T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/455 Esas
KARAR NO:2022/929
DAVA:Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:04/07/2022
KARAR TARİHİ:21/12/2022
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... İl Milli Eğitim Müdürlüğü (Kurum) tarafından 2020 Eylül ayında yapılan memur banka maaş ihalesi yapıldığı, ... Merkez İlçe ve Merkeze bağlı köylerde çalışan 3917 personeli kapsayan maaş promosyon anlaşması ocak ayından itibaren yürürlüğe girmek üzere 2021-2024 yılları arasını kapsayan üç yıl için 2880 Türk Lirası bedelle, Kurum ile ...Bankası A.Ş ... Şubesi tarafından imzalandığı, güncel enflasyon rakamları ve maaşlara yapılan enflasyon farkı ödemeleri karşısında mevcut Protokolün bazı hükümleri, Kurum'un durumunda bir değişiklik yaratmamasına rağmen Banka'nın kazancını fahiş arttırmış ve bunun sonucu olarak taraflar arasındaki denge banka lehine aşırı ölçüde bozulduğu, bu sebeple öngörülemeyen durumlardan dolayı ve ayrıca Protokolün 8.8 maddesine "İşbu Protokolde yapılabilecek tüm değişiklikler ve protokole yapılabilecek tüm ilaveler, tarafların karşılıklı rızaları ile mümkündür. Herhangi bir madde tarafların rızası olmaksızın değiştirilemez..." uygun olarak, taraflarca sözleşmenin güncel ekonomik koşullara göre uyarlanması gerektiği düşüncesiyle Kurum, Banka yönetimi ile 25/03/2022 tarihinde yazılı olarak temasa geçtiği ve uyarlama taleplerine bankaca 30/03/2022 tarihinde olumsuz cevap verildiği, akabinde arabuluculuk safhasına geçildiği, taraflar arasındaki görüşme 20/06/2022 tarihli anlaşmama son tutanağı ile sonuçlandığı, imzalanan protokolün 15. Maddesinde açıkça görüldüğü üzere; protokolün tüm tarafları bu Protokolden doğacak her türlü uyuşmazlığın çözümlenmesinde, Türk hukukunun uygulanacağını ve Kanunen yetkili mahkeme ve icra dairelerinin yetkilerinin saklı olduğunu kabul eder, bu doğrultuda mahkemenin yetkili olduğu, ülkemizin ve dünyanın içinde bulunduğu şartlar ve devlet memuruna ödenen enflasyon farkı nedeniyle banka hesaplarında bankanın fayda sağlayacağı miktar Ocak ayı itibariyle en az % 30, Temmuz ayı itibariyle en az % 41 artış sağladığı, güncel ekonomik veriler de incelendiğinde Ocak 2023 ayında bu rakamın daha da artacağı değerlendirildiği, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankasının resmi internet sitesinde, Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan fiyat endekslerinin yıllık yüzde değişim oranları 06-2022 de 78.62, 05-2022 de 73,50 , 04-2022 de TÜFE 69,97 , 03-2022 de 61,14 , 02-2022 54,44 ve 01-2022 36,08 şeklinde listelendiği, ülkemizdeki TÜFE oranlarında artış grafiği İstatistik Kurumunun verilerinden açıkça görüldüğü, bu artışı değerlendirirken özellikle Protokol imzalanırken ödenecek tutarın belirlenmesine esas teşkil eden en düşük memur maaşı 4 bin 230 TL iken 2022 Temmuz ayında yapılan %41 tutarındaki artış ile en düşük memur maaşı 9 bin lira seviyesi dolaylarında olacağı, işbu protokol bir sözleşme olup, sözleşmelerin doğası gereği tarafların karşılıklı menfaatlerinin gözetilmesinin esas olduğu, menfaatler arasında açılan bu farkın yeniden düzenlenmesini gerektirecek olayların varlığını değerlendirmek suretiyle bir rapor alınmalı ve uyarlama talebimiz hasıl olacak sonuca göre değerlendirilmesi gerektiği, sözleşme kurulduktan sonra ortaya çıkan olaylar, olağanüstü ve objektif nitelikte olup kurumun herhangi bir kusurunun olmadığının da açık olduğu, sözleşmede hüküm bulunmamış olsa bile Türk Borçlar Kanununa göre sözleşmenin değişen hal ve şartlara uydurulmasının gerekip gerekmeyeceğinin incelenmesi gerektiği, kaldı ki sözleşmede olumsuz intibak kaydı bulunmakla beraber, bu kayda dayanarak sözleşmenin kayıtla birlikte aynen uygulanmasını talep etmek M.K. mad. 2/2 hükmü anlamında hakkın kötüye kullanılması manasına gelebileceği, sözleşmenin değişen koşullara uyarlanmaması, taraflarının menfaat dengesini sağlamaya olanak vermemesi ve sözleşmedeki risk paylaşımının adil bir şekilde yapılmaması hakkaniyetsiz bir durumu ortaya koyacağı, bu nedenlerle davanın kabulüne karar verilmesini
900,00 TL' nin ihtar tarihinden (25/03/2022) itibaren işletilecek reeskont faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacı idareye verilmesini vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davalı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava edilmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: ... İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından 2020 Eylül ayında yapılan banka promosyonu dağıtılması ile ilgili olarak çıkılan Memur Maaş İhalesi ile ... Merkez İlçe ve Merkeze bağlı köylerde çalışan 3917 personeli kapsayacak şekilde ihalede kapalı zarf tekliflerden sonra yapılan açık arttırma sırasında banka promosyonu olarak en yüksek teklifi veren müvekkil Banka uhdesinde kalarak Maaş Promosyon Anlaşması, Ocak ayından itibaren yürürlüğe girmek üzere 2021-2024 yıllarını kapsayan üç yıl için 2.880-TL bedel üzerinden müvekkil Banka ile imzalandığı, davacı Kurum tarafından 25/03/2022 tarihinde sözleşmenin güncel koşullara göre uyarlanması için bankaya yazılı talepte bulunulduğu, banka tarafından olumlu yanıt verilmemesi üzerine 2.800,00-TL bedelin şimdilik 900,00-TL artırılması ve işbu 900,00-TL'nin ihtar tarihi olan 25/03/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont faizi ile birlikte talebi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin tarafımız aleyhine hükmedilmesi talepli işbu davanın açıldığı, ancak eksik harç yatırılarak açıldığından ve dava türü olarak alacak davası olarak belirlenmişse de dava dilekçesinde sözleşmenin uyarlanması talep edildiğinden usulden reddini talep ettikleri, davacının işbu davayı açmakta hukuki yararı bulunmadığı, davacının davasını somutlaştırma yükümlülüğünü yerine getirmediği, ilgili kanun/ların aradığı şartları taşımadığı HMK 119 maddesi hükmüne dahi uygunluk göstermediği aynı zamanda davacının iddiasını ispata yarar hiçbir açıklamaya yer vermeyerek nasıl munzam zararın söz konusu olduğunu açıklamayarak ve dahi ispata yarar hiçbir belgeyi dava dilekçesi ekinde sunmayarak HMK 194'de aykırı davrandığı, sunulan delillerden başka delil sunulmasına muvafakatleri bulunmadığı, 15/09/2021 tarihli banka promosyonu ihalesinde en yüksek teklifi müvekkili bankanın yapmış olması sebebiyle davacı kurum ile müvekkil banka arasında akdedilen protokol kapsamında promosyon ödemeleri eksiksiz ve zamanında yapılmakta olduğundan davacının herhangi bir alacak hakkının mevcut olmadığı, imzalanan Protokol halen yürürlükte olduğundan ve müvekkili banka tarafından yükümlükleri yerine getirildiğinden davacının herhangi bir alacağının bulunmadığı, protokolün 10.5 maddesinde davacı kuruluş tarafından başkaca hiçbir ad altında nakdi ve ayni herhangi bir harcama talebinde bulunulmayacağı kabul, beyan ve taaahhüt edilmiş olup ilgili Protokol'ün 10.1 maddesinde de ödeme işi tamamlandıktan sonra başkaca hiçbir ödeme yapılmayacağı ve ilave taleplerin dikkate alınmayacağı belirtildiği ve taraflarca bu hususta mutabık kalındığı, ahde vefa ilkesi gereği sözleşmeye uyulması gerekmekte olup sözleşmenin uyarlanması için gerekli şartların gerçekleşmediği, müvekkili bankadan haksız kazanç elde etmek amacıyla asılsız ve mesnetsiz olarak açılan işbu davanın reddinin gerektiği, davacının herhangi bir alacak talep etme hakkı bulunmadığı, zira banka tarafından Protokol kapsamında belirlenen promosyon ödemesini eksiksiz ve tam olarak yapıldığı, davanın zenginleşme amacıyla ve kar sağlamak için açılan bir dava olup; usule, yasaya, sözleşme hükümlerine hak ve hakkaniyete aykırı olduğundan işbu davanın reddedilmesi gerektiği, davacı tarafından talep edilen faizin fahiş olduğu, bu nedenlerle birlikte tüm dava ve talep hakları, davacının dava sırasında ileri süreceğe hususlara karşı, itiraz cevap ve belge sunma hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının işbu usul ve yasaya aykırı davanın esas incelemesine geçilmeden davanın usuli itirazları nedeniyle usulden reddine, aksi kanaat halinde ise esas incelemesine geçilerek haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine,yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; Davacı ile Davalı bankanın ... Şubesi arasında akdedilen maaş promosyon anlaşmasına ilişkin protokolün değişen koşullar (ekonomik kriz, enflasyon, kamu görevlileri maaş zamları gibi) nedeni ile uyarlanması talebine ilişkin olduğu görüldü.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Ankara BAM 21. HD'nin 30/12/2019 tarih ve 2019/1945 esas 2019/1652 karar sayılı ilamında; kararı denetlenen ilk derece Mahkemesince promosyon ödemesine ilişkin protokolün değişen koşullara uyarlanması için açılan davada Asliye Hukuk Mahkemelerinin görevli olduğuna karar verilmiş ve istinaf incelemesinde 6102 sayılı TTK'nun 4/1-f maddesi uyarınca bankacılık işleminden kaynaklanan davaların mutlak ticari davalar olduğu ve anılan Kanunun 5/2 maddesi uyarınca da tüm ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olduğu belirtilmiş olup; tıpkı emsal niteliğinde alıntılanan işbu BAM kararında olduğu gibi Mahkememizin işbu davasına konu somut uyuşmazlıkta da dava; davacı ile davalı bankanın ... Şubesi arasında akdedilen maaş promosyon anlaşmasına ilişkin protokolün değişen koşullar nedeniyle uyarlanması talebine ilişkindir.
26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetki Hakkında Kanun'un 5. Maddesinin 5. Fıkrasında özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hakimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceği düzenlenmiştir.
Hakimler ve Savcılar Kurulunun 1.dairesinin 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararı ile İstanbul İlinde Finans İhtisas Mahkemesi kurulmasına karar verilmiş olup Finans İhtisas Mahkemeleri 15.12.2021 tarihi itibariyle faaliyete başlamışlardır.
Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.dairesi 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararı uyarınca ;
1) 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,
2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,
3)19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),
4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,
5)21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,
6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,
7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,
Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere 15.12.2021 tarihinden itibaren İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin ihtisas mahkemeleri sıfatıyla tevzi edilmesine karar verilmiştir.
Finans İhtisas Mahkemelerinin görev alanının tayininde uyuşmazlığın yukarıda belirtilen Hakimler ve Savcılar Kurulu 1.Dairesinin 25.11.2021 tarihli, 1232 karar numaralı kararında yer verilen kanun maddelerinden kaynanıp kaynaklanmadığına bakılması gerekmekte olup somut olayda da uyuşmazlığın davacı ile davalı arasında akdedilen kredi sözleşmelerinden kaynaklandığı anlaşılmakla iş bu davanın finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzii için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine, Mahkememiz esasının gönderme kararı uyarınca kapatılmasına karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-İş bu davanın finans ihtisas mahkemesi olarak belirlenen İstanbul 6, 7, 8 ve 9. Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzii için İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna GÖNDERİLMESİNE,
2-Mahkememiz esasının gönderme kararı uyarınca kapatılmasına,
Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda karar verildi. 21/12/2022
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır