T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2022/857 Esas
KARAR NO:2025/58
DAVA:Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:18/09/2022
KARAR TARİHİ:23/01/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkil şirket tarafından 19.07.2021 tarihinde ... PAZ. TİC.A.Ş.-... ... Bayiinden ... plakalı ... (motor no:... ve Şasi No:...) model otomobil, ilk satış olarak satın alındığını, bu otomobilin satın alındığından kısa bir süre sonra çeşitli arızalar çıkartmaya başlamış pek çok defa servis hizmeti alınmış ancak hiçbir şekilde arızalar giderilemediğini, ilk olarak klimalar çalışmamış o sebeple servise gittiğini, yazılım problemi olduğunu söylendiğini, ancak sonrasında ekrandaki çoğu fonksiyonların devre dışı kaldığını yine servise götürüldüğünü, yine yazılım arızası olduğu ve tamir yapılamadığı bildirildiğini, müvekkil şirket tarafından davalıya, araç en son ... ... yetkili servisindeyken ... Noterliği 03.01.2022 tarih ve ... yevmiye no.lu ayıplı satış ihbarı gönderildiğini, bu ihbar ile "zararın ücretsiz araç değişimi" şeklinde kanunda misliyle değişim olarak tanımlandığını 11/1-ç talebinin ihtar edildiğini, bu ihtarı üzerine zorunlu oldukları halde ücretsiz araç değişimi yapılmadığını, müvekkil tarafından .. SHM. ... D.İş sayılı dosyasıyla .... Makine Yüksek Mühendisi Prof.Dr...vasıtasıyla Delil Tespiti yaptırılmış ve sözkonusu arızaların yazılım hatası olduğu ve otomobilin "ayıplı ürün" kabul edilmesi gerektiği tespiti yapıldığını belirterek, müvekkil şirketin otomobilindeki satış anında varolduğu tespit edilmiş giderilemeyen yazılımsal ve diğer arızalar nedeniyle Tüketici Kanunu 11/1-ç maddesi uyarınca aracın ücretsiz olarak ayıpsız misliyle değiştirilmesi talebinin kabulüne ve Tüketici Kanunu 74/2 maddesinde yer aldığı şekilde davaya konu aracın içinde bulunduğu seri hakkında bu türden arızalar bulunup bulunmadığı hakkında tespit yapılmasını ve davalı şirkete ayıbı giderme kararıyla birlikte kanundaki diğer yükümlülüklere hükmedilmesini, noter ihtarı ile delil tespiti dosyasındaki masraflarımız dahil avukatlık ücretinin davalı şirkete yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde; Davacı yanın ayıp ihbarı külfetini süresinde yerine getirmemiş olmakla, seçimlik haklarını kullanamayacağı gibi, işbu davanın da usulden reddi gerektiğini, dava konusu aracın ayıplı olmadığını, davacı yanın şikayetlerinin gerçeği yansıtmadığını, haksız ve hakkaniyete aykırı olduğunu, aracın yasanın aradığı biçimde ayıplı olmadığını, iddiaları kabul anlamına gelmemek üzere, davanın, tüketicinin korunması hakkındaki kanun, türk borçlar kanunu ve garanti belgesi uygulama esaslarına dair yönetmelik maddelerindeki düzenlemelerine de uygun olmadığına, araç üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmesi durumunda bünyesinde otomotiv anabilim dalı bulunan bir üniversiteden seçilecek bilirkişiler tarafından inceleme yapılması gerektiğini, davacının aracı kullanmaya devam etmekte olup, araçtan faydalanamamasının sözkonusu olmadığını, araç değişim talebinin, haksız ve hukuka aykırı olduğunu, araçta iddia edilen durumun basit bir onarım ile giderilebilecek durumda olması nedeni medeni kanunun 2. maddesine aykırı olduğunu, davacının talebi olan değişim hususunun müvekkil şirket aleyhine doğuracağı sakınca ile davacı aleyhine doğuracağı fayda kıyaslanamayacak derecede büyük olduğunu, bu hali dava konusu aracın basit ve maliyet içermeyen yazılım güncellemesi ile onarılmasına karar verilmesi gerektiğini, zira bu güncelleme ile dava konusu şikayetler kolaylıkla giderilebileceğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER
Davacı vekili delil ve belgelerini ibraz etmiş, davada; ... plakalı araç ruhsatı, ... Noterliği 03.01.2022 tarih ve ... yevmiye no.lu Ayıp İhbarı ,keşif ve bilirkişi incelemesi, ... SHM. ... D.İş sayılı tespit dosyası içi belgeler ve tespitler, araçla ilgili sürekli gittiği servisten istenilecek servis giriş dosyaları, Noter ve delil tespit masraf belgeleri, arabuluculuk anlaşamama tutanağı deliline dayanmışlardır.
... Tüketici Mahkemesinin ... sayılı kararı ile Görevsizlik kararı verilerek dosya mahkememize tevzi edilmiş ve işbu esasa kaydedilmiştir.
Mahkememizce celp edilerek incelenen ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... D. İş sayılı dosyasında tespit talep edildiği ve buna ilişkin bilirkişi raporu düzenlendiği ve "...Hukuki ve nihai karar tamamen Sayın Mahkemenize ait olmak üzere; dosya kapsamında ve ... plakalı ... model otomobil üzerinde yapmış olduğum inceleme tespitler sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda;
A- Dava konusu aracın 09.12.2021 ve 24.12.2021 tarihlerinde araç 10.062 ve 10.200 kilometrede iken “Ekranda ... hatası verdi tuş takımları çalışmadı” ve “motor arıza ikaz yanıyor” iddiasıyla servise götürüldüğü, ayrıca yapılan keşif esnasında ise aracın motor ikaz lambasının yanmış olduğunun tespitinin yapıldığı;
B- Henüz garanti kapsamında bulunan dava konusu araçtaki hasarın kaynağının, mekanik bir hasarı gözlemlenemeyen araçta, elektronik aksamındaki yazılım hatası sebebiyle meydana gelmiş olabileceğinin yüksek ihtimal olduğu;
C- Hatanın giderilebilmesi için yeni bir yazılım yüklenmesinin gerekli olacağı, ancak henüz 10 bin kilometre civarında bulunan araçta vuku bulan yazılım hatasının 6502 Sayılı Kanunun 8. Maddesince aracın “ayıplı ürün” kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu ayıptan satıcı tarafın sorumlu olabileceğinin uygun olabileceği..." tespit ve rapor edilmiştir.
Mahkememizce toplanan delillere, iddia ve savunmaya göre bilirkişiler heyetinden alınan 15/01/2024 havale tarihli raporlarında: ''...Ortaya çıkan ve arıza göstergesindeki ikaz ile sürücüyü uyaran arıza olayının, bu aşamada aracın kullanımını olumsuz etkileyen bir husus olmadığı, aracın çalışmasını ve kullanılmasını, ondan beklenen faydanın alınmasını olumsuz etkileyen bir arıza kaydı bulunmadığı, ortaya çıkan uyarı ışığı dikkate alınarak aracın yazılımının güncellenmesinin ayıp olarak nitelendirilemeyeceği..." bildirilmiş;
Davacı vekilinin rapora karşı itirazları doğrultusunda; heyete yazılımcı bilirkişi eklenerek, bilirkişilere dava konusu araç üzerinde inceleme yapılmak suretiyle davacı vekilinin itirazlarının gerekçeli ve mahkememizin ve tarafların denetimine elverişli şekilde yanıtlanması için dosyanın bilirkişi heyetine tevdine karar verilmiş;
Bilirkişi heyetinin 19/08/2024 tarihli ek raporlarında; "...Yukarıda açıklandığı üzere, dava konusu yazılım hatasının gizli ayıp kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, ancak gerek BK gerekse TKHK kapsamında ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanabilmesi için ayıbın taşıdığı vasıfların göz önünde bulundurulması yani söz konusu ayıbın araçtan beklenen faydanın azılıp azalmadığının değerlendirilmesi gerektiği; bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda davacının talebinin orantısız olduğu kanaatine varılmıştır. Eğer yazılım güncellemesi yapıldıktan sonra söz konusu hatanın devam etmesi durumu ayrı bir değerlendirme yapılmasını gerektirecektir. 15/1/2024 tarihli bilirkişi raporunda sunulan; ... dava konusu araçta 09.12.2021 tarihinde bilirkişilerinde tespit ettiği gibi araçta herhangi bir mekanik sorunun olmaması aracın hali hazırda kullanılması açısından bir sorun yaratmadığının açık ve net bir sonucudur. Bu sebeple sadece yazılımsal olarak halledilebilecek bir sorun için araçta bir ayıptan bahsedilmesi doğru olamayacağı, ekranda görünen hata mesajının aslında bir hata olmaması, düzeltilebilecek olması nedeniyle gizli ayıp niteliği taşımadığı görüşüne varılmıştır... Ortaya çıkan ve arıza göstergesindeki ikaz ile sürücüyü uyaran arıza olayının, bu aşamada aracın kullanımını olumsuz etkileyen bir husus olmadığı, aracın çalışmasını ve kullanılmasını, ondan beklenen faydanın alınmasını olumsuz etkileyen bir arıza kaydı bulunmadığı, ortaya çıkan uyarı ışığı dikkate alınarak aracın yazılımının güncellenmesinin ayıp olarak nitelendirilemeyeceği görüş ve kanaatine varılmıştır ... şeklindeki kanaatin değişmediği..." tespit ve rapor edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; 19.07.2021 tarihinde satın alınan aracın ayıplı olmasından dolayı misli ile değiştirilmesi talebine ilişkindir.
Davacı yan; davacı şirket tarafından 19.07.2021 tarihinde ... ... ait ... ... Bayiinden ilk satış olarak satın alınan ... plakalı ... model otomobilin, satın alındıktan kısa bir süre sonra çeşitli arızalar çıkartmaya başladığını, pek çok defa servis hizmeti alınmasına rağmen arızaların giderilemediğini, yazılım problemi olduğunun söylendiğini, ancak sorunun bir türlü çözülemediğini ileri sürerek aracın ücretsiz araç değişimi yapılmasını talep ve dava ettiği görülmektedir.
Davalı yan; araç değişim talebinin haksız ve hukuka aykırı olduğunu, araçta iddia edilen durumun basit bir onarım ile giderilebilecek durumda olması nedeni ile talebin MK. 2. maddesine aykırı olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesi gerektiğini talep ettiği görülmüştür.
O halde taraflar arasındaki davada çekişme konuları; davaya konu aracın ayıplı olup olmadığı, ayıplı ise mevcut ayıbın niteliği (gizli ayıp olup olmadığı), gizli ayıp ise ayıbın önemi ve malın ayıpsız değeri ile karşılaştırıldığında ciddi bir değer kaybı oluşup oluşmayacağı, aracın ayıpsız misli ile değiştirilmesinin hakkaniyete uygun olup olmayacağı noktalarında toplanmaktadır.
TBK.m.227 hükmüne göre;
"Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:
1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.
2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.
3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.
4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.
Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.
Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.
Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.
Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."
Mahkememizce hükme elverişli bulunan bilirkişi kurulu kök ve ek raporu kapsamına göre; araçta mekanik bin sorun olmadığı, günümüzde gelişen elektronik, bilgisayar ve yazılımların en küçük bluetooth kulaklık, akıllı saatler, cep telefonları vb. birçok alanda kullanıldığı, otomotiv sanayinde de paralel olarak motor, süspansiyon, şanzıman sistemlerinin birbirleri ile iletişiminin kontrolü, sensörlerden okunan verilerin doğrulanması ve optimizasyonun yine yazılımsal olarak yapıldığı, bu yazılımların yeni yazılım veya güncelleme olarak bilinen geliştirme, bir önceki yazılımda görülen hataların (müşteri geri dönüşleri nedeniyle) güvenlik, optimizasyon, verimlilik vb. alanlarda oldukça önem arz ettiği, dava konusu araçta yazılım hatası bulunduğu, bu hatanın yapılacak güncelleme ile giderilebileceği, yazılım hatasının gizli ayıp kategorisinde değerlendirilmesi gerektiği, ancak gerek BK gerekse TKHK kapsamında ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanabilmesi için ayıbın taşıdığı vasıfların göz önünde bulundurulması, yani söz konusu ayıp nedeniyle araçtan beklenen faydanın azılıp azalmadığının değerlendirilmesi gerektiği; bu çerçevede yapılan değerlendirme sonucunda davacının talebinin orantısız olduğu sonucuna varılmıştır.
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan taraf delilleri, hükme elverişli bulunan bilirkişi heyeti kök ve ek raporu ile tüm yargılama dosyası kapsamına göre, yukarıda değinilen hukuksal durum ve somut olayın birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davaya konu araçta gizli ayıp netliğinde kabul edilen yazılım hatası bulunduğu, bunun davalı tarafından sağlanacak bir yazılım güncellemesi ile giderilebileceği, ayıbın araçta bir değer kaybı oluşturmadığı, dava konusu aracın satış değeri de dikkate alındığında ayıpsız misli ile değiştirilmesinin davalı satıcaya orantısız mali külfet yükleyeceği için hakkaniyete uygun olmayacağı, alıcının seçimlik hakkını aracın yenisi ile değiştirilmesi şeklinde kullandığı, ancak davacı alıcının yasada yer alan seçimlik haklarını kullanırken objektif iyi niyet kuralları çerçevesinde hareket etmesi gerektiği anlaşıldığından davanın reddine karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-DAVANIN REDDİNE,
2-Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL harcın peşin alınan 12.624,38 -TL harçtan mahsubu ile bakiye 12.008,98 -TL harcın davacıya iadesine,
6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-14 maddesi ile Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 26.maddesine göre; Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 800,00-TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,
4-Kendini vekille temsil ettiren davalı lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca 114.886,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
5-Yatırılan avanstan artan kısmın yatırana/ vekiline iadesine,
Davacı vekilinin yüzüne karşı tarafların gerekçeli kararı tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize verecekleri bir dilekçe ile veya başka bir mahkeme aracılığı ile mahkememize gönderecekleri dilekçe ile HMK 341. madde uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yoluna başvurma hakları hatırlatılmak suretiyle oybirliğiyle verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 23/01/2025
Başkan ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Üye ...
e-imzalıdır
Katip ...
e-imzalıdır