı dosyasıyla birleştirilmesi gerektiğini belirterek; fazlaya dair tüm talep haklarımız saklı kalmak kaydıyla, davacı müvekkil şirket ve dava dışı borçlu şirketler ile davalı banka arasında imzalı 29/07/2015 tarihli, 25/11/2019 tarihli ve 17/12/2019 tarihli sözleşmeler kapsamında davalı bankaca sözleşmelerde borçlu görünen şirketler ile kişilerden, bu şirket ve kişilerle bağ kurulan üçüncü şahıs konumundaki şirket ve kişilerden yapılan tahsilatlar nedeniyle geri alım sözleşmesi kapsamında kalan 176 adet taşınmaz veya bir kısım taşınmazların Geri Alım Bedellerinin ödendiğinin, Geri Alım Sözleşmesindeki geri alım bedeline ilişkin ifa borcunun yerine geçmesi gerektiği ile ifanın yerine getirildiğinin, davacı şirketin davalı bankaya olan borcunun ödenmiş olduğunun dolayısıyla Geri Alım Bedeli/bedelleri nedeniyle davalı bankaya borçlu olmadığının, davalı bankaca diğer borçlu şirketlerden sonradan alınan ifa yerine geçen temlikler sonucu 176 adet taşınmazın tamamının veya bir kısmının geri alım bedelinin ödenmiş olduğunun yada bu temlikler nedeniyle, teminat niteliğinde davalı bankaya devredilen taşınmazların aşkın teminat niteliğine dönüştüğünün, iş bu dava tarihi itibari ile 176 adet taşınmazın tamamının veya bir kısmının geri alım bedellerinin ödenmiş olduğu ile müvekkil davacı şirketin borçlu olmadığının ve taşınmazların geri alım sözleşmesi gereği iade edilmesi gerektiğinin, tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; sözleşmenin uyarlanması talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetki Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin 5. Fıkrasında özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulunun 1.dairesinin 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararı ile İstanbul İlinde Finans İhtisas Mahkemesi kurulmasına karar verilmiş olup Finans İhtisas Mahkemeleri 15.12.2021 tarihi itibariyle faaliyete başlamışlardır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.dairesi 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararı uyarınca;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3)19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5)21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,
Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere 15.12.2021 tarihinden itibaren ..., 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtisas mahkemeleri sıfatıyla tevzi edilmesine karar verilmiştir.
Finans İhtisas Mahkemelerinin görev alanının tayininde uyuşmazlığın yukarıda belirtilen Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesinin 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararında yer verilen kanun maddelerinden kaynanıp kaynaklanmadığına bakılması gerekmekte olup somut olayda da uyuşmazlığın davacı ile davalı arasında akdedilen kredi sözleşmelerinden kaynaklandığı, asıl ve birleşen davaların ihtisas mahkemelerinin faaliyete geçtiği 15.12.2021 tarihinden sonra açılmış oldukları anlaşılmakla iş bu davanın finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzii için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine, Mahkememiz esasının gönderme kararı uyarınca kapatılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:
1-)İş bu asıl davanın ve birleşen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı davasının finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen ..., 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzii için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE,
2-)Mahkememiz esasının gönderme kararı uyarınca kapatılmasına,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 16/11/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır