T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO: 2022/276 Esas
KARAR NO: 2023/274
DAVA: Menfi Tespit (Alım Satım)
DAVA TARİHİ: 22/04/2022
KARAR TARİHİ: 31/03/2023
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Alım Satım) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkil elbise lastiği işi ile iştigal ettiği, 2020 Mart ayında Çin’den elbise lastiği siparişi
verdiği, Çin firması ödeme almadan malları göndermeyeceğini müvekkili şirkete bildirdiği,
yapılan görüşmeler sonucunda Türkiye’de bulunan 2 Çin vatandaşının açtığı ...
Dış Tic Ltd Şti firmasına 15.000 USD ve uzun vadeli formalite amaçlı çek
kesilmesi karşılığında sipariş verilen ürünlerin Türkiye’ye gönderileceği, Gümrüğe ulaştığında
ise sipariş bedelini alarak çekin iade edilmesi hususunda tarafların anlaştığı, anlaşmaya binaen Şirket yetkilisi ... TC ... Bankası A.Ş/İstanbul ...
... Şubesine ait Keşide yeri İstanbul 31.08.2020 vade tarihli 100.000 TL bedelli (15.000
USD karşılığı) ... seri nolu çek keşide edilerek davalı ... Tic Ltd Şti ‘ne verdiği,
ancak dünyada oluşan pandemi nedeni ile işin gecikebileceği müvekkil şirket yetkilisine iletildiği çekin vadesine kadar müvekkilin oyalandığı ve sonrasında malları teslim etmeden çek bedelinin tahsiline çalışıldığı, müvekkil çekin günü geldiğinde bankakadaki hesabındaki
parayı çekerek çekin tahsil edilmesini engellediği ancak çekin arkası yazıldığı,
sonrasında davalı şirket yetkililerine ulaşılmaya çalışılmış ancak, bir türlü şirket yetkililerine
ulaşılamadığı, müvekkil anlaşma vardığı ürünleri alamadığı gibi çek yönünden de oldukça
zarara uğradığı, çekin yazılması ile bankalardaki kredibilite yönünden etkilendiği ve finansman kullanamadığı, piyasadan vadeli mal alımı yapamadığı, işbu nedenle davalı şirkete
yapılan anlaşma gereği yerine getirilmediğinden çekin iadesi edilmesi hususunda
mahkemeye başvurma zorunluluğu hasıl olduğu,
arz ve izah edildiği üzere; taraflarca yapılan anlaşmaya uymayan ve anlaşmaya konu ürünleri müvekkile teslim etmeyen davalı şirkete borçlu olunmadığının tespiti ile mahkemeye sunulan
çekin konusuz olması sebebiyle müvekkile iadene , yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesi talep ve dava etmiştir.
CEVAP;
Davalı tarafa usulüne uygun tebligat yapıldığı ancak dosyaya herhangi bir cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; davacı şirketin tekstil işi ile iştikal ettiği Çin'den bir firmadan elbise lastiği şiparişi verdiğini Çin firmasının Türkiye'de bulunan iki Çin vatandaşının açtığı ... Dış Tic. Ltd. Şti'ye formalite amaçlı çek keşide edildiği, sipariş karşılığında ürünlerin Türkiye'ye gönderileceğinin beyan edildiğini Türkiye gümrüğüne ulaştığında sipariş bedelini alarak çekin iade edileceği hususunda Çin firmasıyla anlaşıldığı buna istinaden 15.000,00 USD karşılığı 100.000,00 bedelli çekin davalıya verildiği malların teslim edilmediği ve buna istinaden bu çek bedeliyle borçlu olunmadığı anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; Çek Bilgileri, Ticaret Sicil kayıtları, bilirkişi incelemesi, vesair tüm delaile dayanmıştır.
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 24/01/2023 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Dava konusu 31.08.2020 keşide tarihli 100.000 TL bedelli çekin avans olarak davalı şirket
adına düzenlenerek teslim edildiği ve işbu çek karşılığında veya taraflar arasında bir başka ticari
ilişkinin varlığına dair tespit yapılamadığı,
işbu tespitler sonucunda, dava konusu çek karşılığında bir başka ticari ilişkinin varlığına
rastlanamamış olması nedeniyle dosya kapsamı delillerle sınırlı olmak ve nihai takdir mahkemenizde
olmak üzere, işbu çekten dolayı davacının borçlu olmadığının kabulü gerektiği tespit ve rapor edilmiştir.
Tüm dosya kapsamı bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; davacı şirketin tekstil işi ile iştikal ettiği Çin'den bir firmadan elbise lastiği şiparişi verdiğini Çin firmasının Türkiye'de bulunan iki Çin vatandaşının açtığı ... Dış Tic. Ltd. Şti'ye formalite amaçlı çek keşide edildiği, sipariş karşılığında ürünlerin Türkiye'ye gönderileceğinin beyan edildiğini Türkiye gümrüğüne ulaştığında sipariş bedelini alarak çekin iade edileceği hususunda Çin firmasıyla anlaşıldığı buna istinaden 15.000,00 USD karşılığı 100.000,00 bedelli çekin davalıya verildiği malların teslim edilmediği ve buna istinaden bu çek bedeliyle borçlu olunmadığı,
Dava konusu çekin ... Bankası A.Ş / ... Şubesi
ne ait, Çek Hesap No ...
, Keşidecisi ... Ltd Şti
olan, ...
çek seri nolu, 01 Haziran 2020
basım tarihli, İstanbul -31.08.2020
keşide yeri ve tarihli, 100.000.00 TL
bedelli, ... LTD ŞTİ Hamil-Emrine çek düzenlendiği, 03/09/2020 tarihinde şubeye ibraz edildiği ve karşılıksız işlem görüldüğü,
Dosya kapsamında herhangi bir icra takibinin yapılmadığı, davacı ticari defter kayıtlarına göre, davacı tarafından davalı şirkete avans olarak verilen
1.08.2020 vadeli/keşide tarihli 100.000 TL bedelli çek karşılığında, her hangi bir mal alımı apıldığına dair tespit yapılamadığı,
taraflar arasında işbu avans çeki dışında her hangi bir ticari ilişkinin
borç/alacak) varlığına dair tespit yapılamadığı, dava konusu çek karşılığında bir başka ticari ilişkinin varlığına
rastlanamamış olması nedeniyle dosya kapsamı delillerle sınırlı olmak üzere, işbu çekten dolayı davacının borçlu olmadığının kabulü gerektiği hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE;
- ... Bankası A.Ş ... şubesi 31/08/2020 keşide tarihli ... seri nolu, 100.000,00-TL bedeli çek yönünden, davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
3-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 683,10 TL harçtan peşin alınan 170,78 -TL harcın mahsubu ile bakiye 512,32 -TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvurma harcı, 170,78 -TL peşin harç, 11,50 vekalet harcı, 1.250,00 -TL bilirkişi ücreti, 321,25 -TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 1.834,23-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 -TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair, Davacı asil ve davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile ... Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 31/03/2023
Katip ...
¸e-imzalıdır
Hakim ...
¸e-imzalıdır