T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/188 Esas
KARAR NO: 2022/725
DAVA: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ: 21/03/2022
KARAR TARİHİ: 21/10/2022
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirket tarafından işletilen köprü ve otoyoldan, davalıya ait, dava
dilekçemiz ve delil listemiz ekinde sunulan listede belirtilen ... plakalı araç ile
09.09.2021 ve 07.09.2021 tarihlerinde gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve
yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş tutarları ve yasadan kaynaklı para cezalarının tahsili
amacıyla ....icra müdürlüğü 2022/... esas sayılı dosyasından başlatılan icra
takibinden gönderilen ödeme emri, davalıya tebliğ edilmiştir. Borçlunun herhangi bir borcu olmadığını iddia ederek takibi durdurdurduğunu, İtiraz konusu alacak hakkında takibin
devamı amacıyla işbu davanın ikame edildiğini, Yapılan itiraz haksız ve yersiz olup itirazın
iptali gerektiğini,
davalının takipte, müvekkil şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını takibe konu
borcun kendilerine ait olmadığı iddiası ile takibe itiraz etmiş ve takibi durdurduğunu,
davalı borçlu dava konusu geçişleri 07.09.2021 ve 09.09.2021 tarihlerinde
gerçekleştirdiğini, bu geçişler esnasında araç sürücüsüne ihlalli geçiş bildirisi verildiğini,
geçiş tarihleri itibariyle ... kanalı ile temin edilen araç maliklerine 15
günlük yasal sürenin bitiminde ihlalli geçiş ihtarnamesi gönderildiğini, kısaca araç
maliklik bilgileri müvekkil şirkete ... kanalı ile verildiğini, davalının
borcun kendilerine ait olmadığı iddiası kabul edilebilir olmadığını, ekte sunulan provizyon sorgu sonucundan da görüleceği üzere geçiş gününden itibaren 15 günlük süre boyunca her gün sorgu yapılmış ancak ... etiketinde "ürün kara listede" ve "ürün bakiyesi, yetersiz"
uyarısı alınmış olması sebebiyle tahsilat yapılamamıştır. Bunun üzerine davalı borçluya her
iki geçişi içinde ayrı ayrı İhlalli Geçiş İhtarnamesi gönderilmiş ve tebliğ edilmiştir. İhlalli
geçiş İhtarnamesinin tebliğine rağmen ödemesini yapmayan davalı hakkında icra takibi
başlatılmıştır.
Müvekkil Şirket, 3996 sayılı “Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli
Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanun” ve 2011/1807 (eski 94/5907) sayılı “3996
Sayılı Bazı Yatırım ve Hizmetlerin Yap-İşlet-Devret Modeli Çerçevesinde Yaptırılması Hakkında Kanunun Uygulama Usul ve Esaslarına İlişkin” Bakanlar Kurulu Kararı
çerçevesinde özel yetkili bir anonim şirket olarak kurulmuş olup, “Gebze-Orhangazi-İzmir (İzmit Körfez Geçişi ve Bağlantı Yolları Dahil) Otoyolu Projesi” nin yap-işlet-devret
modeli ile yapımı ve işletilmesini, Karayolları Genel Müdürlüğü ile imzalamış olduğu 27 Eylül 2010 tarihli Uygulama Sözleşmesi çerçevesinde üstlenmiş bulunduğunu, 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un “Geçiş
Ücretini Ödememe ve Güvenliğin İhlali” başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası “4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya
erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan
araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı
mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin dört katı tutarında ceza, genel hükümlere
göre tahsil edilir“ hükmünü haizdir. İşletme hakkı müvekkil şirkette bulunan köprü ve
otoyollarından geçişler, mezkûr madde gereği ücretlendirilmekte, ücret ödemeden yapılan
geçişlerde, geçiş ücreti ile birlikte dört katı tutarında ceza tutarı uygulandığını, aynı kanunun 30. maddesinin 7. fıkrası “Geçiş ücretlerini ödemeden geçiş
yapanlardan, ödemesiz geçiş tarihini izleyen on beş gün içinde yükümlü olduğu geçiş
ücretini usulüne uygun olarak ödeyenlere, bu maddenin birinci fıkrası ile beşinci fıkrasında
belirtilen cezalar uygulanmaz.” hükmünü haizdir. Anılan madde gereği otoyol ve köprüden
çıkış yapılan tarihi izleyen 15 gün içinde ödeme yapılması durumunda belirtilen oranda ceza
uygulanmadığını,
müvekkil şirket tarafından işletilen otoyolda yer alan gişeler .../... ve
nakit/kredi kartı/banka kartı olarak tahsilat yöntemi bazlı özgülenmiştir. .../...
gişelerinden yapılan geçişlerde ücret toplama sisteminin süresi içerisinde ... için ...
bankasından/... için ...’den olumlu provizyon alınamaması ve bu nedenle ... veya
...’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan
bariyerler açılmamaktadır.Bu halde araç sürücüsünün ilgili butona basıp oluşan ihlalli geçiş
kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 (dört) katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer
masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildirimini (“İGB”) alması akabinde bariyer
kalkar ve geçiş sağlanır. İGB her ne kadar müvekkil şirket için yasal bir yükümlülük
olmasa da sadece bilgilendirme amaçlı olarak düzenlenerek ihlalli geçiş anında, araç
sürücüsüne teslim edildiğini,
müvekkil şirket kendisi için yasal bir yükümlülük bulunmamasına rağmen tüzel
kişilerin adreslerine “İhlalli Geçiş İhtarnamesi” göndererek geçiş ücretinin ve tahakkuk
etmişse ceza tutarının ödenmesini talep etmektedir. Aynı şekilde dosya borçlusunun
adresine de İhlalli Geçiş İhtarnameleri gönderilmiş ve ilgili şirkete tebliğ edilmiştir. Uygulama Sözleşmesi uyarınca müvekkil şirket, kurması gereken ücret toplama
sistemini Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından işletilen otoyollarda kullanılan ... ve
... sistemlerine ait etiketlerin etiket değişikliğine ihtiyaç duyulmadan kendi kuracağı
ücret toplama sisteminde de kullanılabilecek şekilde uyumlu tesis etmekle yükümlüdür.
Müvekkil şirketin bu kapsamdaki sorumluluğu sadece geçiş esnasında, geçiş yapan
araçlarda bulunan geçiş ücretinin tamamını karşılamaya yeterli bakiyeye sahip (zira
6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu madde 84 uyarınca borcun tamamının belli ve
muaccel olduğu hallerde alacaklı kısmen ifayı kabule zorlanamaz), sağlam ve çalışır
durumdaki ... ve ... etiketlerinden etiket değişikliği gerektirmeyecek şekilde geçiş
ücretinin tahsil edilmesi ile sınırlıdır. Zira ... ödeme sistemi, kullanılan etiketi sağlayan
bankaya ve ... ödeme sistemi de ...’ye ait olduğundan müvekkil şirketin söz konusu
sistemlere müdahalesi mümkün değildir. Geçiş anında, ... bankasından/... için
...’den provizyon (önonay) alma süresinde (3 saniye) olumlu cevap gelmemesi halinde (ki
trafiğin sürekli akmak zorunda olduğu otoyol işletmesinde provizyon süresi sınırı
olmaksızın böyle bir ödeme sisteminin çalışması teknik olarak mümkün değildir), sistem
tarafından (talep edilen) provizyon için iptal talebi ... bankasına/... için ...’ye
gönderilir ve süreç ihlalli geçiş olarak sonlandırılır. müvekkil şirketin geçiş ücretini,
geçiş sonrası fakat geçiş tarihinden itibaren 15 gün içerisinde, etiketlerde geçiş ücretini
karşılamaya yeter tutarın olması halinde, otomatik olarak etiket hesaplarından, ilgili
banka sisteminden günlük yapılan elektronik sorgularla, tahsil etmesine (“Otomatik
Tahsilat Yöntemi”) ilişkin kanuni bir yükümlülüğü bulunmamaktadır. Ancak tüm
bunlara rağmen, müşteriden gelen yoğun talep üzerine müşterilere yardımcı olmak
adına Müvekkil Şirket tarafından Otomatik Tahsilat Yöntemi ile geçiş ücretinin
tahsilatı yapılmaktadır. Öte yandan, ... bankasından/... için ...’den olumlu
provizyon alınamaması ve bu nedenle otomatik tahsilat yöntemi ile tahsilatın
yapılamaması araç sahibinin ödemeye ilişkin sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağı
gibi, böyle bir durumda müvekkil şirkete herhangi bir sorumluluk
atfedilemeyeceğinin de açık olduğunu, gerek geçiş anında gerekse geçiş tarihinden itibaren 15 (onbeş) günlük süre boyunca
... veya ... etiketine bakiye yüklenmesi veya bakiye bulunması müvekkil şirket
tarafından işletilen otoyol’dan gerçekleştirilen ihlalli geçişlerin bedellerinin ödenmiş
olduğu anlamına gelmemektedir. Bir geçiş ücretinin tahsil edilebilmesi için, geçiş
tarihinden itibaren 15 günlük cezasız dönemde müvekkil şirket tarafından geçiş
yapan aracın .../... etiketine yapılan sorgu sonucunda ...
bankalarından/...’den olumlu provizyon alınması ve geçiş ücretlerinin müvekkil
şirket hesaplarına aktarılması gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu sistemler müvekkil
şirkete ait olmadığı için müvekkil şirketin hiçbir şekilde araç sahibinin .../... hesap
bilgilerine erişimi bulunmamaktadır. Müvekkil şirketin geçiş ücretinin tahsiline yönelik
sorumluluğu, ... bankalarına/...’ye geçiş anında geçişi gerçekleştiren araç üzerinde
tespit edebildiği etiket bilgileri vasıtasıyla sorgu göndermekle sınırlı olup söz konusu
yükümlülüğünü yerine getirmiştir. Bu doğrultuda geçiş tarihini müteakip davalı’ya ait
.../... hesabına gönderilen başarılı sorgulara ilişkin kayıtları sayın mahkeme dikkatine sunmaktayız. Bu kapsamda 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu uyarınca, ihlalli geçişe ilişkin
alacaklar götürülecek borç niteliğini haiz olup geçiş ücretlerinin başka bir ifade ile
müvekkil şirket’ten alınan hizmetin karşılığının süresinde ödenip ödenmediğinin
takibinden tek başına araç sahibi sorumludur.
Müvekkil şirket geçiş tarihi itibari ile araç sahiplerine geçiş ücretini ödeyebilmeleri
için bir çok ödeme kanalı sunmaktadır. Araç sahipleri geçiş tarihinden itibaren 15 gün
içerisinde araç plakası üzerinden Müvekkile Şirkete ve KGM’ye ait internet sitesi ve gerçek
kişiler açısından e-devlet (Otoyol, Köprü ve Tünel Geçiş, İhlalli Geçiş ve Borç Sorgulama)
üzerinden sorgu yaparak geçiş ücretini ceza tahakkuk etmeden ödeyebilmekte, geçiş ücreti
herhangi bir nedenle tahsil edilemedi ise bunu tespit edebilmektedir. Araç sahipleri, geçiş
tarihinden itibaren 15. günün sonunda, ceza tahakkuk ettikten sonra, temin edilen araç
sahiplik bilgilerine istinaden plakaya ilave olarak aynı şekilde T.C. Kimlik numarası ve
Vergi numarası üzerinden de sorgulama ve ödeme yapılabilmektedir. Araç sahiplerinin bu
kapsamda geçiş ücretinin müvekkil şirketten kaynaklanan nedenlerle ödenememesi iddiası
tamamen haksız ve dayanaktan yoksundur.
Yukarıda belirtilen sebepler ve mahkemece resen dikkate alınacak nedenlerle;
yapılacak yargılama neticesinde davalının ....İcra Müdürlüğü 2022/ ... Esas sayılı
dosyasına yaptığı itirazının iptali ile alacağın yasal faizi ve diğer tüm ferileri ile birlikte
tahsili için takibin devamına ve yer alan emsal kararlarda da hükmedildiği şekilde borçlu
aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine ve
yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına ve lehimize vekâlet ücretine
hükmedilmesini karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı tarafça dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 1.595,00-TL alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin 2022/... esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; itirazın iptali davasına konu icra inkar belgesini içerir icra dosyası ve içeriği. ihlalli geçiş yapan aracın plakası, tarih ve saat bilgileri, giriş ve çıkış yapılan yol, güzergâh ve şerit bilgilerini gösterir ayrıntılı tablo ve otomatik tahsilat sorgu sonuçları, ihlalli geçişi gösterir tabloda özetlenen ve ilgili ihlalli geçişe ilişkin olarak düzenlenerek araç sürücüsüne teslim edilen “ihlalli geçiş bildirimi (igb)”nin sureti, ihlalli geçiş ihtarnamesi ve tebliğ durumunu gösterir ptt sorgu sonucu, arabuluculuk tutanağı, emsal mahkeme kararları, 6001 s. kanun ve diğer ilgili mevzuat, içtihat kararları vs. Deliller, vekâletname. davalıya ait aracın ihlalli geçişine fotoğraf kayıtları ve sair teknik cihaz ve sistem üzerinde, davalının ihlalli geçiş iddiasına itirazı halinde gerekirse bilirkişi incelemesi, deliline dayanmıştır.
.... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlu ... olduğu, 147,50, 171,50, 686,00, 590,00 TL olmak üzere toplam 1.595,00 TL alacak için 11/01/2022 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 25/08/2022 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dosya muhteviyatının tamamı analiz edilp, incelenip ve yapılan değerlendirmeler
neticesinde aşağıda tabloda ayrıntılı belirtildiği üzere;
anapara kaçak geçiş bedeli 319,00 , kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı 1.276,00, anapara + 4 katı ceza tutar toplamı 1.595,00, 3095 sayılı faiz yasası dönemlik yığılmış avans faiz tutarı 92,91, kaçak geçiş + 4 katı ceza + faiz toplamı 1.687,91, kdv %18 16,72, takiple istenebilir güncel toplam alacak bedeli 1.704,63, davalı ...’ nden takiple istenebilir güncel
toplam alacağın 1.704,63 TL olduğunun,
1.595,00 TL’ ye takip tarihi itibari ile TC Merkez Bankası yıllık % 16,75 ve %15,75 değişen oranlarda İşlemiş faiz yürütüleceği,
davacının İcra İnkar Tazminatı talebinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 11/01/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü'nün 2022/... esas sayılı dosyası 1.595,00 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu davalı adına kayıtlı ... plakalı araç ile 07/09/2021 - 09/09/2021 tarihleri arasında toplam 2 adet tahsil edilmemiş davacı firma tarafından işletilmekte olan köprü ve otoyollardan eksik bakiyeli ... etiketi ile geçiş yaptığı, bilirkişi raporunda 319,00 TL toplam ihlalli geçiş ücreti ve 15 günlük mehil sonrasında ödenmemesi sebebiyle hesaplanan 4 kat ceza tutarı olan 1.276,00 TL ile birlikte ihlalli geçiş anapara tutarı toplam 1.595,00 TL olarak hesaplandığı, hususu gözönüne alındığında denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
-Davalının .... İcra Müdürlüğünün 2022/... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 319,00-TL ana para kaçak geçiş bedeli, 1.276,00-TL kaçak geçiş bedeli 4 katı ceza tutarı olmak üzere toplam 1.595,00-TL asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takibin 1.595,000-TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA,
2-Alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı 319,00-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 108,95 TL harçtan peşin alınan 80,70 -TL harcın mahsubu ile bakiye 28,25 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 -TL peşin harç, 11,50 vekalet harcı, 900 -TL bilirkişi ücreti, 177,75 -TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 1.250,65 -TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 1.595,00 -TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair davalı tarafın yokluğunda davacı vekilinin yüzüne karşı; miktar yönünden kesin olmak üzere karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 21/10/2022
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır