T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/268 Esas
KARAR NO:2023/273
DAVA:İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:19/04/2022
KARAR TARİHİ:31/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı müvekkili ile davalı şirket arasında 10.05.2019 tarihli İstanbul Fuar Merkezinde ... tarihleri arasında gerçekleşmesi planlanan İstanbul ...
konulu fuar katılım sözleşmesinin imzalandığını, sözleşmeye göre müvekkili tarafından katılım bedeli olarak 5,44 USD kur üzerinden 31.762,41 TL davalıya ödendiği, davalı tarafından COVİD-19 nedeniyle fuarın ... tarihine ertelendiği ve bu ertelemenin pandemi koşulları nedeniyle müvekkili tarafından olumlu karşılandığını, ancak fuara kısa bir süre kala fuarın mayıs 2022 tarihine ertelendiğini müvekkili şirkete bildirildiğini, davalı ... A.Ş.’nin ... tarihlerinde Uluslararası Gıda Fuarı, ... tarihinde ... Fuarı’nı düzenlediği, 29 Eylül - 2 Ekim tarihlerinde ... Uluslararasi Ayakkabi Fuarı’nı, 17 - 20 Kasım 2021 tarihlerinde de 65. ... Uluslararası Ayakkabi Yan Sanayi Fuarı’nı düzenlediği gerek ...’nin fuar etkinlik takviminde, gerekse sektörlerin kendi kurumsal internet sitelerinde ilan edildiği, Ayrıca, fuarların pandemi nedeniyle ertelenmesinde karar mercii olan ...'nin de bu yönde bir kararı veya tavsiyesi söz konusu olmadığı, Bu bakımdan 26. İstanbul ...'nın ... A.Ş tarafından keyfi olarak ertelenmesinin müvekkilince kabul edilebilir bir yanı bulunmadığını, bu konuda ...'nin (...) yaptığı açıklamada "... A.Ş.'yi de bünyesinde bulunduran ... Holding tarafından, pandemi şartları gerekçe gösterilerek, ...'ın bilgisi dışında ve Fuar Komitesi'nin de yazılı onayı olmadan, 2022 yılına ertelendiği şeklinde bir karar alındığı, Kararın imzalanan protokole aykırıdır ve gayri yasal olduğu, ... ile ... A.Ş. arasında 06.12.2015 tarihinde imzalan protokole ek protokolün 3. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, fuarın ertelenmesi halinin tarafların karşılıklı mutabakatına tabii kılındığı, Fuar Komitesi'nin yazılı onayı olmadan fuar tarihinin tek taraflı değiştirilmesinin söz konusu olmayacağı hükme bağlanmıştır" şeklinde bir açıklamaya yer verildiğini, açıklanan sebepler neticesinde müvekkili tarafından sözleşmenin feshedildiği, fuar katılım bedelinin müvekkiline ödenmesi taleplerinin bulunduğu ihtarnamenin ... A.Ş'ye gönderildiği halde davalı tarafın cevap vermediğinden aleyhine .... İcra müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının süresinde itiraz ederek takibindurduğunu ifade ederek, fazlaya ilişkin haklarının saklı kalması kaydı ile, davanın kabulüne, borçlunun takibe, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine yaptığı itirazın iptaline ve takibin devamına,
HMK m. 389 ve 390/2’ye istinaden ortadaki zaruri durum sebebiyle dava sonuçlanıncaya kadar davalının aktif malvarlığı üzerine davalı taraf dinlenmeden, üçüncü kişilere mülkiyeti devri engelleyecek şekilde ihtiyati tedbir konulmasına,
davalı aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı üzerine bırakılmasını talep etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihleri arasında düzenlenecek ... (...) için "Fuar Katılım Sözleşmesi" akdedildiği, COVİD-19 salgını nedeniyle fuar, haklı sebeplerle ileri bir tarihe ertelenmiştir. Yapılan erteleme ile, katılımcıların hakları aynen korunacak olması, aynı şartlarda fuarın gerçekleştirilecek olması nedeniyle fuar katılım bedelinin iade edilemeyeceği hususu da kararlaştırıldığı, 11 Mart 2020 tarihinde ülkemizde görülen Covid-19 vakaları ile birlikte başlayan süreçte sokağa çıkma yasakları nedeniyle ülke genelinde tüm toplantı, gösteri, konser vb. organizasyonların yasaklanmasıyla ... Fuarı da müvekkili şirket tarafından yapılamadığından fuarın ... tarihine ertelendiğini, Bu tarihte de ülkemizde ve tüm dünyada pandeminin etkilerinin devam etmesi, Amerika, Avrupa ülkeleri ve diğer bazı ülkelerin Türkiye'yi kırmızı listeye alması yani Türkiye'ye seyahat kısıtlaması getirmesi, yine pandemi kaynaklı seyahat prosedürlerinin zorlaşması, aşı zorunluluğunun getirilmesi, karantina süreçleri, bu dönemde bilet fiyatlarının fahiş oranda artması gibi sebeplerden dolayı yurt dışından gelecek birçok katılımcının fuara katılamayacağını bildirdiğini, buna mukabil birçok şirketten, tekstil sektörünün yurt dışına hitap etmesi ve dolayısıyla fuara yurt dışından misafirlerin katılmasının çok önemli olduğu, fuarların yapılış amacın yurt dışından müşteri kazanmak, yurt dışı pazarına açılmak olduğundan yurt dışından misafirlerin gelmemesi halinde fuarın yapılmasının bir anlamı olmayacağı belirtildiğinden bu nedenle fuarın katılımcısı olan şirketler ve sektör temsilcileri tarafından fuarın ertelenmesi talep edildiği ve fuarın talep üzerine ertelendiğini, müvekkili şirketin söz konusu fuarları yapabilmek için fuar alanını en az 1 yıl önceden kiralanmakta, bunun için reklam ajanslarıyla anlaşmalar yapılmakta, personel alımı gerçekleştirilmekte, ses ve görüntü sistemleri için anlaşmalar yapılmakta, temizlik şirketleriyle anlaşmalar yaparak fuarın organize edilme bedeli milyon liraları bulduğunu, söz konusu fuarın Covid-19 kaynaklı nedenlerle yapılamaması müvekkili şirketi de telafisi oldukça zor zararlara uğrattığını, ayrıca fuarın ertelenmesi nedeniyle Ticaret Bakanlığı tarafından müvekkili şirket aleyhine inceleme başlatılmış, buna ilişkin müvekkil şirketten bilgi ve belge istenilmiş, müvekkili şirket ise gerekli bilgilendirmeyi yapmış, inceleme sonunda müvekkili şirket hakkında herhangi bir müeyyide uygulanmadığından ... fuarının Mayıs 2022'ye ertelenmesinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını, Davalı şirket ile yapılan "Fuar Katılım Sözleşmesi"nin 2. Maddesinde; "Fuar Katılım Sözleşmesini imzalayarak işbu Form'da belirtilen Düzenleyici'nin organize ettiği sergi veya fuara katılmayı kabul eden katılımcı, bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi
Katılımcı'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. Katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, Katılımcı'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda, Düzenleyici'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcı'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Katılımcı, ancak düzenleyici'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. Düzenleyici, fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve katılımcı'yı fuardan çıkarabilir" Hükmünün yer aldığını, özellikle son iki yılda pandemi sebebiyle tüm fuarların ertelenmesi sebebiyle TOBB Fuar Takviminin sıkışması, fuar alanlarında yer bulunamaması, aynı sektöre ilişkin 1 ay içerisinde aynı fuarın yapılamaması kuralı sebebiyle mecburen fuar ... tarihine ertelendiğini ve yukarıda bahsedilen "1 ay" kuralı sebebiyle de, katılımcıların daha fazla mağdur olmaması adına İstanbul içerisinde yakın bir tarihte yapılamayacak olması nedeniyle fuar Antalya'ya alındığını ifade ederek Haksız, kötüniyetli ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, asıl alacağın %20'sinden az olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, Tüm yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı taraf yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 82.237,66 TL alacağa ilişkin .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında başlatılan takibe yapılan itirazın iptali ve icra inkar tazminatı talebinden ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Fuar Katılım Sözleşmesi, çek örneği, makbuz, keşif ,bilirkişi incelemesi ve sair delillere dayanmıştır.
.... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ... Ticaret Limited Şirleti borçlu ... Anonim Şirketi, olduğu, 5.838,67 USD
alacak için 04/03/2022 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 05/10/2022 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; a) Taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesinin; davalıya, istediği kadar fuar yerini
ve tarihini değiştirme konusunda açık bir yetki vermediği, b) Bir kez bu değişik hakkı kullanıldıktan sonra fuarın mücbir sebep nedeniyle yine yapılamaması nedeniyle davacının fesih bildiriminin ve ödediği ücretin iadesi talebinin haklı olduğu, Bu durumda davacının davalı aleyhine 03.03.2022 tarihinde .... İcra müdürlüğü ... E Sayılı Dosyası ile başlattığı ilamsız takipte 5.838,67 USD (82.237,66 TL) alacağına, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini, c) Davacı açısından icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da oluştuğu, 05/12/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; bilirkişi kurulum kök rapordaki görüş ve kanaatinde değişiklik oluşmadığı tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davacı yanın, 04/03/2022 tarihinde davalı borçlu aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası 5.838,67 USD TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davalı yanların takibe itiraz etmesi üzerine çıkmış bulunduğu,
Taraflar arasında fuar katılım sözleşmesi yapıldığı, bu sözleşme uyarınca davacının davalıya dava konusu bedeli ödediği, salgın nedeniyle fuarın iki kez ertelendiği, bunun üzerine davacının sözleşmeyi feshederek ödemiş olduğu ücreti talep ettiği hususlarında bir ihtilaf bulunmadığı, taraflar arasında ihtilaf konusu olan ve raporumuzda çözüme kavuşturulması gereken temel problem; fuarın iki kez ertelenmiş olmasının mücbir sebep olarak nitelendirilip
nitelendirilmeyeceği ve buna bağlı olarak davacının sözleşmenin feshi ve ücretin iadesi talebinin yerinde olup olmadığı noktasında toplandığı,Taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde; sözleşmenin 2. maddesine göre: "Fuar Katılım Sözleşmesini imzalayarak işbu Form'da belirtilen Düzenleyici'nin organize ettiği sergi veya fuara katılmayı kabul eden katılımcı, bu imzadan sonra fuara katılmayı reddetse dahi Katılımcı'nın maddi ve manevi yükümlülükleri devam eder. Katılımcı, fuar katılım koşulları, sergi veya fuarın yeri, Katılımcı'nın fuar alanındaki yeri, düzenleme tarihleri, unvanı vb. hususlarda, düzenleyici'nin, sektörün talebi, ekonomik durumu, organizasyon gerekleri veya kendi takdiri ile yapacağı değişiklikleri (fuarın kısmen veya tamamen iptali dahil) peşinen kabul eder. Bu durum sözleşmenin fesih sebebi değildir. Katılımcı'nın ücret ödeme yükümlülüğü devam eder. Katılımcı, ancak düzenleyici'nin yazılı teyidi ile fuardan çekilme hakkına sahiptir. Düzenleyici, fuardan 3 gün öncesine kadar, hiçbir sebep göstermeksizin yazılı bildirimde bulunarak sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebilir ve katılımcı'yı fuardan çıkarabilir".
Davalı tarafın sözkonusu hüküm uyarınca, fuar yerini ve tarihini değiştirme yetkisine sahip olduğu, davalı taraf, bu yetkisini gerekçe göstererek davacının fuarın yapılamaması nedeniyle ücretin iadesine ilişkin talebinin yerinde olmadığını iddia etmekte olduğu, davalının, taraflar arasındaki sözleşmenin anılan hükmüne dayanarak fuar yerini ve tarihini bir kez değiştirdiği, davacının bu değişikliğe karşı çıkmadığı ancak yapılan değişikliğe rağmen fuarın mücbir sebep nedeniyle bir kez daha yapılamadığı, fuar yerinin değiştirilerek Antalya’da yapıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesinin; davalıya, istediği kadar fuar yerini ve tarihini değiştirme konusunda açık bir yetki vermiş olduğu düşünülemeyeceği, Bir kez bu değişik hakkı kullanıldıktan sonra fuarın mücbir sebep nedeniyle yine yapılamaması nedeniyle davacının fesih bildiriminin ve ödediği ücretin iadesi talebinin haklı olduğunun kabulü gerekeceği,Taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesinin; davalıya, istediği kadar fuar yerini ve tarihini değiştirme konusunda açık bir yetki vermediği, bir kez bu değişik hakkı kullanıldıktan sonra fuarın mücbir sebep nedeniyle yine yapılamaması nedeniyle davacının fesih bildiriminin ve ödediği ücretin iadesi talebinin haklı olduğu, Bu durumda davacının davalı aleyhine 03.03.2022 tarihinde .... İcra müdürlüğü ... E Sayılı Dosyası ile başlattığı ilamsız takipte 5.838,67 USD (82.237,66 TL) alacağına, takip tarihinden itibaren 3095 sayılı Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanunun 4/a maddesi gereğince Devlet Bankalarının USD para birimi ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranının uygulanması gerekeceğini, davacı açısından icra inkar tazminatı talep etme şartlarının da oluştuğu hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
Davanın KABULÜ İLE;
1-Davalı .... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasında davalının 5.838,67-USD asıl alacak üzerinden İPTALİNE, takip tarihinden itibaren 5.838,67-USD asıl alacağa 3095 sayılı kanunun 4/A maddesi uyarınca USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi işletilmek suretiyle takibin DEVAMINA,
-Alacağın %20'si oranında 16.447,53-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 5.617,65 TL harçtan peşin alınan 993,23 -TL harcın mahsubu ile bakiye 4.624,42 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerekmekle, 1.320,00TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 993,23 -TL peşin harç, 11,50 vekalet harcı, 2.500,00 -TL bilirkişi ücreti, 88,00 -TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 3.673,43 -TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 13.158,03 -TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2023
Katip ...
e-imzalıdır.
Hakim ...
e-imzalıdır.