T.C.
İSTANBUL
13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/158 Esas
KARAR NO : 2025/368
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 07/03/2023
KARAR TARİHİ : 29/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile ... Ltd. Şti arasında otel ekipmanları satışı konusunda anlaşma sağlandığı, yapılan anlaşmaya istinaden de iş bu davaya konu ...Antalya Büyük İşletmeler Şubesine ait 250.000,00 TL bedelli, 28.02.2023 tarihli... seri numaralı çek keşide edilerek teslim edildiği, müvekkili şirket tarafından basiretli bir tacir gibi davranılarak gerek taraflar arasındaki sözleşmeden gerek kanundan gerekse ticari örf ve adetten kaynaklanan bütün sorumlulukların yerine getirildiği, davacı şirket tarafından dava dışı ... Ltd. Şti adına keşide edilen ...Antalya Büyük İşletmeler Şubesine ait 250.000,00 TL bedelli, 28.02.2023 tarihli ... seri numaralı çek taraflarınca ve dava dışı çek lehtarı ... Ltd. Şti tarafından kimliğinin tespit edilemediği ve bilinmediği kimse/kimseler tarafından çalındığı, çalıntı çeki eline geçirenler kimselerin, başta lehdarın kaşesini taklit etmek, şirket yetkilisinin imzasını sahte olarak atmak ve hatta çeke birden fazla sözde ciranta eklemek suretiyle haksız kazanç elde etmeye çalıştıkları, müvekkili şirketin çek bedelini ödememesi / ödeyememesi gibi bir durumun söz konusu olmadığı, çekin ibraz tarihinde çek hesabı çek bedelini ödemeye müsait durumda olduğundan ve fakat yalnızca çalıntı çekle ilgili olarak ödemeden men talimatı nedeniyle ödeme yapılmadığından, salt bu nedenle alacaklı tarafın müvekkili şirkete müracaat hakkının bulunmadığı, bahsi geçen çekten ötürü müvekkili şirketin herhangi bir borcu bulunmadığından, davanın kabulü ile borçlu olmadığının tespitine karar verilmesi gerektiği, 06.03.2023 tarihinde müvekkili şirkete İstanbul ...İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası ile örnek 10 ödeme emri tebliğ edildiği ve çek bedelinin çek tazminatı ile birlikte tahsili talep edildiği, yukarıda da yer verildiği üzere dava konusu çekin müvekkili şirket ve çek lehtarı tarafından bilinmeyen kimse/kimselerce çalındığı, bu sebeple de söz konusu icra takibinde ve bu davada alacaklı sıfatını haiz kişinin tanınmadığı, müvekkili şirketin alacaklı olduğunu iddia eden davalı tarafa hiçbir borcu bulunmadığı, yine iş bu davaya konu çek ile alakalı ...Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunulmuş olup bahsi geçen hususlara savcılık şikayetinde de ayrıntılı biçimde yer verildiği, tüm bu nedenlerle öncelikle ve ivedilikle, İİK M. 72/3 uyarınca; icra veznesindeki paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde öncelikle teminatsız olarak, mahkeme aksi kanaatte ise İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı takip dosyasında dosya borç tutarı olan 275.750,00 TL üzerinden mahkeme tarafından gösterilecek uygun bir teminat karşılığında ödenecek paranın alacaklıya ödenmemesi yönünde dava sonuna kadar tedbir kararı verilmesine, neticeten davalı tarafa çalıntı çekten (...Büyük İşletmeler Şubesine ait 250.000,00 TL bedelli, 28.02.2023 tarihli ... seri numaralı çek) ve de İstanbul ... İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı takip dosyasından ötürü borçlu olmadıklarının tespitine,
haksız ve kötü niyetli takip başlatan davalının İcra İflas Kanunu’nun 72. Maddesi uyarınca alacağın
%20 ‘sinden az olmamak kaydıyla tazminata mahkum edilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmişlerdir.
CEVAP:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı dava konusu çekin keşidecisi olup çekteki imzasına bir itirazı bulunmadığını, dava dilekçesinde, dava konusu çekin keşide edildikten sonra çekin lehtarı olan davadışı ... Otel şirketine verildiğinin belirtildiğini, davacı, dava konusu çeki keşide edip çekin lehtarına verdiğini beyan ettiğine göre hem çekteki imzasını hem de çekteki borç ilişkisini kabul etmiş olduğunu, TTK 687.maddesi uyarınca, bile bile borçlunun zararına iktisap etmiş olmadıkça şahsi defiiler dahi iyiniyetli yetkili hamile karşı ileri sürülemez iken davacının müvekkile ileri sürebileceği şahsi bir defiisi dahi bulunmadığını, bu nedenle de çekin keşidecisi olan davacı, dava konusu çekten ötürü müvekkile karşı sorumlu olduğunu, Dava dilekçesinde, çekteki cironun davadışı... Otel şirketi yetkilisine ait olmadığı iddia edilmiş ise de hiçbir şekilde kabul anlamına gelmemek üzere, çekteki lehtar cirosunun sahte olması TTK 677 maddesinde belirtilen imzaların istiklali prensibi gereği çekteki imzasına itiraz etmeyen keşideciyi sorumluluktan kurtaran bir sebep olmadığını, Yargıtay kararları da aynı yönde olup karar verilmesini talep ettiğini, çekin, dava dışı ...Otel elinde iken kaybolmuş olması ve bu şirketin çekin iptali için dava açmış olması, davaya taraf olmayan müvekkili bağlamadığı gibi davacıyı borçtan kurtaran bir sebep de olmadığını, zaten çekte ödeme yasağı bulunması çekin icra takibine konu edilmesine engel teşkil etmediği gibi müvekkilin kötüniyetli olduğunu da göstermeyeceğini, TTK 790. maddesinde, meşru hamilin teselsül eden cirolardan anlaşılacağı belirtildiğini, dava konusu çekin ciro silsilesinde bir kopukluk bulunmadığına göre müvekkil TTK'nun 790. maddesine göre yetkili ve meşru hamildir. Müvekkil, çekte ödeme yasağı bulunduğunu çekin bankaya ibraz edilmesinden sonra öğreneceğini, bu nedenle iyi niyetli olduğunu, ayrıca dava dilekçesinde çekin nerede ve nasıl kaybolduğuna dair hiçbir açıklamaya yer verilmemiş ve hiçbir delil sunulmadığını, bu haliyle çekin çalındığı iddiası ispata muhtaç olup şahsi bir defi ileri sürmeyen ve çekteki imzasına itiraz etmeyen davacı, dava konusu çekten ötürü müvekkiline karşı sorumlu olup davanın reddine karar verilmesi gerektiğini davacının %20'den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesine, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini saygılarımızla arz ve talep ederiz.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davanın; 275.750,00-TL alacağa ilişkin İstanbul... icra dairesinin ... takip esas sayılı dosyasında borçlu olunmadığının tespiti davasından anlaşılmıştır.
Davacı vekili davada; ... Antalya Büyük İşletmeler Şubesine ait 250.000,00 TL bedelli, 28.02.2023 tarihli ... seri numaralı çek sureti, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesi... E. Sayılı dosyası, İstanbul ... İcra Dairesinin ... E. Sayılı dosyası, Ticari defter ve kayıtlar, banka kayıtları ve bilirkişi incelemesi, tanık, yemin, isticvap ve sair her türlü yasal delile dayanmıştır.
İstanbul ... icra dairesinin... esas sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ... ve borçlusunun ...Ticaret Limited Şirketi olduğu, 06/03/2023 tarihinde 250.000,00-TL asıl alacak olmak üzere toplam 275.750,00-TL alacak için takibe girişildiği anlaşılmıştır. ( Takibin dayanağının 28/02/2023 tarih ... seri nolu 250.000 TL bedelli çek )
Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, 20/03/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Tarafların iddia ve savunmaları, davacının incelenen ticari defter kayıtları, icra
dosyası ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapılan ve detaylarına işbu raporun yukarıdaki ilgili
bölümlerinde yer verilen inceleme, tespit ve değerlendirmeler sonucunda İstanbul ...İcra Md ... E.Sayılı Kambiyo takibine konu edilen Denizbank
A.Ş/... Şb./ Antalya Şubesi nezdindeki hesap üzerine davacı ... Ltd Şti tarafından dava dışı Mirkon …Ltd Şti emrine düzenlenen 28.02.2023 keşide tarihli ...seri nolu 250.000.00 TL bedelli çekin
keşideci davacı ...Ltd Şti tarafından ticari ilişki gereğince dava dışı ...Ltd. Şti. emrine ticari borcuna mahsuben düzenlenerek teslim 29.07.2022 tarihinde teslim ettiği, davacı ticari defter ve muavin kayıtları incelendiğinde, dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı ...Ltd. Şti.’ne, taraflar arasındaki ticari ilişki gereğince ...Ltd. Şti.’ne olan cari hesap borcuna mahsuben keşide edilerek teslim edildiği, söz
konusu çekin davacı kayıtlarında dava dışı şirkete olan borcuna karşılık verildiği tespit edildiği, dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çeklerin hırsızlama/çalıntı yolu ile çalındığı, davacı, müşteki olarak ...C. Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, açılan soruşturma dosyası ile failler hakkında şikayette bulunularak, kamu adına dava açılması talep edildiği, çekin hırsızlama yoluyla zayi olması üzerine İstanbul ...ATM...E Sayılı dosyasından ödemeden men ve çek iptal davası açıldığı, mahkemece çek için ödeme yasağı kararı verildiği ve ilgili bankaya da müzekkere yazılarak ödeme yasağının bildirildiği, dava konusu çekin, son ciranta olarak görünen ... tarafından 28.02.2023 tarihinde çekin ibraz edildiği ve İstanbul ...ATM ...E Sayılı dosyasından verilen ödemeden men kararı geeğince her hangi bir işlem yapılmadığı, akabinde de çekte son hamil olan ... ’den önceki Ciranta ...tarafından İstanbul ... İcra Md ... E Sayılı dosyasından kambiyo takibi başlatıldığı, takip borçlularından davacı çek keşidecisi ...Ticaret Ltd Şti’nin haciz baskısı altında 21.03.2023 tarihinde takip dosyasına 322.268.97 TL ödeme yapıldığı ve dosyanın infaz edildiği, takip dosyasına 21.03.2023tarihinde davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan 322.268.97 TL’nın istirdatı talepli huzurdaki işbu davanın ikame edildiği, davacının iddiasının mutlak defi mahiyetinde olup, herkese karşı ileri sürülebileceği, takip yapan alacaklı/davalının alacağın hangi hukuki ilişki sebebi ile, hangi miktar ölçüsünde doğduğu ile bu alacağın doğumuna yol açan hukuki ilişki ya da işlemin HMK m.200 gereğince kesin delille ispatının lazım geldiği, bu aşamada böylesi bir ispat faaliyetinin davalı tarafından yerine getirilemediği, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı Recep Aslı hakkında İstanbul Adliyelerinde benzer ntelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte takip alacaklısı olarak görülen ciranta durumundaki davalı ... ’nın dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı ve davacının takibe konu çekten dolayı takip alacaklısına borçlu olmadığının kabulü gerektiği, icra dosyasına davacı tarafından ödenmek zorunda kalınan bedelin istirdadı hususundaki nihai takdir mahkemenizde olduğu tespit ve rapor edilmiştir.
Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, 06/03/2023 tarihinde davacı borçlu aleyhine İstanbul ... icra dairesinin ... esas sayılı dosyası 275.750,00-TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, iş bu menfi tespit davasının açıldığı, İstanbul ...İcra Md ... E.Sayılı Kambiyo takibine konu edilen...A.Ş/...Şb./ Antalya Şubesi nezdindeki hesap üzerine davacı ... Ltd Şti tarafından dava dışı ...Ltd Şti emrine düzenlenen 28.02.2023 keşide tarihli... seri nolu 250.000.00 TL bedelli çekin keşideci davacı ... Ltd Şti tarafından ticari ilişki gereğince dava dışı ...Ltd. Şti. emrine ticari borcuna mahsuben
düzenlenerek teslim 29.07.2022 tarihinde teslim ettiği, Davacı ticari defter ve muavin kayıtları incelendiğinde, dava konusu çekin davacı tarafından dava dışı...Ltd. Şti.’ne, taraflar arasındaki ticari ilişki gereğince ...Ltd. Şti.’ne olan cari hesap borcuna mahsuben keşide edilerek teslim edildiği, söz konusu çekin davacı kayıtlarında dava dışı şirkete olan borcuna karşılık verildiği tespit edildiği,
Dava konusu çekin de aralarında bulunduğu çeklerin hırsızlama/çalıntı yolu ile çalındığı, davacı, müşteki olarak ...C. Başsavcılığına şikayette bulunulduğu, açılan soruşturma dosyası ile failler hakkında şikayette bulunularak, kamu adına dava açılması talep edildiği, Çekin hırsızlama yoluyla zayi olması üzerine İstanbul ....ATM ... E Sayılı dosyasından ödemeden men ve çek iptal davası açıldığı, mahkemece çek için ödeme yasağı kararı verildiği ve ilgili bankaya da müzekkere yazılarak ödeme yasağının bildirildiği,Dava konusu çekin, son ciranta olarak görünen ... tarafından 28.02.2023
tarihinde çekin ibraz edildiği ve İstanbul ...ATM ... E Sayılı dosyasından verilen ödemeden men kararı geeğince her hangi bir işlem yapılmadığı, Akabinde de çekte son hamil olan ... ’den önceki Ciranta ...
tarafından İstanbul ... İcra Md ...E Sayılı dosyasından kambiyo takibi başlatıldığı, Davacının iddiasının mutlak defi mahiyetinde olup, herkese karşı ileri sürülebileceği, takip yapan alacaklı/davalının alacağın hangi hukuki ilişki sebebi ile, hangi miktar ölçüsünde doğduğu ile bu alacağın doğumuna yol açan hukuki ilişki ya da işlemin HMK m.200 gereğince kesin delille ispatının lazım geldiği, bu aşamada böylesi bir ispat faaliyetinin davalı tarafından yerine getirilemediği, dosya kapsamı incelendiğinde, davalı ... hakkında İstanbul Adliyelerinde benzer ntelikte bir çok dava açıldığı ve CBS şikayetlerin olduğuna ilişkin somut belgelerin de dosya kapsamında olduğu, çekte takip alacaklısı olarak görülen ciranta durumundaki davalı ... ’nın dava konusu çekin elde edilmesinde iyi niyetli hamil olduğuna ilişkin kanaat oluşmadığı ve davacının takibe konu çekten dolayı takip alacaklısına borçlu olmadığının kabulü gerektiği hususunun tespit ve rapor edildiği denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;
1-Davanın KABULÜ İLE;
- İstanbul ... İcra Dairesinin ... Takip sayılı dosyasında takip dayanağı 28/02/2023 tarih,...seri nolu 250.000,00-TL çek yönünden davacının davalıya BORÇLU OLUNMADIĞININ TESPİTİNE,
2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 18.836,48-TL harçtan peşin alınan 4.709,13-TL harcın mahsubu ile bakiye 14.127,35-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 4.709,13-TL peşin harç, vekalet harcı, 25,60-TL, 12.000,00-TL bilirkişi ücreti, 555,00-TL davetiye ve teskere gideri olmak üzere toplam 17.469,63-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
4-Davacı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 44.120,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
5-)Karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacının / davalının gider / delil avanslarından artan bakiyelerinin davacı / davalı / vekillerine iadesine,
Dair, Davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.. 29/05/2025
Katip
e-imza
Hakim
e-imza