T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/3 Esas
KARAR NO :2024/746
DAVA:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:03/01/2022
KARAR TARİHİ:23/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil, ...A.Ş. ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 28/02/2021 ödeme tarihli ve keşidecisi ... ...Elektr. San. Ve Tic. Ltd.Şti. olan 40.000-TL bedelli çekin yetkili hamili iken mezkur çek çalınmış ve işbu çekin iptali amacıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosya ikame edildiğini, dosyanın yargılaması sırasında davalı ... tarafından çek ibraz edilmiş olup ... Bankası'nın 19.10.2021 tarihli müzekkeresi ile Mahkemeye bildirildiğini, bu bağlamda .... Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından 21.12.2021 tarihli duruşmanın 1 numaralı ara kararı ile çek ile ilgili iade davası açmak üzere müvekkiline 2 haftalık süre verildiğini,( Türk Ticaret Kanunu'nun 763. Maddesi;IV - İade davasıMADDE 763- (1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir. Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır.) gelinen aşamada müvekkilinin ... seri numaralı, 28/02/2021 ödeme tarihli 40.000-TL bedelin çekin yetkili hamili iken çekin arkasını cirolamadan çek kaybolmuş olduğundan müvekkil hem alacağına kavuşamadığını hem de ciro silsilesindeki diğer kişiler tarafından açılabilecek icra takibi tehdidi altında kaldığını, çekin arkasında gözüken imzanın müvekkiline ait olmayıp bu hususun basit bir incelemeyle dahi ortaya çıkabileceğini, zira ciro esnasında müvekkilinin TC kimlik numarası bile yazılmadığı gibi dosya kapsamına sunulan vekaletteki imza ile çekin arkasında müvekkil adına atılan imzanın asla uyuşmadığının apaçık ortada olduğunu, bu durumla ilgili olarak şikayet hakları ve fazlaya ilişkin her türlü dava haklarını saklı tuttuklarını belirterek, davanın kabulü ile müvekkilinin uhdesinden rızaen çıkmamış olan ... ... Şubesi'ne ait ... seri numaralı, 28/02/2021 ödeme tarihli çekin müvekkiline iadesine, davaya konu çekin yargılama esnasında haksızca tahsili için icraya konması veya tahsil olması durumuna istinaden davanın menfi tespit/istirdat davası olarak DEVAMINA, bu nedenlerle davaya konu çekin haksızca ödenmemesi adına ödeme yasağı tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalıya usulüne uygun davetiye tebliğ edildiği, cevap dilekçesi sunulmadığı anlaşılmıştır.
Dava; ...A.Ş. ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... ...Elektr. San. Ve Tic. Ltd.Şti. Keşide yeri ... olan ... seri numaralı, 28/02/2021 tarihli, 40.000-TL bedelli çekin davacının rızası hilafına elinden çıktığı iddiasıyla dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespiti, çek bedelinin tahsil olması durumunda ödenen bedelin iadesi ve çekin davacıya iadesine taleplerine ilişkindir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Dava dilekçesi incelendiğinde, davacı tarafça dava konusu çekin zayi olduğu iddiasıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... esas sayılı dosyasında, çekin davalı ... tarafından bankaya ibraz edilmesi ve bu hususun zayi davasında bankaya yazılan müzekkere cevabı ile belirlenmesi üzerine Mahkemece hamile karşı istirdat davası açılması için süre verilmesi üzerine eldeki menfi tespit ve istirdat davası açılmıştır.
Yapılan incelemede; .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında ... Bankasının 19/10/2021 tarihli müzekkere cevabında çekin ... tarafından ibraz edildiğinin bildirildiği görülmüş olup, Uyap sistemi üzerinden istenen ve Mahkememize gönderilen .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya içeriği incelendiğinde, dava konusu çekin ön ve arka suretinin yer aldığı (... Bankasının 19/10/2021 tarihli müzekkere cevabı ekinde) görülmüş, davacının lehtar olduğu, çekin arka yüzünde ilk cironun lehtar olan davacı adına yapıldığı ve davacı lehtarı takiben çekte sırasıyla 4 farklı ciro bulunduğu ve 5. Cironun davalı ...'a ait olduğu görülmüştür.
Davacı taraf dava dilekçesinde açıkça dava konusu çekin arka yüzündeki davacı adına yapılan cironun davacıya ait olmadığı, imzanın da davacıya ait olmadığı belirtilerek imza inkarında bulunmuş olup, yukarıda açıklandığı üzere .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası içeriğinden ve ... Bankasının 19/10/2021 tarihli müzekkere cevabından belirlendiği üzere dava konusu çek Mahkememiz işbu dosyasında davalı ... tarafından ibraz edildiğinden, dava konusu çekin davalı ... uhdesinde bulunduğu belirlenmiş, davacının imza inkarı nedeniyle imza incelemesi yapılmak üzere Mahkememizin 15/06/2022 tarihli celse 2 nolu ara kararı, 07/12/2022 tarihli celse 3 nolu ara kararı, 29/03/2023 tarihli celse 2 nolu ara kararı, 27/09/2023 tarihli celse 2 nolu ara kararı ve 14/02/2024 tarihli celse 2 nolu ara kararı doğrultusunda dava konusu çek aslının sunulması hususunda davalıya ihtarlı tebligatlar gönderilmiş ancak anılan ara kararlar doğrultusunda davalıya yapılan tebligatlardan netice alınamadığı ve davalı tarafça çek aslının sunulmadığı gibi herhangi bir beyanda da bulunulmadığı anlaşıldığından, davacının imza inkarı kamu düzenini ilgilendirdiğinden ve uyuşmazlık kapsamında zorunlu ve öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğinden ve .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası içeriğinden ve ... Bankasının 19/10/2021 tarihli müzekkere cevabından, çekin davalı uhdesinde olduğu belirlendiğinden Mahkememizin 29/05/2024 tarihli celse 3 nolu ara kararı ile "dava konusu çek aslını hamili olduğu belirlenen davalı ... adına 6100 sayılı HMK nın 220.maddesi uyarınca ihtarlı davetiye çıkarılarak çek aslının uhdesinde bulunup bulunmadığı, bulunması halinde çek aslının imza incelemesine esas olmak üzere mahkememize sunulması için 2 hafta kesin süre verilmesine, verilen kesin süre içerisinde gereğinin yerine getirilmemesi ve çek aslının sunulmaması halinde çekteki davacı adına atılı imzanın davacıya ait olmadığı hususunu ikrar etmiş sayılacağı ve bu doğrultuda değerlendirme yapılarak karar verileceğini hususunun ihtarına," karar verilmiş, anılan ara karar doğrultusunda belirtilen ihtar ekli olarak davalı adına tebligat çıkarılmış ve 01/07/2024 tarihinde davalıya tebliğ edilmiş ancak verilen kesin süre içerisinde davalı tarafça çek aslı sunulmamış olup, ara karar ile verilen kesin sürenin sonuçları davalıya ihtar edildiğinden dava konusu çek üzerinde lehtar olan davacı adına atılı imzanın davacıya ait olmadığı husus davalı tarafça ikrar edilmiş sayıldığından, davacının dava konusu çek nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.
Davacı menfi tespit talebi ile birlikte çekin davacıya iadesini ve ödeme yapılması halinde ödenen tutarın istirdadını talep etmişse de, dosya kapsamında dava konusu çeke ilişkin olarak davacı tarafça ödeme yapıldığına dair herhangi bir delil/belge bulunmadığından davacının bedele ilişkin istirdat talebinin değerlendirilmesine yer olmadığı anlaşılmıştır. Davacının çekin iadesi talebi değerlendirildiğinde ise, çek suretine göre davacının lehtar olduğu, çekin arka yüzünde ilk cironun (imzası inkar edilmekle birlikte) lehtar adına atılı olduğu ve davalıya ait son cirodan evvel davacı ile davalı ciroları arasında 4 kişinin cirosu olduğu, yapılan ciroların beyaz ciro olması nedeniyle ciro silsilesinin görünürde düzgün olduğu ve davalının, davacı lehtar adına atılan imzanın sahte olduğu, çekin iktisabında kötüniyetli olduğu veya yine davalının çekin iktisabında ağır kusurunun bulunduğu hususunda dosya kapsamında somut herhangi bir delil bulunmadığından çekin iadesi koşullarının oluşmadığı anlaşılmakla davacının çekin iadesi talebinin reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM:Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere ;
1-Davanın kısmen kabulüne,
...A.Ş. ... Şubesi'ne ait keşidecisi ... ...Elektr. San. Ve Tic. Ltd.Şti. Keşide yeri ... olan ... seri numaralı, 28/02/2021 tarihli, 40.000-TL bedelli çek nedeniyle davacının davalıya borçlu olmadığının tespitine,
Çekin davacıya iadesi talebinin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 2.732,40-TL harçtan peşin alınan 170,78-TL harcın mahsubu ile bakiye 2.561,62-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 565,00-TL tebligat/ posta gideri ile 80,70-TL başvurma harcı, 170,78-TL peşin harç, 11,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 827,98-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının/ vekilinin yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/10/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır