T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO:2023/116 Esas
KARAR NO:2024/732
DAVA:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ:17/02/2023
KARAR TARİHİ:18/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket takibe konu çek lehtarı ... ... Malzemeleri Tic. Ve San A.Ş’den kimyevi hammadde satın aldığını anılan şirket ile ticari ilişkisinin olduğunu, cari hesap ilişkisinde olduğunu, takibe konu çek ... Bankası A.Ş- ... Şb/İstanbul şubesine ait olduğunu 04.02.2023 günlü ... seri nolu 70.000.00 TL bedelli çek, müvekkili şirket borcuna karşılık keşide edilmek suretiyle ... A.Ş’ne teslim edildiğini, anılan çek, ... şirketi yedinde iken ... şirketince ciro edilmeksizin rızası hilafına elinden çıkmış bu sebeple ... A.Ş ... ATM ... E Sayılı dosyasından çek iptali davası ikame edildiğini, davanın derdest olduğunu, çek lehtarı ... A.Ş adına sahte ciro oluşturulmak suretiyle çek ciro edildiğini, çekin arkasının yazdırıldığını, kötü niyetli olarak piyasaya sürüldüğünü, ... İcra Md. ... E Sayılı dosyasından haksız, kötü niyetli ve usule aykırı şekilde icra takibine girişildiğini, lehtar cirosu sahte olduğundan ciro silsilesi kopuk olduğunu, önceki lehtar ve keşideciye başvurulamayacağını, ciro zincirinde kopukluk olan çeki elinde bulunduran hamil yetkili hamil olamayacağını, davalı alacaklının sahtecilik sebebiyle müvekkili şirkete karşı takip ehliyeti debulunmadığını, müvekkili şirket takibe konu çek bedelini ödediğinden haklı menfi tespit istemi mahkemeye arz edildiğini, lehtar cirosu sahte olduğundan ciro zincirindeki kopukluktan önceki lehtar ve keşideciye başvurulamayacağını, müvekkili şirket borcuna karşılık keşide ederek lehtar ... şirketine teslim ettiğini takibe konu çek ... şirketi adına sahte ciro oluşturulmak suretiyle ciro edildiğini bu hususta ... şirketi tarafından ....İcra Hukuk Mahkemesi ... E Sayılı dosyasından takibe karşı imza itirazı şikayeti gerçekleştirilecek, dosya bilgileri bilahare mahkemenize arz edileceğini, yargılamaların neticelenmesi ile sahtecilik eylemi açıkça ortaya çıkacağını, bu sebeple imza itirazı şikayet dosyasının işbu dosya yönünden öncelikle bekletici mesele yapılmasını veyahut iddialar çerçevesinde bilirkişi incelemesi yapılmasının talep edildiğini, Lehtar ... şirket cirosu sahte olduğundan ciro zincirindeki kopukluktan önceki keşideci müvekkili şirkete başvurulamayacağından, davalı alacaklı yetkili hamil sayılmayacağını davanın kabulü ile borçlu olunmadığının tespitine, takibin iptaline karar verilmesi talep edildiğini, icra dosyasından cebri icra tehdidinin devam ettiği, müvekkili aleyhine haciz uygulaması müvekkili açısından telafisi güç zararlara sebebiyet vermemesi adına icra dosyasına ihtiyati tedbir konulması talep edildiğini, menfi tespit talebine konu ... İcra Md. ... E Sayılı İcra dosyası yönünden İİK.72 maddesi ve sair mevzuat uyarınca mahkemece belirlenecek teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilerek yargılama sonuna kadar icra dosyasına yatacak paraların alacaklısına ödenmemesine ve icra veznesinde depo edilmesine, davanın kabulü ile menfi tespit isteminin kabulüne, takibe dayanak edilen çek ve ... İcra Md ... E Sayılı icra dosyasına dair müvekkilinin borçlu olmadığının tespitine takibin durdurulmasına, iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı, dava konusu çekin keşidecisi olduğunu, çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını,
çekteki imzanın çekin lehtarı olan dava dışı ... Labaratuar şirket yetkilisine ait olmadığı iddia edildiğini, çekteki lehtar imzasının sahte olması TTL.677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, Yargıtay ve BAM kararları da aynı yönde olduğunu, dava dilekçesinde çek bedelinin çekin lehtarı olan dava dışı ... Labaratuarı şirketine ödendiği belirtilmiş ise de; çekin keşidecisi olan davacının lehtar şirkete ödeme yapmış olması (bedelsizlik iddiası) bir şahsi defi olup, TTK’nun 687 maddesi uyarınca bile bile davacının zararına hareket ettiğini ispatlanmadıkça iyiniyetli yetkili hamil olan müvekkiline karşı ileri sürülebilmesinin mümkün olmadığını, Yargıtay kararlarının da bu yönde olduğu, (Y.19.HD.2017/1666 E, 2018/4658 K sayılı ilamı., Y.19.HD 2016/14758 E 2017/8046 K sayılı ilamları.) kaldı ki davacının çek iptal kararı almayan dava dışı ... Labaratuarı Şirketine ödeme yapması TTK.646 maddesi uyarınca onu borçtan kurtarmayacağını, basiretli bir tacirin göstermesi gereken özene de aykırı bir davranış olduğunu, davacının yaptığı bu ödemenin kendisini borçtan kurtarması için; bir çek iptal kararının olması, bu iptal kararının kendisine ibraz edilmesi, talepte bulunanın da ibraz edilen çek iptal kararındaki davacı olması gerektiğini, kanunun öngördüğü bu şartlar bulunmamasına rağmen bir ödeme yapılmış ise davacının TTK 646/2 de belirlediği anlamda ağır kusurlu olduğunun kabulü ve yapılan ödemenin geçerli bir ödeme olmadığının kabul edilmesi gerektiğini,
TTK.m.790 göre meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağının belirtildiğini, ciro silsilesinin muntazam bir şekilde birbirini takip edip etmediği incelenirken dış görünüşü incelemek yeterli olup, cirantalardan birinin imzasının sahte olması veya temsilci sıfatıyla senedi imzalayan şahsın imza yetkisinden yoksun olması ciro zincirini etkilemeyeceğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkil, TTK.790 maddesine göre yetkili ve meşru hamil olduğunu, çekte ödeme yasağı kararı dahi davacıyı sorumluluktan kurtarmaz iken, dava konusu çek için verilmiş bulunan bir ödeme yasağı kararı dahi bulunmadığını, davanın reddine, davacının %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacıya yüklenmesine karar
verilmesi talep edilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 70.392,87-TL alacağa ilişkin ... icra dairesinin ... esas sayılı dosyasında iş bu açılan menfi tespit davasından ibaret olduğu anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası, ... Bankası .../İST. şubesine ait 04/02/2023 günlü ... seri nolu 70.000,00 TL bedelli çek.-.... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası. -... ... A.Ş. (... Vergi Nolu) tarafından ikame edilen imza itirazı şikayet dosyası, .... İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Dosyamız-... ... A.Ş. (... Vergi Nolu) tarafından ikame edilen savcılık şikayet dosyası, Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 2017/(19)11-2738 E., 2021/1513 K. sayılı kararı, ticari defter ve kayıtlar, ... ... A.Ş ticari defter ve kayıtları, Banka kayıtları, Çek bedelinin lehtar ... ... A.Ş. şirketine ödendiğine dair kayıtlar, vergi dairesi kayıtları, imza incelemesi, bilirkişi incelemesi, yargıtay kararları ve içtihatlar, tanıklar, yemin ve sair arzı mümkün her türlü yasal delile dayanmıştır.....İcra Müdürlüğü ... E sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; Takip Alacaklısı ... tarafından takip borçluları ... Labaratuar ve Sağlık Malzemeleri San Tic Ltd Şti., ... Labaratuar Malzemeleri Sac. Ve San A.Ş,
... Gıda Kozmetik İnş. Tekstil İth. İhr. Tic. Ltd Şti., ...' 10/02/2023 tarihinde 63.734,37-TL asıl alacak olmak üzere toplam 70.392,87 TL kambiyo takibine girişildiği anlaşılmıştır ( takibin dayanağının 04/02/2023 tarih ... seri nolu 70.000,00 TL çek )
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 21/07/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;
Tarafların iddia ve savunmaları, davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili bölümlerinde yer
verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda: ... İcra Md ... E Syılı kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.Ş – ... /İstanbul Şubesinin 04.02.2023 keşide tarihli ... seri nolu 70.000.00 TL bedelli
çekin, keşideci davacı ... Labaratuarı…Ltd Şti tarafından ticari ilişki gereğince dava dışı lehtar ... A.Ş emrine ticari borcuna mahsuben düzenlendiği ve davacı ticari defter ve muavin
defter kayıtlarında kayıtlı olduğu, dava dışı ... A.Ş emrine düzenlenen çek ... şirketi ile dava dışı ... A.Ş’ne teslim için kargoya verildiği, çekin alıcısı olan ... A.Ş’ne kargonun teslim edilmemesi ile söz konusu çekin kargoda kaybolduğunun anlaşılması üzerine dava dışı ... A.Ş tarafından .... ATM ... E Sayılı dosyasından ödemeden men ve çek iptal davası açıldığı, akabinde de çekte son hamil olan ... tarafından ... İcra Md
... E Sayılı kambiyo takibi yapıldığı, çek lehtarı dava dışı ... A.Ş tarafından .. İcra Hukuk Mahkemesi ... E sayılı dosyasından imza itirazında bulunularak takibin durdurulmasına karar verilmesi talep
edildiği, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E Sayılı dosyasından alınan grafolojik bilirkişi raporundan çekte lehatar olan ... A.Ş kaşe ve üzerinde atılı imzanın şirket yetkililerine ait olmadığının tespiti akabinde takibin ... A.Ş yönünden durdurulmasına karar verildiği, dava dışı lehtar ... A.Ş ayrıca, ...C. Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı dosyasından çekte ciranta olan ... Gıda Ltd Şti, ... Ve
... hakkında suç duyurusunda bulunularak şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtescilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, davacı çek keşidecisi ise, lehtar ... A.Ş’nin çekte adına atılı imzanın sahte olduğunu ve ciro silsilesinde bozukluk olması nedeniyle takip konusu çek ile ilgili olarak ... E Sayılı takip dosyasından borçlu olunmadığının tespiti talepli işbu menfi tespit davası ikame edildiği,
dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında İstanbul adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu,
çekte son hamil durumundaki davalı ...’in dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, somut olayda ciro zincirinin kopmuş olması ile davacı yönünden bir sorumluluğun varlığından söz edilemeyeceği tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, 10/02/2024 tarihinde davacı borçlu aleyhine ....İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyası 70.392,87 TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanın iş bu menfi tespit davasını açtığı ... İcra Md ... E Syılı kambiyo takibine konu edilen ... Bankası A.ş – ... /İstanbul Şubesinin 04.02.2023 keşide tarihli ... seri nolu 70.000.00 TL bedelli çekin,
keşideci davacı ... Labaratuarı…Ltd Şti tarafından ticari ilişki gereğince dava dışı lehtar ... A.Ş emrine ticari borcuna mahsuben düzenlendiği ve davacı ticari defter ve muavin defter kayıtlarında kayıtlı olduğu,
Dava dışı ... A.Ş emrine düzenlenen çek ... şirketi ile dava dışı ... A.Ş’ne teslim için kargoya verildiği,Çekin alıcısı olan ... A.Ş’ne kargonun teslim edilmemesi ile söz konusu çekin kargoda
kaybolduğunun anlaşılması üzerine dava dışı ... A.Ş tarafından .... ATM ... E Sayılı dosyasından ödemeden men ve çek iptal davası açıldığı, Akabinde de çekte son hamil olan ... tarafından ... İcra Md
... E Sayılı kambiyo takibi yapıldığı, Çek lehtarı dava dışı ... A.Ş tarafından ... İcra Hukuk Mahkemesi ... E sayılı dosyasından imza itirazında bulunularak takibin durdurulmasına karar verilmesi talep
edildiği, .... İcra Hukuk Mahkemesi ... E Sayılı dosyasından alınan grafolojik bilirkişi raporundan çekte lehatar olan ... A.Ş kaşe ve üzerinde atılı imzanın şirket yetkililerine ait olmadığının tespiti akabinde takibin ... A.Ş yönünden durdurulmasına karar verildiği,Dava dışı lehtar ... A.Ş ayrıca,... C. Başsavcılığı ... Soruşturma sayılı osyasından çekte ciranta olan ... Gıda Ltd Şti, ... Ve ... hakkında suç duyurusunda bulunularak şüpheliler hakkında hırsızlık ve dolandırıcılık, resmi belgede sahtescilik yaptıklarına ilişkin şikayette bulunulduğu, Davacı çek keşidecisi ise, lehtar ... A.Ş’nin çekte adına atılı imzanın sahte olduğunu
ve ciro silsilesinde bozukluk olması nedeniyle takip konusu çek ile ilgili olarak ... E Sayılı takip dosyasından borçlu olunmadığının tespiti talepli işbu menfi tespit davası ikame edildiği, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında İstanbul adliyelerinde benzer nitelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte son hamil durumundaki davalı ...’in dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı, somut olayda ciro zincirinin kopmuş olması ile davacı yönünden bir sorumluluğun varlığından
söz edilemeyeceği hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davacının davasının KABULÜ İLE,
-... icra dairesinin ... takip sayılı dosyasında( takibe dayanak 04/02/2023 keşide tarihli, ... seri nolu, 70.000,00-TL bedelli çek )DAVACININ DAVALIYA BORÇLU OLUNMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 4.781,70-TL harçtan peşin alınan 1.202,14-TL harcın mahsubu ile bakiye 3.579,56-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 1.202,14-TL peşin harç, 25,60-tl vekalet harcı olmak üzere toplam 1.407,64-TL nin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-)Davacı tarafından yapılan 11.000,00-TL bilirkişi ücreti, 67,00-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 11.067,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
6-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalının yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı..
Katip ...
e-imza
Hakim ...
e-imza