T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/459 Esas
KARAR NO:2025/409
DAVA:İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ:05/07/2022
KARAR TARİHİ:19/06/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı sigorta ettiren ... A.Ş.’ nden finansal kiralama şeklinde kiraladığı örgü makinelerini, .../0 nolu ...-Leasing ... Sigorta Poliçesi ile müvekkilimiz ... Sigorta’ ya sigorta ettirdiğini, Finansal kiralama süresi boyunca sigorta konusu olan örgü makinelerinin mülkiyeti ...AŞ üzerinde olduğundan, poliçedeki sigortalı da ...AŞ olduğunu, ayrıntıları başta ekspertiz raporu olmak üzere dosyadaki diğer bilgi ve belgelerden görüleceği üzere, sigorta ettiren ...’ e ait olan ... ... unvanlı işyerinde 4/2/2022 tarihinde yangın çıkmış ve bu yangın sonucunda sigortalı örgü makinalarının tamamı yandığını, sigortalının hasar ihbarı ve hasarının karşılanması talebi üzerine müvekkilimizce ... nolu hasar dosyası açıldığını, müvekkilce yangının çıkış sebep ve nedenlerinin tespiti amacıyla HMK.m.293 kapsamında Endüstriyel yangın ve patlayıcı maddeler uzman ve Elektrik ve elektronik mühendisi elektriksel yangınlar uzmanından oluşan heyetten 24/2/2022 tarihli Teknik Delil Tespit Raporu başlıklı uzman raporu ve ayrıca 5684 sayılı yasa kapsamında ... Ltd Şti’ nden 29/3/2022 tarihli, ...nolu bağımsız sigorta ekspertiz hasar raporu alındığını, mahallinde yapılan tespit ve incelemeler sonucunda 04.02.2022 tarihinde meydana gelen yangının çıkış yeri, sebebi ve kusur durumunun tespiti için başvuru sonucu hazırlanan uzman bilirkişi raporunda sonuç kısmında ...’ın olayın meydana gelmesinde tam kusurlu olduğu görüş ve kanaatini ifade edildiğini, yangının iş merkezi girişindeki kofra kutusunun içindeki ... ‘a ait tesisatın, kablo bağlantısının kısa devre ark yapması ile çıktığı ve sigortalı firmanın iplik deposu havalandırma fan bölgesinden üretim yerine sirayet ettiği anlaşıldığını, konu yangın iş merkezi girişindeki ...’a ait kofra kutusundan çıktığı için konu hasarın ... / ... AŞ’ye rücu edilmesi gerektiğinin belirtildiğini, hasar ve zararla ilgili olarak da 5684 sayılı yasa kapsamında alınan Bağımsız sigorta Ekspertiz raporunda, yangın sonucu tümüyle pert total olan sigortalı örgü makinelerinin 1 tanesinin rayiç değerinin 20.000,00 EUR, ve 12 tanesinin de 240.000,00 EUR olduğu bu bedelden 3.860,00 EUR hurda ( Sovtaj ) bedeli ve muafiyet tenzili düşülmüş sigortalıya ödenmesi gereken tazminat miktarı 212.526,00 EUR olarak tespit edildiğini, ekspertiz raporuyla belirlenmiş olan 212.526,00 EUR hasar tazminatı müvekkilimizce sigortalıya ... bankasının 13/4/2022 tarihli dekontu ile ödendiğini, .öylece müvekkilimiz TTK 1472/1 mad. “ Kanuni Halefiyet “ gereğince sigortalının yerine geçerek alacaklı sıfatını elde ettiğini, müvekkilimiz ayrıca sigortalıdan ibra ve temlik belgesi de almış olup, TBK 183 vd. mad. hükümleri gereğince de alacaklı sıfatını kazanarak sigortalının yerine geçtiğini, söz konusu hasar tazminatının rücuen tahsili amacıyla davalı ... aleyhine taraflarınca .... İcra Dairesinin ... E. sayılı dosyasıyla icra takibi açıldığını, borçlu davalı yasal sürede itiraz ettiği için takip durduğunu, borçlu davalının bu haksız itirazlarının iptal edilmesi ve takibin devamına karar verilmesi amacıyla bu davayı açmamız gerekli ve zorunlu olduğunu, dava açılmadan önce yasal zorunluluk nedeniyle arabulucuya başvurulmuş ise de anlaşma sağlanamadığını, açıklanan işbu nedenlerle davalı borçlunun .... İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı icra takibine vaki haksız itirazlarının iptaline, takibin devamına, davalı borçlunun taraflarına ayrıca icra inkar tazminatı ödemesine karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; gerek davacı taraf gerekse dava dışı sigortalı tazmin için müvekkil şirkete süresi içerisinde müracaat etmediğini, davacı tarafın halefiyet ilkesi gereği tazmini talebinde bulunduğu zararların giderilmesi ve tazminine ilişkin olarak özel bir başvuru usulü ve süresi öngörüldüğü ilgili Yönetmelik hükmü nazarında görülmekte olduğunu, dava dışı sigortalı ve davacı tarafından 10 günlük süreden çok sonra başvurulduğunu, bu nedenle bu düzenlemedeki sürelerin geçirilmesinden dolayı zararın müvekkil şirket tarafından karşılanması talebi usul ve yasayla uyarlı bir talep olmadığından reddine karar verilmesi gerektiğini, hasarın müvekkil şirketin dağıtım şebekesinin işletilmesinden kaynaklandığının davacı şirket tarafından ispatı gerekmekte olduğunu, dava konusu olayla ilgili olarak ne dava dışı sigortalı ne de davacı sigorta şirketi tarafından müvekkil şirkete tazmin için süresi içinde bir başvuru yapılmamış; söz konusu hasarın müvekkil şirketin dağıtım şebekesinden kaynaklanıp kaynaklanmadığı davacı tarafça tek taraflı olarak düzenlenen ekspertiz raporu dışında iddia olmaktan öteye geçemediğini, yasal süresi içerisinde zarara uğrayanlar tarafından başvuru yapılması yeterli olmayıp hasarın müvekkil şirketin dağıtım şebekesinin işletilmesinden kaynaklı olması şartı arandığını, hasar müvekkil şirketin dağıtım şebekesinin işletilmesinden kaynaklanmadığını, somut uyuşmazlıkta her iki şartın da gerçekleşmemiş olduğu hususu nazara alındığında davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu olayda müvekkil şirketin sorumluluğunu doğuracak illiyet bağı mevcut olmadığını, illiyet bağı sorumluluğun temel ögesi olduğunu, zararla eylem arasında illiyet bağının mevcut olması, zararın eylemin bir neticesi olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın meydana gelmeyeceğinin kesin olarak bilinmesi olduğunu, hiçbir hukuk düzeni mantık yasalarına göre mevcut olmayan illiyeti yaratamayacağını, mantık bakımından bu illete sonsuz zincir halinde neticeler bağlanılabileceğini, hukuki netice olarak zararın tazmin sorumluluğunun kabulü için, bir sebebe illi olarak bağlanan neticeler silsilesinin içinde hangi kesimin gerekli ve yeter olacağını belirlemek yine hukuk düzeninin görevi olduğunu, dava konusu hasar dava dışı sigortalının yani 3.kişinin kusurundan kaynaklandığından müvekkil şirkete yükletilebilecek herhangi bir kusur ve sorumluluk söz konusu olmadığını, yangın mülkiyeti ve sorumluluğu tüketiciye ait tesisatta meydana geldiğini, bu kısımlarda meydana gelen arıza ve yangınlarda müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, müvekkil şirketçe yapılan saha keşifleri ve EPDK Yönetmelikleri uyarınca müvekkil şirketin dağıtım tesisinden kaynaklı bir sorun olmadığı tespit edildiğini, binanın elektrik kofra ve panosu ile bina içindeki kablolar, müşteri tarafından tesis edilmiş ve müşterinin mülkiyetinde yani sorumluluğunda olan kısımlar olduğunu, bu kısımlarda meydana gelen arıza ve yangın olaylarında müvekkil şirketin sorumluluğu bulunmadığını, bununla birlikte açıklandığı üzere kusur durumu ve zarar miktarının tespiti yargılamayı gerektirmekte olup, davacının haksız icra inkar tazminatı talebinin de reddi gerekmekte olduğunu, açıklanan işbu nedenler haksız ve yersiz davanın reddine karar verilmesini talep ettikleri anlaşıldı.
