T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/197 Esas
KARAR NO:2023/261
DAVA:Hakem Kararının İptali
DAVA TARİHİ:21/09/2021
KARAR TARİHİ:29/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı şirketin 28.04.2021 tarihli dilekçesi ile İstanbul Valiliği Hal Hakem Heyeti Başkanlığı'nın ... Nolu kararı ile ... Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 2021/1976 K. sayılı 18.562,50 TL” lik cezalı hal rüsumu alınmasına ilişkiri kararının dayanağı olan 28.03.2021 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsum Tutanağının iptaline karar verilmiş olduğu belirtilerek borcun iptal edilmesini, İstanbul Valiliği Hal Hakem Heyeti Başkanlığı tarafından alınan 16.08.2021 tarih ve ... Dosya nolu kararı ile müvekkil ... Belediyesinin, davalı hakkında cezalı hal rüsumu alınmasına dair ... Büyükşehir Belediye Encümeni'nin 2021/1976 Karar Nolu kararının dayanağı olan 28.03.2021 tarihli ve ... nolu Cezalı Hal Rüsumu tutanağının iptaline karar verildiğini ve yasaya aykırı olduğunu, istanbul hal hakem heyeti başkanlığı'nın 16.08.2021 tarih ve ... dosya nolu kararının icrasının tedbiren durdurulmasına karar verilmesini, neticeten itirazımızın kabulü ile İstanbul Hakem Heyeti Başkanlığı'nın 16.08.2021 tarih ve ... dosya nolu kararının iptalini , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Dava; İstanbul Hal Hakem Heyeti Başkanlığının 16/08/2021 tarihli ... dosya nolu kararının iptali talebine ilişkindir.
Mahkememizin 01/10/2021 tarih 2021/593 Esas 2021/657 Karar sayılı kararı ile mahkememizin görevsizliğine karar verilmiş, verilen bu karar davacı tarafça davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine dosyanın İstanbul BAM'a gönderildiği,
Mahkememizin 2021/593 esas sayılı dosyasında tensiben yapılan inceleme neticesinde 01/10/2021 tarih ... karar sayılı kararında; "" gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiş, kararın davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine dosya istinaf incelemesi için İstanbul BAM ilgili Hukuk dairesine gönderilmiştir.
İstanbul BAM 13 . HD nin 02/03/2022 tarih 2022/339 Esas 2022/329 Karar sayılı ilamı ile; "...HMK'nın 355. maddesine göre istinaf incelemesi; istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde ise resen gözetilmek suretiyle yapılmıştır. Dava, hal hakem heyeti kararına itiraza ilişkindir, Mahkemece, açılan hakem kararının iptali konulu davada 6100 Sayılı HMK 439.maddesi gereği Bölge Adliye Mahkemeleri görevli kılınmakla davayı görmeye Mahkememizin görevsizliğine, davanın bu sebeple usulden reddine, karar verilmiş ve karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. Uyuşmazlık, 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunun Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanundan kaynaklanmaktadır. 5957 sayılı yasanın 10/1.maddesinde, "Üreticiler ile meslek mensupları arasında veya meslek mensuplarının kendi aralarında bu Kanunun uygulanmasıyla ilgili olarak ortaya çıkan uyuşmazlıklara çözüm bulmak amacıyla il merkezlerinde bir hal hakem heyeti oluşturulacağı.." Aynı maddenin 5.fıkrasında da, "Değeri elli bin Türk Lirasının (2021 yılı değeri 128.088,99 TL., 2022 yılı değeri 174.457,20 TL.) altında bulunan uyuşmazlıklarda, hal hakem heyetlerine başvurunun zorunlu olduğu, bu uyuşmazlıklarda heyetin vereceği kararlar ilam hükmünde bulunduğu ve kararların 2004 sayılı İcra ve İflas kanununun ilamların yerine getirilmesi hakkındaki hükümlerine göre yerine getirileceği, tarafların, bu kararlara karşı on beş gün içinde hal hakem heyetinin bulunduğu yerde ticarî davalara bakmakla görevli asliye ticaret mahkemesine itiraz edebilecekleri, itirazın, hal hakem heyeti kararının icrasını durdurmayacağı,ancak, talep edilmesi şartıyla hâkim, hal hakem heyeti kararının icrasını tedbir yoluyla durdurabileceği, Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine asliye ticaret mahkemesinin vereceği kararın kesin olduğu düzenlenmiştir. Görüldüğü üzere 5957 sayılı yasada il hakem heyetlerinin kararlarına karşı itiraz yolu gösterilmiş ve görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu ifade edilmiştir. HMK'nın 407 vd maddelerinde genel olarak tahkim düzenlenmiş ve 410. Maddesinde "Tahkim yargılamasında, mahkeme tarafından yapılacağı belirtilen işlerde görevli ve yetkili mahkeme tahkim yeri bölge adliye mahkemesidir." denilmiş ise de HMK'da tahkime ilişkin yer alan düzenlemeler genel düzenlemedir. Özel kanunlarda tahkime ilişkin düzenleme bulunması halinde özel kanun-genel kanun uygulaması kapsamında öncelikle özel kanunda bulunan hükümler uygulanacaktır. Özel kanunda düzenleme bulunmaması halinde genel kanun olan HMK'nın tahkime ilişkin hükümleri gözetilecektir. İl hakem heyeti özel yasasına göre kurulan, görevleri ve ne şekilde oluşturulacağı yasasında ayrıntılı açıklanan, kamu gözetiminde olan bir oluşumdur. Buna göre 5957 sayılı kanun özel kanun olduğundan ve Hal Hakem Heyeti ve kararlarına ilişkin düzenleme bu kanunda yapıldığından öncelikle 5957 sayılı kanun hükümleri dikkate alınacaktır. HMK da tanımlanan hakem kararları ise tahkim yargılaması sonucunda verilen kararlar niteliğinde olup, istisna tutulanlar hariç olmak üzere tarafların serbestçe tasarruf edebileceği konularda tahkim sözleşmesi yaptıkları veya sözleşmede tahkim şartına yer verdikleri durumlarda başvurulabilecek bir yargılama türü olduğu ve bu yargılama sonucunda verilen kararların iptalinin HMK 439. maddesi uyarınca tahkim yeri Bölge Adliye Mahkemesinde görüleceği açıktır. HMK da düzenlenen hakem kararlarının iptali müessesi ile yukarıda bahsi geçen yasanın hüküm altına aldığı il hal hakem heyeti kararına itirazın aynı mahiyette olmadığı görülmektedir. Somut olayda, uyuşmazlığa konu karar, HMK kapsamında tahkim yargılaması sonucu verilen hakem kararı olmadığı gibi 5957 sayılı kanunun 10/5. Maddesinde de Hal Hakem Heyeti kararlarına karşı Asliye Ticaret Mahkemesine itiraz edilebileceği düzenlendiğinden ve uyuşmazlık hal hakem heyeti kararına itiraz olduğundan asliye ticaret mahkemesi görevlidir. Buna göre mahkemece işin esasına girilerek talep hakkında bir karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile davanın görev dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine karar verilmesi yerinde görülmemiştir..." gerekçesiyle Mahkememizin 2021/593 esas 2022/37 karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
İstanbul BAM 13 . HD nin 02/03/2022 tarih 2022/339 Esas 2022/329 Karar sayılı kaldırma ilamı üzerine dosya Mahkememizin 2022/197 esas sırasına kaydedilmiş, basit yargılama tensip zaptı düzenlenerek davacıya ve dava dilekçesi ile birlikte davalıya tebligat yapılarak taraf teşkili sağlanmıştır.
İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal müdürlüğüne müzekkere yazılarak ... plakalı araçların 28/03/2021 tarihinde Hale girişinin olup olmadığı sorulmuş, gelen müzekkere cevabında ...plakalı aracın 28/03/2021 tarihinde sebze meyve haline giriş yaptığı, ...plakalı aracın ise herhangi bir kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.
Türkiye Noterler birliğinden ... plakalı araçların tescil kayıtları celp edilerek dosyamız arasına alınmıştır.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerden bilirkişi incelemesi yapılmasına gerek olmadığı kanaatine varılmış, dosya içerisinde bulunan tüm deliller, hakem heyeti kararı, ... Büyükşehir Belediyesi görevlilerince tanzim edilen tutanak örneği, encümen kararı ve tüm dosya içeriğine göre; İstanbul Hal Hakem Heyeti Kararı'nda ...plakalı araç binek araç olduğu ve yük taşımaya elverişle olmadığı belirtilmişse de İstanbul Büyükşehir Belediyesi Hal müdürlüğün ...plakalı aracın 28/03/2021 tarihinde sebze meyve haline giriş yaptığı, ...plakalı aracın ise herhangi bir kaydının bulunmadığına dair yazı cevabı dikkate alındığında ...plakalı araç için yapılan bildirimin yazım hatası olduğu (ZN yerine ZU yazılmış) değerlendirilerek hal ceza rüsumu kesilmesini gerektiren bir eylem bulunmadığı, bu hususun hatadan kaynaklandığı ve yük için ...plakalı aracın bildiriminin yapıldığı, davalının cezaya konu eylemi gerçekleştirme (yani bildirimsiz mal taşıma) kastının bulunmadığı, netice olarak tutanağın ve cezanın dayanağı bulunmadığı, düzenlenen ceza tutanağının ve itirazın reddine ilişkin encümen kararının usul ve yasaya aykırı olduğu, bu nedenlerle iptali istenen İstanbul Hal Hakem Heyeti kararının yasaya uygun olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekmiştir.
Ayrıca 5957 sayılı kanun'un 10/5.maddesi gereği Hal hakem heyeti kararlarına yapılan itiraz üzerine Asliye Ticaret Mahkemesinin vereceği karar kesin olduğundan aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 179,90-TL harçtan peşin alınan 59,30-TL harcın mahsubu ile bakiye 120,60-TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 9.200,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı/vekili ve davalı/vekilinin yokluğunda, 5957 sayılı Kanun'un 10/5.maddesi gereği KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 29/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır