T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/528 Esas
KARAR NO :2025/215
DAVA:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:05/08/2022
KARAR TARİHİ:13/03/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; sözleşmeden kaynaklanan alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası ile takibe girişildiğini, ancak davalı / borçlunun takibe itiraz ettiğini, borçlu tarafından ileri sürülen haksız ve kötü niyetli itirazların iptaline karar verilmesini, durdurulmuş olan takibin kaldığı yerden devamına karar verilmesini, takibe kötü niyetli ve haksız biçimde itiraz eden davalı borçlu aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, müvekkil şirket’in faiz alacakları saklı olmak üzere, müvekkil şirket’in Palau Bayraklı, ... IMO numaralı ... Gemisine vermiş olduğu bakım ve onarım hizmetinden doğan ve ödenmeyen alacağı nedeni ile konulmuş ihtiyati hacze karşılık karşı taraf tarafından yatırılan teminatın müvekkil’in esas alacağı olan 80,348.36 USD tutarının %120’si üzerinden tekrar belirlenerek teminatın 96.418,032 USD meblağına çekilmesine, ve eksik tutarın karşı taraf tarafından icra dosyası’na yatırılmasına, mahkeme aksi kanaatteyse, karşı taraf tarafından yatırılan teminatın müvekkil’in esas alacağı olan 80,348.36 USD tutarının %115’inden aşağıda belirlenmemesine, yargılama masraflarının davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettikleri anlaşıldı.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu uyuşmazlık bakımından, tahkim ilk itirazımızın kabulü ile davanın reddine, mahkemenin aksi görüşte olması halinde her halükârda görevli mahkemenin Denizcilik İhtisas Mahkemesi sıfatıyla .... Asliye Ticaret Mahkemesi olması sebebiyle davanın görevsizlik nedeniyle reddine, her halükârda davacının aktif husumet ehliyetinin bulunmaması sebebiyle davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle reddine, davacı tarafından ileri sürülen mesnetsiz iddiaların ve haksız olarak açılmış olan işbu davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan davacı aleyhine reddolunan meblağın %20’sinden aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama ve harç giderlerinin karşı yana yüklenilmesine karar verilmesini talep ettiği anlaşıldı.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... gemisinin (IMO No: ...) Tamirine İlişkin Kontrat, fatura ve banka dekontları, teminat mektubu, arabuluculuk tutanağı deliline dayanmışlardır.
.... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... borçlunun ... IMO Numaralı ve Palau Bayraklı ... ... Gemisi Donatanı ...’e İzafeten Acentesi ... Ltd.Şti olduğu, 6.066,36 USD Fiili Ödeme Tarihi İşlemiş Faiz 22/04/2022-10/06/2022 arası 49 Gün 905,00 aylık faiz 80.348,36 -USD Fiili Ödeme Tarihi Toplam alacak için 10/06/2022 tarihinde takibe girişildiği, davalı/ borçluya usulüne uygun tebligatın yapıldığı borçlunun süresi içerisinde borca, ferilerine itiraz ettiği görülmüştür.
İncelenen ticaret sicil kaydına göre; ...'nin İstanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-5 sicil numarasında kayıtlı "..." adresinde faaliyet gösterdiği,Ortak ve yetkililerinin ... olduğu ve şirketi temsile münferiden yetkili oldukları, şirketin son tescil tarihinin 17/06/2022 olduğu anlaşılmaktadır.
İncelenen ticaret sicil kaydına göre; ...'nin istanbul Ticaret Sicil Memurluğunun ...-0 sicil numarasında kayıtlı "..." adresinde faaliyet gösterdiği,ortaklarının ...ve yetkilisinin ... olduğu ve şirketi temsile münferiden yetkili oldukları, şirketin son tescil tarihinin 24/02/2022 olduğu anlaşılmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile davacının ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağı varsa miktarı ile taraf defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin belirlenmesi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdiine karar verilmekle;
Bilirkişiler heyetinden alınan 11/10/2023 tarihli raporlarında: ''...Takdir mahkemenin olmak üzere;
Dosya üzerinden yapılan incelemede, geminin sözleşme kapsamındaki işlerinin davacı tersanesinde yapıldığı ve tarafların bunda mutabık kalındığı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda genel servis hizmetleri, havuzlama işleri, yüzey hazırlığı ve tank temizliği işleri, şaft pervane işleri, çelik işleri, güverte işleri ve mutabık kalınan diğer ek işler yapılmıştır.
Ek işlerle birlikte toplam bedel 170.000 Amerikan doları olup bunun 50.000 dolarlık kısmı davalıya ödenmiştir, geri kalan 120.000 Amerikan doları için ise davalı * 22.04.2022 tarihli “ödeme garanti mektubunu” davacıya vermiştir.
Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2022 yılına ait Ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaması 6102 sayılı TTK Madde 64,66 ve VUK madde 220-226 uyarınca yasal süreler içerisinde tasdiklerinin yaptırıldığı, usulüne uygun düzenlenmiştir.
Davacı şirket nezdinde davalı şirketten alınan teminat mektubunun 901.01.001 ... LİMİTED nazım hesabında takip edildiği 22/04/2022 tarihli ... yevmiye maddesi ile “120.000 USD ALINAN TEMİNAT MEKTUBU ...” açıklaması (120.000 USD) 1.759.260,00 TL olarak takip edildiği görülmektedir.
“Firmanın ana faaliyet konusunda artış veya azalış oluşturmayan işlemlerin izlediği hesaplardır. Bilanço hesaplarında yer alamayan önemli bilgilerin açıklanmasında kullanılmaktadır. Tek düzen hesap planında 9 ile başlayan hesaplardır.
Davacı defterleri üzerinde yapılan incelemede davalıya ait teminat mektubunun izlendiği nazım hesap dışında ticari ilişkinin izlendiği herhangi cari hesap bulunmamaktadır. Davacı yanın defterlerinde davalıdan alacaklı olduğuna dair bir bulgu tespit edilememiştir.
Her ne kadar Deniz Ticaret Hukuku'na göre Davacının deniz alacaklısı hakkına sahip olduğu belirlenmişse de ilgili muhasebe kayıtları incelendiğinde Davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağı olmadığı..." kanaati bildirilmiş;
Bilirkişi kök ve ek raporu arasında çelişkilerin bulunduğu ve hükme elverişli olmadığı görülmekle, tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller ile davacının ilişki dönemini kapsayan ticari defter ve dayanağı belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak; sözleşme kapsamına göre davalı yanın husumet itirazının değerlendirilmesi, davacı yanın icra takip tarihi itibariyle davalıdan alacağı varsa miktarı ile taraf defterlerinin usulüne uygun düzenlenip düzenlenmediğinin tarafların ve mahkememizin denetimine elverişli ve gerekçeli olarak belirlenmesi için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmekle;
Bilirkişi heyetinin 05/04/2024 tarihli ek raporlarında; "...Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde ve takdiri münhasıran sayın mahkemeye ait olmak üzere;
1. Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2022 yılına ait Ticari defterlerinin açılış ve kapanış onaması 6102 sayılı TTK Madde 64,66 ve VUK madde 220-226 uyarınca yasal süreler içerisinde tasdiklerinin yaptırıldığı, usulüne uygun düzenlendiği,
2. Sonuç itibariyle davacı yanın davalıdan 120.000 amerikan doları alacağı olduğu..." kanaati bildirilmiştir.
Bilirkişi heyetinin 06/09/2024 tarihli 2.ek raporlarında; "...Davacı şirketin ticari defterlerinde davalı şirket adına müşteri hesabının açılmamış olduğu, davalı şirketi borçlandırıcı her hangi bir kaydın yapılmamış olduğu,
Dava konusu ödeme garanti mektubunun nazım hesaplar grubunda “Alınan Teminat Mektupları hesap başlığı altında (900.01.001) hesap koduyla kayıt altına alınmış olduğu, dava konusu ödeme garanti mektubunun davacı şirketin bilanço dışı nazım hesaplarında muhasebeleştirilmiş olması davacı şirketin davalı taraftan alacaklı olduğu anlamına gelmeyeceği gibi, söz konusu belgenin hiç muhasebeleştirilmemiş olması da alacağın mevcut olmadığı anlamına gelmeyeceği,
Davacı Şirket ile dava dışı ... arasında organik bağ olduğu,
Geminin bakım ve tamirine ilişkin belgelerin açıklanmaya, ispatlanmaya muhtaç olduğu,
“Payment Guarantee Letter - Ödeme Garanti Mektubu, başlıklı belgedeki alacağın, ikrarı niteliğindeki beyanların esasının dayanağı hukuki ilişkinin ispata muhtaç olduğu, sadece faturaların düzenlenmiş olması alacağın varlığını ispata yeterli olmadığı, teknik incelemeye bağlı kalınarak, öncellikle verilen bakım ve onarım hizmetinin ispata ve açıklanmaya muhtaç olduğu..." tespit ve rapor edilmiştir.
Taraf vekillerinin bilirkişi kök raporuna yapmış oldukları itirazın gerekçeli ve denetime elverişli şekilde değerlendirilmesi için ek rapor alınması amacıyla dosyanın bilirkişi heyetine verilmesine karar verilmekle;
Bilirkişi heyetinin 01.02.2025 tarihli raporu ile; "...dosyaya kök rapordan sonra görüşümüzü değiştirecek yeni bir belge ve bilgi sunulmamış olduğu, kök rapora itirazlar kapsamında yapılan inceleme ve değerlendirme sonucunda KÖK RAPORDAKİ görüşlerimiz aynen muhafaza ettiği..." görüşü bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır.
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin gemi bakım, onarım ve havuzlama işiyle iştigal ettiğini, ... IMO numaralı ... N Gemisine bakım, onarım ve havuzlama hizmeti verilmesi amacıyla geminin donatanı davalı ile müvekkili arasında 20 Ocak 2022 tarihli onarım sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, 25.01.2022 tarihinde havuzlanmaya başlanmış olduğunu, sözleşme ile yapılacak işlerin toplam bedelinin 125.622,00 USD olarak öngörülmüş olduğunu, sözleşme ile üstlenilen tüm işlerin 25.02.2022 tarihinde kusursuz bir şekilde tamamlanmış olduğunu, bu hususun imza ve kaşesi ile davalı tarafça da tasdikleniş olduğunu, ancak onarım işleri yapılırken bazı ek işlerin çıkmış olup, bunların ayrıca ücretlendirilmiş olduğunu, tüm bu süreçte geminin 22.04.2022 tarihine kadar tersanede kalmış olup, toplamda 182.532,00 USD bakım onarım alacaklarının oluşmuş olduğunu, tüm işlerin eksiksiz bir şekilde tamamlanmasından sonra yapılan işlere dair iş ve fiyat cetveli hazırlanmış olup, gemi kaptanı ve davalı şirket yetkilisince de imzalanmış olduğunu, müvekkilinin işbu bedelin 3 gün içinde ödenmesi kaydı ile, gemi teslime hazır haldeyken bedel üzerinden indirim yaparak, alacağın 170.000,00 USD olarak ödenmesini kabul etmiş olduğunu, 22.04.2022 tarihinde geminin davalıya teslim edilmiş olduğunu, düzenlenen teslim formunda tüm işlerin eksiksiz yapıldığı ve müvekkilinin davalıdan 170.000,00 USD alacağının bulunduğunun davalı tarafça kabul edildiğini, söz konusu belgenin davalı tarafça kaşelenip imzalanmış olduğunu, davalının ödemenin bir kısmını gerçekleştirerek borcu kabul etmiş olduğu gibi, ödemenin 120.000,00 USD tutarındaki kısmı için 22.04.2022 tarihli garanti mektubunu düzenlemiş olduğunu, garanti mektubunda müvekkiline ödemenin yapılmaması halinde gemiyi tutuklama ve gemi üzerinde ipotek tesis etme hakkının tanınmış olduğunu, ödemenin tamamını gerçekleştirmeyen davalının müvekkilinin öngördüğü şarta bağlı kaybetmiş olduğunu, garanti mektubu uyarınca aylık % 5 faiz öngörülmüş olduğunu, bu nedenle asıl alacak ve işletilen faiz ile birlikte toplam 80.348,36 USD üzerinden takip başlattıklarını, ancak davalının haksız itirazı nedeniyle eldeki davayı açtıklarını beyan etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili ... ...'in gemiye bakım, onarım ve havuzlama hizmeti verilmesi amacı ile ... Adaları siciline kayıtlı bir şirket olan dava dışı ... Ltd. ile anlaşmış olduğunu, bu kapsamda taraflar arasında 20 Ocak 2022 tarihli gemi onarım sözleşmesinin imzalanmış olduğunu, sözleşme ile tüm işlerin tatiller hariç 37 gün içerisinde tamamlanacağı ve tüm işlerin bedelinin toplamda 125.622,00 USD olacağının öngörülmüş olduğunu, ancak işbu sözleşme ve iş listesinde taahhüt edilmiş olan işlerin ne ..., ne de davacı tarafından tamamlanamamış olduğunu, davacı şirketin sözleşmenin tarafı olmaması nedeniyle aktif husumet ehliyetinin bulunmadığını, ancak buna rağmen davacı tarafın 120.000,00 USD tutarındaki alacağın teminat altına alınması için yapmış olduğu ihtiyati haciz talebinin mahkemece kabul edilmiş olduğunu, söz konusu ihtiyati haciz kararına karşı yaptıkları itirazın ... ATM'nin 17.06.2022 tarihli kararıyla kısmen kabul edilerek 61.750,00 USD'yi aşan kısım yönünden ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş olduğunu, söz konusu ihtiyati haciz kararının .... İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası nezdinde tatbik edilerek ... N Gemisi'nin seferden men edilmiş olduğunu, akabinde 74.282,00 USD asıl alacak ve 6.066,36 USD işlemiş faiz olmak üzere alacağın 80.348,36 USD tutarındaki kısmı için 10.06.2022 tarihinde esas takibe geçilmiş olduğunu, sözleşmenin geçerli bir tahkim şartı içermekte olup, sayın mahkemenin yetkili ve görevli olmadığını, işbu tahkim şartının sözleşmenin tarafı olduğunu iddia eden davacı için de bağlayıcı ve geçerli olduğunu, sözleşme gereği uyuşmazlığın ... Adaları tahkim mahkemesinde çözümlenmesi gerektiğini, bu itibarla davanın usulden reddedilmesi gerektiğini savunmuştur.
Dava konusu geminin tamirine ilişkin 010/2022 numaralı 20 Ocak 2022 tarihli sözleşme davalı şirket ile dava dışı ... Ltd arasında düzenlenmiş olup, yüklenici olarak ... Adaları'nda mukim ... Ltd Şirketi'nin, müşteri olarak ise yine ... Adaları'nda mukim davalı ... Şirketi'nin gösterildiği, sözleşme uyarınca yüklenici tüm onarım işlerini tam olarak onarım listesine uygun şekilde yerine getirmeyi üstlenirken, müşteri de zamanında ve sözleşmenin öngördüğü şartlarda onarım işini kabul etme ve ödeme yapma yükümlülüğü altına girdiği, davacının talebinin esasen 2.04.2022 tarihli Payment Guaranttee Letter - Ödeme Garanti Mektubundan kaynaklandığı hususlarında çekişme bulunmamaktadır.
Somut olayda çekişme konularının; sözleşmenin tarafı olmayan davacının aktif husumet ehliyetinin bulunup bulunmadığı, sözleşmenin niteliğini göre mahkememizin görevli olup olmadığı, tahkim şartının bulunup bulunmadığı ve geçerliliği ile nihayet oluşuyorsa davacı alacağının tutarının belirlenmesi noktalarında toplandığı anlaşılmaktadır.
Eser Sözleşmesi, iş sahibinin istek ve talimatları çerçevesinde bir eserin, bedeli karşılığında yüklenici tarafından meydana getirilmesini sağlamaktadır. Eser sözleşmesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu (TBK.) çerçevesinde iş görme sözleşmesidir ve TBK. m. 470. Hükmünde; “Eser sözleşmesi, yüklenicinin bir eseri meydana getirmeyi, iş sahibinin de bunun karşılığında bir bedel ödemeyi üstlendiği sözleşmelerdir.” şeklinde tanımlanmış olup, taraflar arasında akdedilmiş olan sözleşmenin eser sözleşmesi niteliği taşıdığı, deniz ticaretinden kaynaklanmadığı, mahkememizin görevli olduğu sonucuna varılmıştır.
Davalı yan tahkim itirazında bulunmuş ise de; sunulan sözleşmenin taraflarının davanın taraflarından farklı olduğu ve sözleşmenin 805 sayılı İktisadi Müesseselerde Mecburi Türkçe Kullanımı Hakkındaki Kanunun 1. ve 4.maddesi gereğince Türkçe dilinden başka bir dille akdedilmiş olması nedeniyle geçerli olmadığı sonucuna varılmıştır.
Davalı yanın husumet itirazının değerlendirilebilmesi için davanın esasını oluşturan ödeme garanti mektubu içeriğinin incelenmesi gerekmektedir. 22.04.2022 tarihli Payment Guaranttee Letter - Ödeme Garanti Mektubu incelendiğinde: davalı şirket ile dava dışı ... Ltd arasında imzalandığı, “Toplam fatura tutarının 170.000,00 USD, ödenen tutar 50.000,00 USD, bakiye borç 120.000,00 USD olarak gösterildiği, bakiye borcun ödeme vadesinin ise 25.04.2022 tarihi olduğu belirtilmiş olup; belgede davacı şirketin taraf olarak gösterilmemiş olmasına rağmen; “daha önceden taahhüt edilen tüm yükümlülüklerin ... Ltd. Şti. tarafından zamanında yerine getirilmiş ve tamamlanmış olduğu, ...San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin tek taraflı gayrikabili rücu ibra edilmiş olduğu, belirtilen ödemelerin alacaklı ...Ltd. Şti'ne zamanında yapılacağının borçlu gemi işleticisi/sahibi tarafından taahhüt ve beyan edilmiş olduğu, alacaklı adına gemi üzerinde ipotek hakkı tesis edileceği, ödemelerin zamanında yapılmaması halinde aylık % 5 faiz uygulanacağı, alacaklının tutuklama hakkını saklı tuttuğu...” şeklinde davacı şirketin alacaklı olduğunun kabul edildiği görülmektedir. Ancak, söz konusu ödeme garanti mektubunda ödemenin yapılacağı hesap detaylarının davacı şirketin değil, dava dışı TA Shipping Ltd'nin banka hesabı gösterilmiştir.
Her ne kadar davacı şirket ile dava dışı ... Ltd farklı tüzel kişilikler olsa da, dosya kapsamına göre dava dışı ... firmasının sermaye ve yönetim yapısı itibarıyla davacı şirketle ilişkili, ... Adaları'nda kurulmuş bir offshore şirketi olması, hissedarlarının aynı kişiler olması, ibraname ile alacaklının davacı şirket olarak gösterilmesine rağmen ödemenin yapılacağı hesabın dava dışı ... olarak gösterilmesi, yine davacı şirketin tarafı olmadığı sözleşmeyi, iş teslim formlarını veya dava dışı ... tarafından davalı tarafa düzenlenmiş faturayı dava konusu yapmış olduğu alacak iddialarına dayanak olarak ileri sürebilmesi hususları bir bütün olarak değerlendirildiğinde iki firma arasında organik bağ olduğu, davacının eldeki davada aktif husumetinin bulunduğu sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce Mali Müşavir, Gemi İnş. ve Mak.Yük. Müh. İle Nitelikli Hesaplamalar Uzmanı bilirkişilerden alının 06.09.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda; "Davacı Şirket, alacak iddiasının esasını “Payment Guarantee Letter - Ödeme Garanti Mektubu'na dayandırmaktadır. Ödeme garanti mektubunun, kambiyo senetlerinde olduğu gibi, senedin düzenlenme sebebi olan temel ilişkiden bağımsız olarak hamiline alacak hakkı doğuran soyut borç ikrarı niteliğinde kabul edilmesi halinde dahi alacaklı alacağın esasını ispat etmek zorundadır. Sadece faturanın düzenlenmiş olması alacağın varlığını ispata yeterli değildir, alacağın esasının irdelenmesi gereklidir. Alacağın esası, ... gemisinin, 20 Ocak 2022 tarihli onarım sözleşmesinden kaynaklanmakta olup, davacı, geminin onarım ve bakımından doğan bakiye borcun ödenmediğini iddia etmektedir. Aşağıda ayrıntılı olarak yapılan teknik incelemeye bağlı olarak, verilen hizmetin ispata muhtaç olduğu kanaatine varılmıştır.
Sayın Mahkeme aksi kanaatte ise; 22.04.2022 tarihi itibarıyla düzenlenen ödeme garanti mektubunda toplam fatura tutarı 170.000,00 USD, ödenen tutar 50.000,00 USD ve bakiye borç 120.000,00 USD olarak gösterilmiştir. Davalı tarafın 27.01.2022 tarihinde 25.000,00 USD, 04.04.2022 tarihinde 25.000,00 USD ve 22.04.2022 tarihinde 58.250,00 USD ödeme yapmış olduğu tarafların kabulünde olduğuna göre, davalı tarafça 22.04.2022 tarihinde yapılmış olup, ödeme garanti mektubunda bahsedilmeyen 58.250,00 USD tutarındaki davalı taraf ödemesinin işbu belge düzenlendikten sonra yapılmış olduğu anlaşılmaktadır. Bu itibarla, davacı taraf adına kesin alacak hakkı doğurduğunun kabulü halinde, garanti mektubunda 120.000,00 USD olarak gösterilen bakiye borcun ödenmemiş kısmı; (120.000,00 — 58.250,00) - 61.750,00 USD olabilecektir. Nitekim, davacı taraf da esas takibi 120.000,00 USD asıl alacak üzerinden değil, 74.282,00 USD üzerinden yapmıştır. İhtiyati haciz kararını veren .... Asliye Ticaret Mahkemesi ise davalının itirazı üzerine gemi üzerindeki ihtiyati haciz kararını 61.750,00 USD tutarını aşan kısım yönünden kaldırmıştır. Bu durumda takip borçlusu davalı taraf takibe yapmış olduğu üyle 61.750,00 USD tutarı için haksız, bu tutarı aşan (74.282,00 — 61.750,00) 12.532,00 USD tutarındaki kısım için haklı olacaktır. Davalı taraf tacir olup, basiretli iş adamı gibi davranma yükümlülüğü altında olduğundan sözleşme serbestisi ilkesi gereğince sözleşme ile belirlenen faiz oranına itiraz edebilmesi söz konusu değildir. Faiz oranı aylık % 5 olarak kararlaştırılmış olup, ödeme vadesi 25.04.2022 tarihi olduğuna göre, haklı görülmesi halinde davacı tarafın 61.750,00 USD asıl alacak için 10.06.2022 takip tarihine kadar talep edebileceği işlemiş faiz tutarı 4.669,32 USD olabilecektir." şeklinde mütalaa edildiği görülmektedir.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, bilirkişi heyeti kök ve ek raporları ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; dava konusu geminin tamirine ilişkin davalı ile dava dışı ... Ltd arasında 010/2022 numaralı 20 Ocak 2022 tarihli sözleşme akdedildiği, davacının talebinin ise 02.04.2022 tarihli Payment Guaranttee Letter - Ödeme Garanti Mektubundan kaynaklandığı, 22.04.2022 tarihli Payment Guaranttee Letter - Ödeme Garanti Mektubu incelendiğinde: davalı şirket ile dava dışı ... Ltd arasında imzalandığı, toplam fatura tutarının 170.000,00 USD, ödenen tutar 50.000,00 USD, bakiye borç 120.000,00 USD olarak gösterildiği, bakiye borcun ödeme vadesinin ise 25.04.2022 tarihi olduğu belirtilmiş olup; belgede davacı şirketin taraf olarak gösterilmemiş olmasına rağmen; “daha önceden taahhüt edilen tüm yükümlülüklerin ... Ltd. Şti. tarafından zamanında yerine getirilmiş ve tamamlanmış olduğu, ...San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin tek taraflı gayrikabili rücu ibra edilmiş olduğu, belirtilen ödemelerin alacaklı ...Ltd. Şti'ne zamanında yapılacağının borçlu gemi işleticisi/sahibi tarafından taahhüt ve beyan edilmiş olduğu, alacaklı adına gemi üzerinde ipotek hakkı tesis edileceği, ödemelerin zamanında yapılmaması halinde aylık % 5 faiz uygulanacağı, alacaklının tutuklama hakkını saklı tuttuğu, her ne kadar mahkememizce alınan 06.09.2024 tarihli bilirkişi heyeti raporunda ödeme garanti mektubunun, kambiyo senetlerinde olduğu gibi, senedin düzenlenme sebebi olan temel ilişkiden bağımsız olarak hamiline alacak hakkı doğuran soyut borç ikrarı niteliğinde kabul edilmesi halinde dahi alacaklının alacağın esasını ispat etmek zorunda olduğu, sadece faturanın düzenlenmiş olmasının alacağın varlığını ispata yeterli olmadığı mütalaa edilmiş ise de; ödeme garanti mektubunun davacıyı alacaklı kılan soyut borç ikrarında mahiyetinde olduğu, Türk Borçlar Kanununun 18 maddesine göre “Borcun sebebini içermemiş olsa bile borç tanıması geçerlidir.” hükmünü içerdiği, bakım onarım sözleşmesinin borçlusu olan yabancı ... şirketinin davalı tarafça ibra edildiği ve 170.000,00 USD borç için davacının açıkça “alacaklı” kılındığı, mahkememizce Ödeme Garanti Mektubu “sebepten mücerret” soyut borç ikrarı niteliğinde kabul edildiğinden aksinin HMK. m. 201 uyarınca “kesin delillerle” ispat edebileceği, Yargıtay HGK'nin 2017/3090 Esas ve 2021/1460 Karar sayılı, 18.11.2021 tarihli kararında; “Nitekim, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 17. maddesini yorumlayan 12.04.1933 tarihli ve 30/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına göre, borç ikrarını içeren beyyine aleyhine delil ileri sürülebilir, ancak ikrarda borcun sebebi açıklanmış ise, davalı bu sebebin gerçekleşmediğini kanıtlayabilir. Eğer borcun sebebi belirlenmemiş ise, davalı önce ikrarın belli bir sebebi bulunduğunu, sonra bu sebebin gerçekleşmediğini kanıtlamak hakkına sahiptir. Görüldüğü üzere, HMK'nın 201.maddesi ile 12.04.1933 tarihli ve 30/6 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca bedelsizlik iddiası ispat edilebilecektir.” ifadelerine yer verildiği, somut olayda davalı yan gemiye bakım onarım hizmetinin gereği gibi verilmediği iddiasını ispatla yükümlü olup bu yükümlülüğünü yerine getirmediği gibi dosya kapsamına göre davalı yanın bakım onarım hizmetleri için 22.04.2022 tarihli Ödeme Garanti Mektubuyla karşılıklı mutabakata varmış, bakiye 120.000,00 USD'nin ödenmesini kararlaştırmış, davalı yan aynı gün davacı yana 58.250,00 USD ödeme yapmış olup Ödeme Garanti Mektubu'nun hukuki sebebinin geçersiz olduğu iddiasının ancak kesin delillerle ispat edebilir olduğu, ancak bu iddiaların kanıtlanamadığı, Ödeme Garanti Mektubunun davalıyı temsile yetkili olan Gemi Kaptanı tarafından imza edildiği anlaşıldığından bilirkişi raporundaki aksi görüşe itibar edilmeyerek, aynı rapordaki hesaplamalara göre davanın kısmen kabulüne, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... E sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 61.750,00 USD asıl alacak ve 4.669,32 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.419,32 USD üzerinden takip talebindeki diğer koşullar ile devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine, hüküm altına alınan ve likit olduğu kabul edilen asıl alacak olan 61.750,00 USD'nin takip tarihindeki TL karşılığı olan 1.056.863,60 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜNE,
Davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yaptığı itirazın kısmen iptaline, takibin 61.750,00 USD asıl alacak ve 4.669,32 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 66.419,32 USD üzerinden takip talebindeki diğer koşullar ile devamına,
Fazlaya ilişkin istemin reddine,
2-Hüküm altına alınan asıl alacak olan 61.750,00 USD'nin takip tarihindeki TL karşılığı olan 1.056.863,60 TL'nin %20'si oranında icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
3-Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 81.647,45 -TL harçtan peşin alınan 17.760,33-TL, mahsubu ile bakiye 63.887,12-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 1.560,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
4-Davacıdan tahsil edilen 17.760,33-TL harç, 80,70-TL başvurma harcı, 11,50-TL vekalet harcı olmak üzere toplam 17.852,53-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı tarafından yapılan 411,00-TL davetiye gideri 62.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 62.411,00-TL yargılama giderinin davanın red ve kabul oranına göre 51.591,54-TL davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, geri kalan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 327.838,90-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
7-Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 80.594,75-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,
8-Karar kesinleştiğinde davacının / davalının gider avansından artan bakiyesinin talep halinde iadesine,
Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.13/03/2025
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır