T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/52 Esas
KARAR NO:2023/286
DAVA:Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ:20/04/2021
KARAR TARİHİ:04/04/2023
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşıma Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... isimli 11-13 Temmuz 2019 tarihli ...’daki fuara katılmak üzere, davalı şirket ile 24.04.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi'ni imzaladığını ve davalı şirketle fuarda sergilenecek malzemelerin ...'ya taşınması, ...'daki fuarda sergilendikten sonra davacı şirkete geri teslim edilmesi hususunda anlaştıklarını, malzemelerin davacı şirket tarafından önce İstanbul'da bulunan "... Mah. ... ... Cad. No:10 ..., .../ İSTANBUL" adresli depoya gönderildiğini ve davalı şirkete teslim edildiğini, davacı şirketin fuara katılmak maksadıyla davalı şirkete teslim ettiği malzemelerin davalı tarafından ...'ya ulaştırıldığını ve davacı şirketin fuara katılım sağladığını, fuarda sergilenecek olan malzemelerin navlunu için davalı şirket tarafından 07.05.2019 tarihli ... sıra no’lu 2.600 € bedelli fatura düzenlendiğini, faturada belirtilen navlun bedelinin yarısı olan 1.300,00 €'nun, malzemeler ...'ya varmak üzere yola çıkmadan önce müvekkili şirket tarafından davalı şirkete ödenmiş olduğunu, taraflar, navlun bedelinin ödenmeyen kısmının malzemelerinin müvekkiline iade edilmesinden sonra ödeneceği hususunda anlaşmış olduğunu, bu malzemelerin, 13 Temmuz 2019 tarihinde sona eren fuarın üzerinden 21 (yirmi bir) ay geçmesine rağmen müvekkil şirkete iade edilmediğini, bu nedenle şimdilik 5.286,00 USD malzeme bedeli olarak belirlenen alacağın dava tarihi itibari ile uygulanacak Devlet Bankalarının USD ile açılmış bir yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı kadar faizle birlikte davalıdan alınarak ödenmesini, yargılama giderlerinin ve ücreti vekâletin davalıya yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu edilen 24.04.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi'nin 24. Maddesi ile tarafların, ihtilaf halinde "İstanbul Ticaret Mahkemelerinin ve İcra Dairelerinin" yetkisini kabul ettiklerini, HMK'nın 17. maddesinin "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır." hükmünü içerdiği bu nedenle, taraflar arasında akdedilmiş olan mezkur yetki sözleşmesi gereğince Mahkememizin yetkisiz olduğunu, davanın, yetkili mahkeme olan İstanbul Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülmesi gerektiğini beyanla açıkça yetki itirazında bulunmuş olup davanın esasına girilmeksizin öncelikle yetkisizlik kararı verilmesini ve haksız ve usulsüz davanın reddini, karşı tarafın iddialarını kabul anlamına gelmemek kaydıyla; davanın kabulü halinde kamu bankalarınca uygulanan azami mevduat faiz oranı üzerinden hesaplanacak faizi dahil olmak üzere, davacı tarafa bildirilen ve her halükarda ikrar edilen, davalı müvekkilin 07.05.2019 tarih ... sayılı faturaya ilişkin bakiye 1.300,00 € alacağının takas ve mahsup edilmesini ve yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini karar verilmesini talep etmiştir.
... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas nolu dosyasından yürütülen yargılamada ; ... 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas ... Karar sayılı 29/11/2021 tarihli kararı ile ; Taraflar arasında taşıma sözleşmesi akdedildiği, tarafların sözleşmeye yönelik herhangi bir itirazlarının bulunmadığı, sözleşmenin 24. maddesinde; İstanbul Ticaret Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığı, davalı vekilince yetki ilk itirazında bulunulduğu , davalı vekilinin mahkemenin yetkisine yönelik itirazını süresinde sunduğu, taraflar arasında itiraza konu olmayan sözleşmede İstanbul Mahkemeleri ve İcra Dairelerinin yetkili kılındığına dair yetki şartının belirlendiği dolayısıyla taraflar arasında bağlayıcı yazılı yetki sözleşmesi olduğu gerekçesiyle dosyanın İstanbul Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine ilişkin yetkisizlik kararı verilmiş , kararın Tarafların Kararı İstinaf Etmemesi Üzerine 13/01/2022 tarihinde kesinleşerek gönderildiği ,mahkememiz iş bu esas sayılı dosyasına kaydedildiği anlaşılmıştır.
GEREKÇE:
Dava; Taraflar arasında akdedilen fuar katılım sözleşmesinden kaynaklı alacak davasıdır.
Bilirkişi heyeti tarafından alınan 10.01.2023 tarihli raporda; taraflar arasında akdedilen “ Fuar Katılım Sözleşmesi” kapsamında davacı ... HAVALANDIRMA şirketinin davalı ... şirketine bir borcunun kalmadığı, davalı şirket tarafından 2.600 Euro tutarındaki navlun faturasının taşıma hizmeti ifa edilmeden önce peşin olarak düzenlenmiş olduğu, faturanın 1.300 Euro tutarındaki kısmının davacı şirket tarafından navlun hizmeti başlamadan önce peşin olarak ödendiği, navlun faturası muhteviyatı malzemelerin ... taşıma parkurunun tamamlandığı ancak fuar sonrası tekrar Türkiye’ye iadesi kapsamında ... parkurunun gerçekleştirilmediği, bu nedenle ifa edilmeyen bir hizmet için salt peşin düzenlenen navlun faturası dayanak gösterilerek davacıdan fatura bakiye alacağı talep edilemeyeceği; netice itibariyle davacının davalıya navlun borcu olmadığı, muaccel bir borç olmadığı ve üzerinde hapis hakkı kullanılacak bir malzemede olmadığından davalının TTK. 891. Madde kapsamında “Hapis Hakkı” ileri süremeyeceği, mahkemenin dava konusu malzemelerin zıya olduğu yönünde hüküm kurması ihtimalinde; davalı şirketin fuar organizatörü ve taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile malzemelerin zıyaından sorumlu olduğu; zıya olan malzemelerin yurtdışı fuarda sergilenmek maksadıyla Gümrük Yönetmeliği kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı yapıldığından Geçici İhracat Belgesinde belirlenen malzeme bedellerinin satış kar’ı barındırmadığı, malzeme birim fiyatlarının emsaline uygun olduğu, bu durum neticesinde zıya olan malzemelerin dava tarihi itibari ile 5.286 USD bedelinin davalı “...” nden alınıp davacı “... HAVALANDIRMA YEDEK PARÇA MAKİNA SANAYİ ve TİCARET A.Ş.”’ ne ödenmesi gerektiği tespit ve rapor edilmiştir.
Taraflar arasında 24.04.2019 tarihli davalı şirketin, ... isimli 11-13 Temmuz 2019 tarihli ...'daki fuara katılmak üzere, Fuar Katılım Sözleşmesi imzalandığı, ve yine davacı ve davalı şirketlerin davacının fuarda sergilenecek malzemelerin ...'ya taşınması, ...'daki fuarda sergilendikten sonra geri teslim edilmesi hususunda “Fuar Katılım Sözleşmesi” imzalanarak anlaştıkları ; davacı tarafça dava dilekçesinde özetle ; fuara katılım sağlandığı , fuarda sergilenecek olan malzemelerin navlunu için davalı şirket tarafından 07.05.2019 tarihli ... sıra no’lu 2.600 € bedelli fatura düzenlendiğini, faturada belirtilen navlun bedelinin yarısı olan 1.300,00 €, nun malzemeler ...'ya varmak üzere yola çıkmadan önce davacı şirket tarafından davalı şirkete ödenmiş olduğunu, taraflar navlun bedelinin ödenmeyen kısmının malzemelerin davacıya iade edilmesinden sonra ödeneceği hususunda anlaştıklarını, bu malzemelerin 13 Temmuz 2019 tarihinde sona eren fuarın üzerinden 21 (yirmi bir) ay geçmesine rağmen davacı şirkete iade edilmediğini, bu nedenle şimdilik 5.286 USD malzeme bedeli olarak belirlenen alacağın davalıdan tahsiline yönelik iş bu davayı açmış olduklarının anlaşıldığı; davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde ise ; taraflarca akdedilen 24.04.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi "navlun bedelinin yarısının fuarda sergilenmesi istenen ürünlerin müşteriye iadesinden sonra ödeneceği" şeklinde bir hüküm içermediğini, davalı şirket tarafından düzenlenen 07.05.2019 tarih ... sayılı 2.600,00 € bedelli faturanın açıklama kısmında "Ekstra Navlun Bedeli ... Expo - ... ..." yazılmak suretiyle faturanın konusu açıkça yazıldığını, davacının davalı fatura bedelinin yarısını ödediğini davacı tarafın davalı müvekkile halen 24.04.2019 tarihli Fuar Katılım Sözleşmesi'ne ilişkin fatura bakiyesi 1.300,00 € borcu bulunduğunu, bu nedenle davalının bütün alacakları ödenmedikçe malları tesliminin isteyebileceğinin mümkün olmadığı bu nedenle davanın reddini talep ettiği,
Davalı Şirket Tarafından Düzenlenen 07.05.2019 tarih ... Sıra No'lu “ Extra Navlun Bedeli ... Expo — ... ... “ açıklamalı 2.600 € tutarlı faturanın dosya içerisinde yer aldığı ;düzenlenen navlun faturasına mahsuben 31.05.2019 tarihinde davacı şirketin ... Bankası hesabından davalı ... hesabına ödeme yapıldığına dair 1.300 € Ödeme Dekontu dosyada yer aldığı ; davacı tarafından davalı şirkete fuarda sergilenmek üzere kendilerine teslim edilen malzemelerin iadesi hususunda ... 8.Noterliği aracılığıyla 05.03.2020 tarihinde ... yevmiye numaralı ihtarname çekildiği;
Davalı şirket tarafından ... navlun bedeli olarak 07.05.2019 tarihinde 2.600 € bedelli navlun faturası düzenlediği, fatura bedelinin yarısının 31.05.2019 tarihinde davacı tarafından ödendiği, faturadan kalan bakiyenin ise 1.300 € olduğu peşin olarak düzenlenen navlun faturasının ... parkuru tamamlanmış; ancak ... — İstanbul navlun hizmeti yapılmadığından, ifa edilmeyen kısmı için peşin olarak fatura düzenlenmesi faturayı düzenleyen açısından fatura bedelini talep edilebilir bir alacak haline getirmeyeceğinde salt peşin fatura düzenlediği için bakiye kalan fatura bedelinin ve hizmetin yarısına karşılık gelen 1.300 € fatura bakiyesini talep edemeyeceği, davacının davalıya navlun borcu olmadığı;
TTK.891.madde ile atıfta bulunulan TMK.950-953 ncü maddeleri uyarınca taşınır üzerinde hapis hakkının kullanılabilmesi için öncelikle muaccel bir borcun olması ve borçla ilintili paraya çevrilebilecek bir taşınır olması gerekir.Davacının davalıya muaccel hale gelmiş bir borcu olmadığı gibi üzerine hapis hakkı konulacak somut taşınır bir eşyada bulunmadığı;
Mahkememizce yapılan yargılama, tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve aldırılan bilirkişi raporu sonucu tüm dosya kapsamı yapılan değerlendirmede; 13 Temmuz 2019 tarihinde sona eren fuarın üzerinden 21 (yirmi bir) ay geçmesine rağmen malzamelerin davacı şirkete iade edilmediği, davalı şirketin fuar organizatörü ve taşıma işleri komisyoncusu sıfatı ile malzemelerin zıyandan sorumlu olduğu; zıya olan malzemelerin yurtdışı fuarda sergilenmek maksadıyla Gümrük Yönetmeliği kapsamında Türkiye Gümrük Bölgesinden çıkışı yapıldığından Geçici İhracat Belgesinde belirlenen malzeme bedellerinin satış kar'ı barındırmadığı, malzeme birim fiyatlarının emsaline uygun olduğu, mahkememizce hükme esas alınan bilirkişi raporuyla da tespit edilmiş olduğundan davanın kabulü ile; 5.286,00-USD alacağının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli USD ye uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Davanın KABULÜ ile;
1-)5.286,00-USD alacağının dava tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi uyarınca Devlet Bankalarının 1 yıl vadeli USD ye uyguladığı en yüksek mevduat faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,
2-)Harçlar yasası uyarınca alınması gereken 2.916,85 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta peşin alınan 732,52 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.184,33 TL harcın ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan arabuluculuk ücretinin davada haksız çıkan taraftan karşılanması gerektiğinden 1.320,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-)Davacının yaptığı 59,30 TL başvuru harcı, 732,52 TL peşin harç, 8,50-TL vekalet harcı, 3.866,60 TL bilirkişi ücreti ile davetiye masrafı olmak üzere toplam 4.666,92 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Davacının gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen davacıya/vekiline iadesine,
Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı; tarafların gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/04/2023
Katip ...
(E-İmzalı)
Hakim ...
(E-İmzalı)