T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/162 Esas
KARAR NO:2024/95
DAVA:Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ:10/03/2022
KARAR TARİHİ:13/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı ... San. A.Ş. vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin opti mercek üretimi alanında faaliyet gösterdiğini ve silikon mercek ithali yaptığını, gümrük işlemlerinin yürütülmesi amacıyla davalıları vekil tayin ettiklerini, davalıların 20.11.2018 ve 05.02.2019 tarihli beyannamelere ilişkin yürüttükleri gümrük işlerini hatalı ve eksik yapmaları sebebiyle müvekkilleri tarafından gümrük cezası ve ek tahakkuk ödenmesinden kaynaklı olarak müvekkillerinin zarara uğradığını, davalıların aynı ürünün alımına dair yaptıkları 5 işlemin 2'sini ikaz edilmelerine rağmen hatalı yaptıklarını, davacının aldığı ürünün silikon mercek olmasına ve bu onudaki açık talimatına rağmen davalıların kendilerinden beklenen mesleki bilgi ve yeterliliği göstermeyerek ürünün GTİP kodunun plastik ürün olarak belirtilmesi sebebiyle her iki ürünün vergi oranının farklı olması neticesinde fazladan 5.122,00 TL vergi ödendiğini, aslında Çin Halk Cumhuriyetinden ithal edilen silikon mercek ürününün kodunun plastik ürün olarak yanlış bildirilmesi sebebiyle ürünün ABD menşeli olmadığının tevsiki açısından verilmesi gereken menşe şahadetnamesinin davalılarca davacıdan istenmediğini ve davacıyı yanlış yönlendirmeleri sebebiyle işlemin düzeltilmesine dair tanınan ek sürede de düzeltme işlemine dair bilgilendirme yapılmadığını, bu sebeple davacıya 255.115,26 TI ceza ile 85.038,42 TL ek tahakkuk yaptırımı uygulandığını ancak davacının zararın daha fazla büyümemesi için 7326 sy yapılandırma kanunundan yararlanarak toplamda 42.519,00 TL ceza ödemek zorunda kaldıklarını” beyan ederek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmakla 500 TL tazminatın ödeme tarihlerinden) itibaren işletilecek avans faizleri ile birlikte davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar ... A.Ş. ve ... vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı def'inde bulunduklarını, davacının iddialarının dayanaksız olduğunu, dava konusu her iki beyannameye ilişkin işlemlerin kırmızı hattan işlem gördüğünü yani eşyanın evrakı ile birlikte kendisinin de fiziki olarak kontrole tabi tutulduğunu, fiziki muayene sonucunda eşyanın GTİP kodunun uygun bulunarak onaylandığını, GTİP kodunun 3926 olarak uygun bulunduğu halde dolaylı temsilci sıfatına haiz davalıların davacının talebi gibi gerçeğe aykırı - beyanda bulunmaları halinde hem davacı hem de davalıların hukuki ve cezai sorumluluklarına sebebiyet verileceğini, davalıların tüm işlemleri hukuka ve vekilin özen Yükümlülüğüne uygun olarak yerine getirdiklerini, davalıların davacı şirketin menfaatlerini gözeterek eşyanın fiziki olarak durumuna uygun Gümrük Tarifesi İstatistik Pozisyonunu beyan ettiklerini, davalıların görev tanımının kendisine verilen bilgi ve belgeler doğrultusunda gümrük beyannamesi hazırlanması ve bu cihetle gümrük işlemlerinin tamamlanması olduğunu, beyanname eki evraklarındaki eksiklik sebebiyle davacıya düzenlenen ceza ve tahakkuk kararlarından müvekkillerin herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını, ceza ve ek tahakkuka ilişkin kararın GTİP kodunun hatalı bildirilmesiyle ilgili olmadığını, bu durumun menşe şahadetnamesinin eksik olmasından kaynaklandığını, kendi uhdesinde olmayan menşe şahadetnamesinin sunmasının söz konusu olmayacağını,....Noterliği'nin 22.06.2018 tarihli ... yevmiye nolu vekaletnamesinin incelenmesi halinde menşe ispat belgelerinin davacı tarafından kendilerine tevdi edileceği, davalıların kendisine tevdi edilen bilgi ve belgeler doğrultusunda beyannameyi hazırlayacağının ifade edildiğinin görüleceği, dolayısıyla davacının menşe ispat belgesinin sunulmamasından kaynaklı ceza ve ek tahakkuku davalılara rücu etmesinin haksız olduğunu, davalının 24.05.2019 tarihli mail ile Gümrük Yönetmeliğindeki değişikliği ve menşe şahadetnamesi ibraz edilmesi gerektiğini davacıya bildirdiğini, davacının söz konusu ceza ve ek tahakkuka ilişkin dava yolunu tüketmeden doğrudan ödeme yaparak söz konusu idari para cezasından ve ek vergi tahakkukundan davalıları sorumlu tutmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek davanın reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; Maddi tazminat davasıdır.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre;
Talimat yolu ile aldırılan 30/03/2023 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Delillerin değerlendirilmesi ve nihai takdir mahkemenize ait olmak üzere;
1- Optik tarzda işlemiş her tür maddeden (plastik, cam v.b.) mamul merceklerin 3926.90.97.90.18'de değerlendirilmesi gerektiğine dair tarife cetveli ve izahnamede herhangi bir atıfa yer verilmemekle birlikte 9001'in tarife cetveli ve izahname açıklamalarında her tür maddeden denilerek plastik merceklerin ve herhangi bir maddeden mamul olup doğru olarak monte edilmemiş optik elemanlar ile plastik elementlere atıfta bulunulduğu anlaşıldığından Gümrük Mevzuatında göre beyanda önceliğin 9001.90.00.99.00 olması gerektiği,
2-Davalılar ... A.Ş. ve Gümrük Müşaviri ...”in ihtilafa konu aynı eşya için 3926.90.97.90.18 ve 9001.90.00.99.00 GTİP” ten de beyanda bulunduğu ve davacı taraf ... San. ve Tic. A.Ş.'nin 9001.90.00.99.00 GTİP'ten işlem yapılması gerektiğine dair defaten uyarılarına rağmen 20.11.2018 tarih ... sayılı ve 05.02.2019 tarih ... sayılı "serbest dolaşıma giriş" beyannamelerinde 3926.90.97.90.18 GTİP'ten beyanda bulunduğu görülmekle; tarife ile ilgili ihtilafı gidermek adına dolaylı temsilci sıfatıyla gümrük müşavirinin bağlayıcı tarife bilgisi alınması adına ithalatçı firmayı bilgilendirebileceği,
3-Beyannamelerin tescil tarihinde GTİP beyanının 9001.90.00.99.00 şeklinde yapılması durumunda eşyalar ABD menşeli olsa dahi Ek Mali Yükümlülük oluşmayacağı,
4-GTİP kodunun 9001.90.00.99.00 olarak beyan edilmemesi sebebiyle daha yüksek oranda gümrük vergisi, antidamping vergisi ve bu vergilerin KDV'sinin ödendiği,
5-Yukarıdaki açıklamalar doğrultusunda mahkemece davalıların, vekil eden davacının açık talimatına uymadığı, basiretli bir vekilin göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediğinden bahisle kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde davalılar tarafından tazmini gereken zarar miktarının; fazladan ödenen vergi açısından 5,122.07 TL, ceza ve ek mali yükümlülük açısından 43,392.84 TL olmakla toplam 48,514.91 TL olduğu..."
Talimat yolu ile aldırılan 12.09.2023 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; "...1-GTİP beyanının davacının verdiği talimata uygun olarak 9001.90.00.99,00 şeklinde yapılması durumunda menşe şahadetnamesine ihtiyaç olmayacağı, dolayısıyla herhangi bir belge eksikliğine mahal vermeden sonradan da ibrazının talep edilmeyeceği,
2.Mahkemece davalıların, vekil eden davacının açık lalimatma uymadığı, basiretli bir vekilin göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediğinden bahisle kusurlu olduğuna kanaat getirilmesi halinde davalılar tarafından tazmini gereken zarar miktarının; fazladan ödenen vergi açısından 5.122.07 TL, ceza ve ek mali yükümlülük açısından 43.,392,84 TL olmakla toplam 48,514.91 TL olduğu,
3-Davacının, yargı yollarını tüketmeyip, yapılandırma yolunu tercih etmesinin davacıya kusur olarak yüklenip yüklenemeyeceği konusunda takdirin mahkemede olduğu..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ ;
Davanın, davacı tarafça davalılara verilen vekaletname kapsamında yapılan gümrük müşavirliği işinin davalılarca kusurlu olarak yerine getirildiği iddiasıyla uğranılan fark vergi, ceza kararı ve ek mali yükümlülüğe ilişkin zararın tazmini istemine yönelik olduğu , davalıların cevap dilekçelerinde, kusurlu olduklarını kabul etmemekle birlikte zamanaşımı def'inde bulundukları ,
Davacı şirketin, .... Noterliğinin 26.02.2018 tarihli ve ... yevmiye numaralı vekaletnamesi ile davalıları vekil tayin ettiği , vekaletnamesinin içeriği incelendiğinde; “.bağlayıcı menşe bilgisi talep edilmesi...ithalat ihracat başvurusu yapmak...menşei ispat belgeleri,mahreç çıkış beyannamesi sureti...malin teslimini sağlayan her türlü evrakı almaya,imzalamaya ve cirolamaya...deney ve inceleme sonuçlarının alınması...deney ve inceleme sonuçlarına itiraz...beyan öncesi inceleme/herhangi bir ithalat işlemi için kapsam sorma... Firmamız adına gümrük sistemine, tebliğde belirtilen bilgileri girme, bilgileri güncelleme, iptal etme..." şeklinde geniş ve kapsamlı yetki verildiği anlaşılmıştır.
Türk Borçlar Kanunun 147. Maddesinde vekalet sözleşmesinden kaynaklı alacakların 5 yıllık zamanaşımına tabi olduğu belirtildiği , davalıların 20.11.2018 ve 05.02.2019 tarihli beyannamelere ilişkin yürüttükleri gümrük işlerini hatalı ve eksik yapmaları sebebiyle gümrük cezası ve ek tahakkuk ödenmesinden kaynaklı olarak zarara ilişkin açılmış olmakla dava açılış tarihi ve ıslah tarihi itibariyle alacağın zamanaşımına uğramadığı anlaşılmıştır.
TBK madde 505: "Vekil, vekalet verenin açık talimatına uymakla yükümlüdür. Ancak vekalet verenden izin alma imkanı bulunmadığında, durumu bilseydi onun da izin vereceği açık hallerde, vekil talimattan ayrılabilir. Bunun dışındaki durumlarda vekil, talimatfan ayrılırsa, bundan doğan zararı karşılamadıkça işi görmüş olsa bilse vekalet borcunu ifa etmiş sayılmaz"şeklinde düzenlemenin yer aldığı ,
Davacı şirketin optik mercek üretimi alanında faaliyet göstermekte olduğu ve silikon mercek ithali yaptığı , gümrük işlemlerinin yürütülmesi amacıyla da .... Noterliğinin 22.06.2018 tarih ve ... yevmiye numaralı vekaleti ile ... A.Ş., ile gümrük müşaviri ... vekil tayin ettiğinin tüm dosya kapsamında anlaşıldığı ,
Davacı tarafça dava dilekçesiyle , davalıların 20.11.2018 ve 05.02.2019 tarihli beyannamelere ilişkin yürüttükleri gümrük işlerini hatalı ve eksik yapmaları sebebiyle gümrük cezası ve ek tahakkuk ödenmesinden kaynaklı olarak zarara uğradığını, davalıların aynı ürünün alımına dair yaptıkları 5 işlemin 2'sini ikaz edilmelerine rağmen hatalı yaptıklarını, davacının aldığı ürünün silikon mercek olmasına ve bu onudaki açık talimatına rağmen davalıların kendilerinden beklenen mesleki bilgi ve yeterliliği göstermeyerek ürünün GTİP kodunun plastik ürün olarak belirtilmesi sebebiyle her iki ürünün vergi oranının farklı olması neticesinde fazladan 5.122,00 TL vergi ödendiğini, tanınan ek sürede de düzeltme işlemine dair bilgilendirme yapılmadığını, zararın daha fazla büyümemesi için 7326 sy yapılandırma kanunundan yararlanarak toplamda 42.519,00 TL ceza ödemek zorunda kaldıklarını beyan ederek fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydıyla şimdilik 500-TL maddi tazminatın tahsili istemiyle iş bu davayı açtığı ,
Davacı vekili 30/08/2023 tarihi itibariyle sunmuş olduğu ıslah dilekçesinde ; dava dilekçesinde talep olunan haklarını arttırarak; fazladan ödenen vergi açısından 5.122,07-TL, ceza nedeniyle yapılan ödeme açsından 43.392,84-TL olmak üzere toplam 48.514,91-TL maddi tazminatın ödeme tarihlerinden itibaren işletilecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini talep ettiği anlaşılmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları , toplanan deliller , aldırılan bilirkişi kök ve ek raporu ve ayrıca tüm dosya kapsamında yapılan değerlendirme sonucunda ; dava konusu eşyalara dair gümrük işlemlerinin davalılar tarafından gerçekleştirildiği, davalıların aynı ürünün alımına dair yaptıkları 5 işlemin 2’sini ikaz edilmelerine rağmen hatalı yaptıkları, davacı tarafindan eşyanın GTİP kodunun 9001.90.00.99.00 olduğunun ve/veya teyit düzeltilmesi gerektiğine dair 16.11.2018, 31.12.2018, 02.01.2019, 05-06-07-08.02.2019 tarihli maillerle bilgilendirme ve uyarı yapıldığı, davalılarca dava konusu eşya için GTİP kodunun 3926.90.97 olarak belirlendiği, davacının davalılara, eşyanın türünü ve Çin menşeli olduğunu bildirdiği, GTİP kodunun 9001.90.00.99.00 olduğuna ve hatalı kodun düzeltilmesi gerektiğine dair 16.11.2018, 31.12.2018, 02.01.2019, 05-06-07-08.02.2019 tarihli maillerle bilgilendirme ve uyarı yaptığı , mahkememizce aldırılan hükme dayanak raporda da tespit edildiği üzere ;beyannamelerin tescil tarihinde GTİP beyanının 9001.90.00.99.00 şeklinde yapılması durumunda eşyalar ABD menşeli olsa dahi Ek Mali Yükümlülük oluşmayacağı , GTİP kodunun 9001.90.00.99.00 olarak beyan edilmemesi sebebiyle daha yüksek oranda gümrük vergisi , antidamping vergisi ve bu vergilerin KDV'sinin ödendiği, doğru GTİP kodu bildirilmesi konusunda davalılara yazılı ve açıkça talimat verildiği, davalıların vekil edenin açık talimatına rağmen uymadığı, basiretli bir vekilin göstermesi gereken dikkat ve özeni göstermediğinden bahisle kusurlu oldukları davalılar tarafından tazmini gereken zarar miktarının; fazladan ödenen vergi açısından 5,122.07 TL, ceza ve ek mali yükümlülük açısından 43,392.84 TL olmakla toplam 48,514.91 TL olduğu, davacı yan, uğranılan zararı daha fazla artırmamak için ceza ve ek mali yükümlülüğe karşı yapılandırma yolunu seçmiş olduğunu beyan etmiş olmakla , davacının bu konuda, yargı yollarını tüketmeyip, yapılandırma yolunu tercih etmesinin davalıya bu işlem öncesi ve sonrasında davalılara yapılan ihtarlar da göz önüne alındığında , davacıya kusur olarak yüklenemeyeceği vicdani kanaati anlaşılmış olmakla davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜNE,
1-Davacının fazlanan ödenen vergiye ilişkin talebi yönünden 5.122,02-TL bedelin 250 TL sinin dava tarihinden itibaren bakiye bedelin ıslah tarihi olan 30/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Davacının ceza nedeniyle yapılan ödemeye ilişkin talebi yönünden 43.392,84-TL bedelin 250 TL sinin dava tarihinden itibaren bakiye bedelin ıslah tarihi olan 30/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
3-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 3.314,05-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL, ıslah harcı 819,97 -TL harcın mahsubu ile bakiye 2.413,38-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.360,00-TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 -TL başvurma harcı, 80,70 -TL peşin harç, 11,50 -TL vekalet harcı, 819,97 -TL ıslah harcı, 452,25 -TL tebligat/ posta gideri, 3.600,00 -TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 5.045,12-TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
6-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 13/02/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır