T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/536 Esas
KARAR NO:2023/859
DAVA:Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ:29/12/2021
KARAR TARİHİ:07/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı dava dilekçesinde; Müvekkili firma çalışanlarının muhtelif tarihlerde şirket içerisindeki bir çok eşyayı çaldıklarını, bilgisayar ortamında kayıtları sildiklerini, söz konusu eylem nedeniyle müvekkili firmanın tüm ticari defterlerinin, e-defter kayıtlarının, pay defterlerinin, faturaların, çek koçanlarının, envanter defterlerinin, muhasebesel defter ve belgelerinin, dökümanların, server şifrelerinin, vergiye esas belgeler ve sair her türlü belge ve evraklarının zayi olduğunu beyanla söz konusu belgeler üzerine zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; kanuni ve takdiri her türlü delile dayanmışlardır.
.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... sayılı kararı ile, yetkisizlik kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği ve işbu esasa kaydedildiği anlaşılmıştır.
Davacı yanın dava dilekçesi kapsamında zayii olduğunu belirttiği ticari defter, çek koçanları, envanter defterleri, faturalar'ın hangilerinin saklanması gereken defter ve belgeler kapsamında olduğunun tespiti için bilirkişiden alınan 28/08/2023 havale tarihli raporunda:
''...Davacı Şirketin işbu davada Zayi olduğu iddia edilen 2020-2021 yıllarına ilişkin Elektronik ortamda tutulan E.defter ve Beratların, Zayi olduğuna dair daha somut belgelerin ibraz edilmemesi, Zayi olduğu iddia edilen defter ve diğer belgelerin Zayi gerekçesi olarak beyan edilen ve Savcılık Suç duyurusu ve akabinde Savcılık tarafından ilgililer hakkında soruçturma açılıp, açılmadığı hususunda somut belge sunulmaması, Davacı 2020 ve 2021 yıllarında E.defter uygulamasına dahil olmadığından, Muhtemelen kayıtlarını fiziki ortamda ve ... 64 Maddesi ve devamı maddelerine uygun olarak tasdike zorunlu olan Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter defteri olarak uygulama ile fiziken kayıtlarını tuttuğunun kabulü gerektiği ve bu halkde de, İlgili yıllara ilişkin söz konusu ticari defterlerin Noter Tasdik bilgileri ile Tasdik Yapan ilgili Noterlerden temini veya bağlı olunan Vergi Dairesinden somut belgelerin dosyaya sunulmaması, Ayrıca, Söz konusu ticari defter kayıtlarının ne şekilde Zayi olduğuna dair somut gerekçelerin de dosyaya ibrazı yapılmadığından ZAYİYE DAİR KANAAT Oluşmadığı..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; zayi belgesi verilmesine istemine ilişkindir.
TTK’nun 82. maddesine göre, her tacir; ticari defterlerini, envanterleri, açılış bilançolarını, ara bilançolarını, finansal tablolarını, yıllık faaliyet raporlarını, topluluk finansal tablolarını ve yıllık faaliyet raporlarını ve bu belgelerin anlaşılabilirliğini kolaylaştıracak çalışma talimatları ile diğer organizasyon belgelerini, alınan ticari mektupları, gönderilen ticari mektupların suretlerini, 64. maddenin birinci fıkrasına göre yapılan kayıtların dayandığı belgeleri, sınıflandırılmış bir şekilde saklamakla yükümlüdür.
TTK'nun 82/7 maddesine göre de; bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir.
TTK'nın 82. maddesinde neler için zayi belgesi verilmesi istenebileceği tahdidi olarak gösterilmemiş, bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defter ve belgelerden söz edilmiştir (Y11HD., 08.12.2014 tarih, 2014/12543-19170 E. K.).
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, bilirkişi raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, davacı Şirketin zayi olduğu iddia edilen 2020-2021 yıllarına ilişkin elektronik defter uygulamasına dahil olmadığı, kayıtlarını fiziki ortamda tutulduğu, dosya kapsamında bulunan müzekkere cevaplarına göre ilgili noterliklerce tasdik işlemi yapıldığı belirlenen Yevmiye, Defteri Kebir ve Envanter Defteri bakımından yasal koşulları oluşmakla saklanması zorunlu görülen ve varlığı noter tasdiki ile de sabit olan dava şirkete ait iş bu defterlerin zayi olduğunun tespitine, varlığına ilişkin delil sunulmayan diğer belgeler bakımından ise talebin reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
Davacı ...'nin 2021 yılına ait;
-Envanter deferi,
-Yevmiye defteri,
-Defteri kebir defterlerinin
ZAYİİ OLDUĞUNUN TESPİTİNE,
Fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,
2-Harçlar kanuna göre alınması gereken 269,85-TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
3-Davacılar tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerlerinde bırakılmasına,
4-Davacılar tarafından yatırılan gider avansından artan bakiyenin karar kesinleştiğinde davacıya / vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 07/12/2023
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır