T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/222 Esas
KARAR NO:2023/150
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:01/04/2022
KARAR TARİHİ:21/02/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili firma ile davalı arasında 18.06.2021 tarihinde yapılan satış sipariş sözleşmesi ve mailleşmeler gereği davalı, toplamda 56.800 Kg ürünü, birim fiyatı 10,50 TL'den hesaplanacak şekilde 25.06.2021,28.06.2021 ve 30.06.2021 tarihlerinde parça parça teslim edeceğini belirttiğini, aradaki mailleşmeler ile birkaç husus belirtilerek teslimata ilişkin kesin vadelerin bulunduğu sözleşme taraflarca kabul edildiğini, ancak davalı tarafça müvekkili firmaya taahhüt edilen siparişlerden 37.138 kg ürün belirtilen vadelerden geç teslim edilmiş; geri kalan 19.662 kg pet siparişi kesin vade tarihlerinden uzunca bir zaman geçmiş olmasına rağmen teslim edilmediğini, teslimatın gerçekleşmemesi üzerine müvekkili firma ve davalı taraf arasında haricen görüşmeler gerçekleştiğini, davalı yan teslimi yapılmayan pet ürünler için anlaşmanın aksine fiyatı arttırmak istemiş aynı fiyatla teslimat yapmayacağını ifade ettiğini, davacı müvekkili bu hususu kabul etmeyerek ürün teslimini istemişse de davalı taraf ifadan kaçındığını, bunun üzerine müvekkili davalı ile aralarındaki anlaşmaya güvenerek müşteri çevresiyle yapmış olduğu anlaşmalar doğrultusunda ticari yükümlülüklerini yerine getirebilmek ve müşteri çevresiyle problem yaşamamak adına 19.662 kg ürünü birim fiyatı 12,25 TL'den 240.859,50 TL'ye daha yüksek bedelli olarak satın aldığını, hesaplama yapıldığında görüleceği üzere davalı taraf ifadan kaçınmayıp kesin vade tarihinde ürün teslimi yapmış olsaydı davacı müvekkili aynı miktar ürüne 206.451,00TL ödeme yapacakken davalı tarafın taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine 240.859,50 TL'ye alım yaparak 34.408,50 TL zarara uğradığını, zararın tazmini için 02.09.2021 tarihinde ... 11. Noterliğinin ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalının ifadan kaçınması sebebiyle ürünün alımının yapıldığını, müvekkilinin uğramış olduğu zararının tazmini talep edilse de davalı yan ihtarnameye cevap vermemiş ve böylelikle ... 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile takibe başlandığını, davalının haksız itirazı üzerine takip durmuş, zorunlu dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşılamaması üzerine mahkememize başvurulduğunu, uyuşmazlığa neden olan ürün birim fiyatları günden güne değişebildiğini, bu sebeple her tacir gibi davalının da sözleşme imzalanmadan önceki aşamada basiretli tacir gibi hareket ederek fiyat ve vadeye ilişkin tedbirli olması gerektiğini, davalı yan kendi ihmali ile taahhüt edilen zamanda ürün teslimatını yapmadığını, zamanında teslimat yapmaması üzerine ürünlerin fiyatı artmış, kendisinin ihmalinden kaynaklı fiyat artışını da müvekkiline yansıtmaya çalıştığını, müvekkili tarafından davalının sözleşmenin aksine fiyat arttırma talebinin kabul edilmemesi üzerine ise teslimattan kaçınan davalı, davacı müvekkilinin zarara uğramasına sebebiyet verdiğini, davalının geç teslimatından dolayı müvekkilinin uğramış olduğu ilk zarar bu olmayıp daha önce de aynı siparişlere ilişkin teslim edilmeyen ürünler nedeniyle müvekkili başka firmadan ürün almak durumunda kalmış ve bu hususa ilişkin maillerden de görüleceği üzere davalı yana bildirim yaptığını, ancak son aşamada fiyat artışından kaynaklı olarak davalının ürün teslimatı yapmayacağını, ticari yükümlülüklerini yerine getirmeyeceği anlaşılmış, bunun üzerine davacı müvekkili kendi müşteri çevresine karşı sorumluluklarını yerine getirebilmek için ve gün geçtikçe artan fiyatlardan olumsuz olarak etkilenmemek için ürünü ... Pet Ambalaj Levha Elyaf San. Tic. Ltd. Şti.'den 19.662 kg ürünü birim fiyatı 12,25 TL'den 240.859,50 TL'ye daha yüksek bedelli olarak satın aldığını, davalı taraf ifadan kaçınmayıp kesin vade tarihinde ürün teslimi yapmış olsaydı davacı müvekkili aynı miktar ürüne 206.451,00TL ödeme yapacakken davalı tarafın taahhütlerini yerine getirmemesi üzerine 240.859,50 TL'ye alım yaparak 34.408,50 TL zarara uğradığını, bu zarar ve keşide edilen ihtarname masrafına ilişkin tarafımızca icra takibine başlanmış olup davalı tarafından haksız olarak yapılmış olan itirazın iptalini talep ettiklerini, açıklanan nedenlerle, davalı yanın basiretli bir tacir gibi davranmayarak davacı müvekkiline aralarındaki sözleşmeye aykırı olarak yapmadığı ifadan dolayı müvekkilin uğramış olduğu zararın tespitiyle davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... icra dosyasına yapmış olduğu itirazın iptali ile alacağın ticari temerrüt faizi ile tahsili ve takibin devamına, davalı borçluların %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına karar mahkum edilmesini, davalıların kötüniyetli oldukları dikkate alınarak davacı müvekkilinin taraflarına ödemek zorunda kalacağı avukatlık ücreti nedeniyle HMK m.329 gereğince ayrıca müvekkiline dava değerinin %25'inden az olmamak üzere lehine vekalet ücreti takdirine, yargılama giderleri, arabuluculuk vekalet ücreti ve dava vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı huzurdaki davayı itirazın iptali sebebiyle açtığını, söz konusu icra takibi ise tarafların aralarındaki anlaşma gereği müvekkilinin belirtilen tarihlerde teslimatı yapmaması sebebiyle davacı zarara uğradığını iddia etmekte ve bunu talep ettiğini, söz konusu iddiaların kabulünün mümkün olmadığını, taraflarca aralarında belli miktarda mamulün belli tarihlerde teslim edileceği konusunda anlaşılmışsa da davacı taraf ilk teslimat sonrası anlaşma yükümlülüklerine uymayarak sözleşmeyi geçersiz kılmış ve müvekkilini zarara uğrattığını, anlaşma gereğince ödemeler sadece müşteri çeki ve maksimum 90 günlük vadeli çeklerle yapılacağını, ancak davacı taraf daha ilk teslimatta anlaşmaya uymamış ve 120 gün vadeli çekle ve kendi çekiyle ödeme yaparak anlaşmayı bozmuş ve geçersiz hale getirdiğini, davacı ödeme yöntemiyle ilgili uyarılmasına rağmen sözleşmeye aykırı şekilde ödeme yapmaya devam ettiğini, dosyaya sunulan whatsapp yazışmaları ve sözleşme ile de açıkça ispatlandığını, davacı ödeme yöntemine aykırı davranarak basiretli bir tacir gibi hareket ettiğini, bu sebeple müvekkili kalan teslimatları kendilerine vermeyeceğini ve geçersiz hale geldiğini bildirdiğini, davacı ticari yükümlülüklerine ve sözleşmeye aykırı davranarak kendisi sözleşmeyi geçersiz hale getirdiğini, davacının iddia ettiği gibi hiçbir şekilde ürünlerin geç teslim edilmesi sebebiyle fiyat artışı yaşanması durumu söz konusu olmadığını, müvekkili kendi yükümlülüklerini zamanında yerine getirmiş ancak davacı ifa yükümlülüğünü uygun bir şekilde yerine getirmediğini, davacının müspet zararını isteyebilmesi için müvekkilinin kusurunun olması gerektiğini, ancak söz konusu olayda davacının kusuru sebebiyle ifa gerçekleşmediğini, açıklanan nedenlerle, öncelikle davanın reddine, davacının yüzde 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatı ödemesine, arabuluculuk vekalet ücreti ve mahkeme vekalet ücretinin ve yargılama giderlerinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE:
Dava; taraflar arasında imzalanan sözleşmeye aykırılık nedeniyle uğramış olduğu zararın tazminine yönelik ... 6. İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça yapılan itirazın iptali davasıdır.
... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Ambalaj Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi, borçlunun ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi olduğu, takibin 35.996,58 TL alacağa ilişkin ilamsız takip olduğu, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği ve borçlunun 09/11/2021 tarihinde takibe, faize ve diğer tüm fer'ilerine itiraz ettiği, itirazın süresi içerisinde yapıldığı anlaşılmıştır. İtiraz üzerine takibin durdurulmasına dair bir kararın alacaklı/vekiline tebliğine dair takip dosyası kapsamında mazbataya ve sair bilgi belgeye rastlanmamakla birlikte, eldeki itirazın iptali davasının 01/04/2022 tarihinde açıldığı, alacaklı/vekiline itiraz üzerine takibin durdurulması kararının tebliğine dair mazbata, sair bilgi belge de bulunmadığından İİK madde 67'de öngörülen bir yıllık sürenin işlemeye başlamadığı görülmekle eldeki itirazın iptali davasının süresi içerisinde açıldığının kabulü gerektiği anlaşılmıştır.
Bilirkişi heyeti tarafından alınan 02.01.2023 tarihli raporda; incelenen davacı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterlerinin yasal süresinde onaylandığı ve 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ticari defterlerinde şirketin icra takip tarihi olan 08.11.2021 tarihi itibariyle davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı, incelenen davalı şirkete ait 2021 yılı Ticari defterlerinin açılış tasdikleri ile yıl sonunda yaptırılması gereken kapanış tasdiklerinin yasal süresinde TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2021 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davalı ticari defterlerinde Davalı şirketin icra takip tarihi olan 08.11.2021 tarihi itibariyle davacı yandan 0,63 TL alacağının bulunduğu, taraflar arasındaki cari hesaplarda 0,63 TL fark olduğu, bu küsurat farkının muhasebe programından kaynaklandığı, taraflar arasındaki sözleşmeye göre davalı tarafça yerine getirilmesi gereken edimlerin %34,61 oranında eksik ifa edildiği, ifa edilmiş olan kısımların da sözleşmede taraflarca birlikte belirlenen ifa tarihlerine göre gecikmeli olarak ifa edilmiş olduğu, eksik ifa edilen ürün miktarının 19.662 KG olduğu, eksik ifa edilen miktarın davacı tarafından başka bir tedarikçiden KG başına KDV hariç 1,75 TL fazla bedel ödenerek tedarik edildiği, bu kapsamda davacının söz konusu ürünler için KDV hariç 34.408,50 TL (40.602 TL KDV dahil) fazla ödeme yaptığı, belirtilen miktarın davalı taraftan talep edilip edilemeyeceğinin takdirinin sayın Mahkemede olduğu, tavacı tarafça ihtarname masrafı olarak 421,29 TL’lik kredi kartı slibi sunulduğu ancak noterlik makbuzunun sunulmadığı, sunulan slibin ... 11. Noterliğinin 02.09.2021 tarih ve ... sayılı ihtarnamesi ile aynı tarihi taşıdığı, bu kapsamda ihtarname masrafı olarak değerlendirilip değerlendirilmeyeceğinin sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, tarafların icra inkâr tazminatı, faiz talebi ve diğer benzeri taleplerinin Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Davada taraflar arasındaki hukuki ihtilaf, davacı yanın 08.11.2021 tarihinde borçlu aleyhine ... 6. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 34,408,50 TL teslim edilmeyen ürünler için uğranılan zarar, 421,29 TL ihtarname masrafı, 1.152,68 TL işlemiş faiz, 14,11 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 35.996,58 TL tutarındaki alacağının tahsili amacıyla başlatmış olduğu icra takibine, davalı yanın borca itirazı ile icra takibinin durdurulması ” sonucunda; Davacı şirketin anlaşma gereği belirtilen tarihlerde teslimatın yapılmaması sebebiyle zarara uğradığını iddia ederek, uğradığı zararı davalı yandan tahsil edemedikleri iddiası üzerine itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi talebinden kaynaklandığı ,
Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporu , toplanan tüm delillerin değerlendirilmesi sonucu ; tarafların ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına yönelik bilirkişi ara kararı oluşturulduğu ,incelenen davacı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğu davacı şirketin 2021 yıllarına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, Davacı ticari defterlerinde şirketin icra takip tarihi olan 08.11.2021 tarihi itibariyle davalı şirkete herhangi bir borcunun bulunmadığı, incelenen davalı şirkete ait 2021 yılı Ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun yaptırılmış olduğu ve davalı şirketin 2021 yılı ticari defterlerini TTK. hükümlerine göre usulüne uygun tutmasından dolayı davalı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği , davalı ticari defterlerinde Davalı şirketin icra takip tarihi olan 08.11.2021 tarihi itibariyle davacı yandan 0,63 TL alacağının bulunduğu, taraflar arasındaki cari hesaplarda 0,63 TL fark olduğu, bu küsurat farkının muhasebe programından kaynaklandığının tespit edildiği ,
Taraflar arasında 18.06.2021 tarihli “Satış Sipariş Sözleşmesi” imzalandığı , davacı tarafça dosyaya sunulan sevk irsaliyeleri , davalı tarafça dosyaya sunulan faturalar üzerinde yapılan bilirkişi incelemesinde ; davalı tarafça sunulan faturalar esas alınarak yapılacak hesaba göre; sözleşme uyarınca teslimi gereken toplam ürün 56.800 KG olup, 56.800-32.519-24.281 KG ürün eksik teslim edildiği , ancak davacı vekili 19.662 KG ürünün (daha az bir miktarın) kendilerine teslim edilmemiş olduğunu beyan ettiğine göre, bu kabul karşısında kalan kısmın teslim edilmiş olduğunun kabulü gerektiği , taraflar arası yapılan sözleşme kapsamında , davalı taraf hem sözleşmede belirtilen ifa tarihini geçirmiş hem de sözleşmede kendisine yüklenen edimi %34,61 oranında hiç ifa etmediği bu açıdan 18.06.2021 tarihli sözleşme açısından temerrüde düşmüş olduğu ,
Eksik ifa edilen miktarın davacı tarafından başka bir tedarikçiden KG başına KDV hariç 1,75 TL fazla bedel ödenerek tedarik edildiği, bu kapsamda davacının söz konusu ürünler KDV hariç 34.408,50 TL fazla ödeme yaptığı, davacı tarafça notelik masrafaına ilişkin makbuzun da mahkememize sunulduğu ,sözleşme kapsamında kendisine düşen edimi eksik ifa ederek sözleşmede belirtilen ifa tarihini de davalının geçirdiği anlaşılmakla belirtilen miktarın davalı taraftan talep edileceği tüm dosya kapsamına uygun esas ve hükme elverişli bilirkişi raporu da göz önünde alındığında davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
2004 sayılı İİK madde 67/2.maddesi uyarınca; "Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir." neticeten işbu davada davalı borçlunun itirazının haksızlığına karar verildiğinden hükmolunan meblağın %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM:
Davacının davasının KABULÜ ile;
1-)Davalının ... 6. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 34.408,50-TL asıl alacak olmak üzere toplam 35.996,58-TL üzerinden İPTALİNE, takibin 34.408,50 TL asıl alacak üzerinden takip talebindeki talep gibi DEVAMINA,
2-)Asıl alacak üzerinden %20 icra inkar tazminatı 6.881,70-TL' nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
3-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 2.458,92 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 434,76 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.024,16 TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-)Davacının yaptığı 80,70 TL başvuru harcı, 434,76 TL peşin harç, 11,50 TL vekalet harcı, 3.037,50 TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 3.564,46 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL nisbi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı
. 21/02/2023
Katip ...
(E-imzalı)
Hakim ...
(E-imzalı)