İhbar olunan ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; Davada müvekkili sigorta şirketi aleyhine doğrudan hüküm kurulamayacağı, taraf sıfatı bulunmadığı, yalnızca sigortalı hakkında hüküm kurulabileceği, Dosyada yer alan bilirkişi raporlarının, yangın olayından iki yıl sonra, çift sayılı heyetçe ve varsayıma dayalı şekilde düzenlendiği, bu nedenle usule ve yasaya aykırı olduğu, yangının çıkış nedeninin somut biçimde tespit edilmediği, itfaiye raporuna göre yangının zarar gören işletmenin kendi havalandırma sisteminden çıktığının belirtildiği, sigortalıya ait enerji hattına dair herhangi bir kusur ya da teknik bulgunun dosyaya ibraz edilmediği, sigortalının sorumluluğunun doğabilmesi için açık ve net kusur ile uygun illiyet bağının ortaya konulması gerektiği, oysa bu bağın somut olarak ispatlanmadığı, sigortalı ile müvekkili arasında imzalanan poliçede, enerji nakil ve iletim hatlarından doğan zararların teminat dışında bırakıldığı ve yangının bu kapsamda değerlendirilmesi gerektiği, zarar görenin yangının meydana geldiği alanı mevzuata uygun şekilde yangın önlemleriyle donatmadığı, yangına yalnızca bir yangın tüpüyle müdahale edildiği, aspiratörlerin altında istiflenmiş yanıcı tekstil ürünlerinin bulunduğu, itfaiye raporuna göre yangının tekstil tozlarının tutuşmasıyla başladığı, zarar görenin işletmenin kiracısı olduğu, kullanım şekline ve bakım sorumluluğuna riayet etmemesi nedeniyle kusurlu olduğu, ayrıca sigortalı tarafından müvekkiline usulüne uygun hasar ihbarında da bulunulmadığı, sonuç olarak, yangının çıkış nedeninin kesin olarak belirlenemediği, ileri sürülen olasılıkların somut teknik delillere dayanmadığı, sigortalının kusurunun ispat edilemediği ve poliçe teminat kapsamına girmeyen zararlara ilişkin talepte bulunulduğu, bu nedenle davanın reddini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; .../0 nolu ...-Leasing ... Sigorta Poliçesi, Teknik Delil Tespit Raporu, Ekspertiz raporları, poliçe kapsamında sigorta tazminatı ödemesini tevsik eden ... Bankasının 13/04/202 tarihli 212.526,00 EUR’ luk dekontu, ibra ve temlik belgesi, İtfaiye olay raporu, Sigorta ettirenin hasar beyanı, Tetaş firmasının 10/02/2022 tarihli yazısı, ...’ in ifade tutanağı, ... tarafından ...’ a yapılan başvuru, Sadık Mühendislik firmasının 14/2/2022 tarihli yazısı, Arabulucu son tutanağı, Tanık beyanları, Keşif, Yemin, Bilirkişi incelemesi, sair her türlü yasal delile dayanmışlardır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... Sigorta Anonim Şirketi borçlu ... Anonim Şirketi olduğu, 212.526,00 EURO alacak için 01/11/2022 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre 09/02/2024 tarihinde keşif yapılarak dosya bilirkişi heyetine tevdi edilmiş;
Bilirkişi heyetinden alınan 30/04/2024 tarihli raporlarında: ''...Meydana gelen yangının, bina dışında, kofra öncesi, davalı kurum ...’a ait yer altı elektrik kablolarında elektriksel nedene bağlı bir arıza (kablo bağlantılarında hata, gevşeklik, kablolarda ezilme-yıpranma sonucu oluşan deformasyon sonucu ark, kısa devre vb…) sonucu oluştuğu ve bina içerisine doğru gelişerek büyüdüğü,
Yangın olayının meydana gelmesinde,
Davalı ... A.Ş. ...’ ın (%100) kusurlu olduğu,
Davalı ... Perakende Satış A.Ş.’nin kusuru olmadığı (%0)
Davacı iş yerinde zarara yol açan yangın olayının, davalı kurum ...’a ait yer altı kablo hattında başlayarak, davacı şirkete ait iş yerine sirayet ederek geliştiği ve büyüdüğü tespit edildiğinden, davacı ... ... Makine İnş. Oto. San. Tic. Ltd. Şti’ nin kusurunun bulunmadığı(%0),
Yangın olayın meydana gelmesinde kasıt (sabotaj) unsurunun tespit edilmediği,
Sigorta Mevzuatı Yönünden;
1.Davaya konu olayda davacı ... Sigorta A.Ş.'nin, dava dışı ...A.Ş.'nin maliki ve dava dışı ...'in sigorta ettireni olduğu örgü makinelerini ... poliçe numarası ile 12/02/2018 - 12/02/2023 vade tarihleri arasında Leasing ... Sigorta Poliçesi ile sigortalayan şirket olduğu,
2.Dosya kapsamında yer alan bilgi ve belgelere göre 04/02/2022 tarihinde meydana gelen davaya konu yangın hasarının ilgili poliçe vadesi içerisinde gerçekleşmiş olduğu,
3.Davaya konu hasar sebebiyle davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından dava dışı sigortalı ...A.Ş.'ne 13/04/2022 tarihinde 212.526,00 Euro tutarında tazminat ödemesi yapılmış olduğu, ödemeye ilişkin banka dekontu dosya kapsamında yer aldığı,
4.İlgili sigorta poliçesinde sigorta konusunun örgü makineleri, sigorta teminatlarının ise Sabit Elekt. Cihaz Deprem 325.090,00 Euro, Sabit Elekt. Cihaz Terör 325.090,00 Euro ve Sabit Elekt. Cihaz Müh. 325.090,00 Euro tutarında olduğu,
5.İlgili sigorta sigorta poliçesinde; ... Risk sigorta sözleşmesi ile ... makina (makinalar) ve cihaz (cihazlar) ilişik Makina Kırılması, Elektronik Cihaz, Yangın, Hırsızlık ve Montaj Sigortaları Genel Şartları, Klozları ve Özel Şartları kapsamında teminat altına alınmış olduğu,
6.İlgili sigorta poliçesinin 5. sayfasında yer alan Açıklamalar / Asgari Muafiyet kısmında; "beher bedele göre herbir hasarda 100 Euro'dan az olmamak üzere hasarın % 10'u oranında tenzili muafiyet uygulanacaktır." hususlarının belirtilmiş olduğu,
7.Detayları yukarıda yer aldığı üzere; işbu bilirkişi heyet raporunun Yangının Çıkış Nedeni İle İlgili Değerlendirme kısmında yer alan tespitlere istinaden davacı ... Sigorta A.Ş.’nin dava dışı sigortalısı ...A.Ş.'ne ödemiş olduğu tazminat tutarını TTK Madde 1472 ve Yangın Sigortası Genel Şartları B.8- Hasar ve Tazminatın Sonuçları maddesinin 8.2 fıkrasına istinaden davalı tarafa rücu edebileceği,
8.Borçlar Hukuku yönünden yapılan değerlendirmede zarara neden olan olayda davalının kusurlu olduğu, sigortalının davalıya karşı zararının giderilmesini isteme hakkı bulunduğu, sigortalının zararının sigorta tarafından karşılanmış olması nedeniyle sigorta şirketinin zarar görenin haklarına halef olduğu, sigorta hukuku yönünden yapılan değerlendirmelerin tarafımızca da benimsendiği...." tespit ve rapor edilmiş;
Rapora karşı taraf vekillerince itiraz edilmiş olmakla; mahkememizin 11/07/2024 tarihli ara kararı ile; "Davalı vekilinin itirazlarının gerekçeli olarak ve denetime elverişli şekilde karşılanmasına, ayrıca ödenen tutarın kadri marufunda olup olmadığı hususlarının tespiti için dosyanın daha önce rapor sunmuş olan bilirkişi heyetine" karar verilmiş;
Bilirkişi heyetinin 05/09/2024 tarihli ek raporu ile; Tarafların bilirkişi heyet raporuna yönelen beyan ve itirazları incelendiğinde teknik açıdan heyetin görüşlerinde değişikliğe gidilmediği ve hukuki açıdan da görüşlerini muhafaza ettiklerini bildirmişlerdir.
Mahkememizin 21/10/2024 ara kararı ile; "Davalı vekilinin ek rapora yönelik itirazlarının değerlendirilmesi ve bilhassa “davacının sigorta ettireninin yetkilisi olduğu ... Dokuma Ltd. Şti. tarafından yanan bu makineler .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına da konu edilmiş olup şu durumda iş bu davanın derdestlikten reddi gereklidir” yönündeki itirazı da gözetilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosya kapsamı da dikkate alınmak suretiyle itirazların gerekçeli olarak değerlendirilmesi için dosyanın daha önce rapor sunmuş olan bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmiş;
Bilirkişi heyetinin 29/12/2024 tarihli 2. Ek raporu ile; "...Bilirkişi heyet raporuna yönelen beyan ve itirazlar incelendiğinde teknik açıdan heyetin görüşlerinde değişikliğe gidilmediği ve hukuki açıdan da görüşlerimizi muhafaza ettiğimizi,
Sigorta Mevzuatı Yönünden
Kök ve 1. Ek Raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerimde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, dolayısıyla kök rapordaki görüş ve kanaatlerimin muhafaza edildiği..." bildirilmiştir.
Mahkememizin 06/03/2025 tarihli celsesi 1 nolu ara kararı ile; 21/10/2024 tarihli, 1 nolu ara kararı ile bilhassa “davacının sigorta ettireninin yetkilisi olduğu ... Dokuma Ltd. Şti. tarafından yanan bu makineler .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyasına da konu edilmiş olup şu durumda iş bu davanın derdestlikten reddi gereklidir” yönündeki itirazı da gözetilerek .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosya kapsamı da dikkate alınmak suretiyle itirazların gerekçeli olarak değerlendirilmesi için dosyanın daha önce rapor sunmuş olan bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor alınmasına karar verilmiş ise de, ara karanın yerine getirilmediği, .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E.dosyası kapsamında değerlendirme yapılmadığı, ayrıca .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamındaki bilirkişi ...tarafından sunulan bilirkişi raporundaki farklı kusur oranı tespitlerine ilişkin çelişkilerinin giderilmesi amacıyla dosyanın yeniden aynı bilirkişi heyeti tevdiine karar verilmiş;
Bilirkişi heyetinin 30/04/2025 tarihli 3. Ek raporu ile; "...Dosyada yer alan tüm bilgi, belge ve bilirkişi raporlarının incelenmesi ile Kök ve Ek rapora yapılan itirazların değerlendirilmesi neticesinde;
Teknik Yönden
1-Tarafların bilirkişi heyet kök ve ek raporuna yönelik beyan ve itirazları incelendiğinde, kök ve Ek Raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerimizde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı, varılmış olan kanaatin değişmediği,
Sigorta Mevzuatı Yönünden
1-Tarafların bilirkişi heyet kök ve ek raporuna yönelik beyan ve itirazları incelendiğinde, işbu bilirkişi heyet 2. ek raporunun teknik yönden değerlendirme kısımlarında heyet üyelerinin görüşlerinde ve tespitlerinde değişikliğe gidilmediği,
2-Dolayısıyla Kök ve Ek Raporda Sayın Mahkemenize sunulan görüş ve kanaatlerimde değişiklik yapılmasını gerektirecek bir husus bulunmadığı,
3-Kök ve Ek Rapordaki görüş ve kanaatlerimin muhafaza edildiği..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava, davacı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı ...A.Ş.'ne ait ve dava dışı ... tarafından finansal kiralama suretiyle kiralanan örgü makinelerinin 04/02/2022 tarihinde çıkan yangın sonucu hasar görmesi nedeniyle sigorta tazminatı olarak ödenen 212.526,00 EUR'nun TTK m.1472/1 kapsamında halefiyet gereğince davalı ...'tan rücuen tahsil edilmesi amacıyla girişilen icra takibine davalının yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesi talebine ilişkindir.
TARAF İDDİALARI
Davacı yan; dava dışı sigorta ettiren ...'in ...A.Ş.'den finansal kiralama suretiyle kiraladığı örgü makinelerini .../0 nolu ... sigorta poliçesi ile sigortaladığını, 04/02/2022 tarihinde ... ... unvanlı işyerinde çıkan yangın sonucunda söz konusu makinelerin tamamen hasar gördüğünü, yangının ...'a ait elektrik tesisatındaki kablo bağlantısının kısa devre yapması sonucu çıktığını, hasarın ekspertiz raporu ile 212.526,00 EUR olarak tespit edildiğini, bu tutarı sigortalısına ödediğini, TTK m.1472/1 kapsamında halefiyet hakkı kazandığını, davalı aleyhine icra takibi başlattığını ancak davalının haksız itiraz ettiğini, bu itirazın iptal edilerek takibin devamına karar verilmesi gerektiğini iddia ve talep etmiştir.
Davalı yan ise; gerek davacı gerekse sigortalının EPDK Yönetmeliği m.26 gereğince yangın tarihinden itibaren 10 iş günü içinde başvuru yapmadığını, hasarın kendi dağıtım şebekesinden kaynaklandığının ispat edilemediğini, yangının sigortalıya ait iç tesisattan kaynaklandığını, kofra ve sonrasının müşteri sorumluluğunda olduğunu, illiyet bağının mevcut olmadığını, 3. kişi kusuru nedeniyle sorumluluğunun bulunmadığını savunarak davanın reddini talep etmiştir.
ÇEKİŞME TESPİTİ
O halde somut olayda çekişme; yangının çıkış sebebi ve davalının bu yangından sorumlu olup olmadığı, EPDK Yönetmeliği m.26 kapsamındaki başvuru süresinin geçirilip geçirilmediği ve bunun rucü hakkına etkisi, davacının halefiyet hakkının doğup doğmadığı, davalının .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası nedeniyle derdestlik def'inin geçerli olup olmadığı, icra itirazının haklı olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.
HUKUKİ DURUM
A) HALEFİYET HAKKI VE RUCÜ
TTK m.1472/1 hükmü uyarınca "Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder." Bu kapsamda sigortacının halefiyet hakkı kazanabilmesi için; sigorta sözleşmesinin geçerli olması, teminat kapsamında bir hasarın gerçekleşmesi, sigorta tazminatının ödenmiş olması ve sigortalının üçüncü kişilere karşı tazminat hakkının bulunması gerekmektedir.
B) EPDK YÖNETMELİĞİ KAPSAMINDA BAŞVURU SÜRESİ
21.12.2012 tarihli EPDK Elektrik Dağıtımı ve Perakende Satışına İlişkin Hizmet Kalitesi Yönetmeliği m.26/1 uyarınca "Kullanıcının kendi hatasından kaynaklanmaması kaydıyla kullanıcıya ait teçhizatta ortaya çıkan ve dağıtım şebekesinden kaynaklanan hasara ilişkin zararın tazmini için kullanıcı tarafından dağıtım şirketine zararın ortaya çıktığı tarihten itibaren 10 (on) iş günü içerisinde talepte bulunulabilir" düzenlemesi mevcuttur.
D) DERDESTLİK İTİRAZI
HMK m.114/1-g uyarınca "Aynı taraflar arasında aynı dava konusu ve aynı sebep hakkında daha önce dava açılmış olması" halinde derdestlik def'i ileri sürülebilir. Derdestlik def'inin kabulü için; tarafların aynı olması, dava konusunun aynı olması ve dava sebebinin aynı olması şartlarının bir arada bulunması gerekmektedir.
C) KUSUR VE İLLİYET BAĞI
TBK m.49 uyarınca haksız fiilden doğan tazminat sorumluluğu için; hukuka aykırı bir fiil, zarar, fiil ile zarar arasında illiyet bağı ve kusur unsurlarının bir arada bulunması gerekmektedir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği m.15/b uyarınca kofra öncesi kısım dağıtım şirketinin sorumluluğundadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda;
1. Sigorta İlişkisi ve Halefiyet Hakkı Yönünden:
Davacı şirketin .../0 nolu ... sigorta poliçesi ile dava dışı ...A.Ş.'nin maliki olduğu örgü makinelerini sigortaladığı, poliçe vade süresinin 12/02/2018-12/02/2023 tarihleri arasında olduğu, 04/02/2022 tarihli yangın hasarının poliçe vadesi içinde gerçekleştiği, 5684 sayılı yasa kapsamında alınan Bağımsız Sigorta Ekspertiz raporunda yangın sonucu tümüyle pert total olan sigortalı örgü makinelerinden 1 tanesinin rayiç değerinin 20.000,00 EUR, 12 tanesinin de 240.000,00 EUR olduğu, bu bedelden 3.860,00 EUR hurda (sovtaj) bedeli ve muafiyet tenzili düşülmüş olarak sigortalıya ödenmesi gereken tazminat miktarının 212.526,00 EUR olarak tespit edildiği, bilirkişi heyeti kök raporunda da yangın sırasında hasar görmüş örgü makineleri ile ilgili malzeme miktarları ve bedellerinin kadri maruf olduğu, keşif sırasında yanan makine ve ekipmanların tekstil atölyesinde heyetlerince görülemediği ancak sigorta ekspertisi tarafından düzenlenen ekspertiz raporunda yanan makineler için değerlendirmeler yapıldığı, her bir makinenin ağırlığının 670 kg ve metal hurda bedeli 6,00 TL/kg olarak değerlendirildiğinde 12 adet makinenin hurda bedelinin 48.420,00 TL olacağı, sigorta ettiren firma yetkilisinin bazı parçaların yedek parça olarak kullanılabileceği kanaatiyle 12 adet makine için 60.000,00 TL sovtaj teklifi verdiğinden bu bedelle makinelerin terk edildiği ve hasar tutarından 60.000,00 TL sovtaj indirimi yapıldığı rapor edilmiştir.
Davacının sigortalısına 13/04/2022 tarihinde 212.526,00 EUR sigorta tazminatı ödediği ... Bankası dekontu ile sabittir. Bu itibarla davacının TTK m.1472/1 gereğince halefiyet hakkı kazandığı ve ödenen tazminat tutarının ekspertiz raporu ile belirlenen gerçek hasara uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
2. Yangının Çıkış Sebebi Yönünden:
Mahkememizce görevlendirilen bilirkişi heyetinin 30/04/2024 tarihli kök raporunda, 09/02/2024 tarihinde yapılan keşif sonrasında; yangının bina dışında, kofra öncesi, davalı ...'a ait yer altı elektrik kablolarında elektriksel nedene bağlı arıza sonucu oluştuğu ve bina içerisine sirayet ederek büyüdüğü, yangın olayının meydana gelmesinde ...'ın %100 kusurlu olduğu, davacı iş yerinde yangının çıkmasında herhangi bir kusurun bulunmadığı, yangın olayında sabotaj unsurunun tespit edilmediği bilimsel gerekçeleriyle rapor edilmiş olup, buna göre davalının yangın olayında %100 kusurlu olduğu sonucuna varılmıştır.
3. EPDK Yönetmeliği Başvuru Süresi Yönünden:
Davalının EPDK Yönetmeliği m.26 kapsamındaki 10 günlük başvuru süresinin geçirildiği yönündeki itirazı, sigortacının rucü hakkının halefiyet ilkesine dayandığı ve sigortalının doğrudan başvuru yükümlülüğünün sigorta hukuku kapsamında rucü hakkını ortadan kaldırmayacağı dikkate alındığında yerinde görülmemiştir. Bu itibarla davacının halefiyet hakkına dayalı rucü talebinin söz konusu yönetmelik hükümlerince engellenmediği anlaşılmaktadır.
4. İlliyet Bağı ve Kusur Yönünden:
Bilirkişi heyeti raporlarında yangının ...'a ait yer altı elektrik kablolarındaki arıza sonucu çıktığı, elektriksel arızanın kofra öncesi kısımda meydana geldiği teknik olarak tespit edilmiştir. Elektrik Piyasası Bağlantı ve Sistem Kullanım Yönetmeliği m.15/b uyarınca kofra öncesi kısım dağıtım şirketinin sorumluluğunda olduğundan, davalının illiyet bağı ve kusur unsurları yönünden sorumluluğunun bulunduğu sonucuna varılmıştır.
5. Derdestlik Def'i Yönünden:
Davalının .... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyası nedeniyle derdestlik def'i ileri sürmesi üzerine mahkememizin 21/10/2024 ve 06/03/2025 tarihli ara kararları ile konunun bilirkişi heyetince değerlendirilmesi istenmiş, bilirkişi heyeti 29/12/2024 ve 30/04/2025 tarihli ek raporlarında görüşlerini muhafaza ettiklerini bildirmişlerdir.
.... Asliye Ticaret Mahkemesi ... E. sayılı dosyasında davacı ... İnş. Otomotiv San. Tic. Ltd. Şti.'nin ... aleyhine açtığı davada 15.279.449 TL tazminat talep edildiği, bu davada davacının leasing maliyetleri ve gelir kaybı gibi farklı zarar kalemlerini talep ettiği, işbu davada ise ... Sigorta A.Ş.'nin halefiyet hakkına dayalı olarak sigorta tazminatı olarak ödediği makine bedelini rücu ettiği, bu durumda davalının derdestlik def'inin HMK m.114/1-g kapsamındaki şartları taşımadığı cihetle yerinde görülmemiştir.
6. İcra Takibi ve İtiraz Yönünden:
Davacının davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasında 212.526,00 EUR alacak için icra takibi başlattığı, davalının bu takibe itiraz ettiği, yukarıda açıklanan hukuki ve fiili durumlar karşısında davalının itirazının haksız olduğu sonucuna varılmıştır.
SONUÇ
Bu durumda, açıklanan tüm nedenlerle davacının sigorta tazminatı ödemesi sonrası halefiyet hakkı kazandığı, yangının davalı ...'ın kusuru ile çıktığı, illiyet bağının mevcut olduğu, davalının icra takibine itirazında haksız olduğu anlaşıldığından davanın kabulü ile davalının .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, takibe konu rücu alacağının haksız fiilden kaynaklanması ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra tazminatı isteminin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
DAVANIN KABULÜNE,
1-Davalının .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin takip talebindeki koşullarla aynen devamına, takibe konu rücu alacağının haksız fiilden kaynaklanması ve yargılamayı gerektirmesi nedeniyle icra tazminatı isteminin reddine,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 232.717,26-TL harçtan peşin alınan 41.225,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 191.491,46-TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70 -TL başvurma harcı, 41.225,80-TL peşin harç, 11,50 -TL vekalet harcı, 1.912,35 -TL keşif harcı, 2.850,00 -TL ATGV araç ücreti, 4.090,00-TL tebligat/ posta gideri, 47.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 97.170,35-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 685.158,51-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 19/06/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır