T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/47 Esas
KARAR NO:2024/25
DAVA:Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
DAVA TARİHİ:20/01/2022
KARAR TARİHİ:17/01/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dilekçesinde özetle; 02.07.2020 tarihinde sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı römork ile ... istikametinden ... istikametine seyri sırasında ... Mahallesi ... Mevkii ... Market km: 27+400'e geldiğinde çekiciye ait sol ön tekerin patlaması sonucu arasın direksiyon hakimiyetini kaybederek market önünde banket ve banket dışı şekilde duraklama yapan sürücü ... idareşindeki ... plakalı kamyonetin sol arka ksmına çarpması ve çarpmanın etkisiyle ... Plakalı kamyonetin takla atarak ters dönüp taşlık arazide durması, yine çarpmanın etkisiyle ... plakalı çekicinin yoldan savrulup yine taşlık araziye girip ters dönüp devrilmesi sonucu çift taraflı, ölümlü yaralanmalı ve maddi Hasarlı Trafik Kazası meydana geldiğini, meydana gelen kaza sonucunda ... plakalı çekici ve buna bağlı ... plakalı aracın sürücüsü olan, Müvekkillerden ...'ın oğlu, ..., ... ..., ..., ... ve ...'ın babaları, ...'ın esi ... (T.C:...) vefat ettiğini, desteklerinin ölümü nedeni ile müvekkillerinin maddi açıdan mağdur olduklarını, kaza tespit tutanağı, şüpheli ve tanık ifadelerinden açıkça anlaşıldığı üzere dava kohnusu kazanın lastik patlaması sonucu meydana geldiğinin açık olduğunu, bu itibarla ... plakalı çekici sürücüsü Müteveffa ...'ın ve desteğinden yoksun kalan üçüncü kişi konumundaki müvekkillerin bu kazanın meydana gelmesinde herhangı bir kusurları bulunmadığını, ... plakalı çekici kaza tarihi itibariyle davalı ... AŞ.'ye ait ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalanmış olup, davalı ... şirkerine ait bu poliçe kaza tarihi (02.07.2020) itibariyle kişi başı ölüm halinde 410.000,00-TL teminat sağladığını, davalı ... Sigarta A-Ş.'nin Karayolları Trafik Kanunun 99. maddesi gereği 8 iş günü içerisinde ödeme yapmayarak 09.03.2021 tarihinde temerrüde düştüğünü belirterek, fazlaya ilişkin Talep ve ek deva açma hakları saklı kalmak kaydıyla ve maddi zarerin tem Ve Kesin olarak belirlencbilmesinin mümkün olduğu Anda artınlmak Üzere müvcekkillerinin ...'ın desteğinden yaksun kalmış olmaları nebebiyie şimdilik 700,00-TL (çocuk ... için 100,00-71, çocuk ... için 100,00-T1, çocuk ... için 100,00-TL, çocuk ... ... için 100,00-TL, çocuk ... için 100,00-TL, eş... için 100,00-TL, baba ... için 100,00-TL olmak üzere) maddi tazminat bedelinin (destekten yoksun kalma tazminatı temerrüt tarihi olan 09.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt avans) faizi ile birlikte, diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanumunun 61, 2918 sayılı Kanun ve Türk Borçlar Kanununun 169. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyurınca davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı vekilince iddia edilen maddi zararın miktarı belirli olup, dava dilekçesinde şartları bulunmadığı halde davanın belirsiz alacak davası olarak açıldığı durumda hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini, davalının tazminat taleplerinin usul ve yasaya aykırı olup reddi gerektiğini, temerrüt tarihinin kaza tarihi olmayıp müvekkilinin temerrüde düşmediini ve davanın açılmasına sebebiyet vermediğini belirterek, haksız davanın hukuki yarar yokluğundan ve aksi takdirde esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davanın; 02/07/2020 tarihinde gerçekleşen iki taraflı ölümlü yaramalı maddi hasarlı trafik kazası vefat edem ...'ın desteğinden yoksun kalması nedeniyle maddi tazminatın müteveffanın idaresindeki ... plakalı aracın sigortacısı olan davalıdan tahsili talebine ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Kusur durumunun tespiti hususunda Adli Tıp Kurumundan rapor alınmıştır.Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 30/06/2022 tarihli raporunda; 1.Duruma göre; A)Müteveffa sürücü ...'ın %100 (yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, B)Sürücü ... ... kusursuz olduğu, 2.Duruma göre; A)Müteveffa sürücü ...'ın kusursuz olduğu, B)Sürücü ... ... kusursuz olduğu, C)... plaka sayılı çekicinin sol ön lastiğinin patlaması kazanın oluşumuna %100 (yüzde yüz) oranında etken olduğu hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosya üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyeti 31/08/2022 tarihli raporunda; davalıya sigortalı ... plakalı çekici seyir halindeyken lastiğin patlamasına neden olabilecek istiap haddi aşımı, yol sorunu ve kaplama üzerinde yabancı cisim bulunmadığı esnada sol ön lastiğinin patlaması kazanın oluşuna etken olduğu, dava dışı ... plakalı çekicinin maliki ve işleteni ... kazanın oluşumunda %75 oranında sorumlu olduğu Davacılar murisi ... plakalı çekicinin müteveffa sürücüsü ...'ın olayda %25 oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ... plakalı kamyonetin sürücüsü Yusuf Çetin'in kusursuz olduğu somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfı kabil kusur imkanının bulunmadığı hususu tespit ve rapor edilmiştir.
Aktüer bilirkişi 19/09/2022 tarihli raporunda özetle; davalıya sigortalı, ... plakalı çekici Dava dışı ... plakalı çekicinin maliki ve işleteni, ... kazanın oluşumunda % 75 oranında sorumlu olduğu, Davacılar murisi ... plakalı çekicinin müteveffa sürücüsü ...'ın olayda % 25 oranında kusurlu olduğu, Dava dışı ... plakalı kamyonetin sürücüsü Yusuf Çetin'in kusursuz olduğu, Somut olayda bahsi geçenlerin dışında herhangi bir kimseye atfi kabil kusur imkanının bulunmadığı durumuna göre , ..., plakalı aracın 23/12/2016 tarihinden itibaren aracın sahipliğinin ... (...) adına tescil edilmiş olduğu ve aracın ... Sigorta A.Ş.'ye Ait ... numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi kapsamında sigorta bitim tarihinin 26.12.2020 tarihi olduğu ve kazanın 02/07/2020 tarihini kapsadığı ve davalı ... şirketinin sorumluluğu sigorta limiti ile sorumlu olacağı ve davalıların müştereken ve mütelsilen sorumlu olacakları davalı ... şirketinin kişi başına ölüm halinde 410.000,00-TL teminat kapadığı ve temerrüt tarihinin 09.03.2021 tarihi olduğu ve dava dışı ... için temerrüt tarihinin olay tarihi olan 02/07/2020 tarihi olacağı davacıların davalılardan müştereken ve müselselden isteyebilecekleri miktarın hesabı; eş ... 433.006,23-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, Oğlu ... 36.473,25-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, kızı ... 216.503,12-TL hesaplanan 100,00-TL talepedilen, Oğlu ... 216.503,12-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, Oğlu ... 216.503,12-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, Oğlu ... 216.503,12-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, Baba ... 56.647,53-TL hesaplanan 100,00-TL talep edilen, toplam hesaplanan zarar 392.139,49-TL toplam talep 700,00-TL, davalının temerrüt tarihi 09/03/2021, davalı ...Ş 410.000,00-TL , dava dışı ... % 75 oranında 982.139,49 TL, davalı ...Ş kişi başına ölüm halinde 410.000,00-TL olduğunu, bildiriştir.
Taraf vekillerinin beyan ve itirazları doğrultusunda aktüer bilirkişiden ek rapor alınmıştır. Bilirkişi 07/12/2022 tarihli ek raporunda özetle; davacıların alacak taleplerinin toplamının 1.452.007,41 TL olduğu ve sigorta poliçe limitinin 410.000 TL limitin üstünde olduğu ve KTK'nun 96. maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi gereğince yapılan hesaplamada davacıların davalı ... şirketinden talep edebileceği alacak miktarlarının; Esi ... için desteklik zararı 325381,9 - Oğlu ... için desteklik zararı 5074,382 - Kızı ... için desteklik zararı 13391,46 - Oğlu ... için desteklik zararı 13391,46 - Oğlu ... için desteklik zararı 14021,59 - Oğlu ... için desteklik zararı 18174,91- BABA ... için desteklik zararı 20564,33 Toplam zarar 410000 olacağı ve davalının temerrüt tarihinin 9.3.2021 tarihi olacağı tespit ve rapor edilmiştir.
Davacılar vekili 11/01/2023 tarihli dava değeri arttırım dilekçesi ile; 07.12.2022 tarihli rapora karşı itirazlarının, fazlaya ilişkin her türlü talep, ıslah, hak ve dava açma hakkımız saklı kalmak kaydıyla değer artırım talebimizin kabulü ile Eş ... için 325.381,90-TL, Oğlu ... 5.074,38-TL, Kızı ... 13.391,46-TL, Oğlu ... 13.391,46-TL, Oğlu ... 14.021,59-TL, Oğlu ... 18.174,91-TL, Baba ... için 20.564,33-TLOlmak üzere toplam 410.000,00-TL maddi tazminat bedelinin (destekten yoksun kalma tazminatı) 09.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari temerrüt (avans) faizi ile birlikte diğer kusurlu kişilerin kusurlarına düşen sorumluluk da dahil olmak üzere limit sınırları içerisinde 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 61, 2918 sayılı KTK’nın 85/1. Ve Türk Borçlar Kanunu’nun 163. maddeleri gereği teselsül hükümleri uyarınca davalıdan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
Tüm dosya kapsamı birlikte incelendiğinde ve değerlendirildiğinde;
Dava, 02/07/2020 tarihinde gerçekleşen trafik kazası neticesinde vefat eden ...'ın desteğinden yoksun kalan davacılar için destek zararının ... plakalı araç sigortacısı olan davalıdan tahsiline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Davacılardan;
-... müteveffanın eşi,
-(...) ..., ..., ..., ..., ... müteveffanın çocukları olup, onlar adına velayeten ...'ın dava açtığı,
-(...) ... müteveffanın babası olup,
Her bir davacı için ayrı ayrı 100,00-TL olmak üzere 700,00-TL destek zararı talep edilmiştir. (en büyük çocuk ... 27/05/2010 doğumlu olduğundan çocukların hepsinin halen 18 yaşının altında olduğu anlaşılmıştır)
Dava, destek zararının ... plakalı araç sigortacısı olan davalıdan tahsiline ilişkin olduğundan anılan araca ilişkin davalı ... nezdinde yapılan Trafik Sigorta Poliçesi incelendiğinde aracın dava konusu kaza tarihini kapsar şekilde 26/12/...-.../12/2020 tarihleri arasında sigortalandığı ve kaza tarihi itibariyle teminat limitinin 410.000,00-TL olduğu belirlenmiştir.
Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin 2019/... (E)-2020/...(K) sayılı 03/11/2020 tarihli kararında ve benzer nitelikteki kararlarında da ifade edildiği üzere; destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır. Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir.
Haksız bir eylem sonucu desteğini yitiren kimse, 6098 sayılı TBK'nın 53. maddesine dayanarak uğradığı zararın ödettirilmesini isteyebilir. TBK'nın 53/3. maddesine göre destekten yoksun kalma tazminatı, desteğin mirasçısı olarak geride bıraktığı kişilere değil, desteğinden yoksun kalanlarına aittir. Destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecek kişiler, mirasçılardan başka kişiler de olabileceği hususunda da herhangi bir ihtilaf yoktur. Murisin trafik kazasından kaynaklanan bir sorumluluğu söz konusu olduğunda ve koşulları oluştuğunda mirasçıları bundan sorumlu olduğu halde, aynı olay nedeniyle destekten yoksun kalan ve fakat mirasçı olmayan kişiler bundan sorumlu değildir (HGK.'nın 15.06.2011 gün ve 2011/...-... E.-... K. sayılı ilamı).
Davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talebine dayanak olarak gösterdiği zarar; sürücünün ölümü sonucunda meydana gelmekle birlikte salt onun desteğinden yoksun kalınması olgusuna dayalı, mirasçılık sıfatıyla bağlı olmaksızın uğranılabilen bir zarardır. Sürücünün ölümü zararı doğuran olay olmakla birlikte, zarar doğrudan üçüncü kişi durumundaki destekten yoksun kalanlar üzerinde oluşmuştur. Bu zarardan doğan hak desteğe ait olmadığına göre, onun kusurunun bu hakka etkili olması da düşünülemez.
Sürücü murisin, ister kendi kusuru ister bir başkasının kusuru ile olsun, salt ölmüş olması, destekten yoksun kalanlar üzerinde doğrudan zarar doğurup; bu zarar gerek Kanun gerek poliçe kapsamıyla teminat dışı bırakılmamış olmakla, desteğinin kusurunun olması, davacının hakkına etkili bir unsur olarak kabul edilemez ve destekten yoksunluk zararından kaynaklanan hakkın sigortacıdan talep edilmesi olanaklıdır.
Davacıların üçüncü kişi konumunda olduğu talep edilen tazminatın miras hukukundan ayrı olduğundan davacıların uğradığı zarara bağlı olarak talep ettiği hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır.
Davacıların talebi, ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayanmaktadır. Dolayısıyla, davacıların, ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan, doğrudan davacılar üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusuru davacılara yansıtılamayacak, sürücü desteğin tam kusurlu olması, onun desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyecektir (HGK'nın 15.6.2011 gün ve 2011/...-... Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 gün 2011/...-... Esas- 2012/... Karar, HGK'nın 16.1.2013 gün ve 2012/17-... Esas- 2013/... Karar sayılı ilamları uyarınca).
Yukarıdaki tespitler, olgular ve açıklamalar bir bütün olarak değerlendirildiğinde; Mahkememizce kusur durumuna ilişkin bilirkişi raporu alınmışsa da, gerek davacılar olan eş ve çocuklarının gerekse ölenin mirasçısı olmayan davacı baba (...) ...'ın davalıdan tazminat talep etmeye hakkı bulunduğu değerlendirilmiştir. Aynı zamanda müteveffanın annesi olan ve ... plakalı araç maliki olan ...'ın araç maliki olarak alınan kusur raporuna göre işleten sıfatıyla kusurlu olduğu değerlendirildiğinden anneye pay ayrılmayarak hesaplama yapılmasının Yargıtay 17. HD 2020/1900 esas 2021/2045 karar sayılı ilamına uygun olduğu değerlendirilmiştir.
Mahkememizce alınan aktüer bilirkişi raporunda hesaplamanın TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant yöntemine göre yapıldığı ve hesaplamanın Yargıtay içtihatlarına uygun olduğu anlaşılmış, yapılan hesaplama neticesinde davacıların destek zararlarının kaza tarihi itibariyle belirlenen 410.000,00-TL teminat limitinin üzerinde olduğu anlaşılmış, bu nedenle davalının azami sorumlu olduğu 410.000,00-TL teminat limitine göre davacıların talep edebileceği destek zararının garamaten paylaştırılması neticesinde;
Davacı eş ...'ın talep edebileceği destek zararının 325.381,90-TL,
Davacı çocuk (...) ...'ın talep edebileceği destek zararının 5.074,38-TL,
Davacı çocuk ...'ın talep edebileceği destek zararının 13.391,46-TL,
Davacı çocuk ...'ın talep edebileceği destek zararının 13.391,46-TL,
Davacı çocuk ...'ın talep edebileceği destek zararının 14.021,59-TL,
Davacı çocuk ...'ın talep edebileceği destek zararının18.174,91-TL,
Davacı baba (...) ...'ın talep edebileceği destek zararının 20.564,30-TL olmak üzere toplam 410.000,00-TL olduğu belirlenmiş, davacı vekili 11/01/2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile belirlenen bu tutar üzerinden dava değerini artırarak 410.000,00-TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Mahkememizce hesap raporu alındıktan sonra asgari ücrette değişiklik bulunmasına rağmen gerek 2022 yılı aralık ayında alınan raporla hesaplanan destek zararının teminat limitinin üzerinde olması gerekse davacı vekilinin yeniden rapor alınmasının sonuca etkili olmayacağı ve yeniden rapor alınmaması talebi dikkate alındığında asgari ücretteki artışın destek zararının hesabında değişiklik yapacak olmasına karşın davalının azami olarak sorumlu olduğu teminat limiti dikkate alındığında sonuca etkili olmayacağı değerlendirildiğinden Mahkememizce değişen asgari ücrete ilişkin yeniden rapor alınmasına gerek görülmemiştir. Davalıya 24/02/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu belirlendiğinden başvuru tarihini izleşen 8 iş günü sonrası davalının 09/03/2021 tarihinde temerrüte düştüğü anlaşıldığından davalıya sigortalı aracın kullanım şekli çekici olması nedeniyle ticari olduğundan davacı tarafın avans faizi istemi de yerinde olduğu anlaşılmakla toplam 410.000,00-TL destek zararının temerrüt tarihi olan 09/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın kabulüne,
Davacı eş ... için 325.381,90-TL, davacı çocuk (...) ... için 5.074,38-TL, davacı çocuk ... için 13.391,46-TL, davacı çocuk ... için 13.391,46-TL, davacı çocuk ... için 14.021,59-TL, davacı çocuk ... için 18.174,91-TL, davacı baba (...) ... için 20.564,30-TL olmak üzere toplam 410.000,00-TL destek zararının temerrüt tarihi olan 09/03/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine,
2-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 28.007,10-TL harçtan peşin alınan 80,70-TL harç ile 1.397,96-TL ıslah harcının mahsubu ile bakiye 26.528,44-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.400,00- TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan 5.000,00-TL bilirkişi ücreti, 510,60-TL tebligat/ posta gideri olmak üzere toplam 5.510,60-TL ile 80,70-TL başvuru harcı, 80,70-TL peşin harç, 23,00-TL vekalet harcı ve 1.397,96-TL ıslah harcı olmak üzere toplam 7.092,96-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
4-Kendini vekille temsil ettiren davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca hesaplanan 63.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacılara verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana/ vekiline iadesine,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/01/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır